پایان نامه با موضوع محیط زیست، آلودگی هوا، حقوق بشر، حاکمیت دولت ها

دانلود پایان نامه ارشد

لیتوسفر و بقایای جانداران و پس ما نده های مواد آلی تشکیل می شود و لایه ی نازک فوقانی آن برای کشاورزی به کار گرفته می شود .
3- هیدروسفر ؛ کره ی آبی مشتمل برسه چهارم آب شور و شیرین است که سطح کره ی زمین را فراگرفته است .
4- اتمسفر : کره ی هوا ، که منطقه گازی جو زمین را تشکیل می دهد . که خود اتمسفر یا جو زمین هم از چند لایه تشکیل شده است .
با توجه به آنچه ذکر شده اکنون به تعریف محیط زیست می پردازیم . یکی از نویسندگان می گوید : “محیط زیست عبارت است از هوا ، آب ، خاک ، گیاه ، جنگل بیشه ، مرتع ، دریا ، دریاچه ، رودخانه ، چشمه ، آبزیان ، حیوانات ، کوه ، دشت ، جلگه ، کویر ، شهر و یا ده ، شامل کوچه ، خیابان ، ساختمان اعم از تاریخی و عادی و کارخانه و غیره” . برخی دیگر محیط زیست را این گونه تعریف کرده اند : قسمتی از جو یا پوسته ی زمین که حداقل برای نوعی زندگی مساعد باشد ، محیط زیست نامیده می شود ، بنابراین محیط زیست ، قسمت کوچکی از جو (اتمسفر) ، هیدروسفر ولیتوسفر را شامل می شود . به عبارت دیگر ، محیط زیست قشر نازکی از هوا زمین و آب است که همه ی زندگی را در بردارد . الکساندر کیس معتقد است : اصطلاح محیط زیست را می توان به یک منطقه ی محدود یا تمام یک سیاره و حتی به فضای خارجی که آن را احاطه کرده اند ، اطلاق کرد . اصطلاح بیوسفر یا لایه ی حیاتی که یونسکو ، مخصوصاً آن را به کار می برد ، با یکی از وسیع ترین تعریف ها مطابقت دارد که عبارت است: از محیط زندگی بشر یاآن بخش از جهان که بنا به دانش کنونی بشر ، همه ی حیات در آن جریان دارد .
اگر بخواهیم یک جمع بندی از تعریف های فوق داشته باشیم ، باید بگوییم : محیط زیست به تمام محیطی اطلاق می شود که انسان به طور مستقیم و غیر مستقیم به آن وابسته است و زندگی و فعالیت های او در ارتباط با آن قرار دارد … دانشمندان و کارشناسان محیط زیست معتقدند که محیط زیست به دو بخش تقسیم می شود : الف) محیط زیست طبیعی ؛ به آن بخش از محیط زیست اطلاق می گردد که در تشکیل آن بشر نقشی نداشته ، بلکه از موهبت های خدا دادی است و شامل جنگل ها ، مراتع ، کوه ها ، دشت ها ، رودخانه ها ، دریاها ، باتلاق ها ، چشم اندازها و … می گردد . عوامل تشکیل دهنده ی محیط زیست طبیعی شامل عوامل جاندار (گیاهان و جانوران ) و عوامل بی جان ( خاک ، آب و هوا ) می باشد . ب) محیط زیست انسانی یا به عبارت دیگر محیط زیست انسان ساخت ؛ به آن بخش از محیط زیست اطلاق می گردد که به دست بشر ساخته شده و زاییده ی تفکر او می باشد … »54.
گفتار چهارم : آلودگی هوا
یکی دیگر از مفاهیم مهم مرتبط با موضوع تحقیق آلودگی هوا می باشد . آلودگی هوا یکی از موضوعات و مسائل و چالش های می باشد که دارای تعریف خاص می باشد . در ارتباط با آلودگی هوا همچون سایر مفاهیم و موضوعات حقوقی ؛ می توانیم از دو منظر به موضوع بنگریم . از منظر اول ؛ تعریف و مفهوم فنی می باشد که به واقع مفهوم تکنیکال از آلودگی هوا را معین و مجسم می سازد . و تعریف و مفهوم سازی دوم ؛ حقوقی می باشد که در ادامه به آن نیز اشاره می نماییم .
تعاریف فنی آلودگی هوا مربوط به علم محیط زیست است . با این حال ارتباط ظریفی بین تعاریف فنی و حقوقی وجود دارد چرا که تعاریف و برداشت های حقوقی در حوزه محیط زیست پابه پای رشد و توسعه ی علوم محیط زیست تحول می یابند و این خصیصه یکی از ویژگی های حقوق محیط زیست است به عبارت دیگر این حقوق ،رشد یابنده است و دائماً در حال تحول و پیشرفت می باشد .
در این خصوص معیار تعریف شورای اروپا در سال 1967 در خصوص آلودگی هوا قابل توجه است . مطابق گزارش مورخ 14 سپتامبر 1967 شورای اروپا ، آلودگی هوا را این گونه تعریف نمود : آلودگی زمانی است که در هوا یک ماده خارجی وجود داشته باشد و با توجه به شناخت های علمی زمان ، موجب اثری زیان آور شود یا ایجاد ناراحتی کند . در این تعریف عبارت با توجه به شناخت های علمی زمان گنجانده شده است و به این معنی است که اگر امروزه وجود تراکم معینی از یک آلاینده قابل قبول است ممکن است فردا تحقیقات علمی در مورد همه گیری و غیره مواردی را نشان دهند که مورد قبول جامعه علمی نباشد . بنابراین در علم محیط زیست علمای آن فارغ از همه ی بحث ها و مجادلات حقوقی که ممکن است پیرامون یک تعریف و یا حتی یک واژه شکل بگیرد با توجه به معیارها و شاخصه های مختلف تکنیکی تعاریف گوناگون را ارئه نموده اند که بعضاً با تعریف حقوقی یکسان و در برخی موارد کاملاً متفاوت است که به نظرمی رسد این امر ناشی از اختلاف در نوع نگاه ، معیار ها و همچنین مباحثی است که ابتدا بین دانشمندان بوجود آمده و سپس بعد از گذشت زمان در قوانین وارد شده اند .
از طرف دیگر در قوانین، در تعریف یک پدیده لزوماً به آثار حقوقی آن نظر دارند. برای مثال در تعاریف حقوقی از آلودگی هوا غالباً آلودگی هوای طبیعی که یکی از موارد مسلم آلودگی هواست داخل در تعریف نمی شدند یا به عنوان نمونه در حقوق ایران آلودگی هوای داخلی به دلیل آثار ضعیف حقوقی که دارد داخل در تعریف آلودگی هوا نیامده است یا در حقوق مربوط به حفاظت از هوا این سئوال مطرح است که به واقع مصادیق آلودگی هوا کدامند ، آیا آلودگی رادیو اکتیویته یا آلودگی صوتی نیز جزء آلودگی هوا است ؟
امری که به نظر می رسد با تعریف موسعی که علمای محیط زیست ارائه می دهند قابل حل ولی در حقوق محیط زیست به عنوان یک بحث جنجالی حقوقی در تعریف آن بر مصادیق قرار می گیرد …
در یک تعریف گفته اند که آلودگی هوا عبارت از هر جسم خارجی است که وارد هوا شود و هر عاملی که نسبت مواد معمولی تشکیل دهنده هوا را تغییر دهد به طوری که میزان آن باعث خسارت به حیات انسان حیوان و گیاه گردد . در تعریف دیگر آمده است : آلودگی هوا عبارت است از آلوده نمودن هوا توسط گازهای مضر و مواد ریز جامد و مایع به گونه ای که خطرناک برای سلامتی باشد ، در برخی تعاریف نیز صرفاً اشاره به مصادیق آلودگی هوا نموده اند و در واقع تعریف به مصداق شده است . برای مثال گفته شده است که آلودگی هوا عبارت است از انتشار آلاینده های گازی طبیعی و مصنوعی و ذرات جامد در فضا. تعریف انجمن مشترک مهندسین آلودگی هوا و کنترل آن چنین است : آلودگی هوا یعنی وجود یک یا چند آلوده کننده مانند گرد و غبار فیوم ها ، گازها ، میست ، بو ، دود و بخارات در هوای آزاد با کیفیت ها ، ویژگی ها و زمان به گونه ای که برای زندگی انسان ، گیاه یا زندگی حیوانات خطر ناک و برای اموال مضر باشند و یا به طور غیر قابل قبولی مخل استفاده راحت از زندگی و اموال گردد»55.
اما در انتهای این موضوع به ذکر پاره ای از تعاریف قانونی مرتبط با موضوع تحقیق می پردازیم . بند 2 ماده 1 آیین نامه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب 1354 نخستین تعریف از آلودگی هوا را ارائه نموده در این بند قانونی چنین می خوانیم : وجود یک یا چند آلوده کننده در هوای آزاد به مقدار و مدتی که کیفیت آن را به طوری که مضر به حال انسان و یا سایر موجودات زنده یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد تغییر دهد . در ماده 2 قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب 3/2/1374 چنین می خوانیم : منظور از آلودگی هوا عبارت است از وجود و پخش یک یا چند آلوده کننده اعم از جامد ، مایع ، گاز ، تششع پرتوزا و غیر پرتوزا در هوای آزاد به مقدار و مدتی که کیفیت آن را به طوریکه زیان آور برای انسان و یا سایر موجودات زنده و یا گیاهان و یا آثار ابنیه باشد تغییر دهد .
گفتار پنجم : حق بر هوای پاک
یکی دیگر از مفاهیمی که در این مبحث مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد : تحلیل مفهومی حق برهوای پاک است . ابتدا مفهوم حق را مورد تحلیل قرار می دهیم .
« از واژه ی حق تعریف های فراوانی ارائه شده که در اینجا به چند تعریف مهم اشاره می کنیم :
الف) حق ، امریست اعتباری که بر حسب آن شخص یا گروه خاصی قدرت قانونی پیدا می کند که نوعی تصرف خارجی یا اعتباری در شیء یا شخص دیگر انجام و لازمه ی آن امتیاز برای ذی حق بر دیگران می باشد . ب) برای تنظیم روابط مردم و حفظ نظم در اجتماع ، حقوق برای هر کس امتیازهایی را در برابر دیگران می شناسد ، و توان خاصی به او می بخشد این امتیاز و توانایی را حق می نامند ، مثل حق حیات ، حق مالکیت ، حق آزادی شغل و …
ج) حق امری است اعتباری که برای کسی (له) و بر دیگری ( علیه ) وضع می شود .
د) حق ، امتیاز و نفعی است متعلق به شخص که حقوق هر کشور ، در مقام اجرای عدالت از آن حمایت می کند و به او توان تصرف در موضوع حق و منع دیگران از تجاوز به آن را می دهد .
تعریف های دیگری نیزتوسط حقوقدانان ارائه شده است که به جهت اختصارازذکر آن خودداری می کنیم. در فقه امامیه نیز حق ، نوعی قدرت و توانایی بر چیزی یا کسی یا هر دو تعریف شده است »56. با توجه آنچه ذکر شد می توان گفت : «حق اقتدار ، سلطه و امتیازی است که برای شخص اعتبار شده و دیگران مکلف به رعایت آن هستند »57. از سوی دیگر به منظور تعریف دقیق و جامع و صحیح از حق بر هوای پاک لازم است حقوق همبستگی نیز مورد تعریف قرار گیرد تا بتوانیم به خوبی حق بر هوای پاک را مورد تحلیل محتوایی قرار دهیم . قبل از اینکه به تحلیل مفهومی حقوق همبستگی بپردازیم ؛ ذکر این نکته خالی از لطف نمی باشد که حقوق بشر در یک قرن اخیر شاهد بروز تحولات و دگر دیسی های زیادی بوده است به گونه ای که شاهدشکل گیری نسل های متعدد،متنوع و متکثر حقوقی و به عبارت دقیق تر حقوق بشری بوده ایم .
نسل اول حقوق بشر تحت عنوان حقوق مدنی و سیاسی مطرح بوده است ؛ نسل دوم حقوق اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی و در نهایت نسل سوم حقوق بشر، حقوق همبستگی بوده است . « با این حال اعتلای مقام حقوق بشر و حمایت از آن مشکلاتی و موانعی را هم در سر راه دارد که مانند گذشته ، صرفاً در وجود حاکمیت دولت ها خلاصه نمی گردد . توسعه و گسترش حقوق بشر در انتظار بحران های متعدد است و حیات بشر واقعاً در معرض خطر است ؛ مسائل مربوط به توسعه و عوامل و عوارض چند بعدی مسأله امنیت دسته جمعی و خلع سلاح ، مسأله رشد جمعیت و عوارض ناشی از آن ، مهاجرت ، مسائل مربوط به محیط زیست ، مسائل مربوط به عدالت اجتماعی و ایده ی میراث مشترک بشریت و بهره برداری از منابع ماوراء حاکمیت دولت ها و به طور کلی حقوق بشر به معنای وسیع و مدرن آن ، مسأله ی اساسی مورد بحث بشر کنونی در سطح کلان می باشد .بشریت امروزه دریافته است که همه ی انسان ها سرنوشت مشترک دارند و این سرنوشت که همان آینده ی بشریت است ، در هر حال حاضر دچار بحران شده است . و این یگانگی در عصر همگرایی جهانی به معنای آن است که همه ی انسان ها زندگی ، مرگ و سرنوشت مشترک دارند . این تحولات در شرایط و اوضاع و احوال کنونی منجربه تولد و تکوین نسل جدیدی از حقوق بشر تحت عنوان نسل سوم شده که به آن حقوق همبستگی می گویند. این حقوق نه جایگزین حقوق بشر موجود در جامعه ی جهانی می شود ونه به آن وابسته است ، بلکه شناسایی این حقوق به منزله ی پاسخی است که جامعه ی بین المللی در برخورد اوضاع و احوال متحول و متغیر ، به آن نیازمند است .
البته به غیر از عنوان حقوق همبستگی ، برخی از نویسندگان عناوین دیگری را نیز برای این نسل از حقوق مطرح کرده اند . که از جمله می توان به حقوق برادری ، حقوق مردم ، حقوق ملت ها ، حقوق بشریت و حقوق جمعی اشاره کرد . این حقوق در کنفرانس صلح و حقوق بشر 1978 در اُسلو ، کنفرانس 1979 کمپوبلو ، کنفرانس 1980 ورشو و کنفرانس 1982 در هاید پارک مورد بحث و بررسی قرار گرفت .
پیش طرح سومین میثاق بین المللی حقوق همبستگی ، مقولات نسل سوم حقوق بشر را به چهار دسته تقسیم می کند که عبارتند از : حق بر صلح ، حق بر توسعه ، حق بر محیط زیست و حق بر میراث مشترک بشریت . اما حقوقدانان در این که آیا مقولات نسل سوم حقوق بشر منحصر در موارد فوق هستند یا نه ، اتفاق نظر ندارند. لذا برخی از نویسندگان عناوین دیگری را نیزهمچون حق بر استعمار زدایی ، حق بر ارتباطات و مساعدت های بشر دوستانه ، حق بر زبان و فرهنگ بومی ، حق بر دین داری و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع محیط زیست، جبران خسارت، آلودگی آب، مسئولیت مدنی Next Entries پایان نامه با موضوع حقوق جزا، تخلفات اداری، آلودگی هوا، راهنمایی و رانندگی