پایان نامه با موضوع نوآوری سازمان، نوآوری سازمانی، قابلیت نوآوری، ظرفیت جذب

دانلود پایان نامه ارشد

کارآمد در بسیاری از فعالیت های مختلف است.(نوری ،1384) چالش اصلی در حوزۀ نوآوری این است که چگونه میتوان آن را بوجود آورد و بهبود بخشید؟(ربیعی,1388)
درسازمان جهانی گمرک نیز در سال های 2013و2014 به ترتیب شعارهای “نوآوری برای پیشرفت گمرک ” و “ارتباطات: تسهیم اطلاعات برای همکاری بهتر” سرلوحه کارِ گمرکات جهان قرارگرفت، که نشان از اهمیت تسهیم و اشتراک گذاری اطلاعات به عنوان یکی از مؤلفه های مدیریت دانش و نیز اهمیت نوآوری درسازمان جهانی گمرک دارد.(ویژهنامه همایش روز جهانی گمرک 4و5بهمن 1391، ص3 و http://www.irica.gov.ir)
به نظر پژوهشگر همین نام گذاری یک سال به عنوان سال نوآوری توسط سازمان جهانی گمرک، خود دلیلی بر وجود نیاز به ایجاد و یا تقویت نوآوری در سطح اعضاء گمرک جهانی میباشد.از طرف دیگر، نیاز به ایجاد نوآوری در گمرک ایران نخستین بار با طرح واژۀ گمرک نوین توسط عباس معمارنژاد رئیس کل گمرک ایران در سال 1390 مطرح شد(کاخکی، حسین، 1390)، ودر آن به ایجاد نوآوری در گمرک با به كارگيري فناوريهاي نوين در ارائه خدمات گمركي همچون تجهيزات فناوري اطلاعات وارتباطات، دوربينهای مداربسته وتجهيزات كنترل نامحسوس تأکید شد. امروزه بدون استفاده ازاين تجهيزات، نه تنها تسهيل تجارت را به عنوان يك وظيفه به خوبي نميتوان انجام داد، بلكه بستر لازم جهت اجراي قوانين و مقررات و كنترلهاي گمركي نيز به صورت مناسب فراهم نخواهد شد.(معمارنژاد، عباس، 1390)
به عقیدۀ پژوهشگر، راه حل دستیابی به نوآوری، ایجاد یک نظام مدیریت دانش جهت کسب و تبادل و اشتراکگذاری (تسهیم) ایدههای جدید و تجربیات به دست آمده قبلی در بین گمرکات داخلی و خارجی به منظور درکِ بهتر دانش ضمنی و آشکارِ هر کدامِ از آنهاست.
درکشور ما نیز گمرک بعنوان یک سازمان تأثیرگذار در توسعه و بهبود وضعیت تجارتِ خارجی، علاوه برایفای نقش در عرصۀ سیاستگذاری اقتصادی و تأمین درآمد برای دولت، بطورمستقیم با مردم سروکار داشته و عملکردِ آن میتواند موجب رضایتمندی یا عدم رضایت خدمت گیرندگان شود ، ازاین رو ناگزیر از انتخاب روشها و بکارگیری شیوه هایی است که بر بستر طرحهای خلاقانه و نوآور قرارداشته باشد، تابتواند به انتظارات ذینفعان پاسخ دهد و به همین دلیل است که گمرک بعنوان یکی از محورهای طرح تحول اقتصادی تعیین گردیده است. علی رغم تلاشهای فراوان درگذشته برای ایجادِ گمرک نوین هنوز آنگونه که شایسته است این سازمان نتوانسته از بسترهای نوآور و خلاقانۀ موجود به نحو مطلوب استفاده نماید.(ویژه نامه همایش روز جهانی گمرک 4و5 بهمن 1391،ص3)
با توجه به مطالب عنوان شده ، هدف از این تحقیق پاسخ به این سئوال اساسی است که: آیا بین قابلیت به اشتراکگذاری دانش و نوآوری سازمانی باتوجه به قابلیت جذب (بالقوه وبالفعل) دانش رابطه وجود دارد؟
1-3) ضرورت و اهمیت تحقیق
سازمانها با سرمایه گذاری در مهارت کارکنان خود برای حل و فصل مشکلات، منافع زیادی به دست میآورند ولی با این وجود در قابلیت نوآوری کارکنان سرمایه گذاری کمی میکنند. اگرچه بیشتر سازمانها دیگر استعداد کارکنانِ خود را هدر نمیدهند، ولی هنوز سازمانهای زیادی هستند که قدرت تخیل کارکنان خود و تجربیات و دانش ضمنی پرسنل را ضایع میکنند.
امروزه مدیریت دانش اهمیت فزایندهای یافته و به دلایل مختلف رواج پیدا کرده است. برای مؤفقیت دراقتصادِ جهانی امروز، سازمانها باید مدت زمان چرخۀ تولید (یا ارائه خدمات) خود را کم کنند، و با حداقل هزینهها و داراییها اجرا نمایند و بهره وری کارگر و عملکرد کارکنان را ارتقاء دهند.(وو5،2008،ص6)
دراین راستا، درخواست برای پیشنهادِ کم خرج ترین روشِ دریافتِ ایدههای نوآورانه است، که اغلب سازمانها به آن توجهی ندارند. بنابراین برای دستیابی به این هدف، باید مهارت نوآوری را درکارکنان خود پرورش دهیم. تنها نباید از کارکنان انتظار نوآوری داشت؛ بلکه باید آنها را برای نوآوری تجهیزکرد. در نوآوری، راز بقای سازمانهای مبتنی بردانش نهفته شده است، و درآینده دانش منبع قدرت است و این قدرت منبعی مهم، اساسی و حیاتی برای سازمانها محسوب میشود، به همین دلیل میبایست آن را مدیریت کرد. زیرا که دانش مدیریت شده، از مهمترین عوامل افزایش و بهبود بهره وری و مزیت رقابتی درسازمان محسوب شده و دست یابی به اقتصاد دانش محور را بعنوان یکی از آرزوهای بزرگ جوامع بشری محقق میسازد. زیرا که نوآوری همانند یادگیری فرایندی مستمر بوده و منطبق با فرآیندهای مدیریت دانش میباشد.
در گمرک نیز با نوآوری و تحت یک سامانه جامع با تمام سازمانهای مرتبط با امر تجارت می توان ارتباط الکترونیکی برقرار نمود تا از این طریق از مراجعات حضوری مراجعان و تبادل مدارک کاغذی کاسته شود زیرا که تعدد بخشنامههای گوناگون باعث اخلال در کار گمرک میشود (گزارش همایش روز جهانی گمرک، 4و5 بهمن 1391، ص 25) و از طرفی ایجاد اینگونه ارتباطات باعث رضایتمندی صاحبان منافع و ارتقای سطح تعاملات با سازمان های همجوار و گمرکات بین المللی و نیز توسعه همکاری های بین المللی شده و نیز باعث ارتقاء رضایت شغلی کارکنان از طریق حذف یا کاهش وظایف تکراری و روزمره و در نتیجه ایجاد فرصت برای پرداختن کارکنان به امور مثبت، رضایت بخش و ارزشمند می شود. از سوی دیگر با ایجاد تسریع و شفاف سازی در نظام وصول درآمد گمرکی موجبات جلوگیری از قاچاق کالا، تخلفات و تقلبات گمرکی فراهم آورده و افزایش درآمدهای گمرکی و کاهش هزینههای اجرایی وصول درآمدهای گمرکی را به همراه دارد.(گزارش عملکرد گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال 1390، ص 13)
1-4) اهداف تحقیق
هدف کلی در تحقیق حاضر، سنجش رابطۀ بین قابلیت به اشتراک گذاری دانش و نوآوری سازمانی با توجه به قابلیت جذب(بالقوه و بالفعل) دانش می باشد و اهداف ذیل نیز مد نظر است:
سنجش میزان قابلیت به اشتراک گذاری دانش درگمرکات جمهوری اسلامی ایران
سنجش میزان قابلیت جذب بالقوه دانش در گمرکات جمهوری اسلامی ایران
سنجش میزان قابلیت جذب تحقق یافته (بالفعل) دانش درگمرکات جمهوری اسلامی ایران
سنجش میزان قابلیت نوآوری سازمانی درگمرکات جمهوری اسلامی ایران
سنجش رابطه بین قابلیت به اشتراک گذاری دانش و قابلیت جذب بالقوه دانش
سنجش رابطه بین قابلیت جذب بالقوه و قابلیت جذب بالفعل دانش
سنجش رابطه بین قابلیت جذب بالفعل و قابلیت نوآوری سازمانی
آزمون مدل تحقیق

1-5)چارچوب نظری تحقیق:
چارچوب نظری بنیادی است که تمامی تحقیق بر آن استوار میشود. این چارچوب شبکهای است منطقی، توصیفی و پرورده مشتمل بر روابط میان متغیرهایی که در پی اجرای فرایندهایی چون مصاحبه، مشاهده و بررسی پیشینه شناسایی شدهاند. این متغیرها ناگزیر با مسئله تحقیق مرتبط هستند. پس از شناسایی متغیرهای مناسب باید شبکهای از روابط میان متغیرها تدوین شود تا بتوان فرضیههای مرتبط با آنها را پدید آورد و سپس آزمود. نتایج آزمون فرضیهها (که متضمن تایید یا عدم تایید است)، درجه حل شدن مشکل به یاری یافتههای تحقیق آشکار میشود. بدین ترتیب چارچوب نظری گام مهمی در فرآیند تحقیق به شمار میآید. (سکاران،1388)
-اشتراک گذاری دانش بعنوان فرایند مبادله یا انتقال حقایق، نظرات، ایدهها، اصول و مدلها در درون و بیرون سازمان ازجمله آزمایش و خطا، بازخورد و تعدیل همزمان و متقابل از هر دو فرستنده و گیرندۀ دانش است. (زولانسکی6،1996)
-کوهن و لوینتهال7(1990) توانایی جذب را اینگونه تعریف می کنند: «توانایی شناسایی ارزش اطلاعات جدید، درک و به کارگیری آن اطلاعات برای دستیابی به اهداف سازمان» و بعبارت دیگر قابلیت جذب دانش (بعنوان متغیرتعدیل کننده) را، توانایی شرکت برای شناسایی، جذب و بهره برداری دانش ازمحیط خارجی تعریف نموده ،که شامل قابلیت جذب بالقوه دانش8 و قابلیت جذب تحقق یافته یا بالفعل دانش9 است.
-نوآوری سازمانی تمایل یک سازمان به توسعۀ محصولات وخدمات پیشرفته و جدید و ارائه آنها به بازار برای کسب مؤفقیت است.(گوموسلاگلو و ایلسو10،2009،ص464)
باتوجه به تعاریف فوق چارچوب نظری تحقیق حاضر برمبنای تحقیق اَندراوینا و گُوینداراجو11(2009) بوده و مدل تحقیق به صورت ذیل میباشد:

شکل (1-1) مدل عملیاتی تحقیق

1-6) فرضیات تحقیق
فرضیات تحقیق شامل یک فرضیۀ اصلی و سه فرضیه فرعی به شرح ذیل است:
بین قابلیت به اشتراک گذاری دانش و نوآوری سازمانی باتوجه به قابلیت جذب (بالقوه وبالفعل) دانش رابطه وجود دارد.
بین قابلیت به اشتراک گذاری دانش و قابلیت جذب بالقوه دانش رابطه وجود دارد.
بین قابلیت جذب بالقوه و قابلیت جذب تحقق یافته ارتباط وجود دارد.
بین قابلیت جذب تحقق یافته و قابلیت نوآوری سازمانی ارتباط وجود دارد.
1-7)تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق
در این قسمت به تعریف مفهومی و عملیاتی هر یک از متغیرهای پژوهش میپردازیم:
1-7-1) قابلیت به اشتراک گذاری دانش
درتحقیق حاضر قابلیت به اشتراک گذاری دانش، توانایی کارکنان در انجام به اشتراک گذاشتن دانش با دیگر کارکنان شرکت یا سازمان را توصیف میکند و شامل بذل یا اهداء دانش و جمع آوری دانش است.(ونن وهاف12 ،2004)
هاف و ونن تمایزی بین دو فرم متفاوت از اشتراک گذاری دانش : بذل دانش13 و جمع آوری دانش14 ایجاد کردند. ما تعریف وان دن هاف و وان ونن را برای توضیح اینکه اشتراک گذاری دانش سازمانی در بین کارکنان شامل هم بذل دانش و جمع آوری دانش بوده است به کار بردیم.
از نظر عملکرد، بذل یا اهداء دانش؛ توانایی کارکنان در دادن دانش خود به کارکنان دیگر است که اين دانش اهدائي شامل تجربه کاری، ایدهها، مهارتها و اطلاعات متنی است و جمعآوری دانش؛ بعنوان توانایی کارکنان برای بدست آوردن دانش و یا مشورت با کارکنان دیگر تعريف شده است، بطوریکه آنها مایلند دانش خود را که شامل تجربه کاری، ایدهها و اطلاعات متنی است، با سایر کارکنان به اشتراک بگذارند.(ونن وهاف،2004)
– بطور خلاصه پژوهشگر در این تحقیق، اشتراک گذاری دانش را بدین گونه در نظر می گیرد که، کارکنان سازمان تجارب کاری، ایدهها، پیشنهادات خود را داوطلبانه و از روی میل و یا درصورت درخواست از آنها، در اختیار کارکنان دیگری از واحد خود و یا واحدهای دیگر سازمانی قرار میدهند و یا میآموزند، و مقیاس اندازه گیری فاصلۀ طیف لیکرت میباشد.
1-7-2) توانایی جذب دانش
ظرفیت جذب به عنوان متغیر واسطه(میانجی) در پژوهش حاضر در نظر گرفته شده که براساس تعریف جورج و زهرا15(2002)،ظرفیت جذب باید به عنوان ظرفیت جذب بالقوه و ظرفیت جذب تحقق یافته (بالفعل) تقسیم بندی شود. قابلیت جذب بالقوه دانش شامل؛ کسب16 دانش و جذب17 يا درك دانش است و از نظر عملكردي، قابليت کسب دانش؛ شدت و سرعت یا قدرت شناسایی و بدست آوردن دانش مورد نیاز برای (انجام) فعالیتهای عملیاتی است که از محیط خارجی به دست آید و قابليت جذب يا درك دانش به روالها و فرایندهای سازمانی گفته میشود که اجازۀ تجزیه و تحلیل و پردازش، تفسیر و درک اطلاعات بدست آمده از منابع خارجی را میدهد.
قابلیت جذب تحقق یافته یا بالفعل شامل انتقال18 دانش و بكارگيري19 يابهره برداري دانش است كه قابلیت انتقال دانش، توانایی سازمان برای تسهيلِ توسعه، بهبود و تلفیق دانش موجود و دانش جدید است و قابليت بكارگيري يا بهره برداري دانش، توانايي است كه شرکت را به بهبود، گسترش، و نفوذ صلاحیتهای موجود و یا ایجاد شایستگی جدید براي امور جاري شركتها از طريق يكي كردن دانش كسب شده قادر میسازد.(جورج و زهرا،2002)
– بطورخلاصه پژوهشگر در این تحقیق، قابلیت جذب دانش را شامل قابلیت جذب بالقوه دانش و قابلیت جذب بالفعل (تحقق یافته) دانش در نظر گرفته است، که در قابلیت جذب بالقوه میخواهیم بدانیم اولاً مراجعین به سازمان به چه خدماتی در آتی نیازمندند و کیفیت خدمات ارائه شده در چه سطحی قرارداشته و یا این خدمات به چه تغییراتی احتیاج دارد. ثانیاً طی تبادل نظر با خارج از سازمان و تشکیل جلسات با کارکنان واحدهای مختلف سازمانی به دانش و اطلاعات جدیدی دست یابیم و نیز از تجارب گذشته استفاده نماییم. در قابلی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع مدیریت دانش، نوآوری سازمانی، نوآوری سازمان، مدیریت دانش و نوآوری Next Entries پایان نامه با موضوع مدیریت دانش، نوآوری سازمان، نوآوری سازمانی، جذب دانش