پایان نامه با موضوع محیط زیست، آلودگی هوا، زیست محیطی، حقوق بین الملل

دانلود پایان نامه ارشد

چیزهای بد بو از قبیل لاستیک یا استخوان و امثال آنرا بسوزانند و یا زباله ، خاکروبه و مانند آن را نگه دارند که عفونت آن به خارج سرایت کند به 5 تا 7 روز حبس تکدیری و از 50 تا 100 ریال غرامت محکوم شوند . » مواردی از ایجاد آلودگی هوای ناشی از پراکندن ذرات گرد و غبار که در گذشته به دلیل سطح خاکی یا سنگفرشی خیابان ها شایع بود ، تکان دادن فرش بوده که ایجاد آلودگی هوا می نمود . مطابق بند 4 ماده 2 آئین امور خلافی : کسانی که در گذر ها، کوی ها و خیابان ها و امثال آن فرش تکان دهند که گرد و غبار بلند شود به 5 تا 7 روز حبس تکدیری1 و از 50 تا 100 ریال غرامت محکوم می شوند .
همچنین مطابق قسمت دوم بند 14 ماده 2 آئین امور خلافی جاروب کردن بدون آب پاشی در گذرها ، کوی ها و خیابان ها به گونه ای که ایجاد گرد و غبار کند ممنوع و مستلزم اعمال مجازات مندرج در ماده آ.ا.خ یعنی همان 5 تا 7 روز حبس تکدیری و از 50 تا 100 ریال غرامت بود. مطابق بند 25 ماده مذکور اقدام به این عمل مستلزم محکومیت به 2 تا 5 روز حبس تکدیری و تأدیه ده تا پنجاه ریال غرامت می باشد.
عدم رعایت اصول همسایگی بویژه در گذشته ممکن بود باعث ایجاد مزاحمت برای مجاورین گردد یکی از موارد شایع این امر نصب لوله به گونه ای بود که باعث ایجاد آلودگی هوا می گردید . بند 41 ماده مذکور این عمل را ممنوع اعلام نموده بر اساس آن ، اشخاصی که لوله بخاری منزل یا مغازه را به طرف خیابان و معابر عمومی نصب نمایند به دو تا 5 روز حبس تکدیری تأدیه ده تا پنجاه ریال غرامت محکوم می شوند … . «شهرداری در محدوده ی شهر از همان آغاز تأسیس واجد وظایفی در زمینه حفظ محیط زیست و بهداشت شهری بودند ، یکی از مهمترین آلودگی های زیست محیطی که در دهه 40 در شهرها در حال شکل گیری بود مسئله آلودگی هوای ناشی از دوده هایی بود که از اماکن صنعتی ، کارگاه ها ، تعمیرگاه ها و وسایل نقلیه متصاعد می گردید. در این راستا در قانون شهرداری ها مصوب 1334 همراه با اصلاحات بعدی در کنار سایر معضلات و مشکلات زیست محیطی شهری برای مقابله با آلودگی هوا وظایف خاصی بر عهده ی شهرداری ها به عنوان متولی امور شهری گذارده شد.آنچه که در این قانون اهمیت داشت توجه به اقدامات پیشگیرانه و تأسیس ضمانت اجراهای کاملاً اداری در این حیطه بود ..».48
در بند 20 ماده 55 قانون شهرداری ها مصوب 1334 وظیفه کنترل و جلوگیری از آلودگی هوای شهری و مراقبت بر وضع دودکش های اماکن و کارخانه ها و وسایل نقلیه و غیره را بر عهده شهرداری ها نهاده است. مطابق این ماده : شهرداری مکلف است از تأسیس کارخانه ها ، گارگاه ها و گاراژهای عمومی و تعمیرگاه ها و دکان ها و همچنین مراکزی که مواد محترقه می سازند و اصطبل چهار پایان و مراکز دامداری به طور کلی مشاغل و کسب هایی که ایجاد مزاحمت ، سروصدا یا تولید دود یا عفونت یا تجمع حشرات و جانوران نماید را جلوگیری نموده و در تخریب کوره های آجر و گچ و آهک پزی و خزینه گرمابه های عمومی که مخالف بهداشت است اقدام نماید وبا نظارت و مراقبت بر وضع دودکش های اماکن و کارخانه ها و وسایل نقلیه که کارکردن آنها دود ایجاد می کند از آلودگی هوای شهرجلوگیری نماید و هرگاه تأسیسات مذکور قبل از قانون بوجود آمده باشد آنها را تعطیل کند و اگر لازم باشد آنها را به خارج از شهر انتقال دهد .
در تبصره ماده 55 نیز چنین آمده است : « شهرداری در مورد تعطیل و تخریب و انتقال به خارج از شهر مکلف است مراتب را ضمن دادن مهلت مناسبی به صاحبان آنها ابلاغ نماید و اگر صاحب ملک به نظر شهرداری معترض باشد ، باید ظرف ده روز اعتراض خود را به کمیسیونی مرکب از سه نفر که از طرف انجمن شهر انتخاب خواهند شدتسلیم کند . رأی کمیسیون قطعی و لازم الاجراست و هرگاه رأی کمیسیون مبنی بر تأیید نظر شهرداری باشد و یا صاحب ملک به موقع اعتراض نکرده و یا در مهلت مقرر شخصاً اقدام نکند، شهرداری بوسیله مأمورین خود رأساً اقدام می کند . از سوی دیگر قانونگذار در ماده ی 193 آیبن نامه راهنمایی و رانندگی مصوب 1347برای تخلف از مقررات مربوط به لزوم معاینه فنی وسیله نقلیه عدم رعایت ضوابط تهویه و استعمال دخانیات مجازات غرامت از یکصد ریال تا دویست ریال یا حبس تکدیری از دو روز تا ده روز یا هر دو مجازات معین نموده بود . همچنین تحولات قانونی و قانون گذاری دیگری در این خصوص شکل گرفته است که به جهت ضیق وقت به همین موارد که سابقه تاریخی موضوع را تشکیل می دهد بسنده می کنیم .
مبحث دوم : تحلیل مفهومی
در این قسمت به تحلیل مفهومی آلودگی هوا و هوای پاک می پردازیم . حق بر هوای پاک همان طور که گفته شد دارای تاریخ تحولات خاصی می باشد که بیشتر تحت عنوان و عناوین وضع ضمانت اجراهای مقابله با آلودگی هوا مطرح شده است. حق بر هوای پاک امروزه در دو سطح متمایز قابل بحث و بررسی و تحلیل می باشد . در سطح بین المللی نظام حقوقی حاکم بر حفاظت از هوای پاک با عنایت به اصول ، مبانی حقوق بین المللی مطرح می باشد . این قلمرو را باید امروزه حقوق بین المللی حفاظت از هوا نامید . برخی حوزه ها تحت تحلیل قواعد کیفری حفاظت از هوا مطرح بوده و از آن با عنوان حقوق کیفری هوا نام می برند. به نظر می رسد به منظور تحلیل دقیق و شناخت موضوع نیازمندیم عناصر و مفاهیم را مورد بررسی قرار داده؛ آنگاه تعریف خوب و کاملی از هوای پاک داشته باشیم .
گفتار اول : آلودگی
آلودگی یکی از مفاهیم مهم وپر کاربرد و مرتبط با موضوع تحقیق می باشد . بنابراین به منظور تحلیل دقیق از موضوع تحقیق نیازمند تحلیل مفهوم آلودگی می باشیم . « آلودگی مشتق از کلمه یونانی پلوتوس است که از معنای ناپاکی و کثیفی گرفته شده است . بنابراین منظور از لغت آلودگی عبارت است از فرآیندی که باعث افزودن مواد مضر یا کثیف به زمین ، هوا ، آب . محیط و غیره شده به طوری که برای استفاده بهینه نا مطلوب باشد ».49
همان طوری که از تعریف مذکور به خوبی بر می آید آلودگی به معنای ورود عناصر و موادی مضر به حوزه زمین ، هوا ، آب، محیط و غیره می باشد به گونه ای که برای استفاده درست و صحیح نامطلوب باشد . به بیان دیگر عاملی که موجبات اختلال در نظم طبیعی محیط وفضای طبیعی گشته و آن را ناپاک نماید آلودگی می باشد . از سوی دیگر در تعریف دیگر از آلودگی چنین می خوانیم : « آلودگی عبارت است از هر گونه تغییر نامرغوب در خواص طبیعی یا شیمیایی یا بیولوژیکی محیط مانند هوا ، آب ، و خاک که سبب ورود خسارت بر حیات انسانی یا سایر اجزای کائنات اعم از حیوانات یا گیاهان شود»50 .
محیط طبیعی و فضای سبز طبیعت دارای عناصر سه گانه هوا ، آب و خاک می باشد به گونه ای که دارای فرآیند طبیعی خاصی می باشد حال در صورتی که تغییر و فعل و انفعالات فیزیولوژیکی و بیولوژیکی شیمیایی در خواص طبیعی عناصر سه گانه مذکور شکل بگیرد ، با پدیده آلودگی مواجه خواهد بود. اما از سوی دیگر آنچه به عنوان تعریف قانونی مطرح می باشد در ماده 9 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 تحت عنوان آلودگی زیست محیطی چنین آمده است : « منظور از آلوده ساختن محیط زیست عبارت است از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب هوا ، خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را به طوری زیان آور به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد ، تغییر دهد» . اما در عین حال ارائه ی تعریف حقوقی از آلودگی نیز لازم و ضروری است ؛ در این چارچوب بایستی گفت « آلودگی را از منظر حقوقی باید دراسناد و قوانین و گاهی در دکترین حقوقی جست . در قوانین متعددی نیز آلودگی تعریف شده است که از جمله آنها می توان به ماده 9 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 با اصلاحات بعدی و تبصره ماده 688 قانون مجازات اسلامی اشاره نمود . همچنین باید از برخی اسناد بین المللی مرتبط نیز یاد نمود . در دکترین نیز معمولاً این کلمه همراه با لغت مزاحمت بکار می رود که مفهوم گسترده ای از آن مدنظر بوده و عبارت است :از اعمال ارادی و غیر ارادی انسان که باعث آسیب به عناصر طبیعی و محیط زیست شده و می توان آنها را تعیین و شناسایی نمود نظیر آلودگی هوا ، آلودگی آب ، آلودگی خاک و غیره »51 .
گفتار دوم : هوا
هوا نیز یکی از اجزا و عناصر مفهومی مهم می باشد . « هوا ملکول های پراکنده موجود در فضای زمین است که جو نامیده شده و جو زمین یا هوا سپهر نیز شامل پوششی از گازهاست که به لایه های مختلفی تقسیم شده است و تا ارتفاع 2000 کیلومتری ادامه دارد»52. « هوا عموماً اشاره به ترکیباتی می نماید که مجموع اینها جو زمین را تشکیل می دهند . به عبارت بهتر هوا به خودی خود یک گاز نبوده بلکه ترکیبی از گازهای گوناگون است که هر کدام دارای ویژگی های خاص خود می باشد . لذا می توان گفت هوا آمیزه ای از گازهای گوناگون اطراف جوزمین است . این ترکیبات گازی در سطح زمین و تقریبا تا ارتفاع 80 کیلومتری نسبتاً پایدار بوده و بیش از این ارتفاع به چند هزارم در صد نمی رسد . این جو لایه نازکی است که تمام کره زمین را در خود پیچیده و برای تمام موجودات زنده زمین منبع بزرگی است ، این جو در تعادل بین نیروی جاذبه و حرکت گرمایی در ملکول های هوا نزدیک به سطح زمین نگه داشته شده است . بنابر توضیحات فوق می توان گفت که آلودگی هوا اصطلاحی است کلی که اشاره به مجموعه ای از آلودگی هایی می کند که در جو زمین وارد می گردند و کیفیت عناصر تشکیل دهنده آنرا تغییر می دهند »53.
گفتار سوم : محیط زیست
یکی دیگر از عناصر مهم مفهومی در تعریف و تحلیل مفهومی موضوع تحقیق ؛ محیـط زیسـت می باشـد. بعضی از نویسندگان از این که بتوان تعریفی جامع و حقوقی از محیط زیست اراده داد ، اظهار تردید کرده اند زیرا حقوق داخلی ایران و بسیاری از کشورها در خصوص تعریف محیط زیست ساکت هستند و بیشتر محیط زیست را در رابطه با عناصر طبیعت ، منابع طبیعی ، شهر و مناظر به کار برده اند . به همین جهت مفهوم محیط زیست از نظر کشور ها با توجه به اهمیتی که هر کشور به یکی از عناصر زیست محیطی می دهد ، می تواند متفاوت باشد .
برای اینکه بتوانیم تعریف جامعی از محیط زیست ارائه دهیم به ناچار باید برخی از مفاهیم را که شناخت محیط زیست ، متوقف در آشنایی به آنهاست ، را تعریف کنیم و در انتها تعریف مورد نظر از محیط زیست را بیان نماییم . یکی از این مفاهیم طبیعت است ؛ طبیعت را اگر بخواهیم از واژه ای با مفهوم مبهم نام ببریم این واژه چیزی جز کلمه ی طبیعت نخواهد بود ، زیرا به تمام موجوداتی که پروردگار در جهان بی انتها ، آفریده است طبیعت گفته می شود به عبارت دیگر ، هر چیزی که دست بشر در ایجاد آن دخالت نداشته باشد ، طبیعت نام دارد .
یکی دیگر از این مفاهیم اکولوژی است ؛ اکولوژی یا بوم شناسی ، دانشی است که به مطالعه ی روابط جانداران با محیطی که در آن زندگی می کنند ، می پردازد . با توجه به محتوای نه چندان روشن محیط زیست ، افکار عمومی ، بین اکولوژی و محیط زیست تفاوت چندان قائل نیست .
اکوسیستم : عبارت است از هر ناحیه ای از طبیعت که در آن ، بین موجودات زنده و اجسام غیر زنده واکنش های متقابل انجام می گیرد ، تا تبادل مواد بین آنها به عمل آید . مثلاً یک دریاچه یا یک جنگل ، یک اکوسیستم است و شامل چهار عامل تشکیل دهنده، یعنی اجسام غیر زنده ، تولید کنندگان ، مصرف کنندگان و تجزیه کنندگان می باشد ؛ از این رو محیط زیست را می توان یک اکوسیستم دانست که از تعداد بی شماری اکوسیستم های کوچک تر تشکیل شده است و بشر برای زندگی و ادامه ی آن به تمام اکوسیستم ها وابستگی دارد . اکوسیستم انواعی دارد ، مانند اکوسیستم خشکی و اکوسیستم دریایی ، که اینها نیز خود انواعی دارند که جهت رعایت اختصار خودداری می شود.
دیگر مفهوم مرتبط، کره ی زمین است . کره زمین را بر مبنای معیارهای زیست محیطی به بخش های زیر تقسیم می کنند :
1- لیتوسفر : کره ی سنگی ، که شامل صخره های جامد و قسمت مذاب داخلی است .
2- پدوسفر : کره ی خاکی ، که در اثر فرسایش

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع محیط زیست، جبران خسارت، آلودگی آب، مسئولیت مدنی Next Entries پایان نامه با موضوع حقوق جزا، تخلفات اداری، آلودگی هوا، راهنمایی و رانندگی