پایان نامه با موضوع قانون مدنی، آیین دادرسی، آیین دادرسی مدنی، دادرسی مدنی

دانلود پایان نامه ارشد

ر مثال بهره گیری از روش های سرولوژی، تعیین گروه خونی در سیستم ABO علی رغم قطعی بودن ژنوتیپ افراد در مقایسه ی آنها از طریق توالی DNA ژنومیک و یا DNA میتوکندری در آزمایشگاه های جنایی ادامه دارد.(فخرز،1384:17)

کمیته ی ملی زیست فناوری کشور زیست فناوری12 را اینگونه تعریف کرده است : زیست فناوری عبارت است از کاربرد علوم مختلف در استفاده مستقیم یا غیر مستقیم از موجودات زنده،قسمتی از بدن ، و یا فراورده های آنها در اشکال طبیعی یا تغییر یافته. بعبارت دیگر زیست فناوری شامل بخشی از فناوری است که در آن موجودات زنده و یا اجزای آنها بهره گرفته می شود.(کمیته ی بین المللی زیست فناوری ایران13).
کاربردهای زیست فناوری به قدری وسیع است که تقریباً تمام جنبه های زندگی بشر را در بر گرفته است؛ در حال حاضر شاهد کاربرد زیست فناوری برای تولید آنتی بادی، انسولین، هورمون رشد،آنزیمها، اسیدهای آمینه، بازیابی مواد زاید، تولید کودهای بیولوژیک، کنترل آفت ها و بیماری ها، حذف آلودگی محیط زیست و غیره هستیم و می توان ادعا کرد که زیست فناوری به شکل یک انقلاب عظیم علمی ، در همه زندگی انسانها راه یافته است. گستردگی کاربرد زیست فناوری در قرن بیست و یکم باعث شد اندیشمندان جهان قرن 21 را قرن زیست فناوری نامگذاری کنند.
علوم جنایی نیز بعنوان یکی از علوم کاربردی از وجود زیست فناوری بهره گرفته است و با به کارگیری روش های نوین علمی نظیر انگشت نگاری ژنتیکی DNA و تجزیه و تحلیل داده های علمی در تحقیقات صحنه ی جرم کمک شایانی می کند. فناوری بررسی DNA مجرمان ، یکی از مقوله هایی است که هم اکنون از طریق زیست فناوری قابل اجراست. به طوری که هم اکنون پس از انگشت نگاری، دانش ایجاد بانک اطلاعات DNA پا به عرصه ی وجود گذاشته است.

فصل دوم: اثبات نسب و آزمایش
دی ان ای
بخش اول: حجیت فقهی حقوقی دی ان ای در اثبات نسب
بخش دوم: حجیت ادله اثبات نسب
بخش سوم: انحصار یا عدم انحصار ادله اثبات نسب

قانونگذار كشور ما برای اثبات نسب ضوابطی را تعیین كرده است و به طور كلی می توان گفت دو وسیله اثبات دعوی در قانون برای اثبات نسب مقرر شده است؛ یكی «اقرار» است که به موجب مواد 1161 و 1273 قانون مدنی از وسایل اثبات نسب دانسته شده است. میدانیم که اقرار بر تمام ادله حكمفرماست؛ اگر كسی كه علیه او دعوای اثبات نسب مطرح شده، به این نسب اقرار كند، هیچ دلیل دیگری برای اثبات نسب لازم نیست؛ البته به شرط اینكه نسبت به آن شخص اقرار عادتا و عقلا ممكن باشد یعنی فاصله سن دو طرف دعوا به اندازه بیان اقرار، امكان پذیر باشد. روش دیگری كه برای اثبات نسب در قانون ما مورد تاكید قرار گفته است، اماره قانونی «فراش» است که در ماده 1158 قانون مدنی از وسایل اثبات نسب دانسته شده است؛ به این معنا كه اگر بین زن و مردی رابطه زوجیت برقرار باشد و دارای فرزند شوند، قانونگذار بیان می دارد كه فرزند منتسب به شوهر است و این امر نیاز به اثبات ندارد. قانونگذار ما این دو روش را برای اثبات نسب مقرر كرده است؛ اما به این معنا نیست كه سایر روش های اثبات منتفی باشد. سایر روش ها مانند شهادت شهود و امارات قضایی (اوضاع و احوال قضیه و قراین موجود در پرونده) نیز می تواند در اثبات نسب به کار آید؛ همان طور که بنا بر ماده 1258 قانون مدنی، شهادت شهود و امارات قضایی در اثبات همه موضوعات کارایی دارند. بنابراین برای اثبات دعوای نسب، قانون گذار ما را محدود به ادله خاصی نکرده است و بیان اقرار و اماره فراش به عنوان ادله اثبات نسب از باب حصر نیست.

بخش اول: حجیت فقهی حقوقی دی ان ای در اثبات نسب
گفتار اول: اعتبار آزمایش «دی ان ای» از دیدگاه فقه

با توجه به جدید بودن استفاده از آزمایش ژنتیک در اثبات نسب، در تقریرات فقهاي متقدم نصی براي آن نمیتوان یافت. مع الوصف با مراجعه به متون فقهی ملاحظه میگردد که امکان توسل به کلیه طرق براي اثبات نسب وجود داشته است. ساده ترین راه براي اثبات نسب، توسل به اماره فراش بوده و در صورت فقدان طرق دیگر، از قرعه استفاده میشده است. ادله اثبات نسب در هیچ یک از متون فقهی تحت عنوانی خاص مورد بحث قرار نگرفته، بلکه در ابواب مختلف نظیر اولاد، مواریث و… به فراخور موضوع، بررسی شده است (مراجعه شود به: حرعاملی، بیتا، ج 15 ، ص 117 ، باب 17 از احکام الاولاد، حدیث 11،بحرانی، بیتا، ج 24 ، ص 330 ؛ حلی، بیتا، ج 2، ص 173).
استفتائی در خصوص استفاده از آزمایش ژنتیک از مراجع تقلید به عمل آمده است14 مراجع تقلید در پاسخ به این استفتا به دو دسته تقسیم میگردند. اکثریت بر این عقیده اند که در صورت حصول علم میتوان بر مبناي آن علم عمل نمود. آیتالله لطفالله صافی گلپایگانی» :نسب به استناد آزمایشهاي مذکور شرعاً ثابت نمیشود ولی اگر کسی شخصاً علم به نسب پیدا کرد خودش موظف به ترتیب آثار آن است والله العالم». آیت الله محمد فاضل لنکرانی:«
اگر براي قاضی علم حاصل شود که کودك براي فرد مورد نظر است کودك به او ملحق میشود».
آیتالله سید عبدالکریم موسوي اردبیلی:« آزمایشات به قدري دقیق باشد که براي نوع افراد کارشناس نیز سبب قطع و یقین جهت آیتالله .« انتساب فرزند به شخص آن مرد باشد جهت انتساب فرزند به او کافی است» آیت الله حسین نوري همدانی:« اگر علم حاصل شود میتواند حکم به وجود نسبت کند ».آیت الله سیدعلی خامنه اي:«حجیت ندارد، مگر در صورت حصول یقین ».
برخی دیگر از مراجع بر این باورند که علمی که از طریق این آزمایشها حاصل گردد حجت نیست و با این آزمایشها نمیتوان نسب را ثابت نمود15. آیتالله ناصر مکارم شیرازی:« این گونه آزمایشها … و علم قاضی که ناشی از آن باشد حجت نیست … و نسب نیز با این آزمایشات ثابت نمیشود؛ اینگونه آزمایشها با توجه به تخلفهاي فراوانی که دارد حجت نیست».علت این حکم به حجیت علم قاضی برمیگردد؛ یعنی علم قاضی زمانی حجیت دارد که از طریق حس یا مبادى قریب به حس باشد16.
در فرض تعارض این آزمایشها با اماره فراش نیز در میان علما اختلاف نظر وجود دارد. عده اي بر این عقیده اند که این آزمایشها حجیت نداشته و بر اماره فراش مقدم نمیگردند. آیت الله جوادی تبریزی:« آزمایش و تجزیه خون و امثال آنها اعتباري ندارد. اگر براي مجتهد جامعالشرایط علم حاصل شود میتواند به علم خود عمل کند والله العالم».آیتالله صافی گلپایگانی:«اینگونه آزمایشها نمیتواند مرجح شود». آیت الله ناصر مکارم شیرازي:«در فرض سؤال ترجیح باید فقط با امارات شرعیه باشد والله العالم».17
عده اي نیز به امکان عمل قاضی به علم خود در صورت حصول یقین اظهارنظر نموده اند. آیت الله سید علی سیستانی:« تنها با طریق قطعی ترجیح داده میشود ولکن حد زنا با آن ثابت نمیشود. بلی، براي قضاوت باید به نحوي باشد که اجتهاد شخص در آن اعمال شود».18

گفتار دوم: اعتبار آزمایش دي.ان.اي از دیدگاه حقوق
قانون مدنی بدون ارائه تعریفی از ادله اثبات دعوي در ماده 1258 این ادله را نام برده است19. قانون آیین دادرسی مدنی با ارائه ی تعریف« دلیل» می گوید:« دلیل عبارت است از امري است که اصحاب دعوي براي اثبات یا دفاع از دعوي به آن استناد مینمایند»، نقیصه را جبران نموده است. ادله اثبات دعوي شامل20 اقرار، اسناد کتبی، شهادت، امارات و قسم میباشد. قانون آیین دادرسی مدنی علاوه بر موارد فوق معاینه محل، تحقیق محلی 21و کارشناسی را نیز در زمره این ادله آورده است22. لذا قانونگذار در ارائه دلیل براي اثبات دعوي محدودیتی قائل نگردیده است، معالوصف در خصوص ادله اثبات نسب نیز تصریحی وجود ندارد و صرفاً در مواد 1158،1159 و 1160 ق.م به اماره فراش و در ، ماده 1273 به اقرار به نسب اشاره نموده است. گرچه به نظر میرسد براي اثبات نسب هم به عنوان یک ادعا به هر یک از ادله مذکور بتوان استناد نمود.
در کتب حقوقی نیز طرق اثبات نسب تحت دو عنوان اماره فراش و ادله دیگر مورد بررسی قرار گرفته است (امامی، 1343 ، ج 5، ص 155 و 172 ). در استفاده از آزمایشهاي ژنتیک میان حقوقدانان بحث و بررسی چندانی صورت نگرفته است و تنها عده قلیلی به این موضوع به اختصار پرداخته اند. یکی از اساتید برجسته حقوق بر این عقیده است که اماره فراش دلیل منحصر قانونی نیست و از سایر ادله از جمله آزمایشهاي پزشکی نیزمیتوان در اثبات نسب کمک گرفت، زیرا هیچ یک از امارات دلیل منحصر شناخته نمیشوند مگر اینکه قانون به آن تصریح نماید و ادله و قراین دیگر را مثبِت نداند(امامی، 1343 ، ج 5، ص 155 و 172 ).
عده اي نیز آزمایشهاي دی ان ای را در شمار دلیل کارشناسی آورده و بر این عقیده اند که از آزمایشهاي دی ان ای در انتفاي انتساب طفل به شوهر میتوان بهره برد، اما در اثبات نسب به تنهایی نمیتواند مثبِت باشد، بلکه به عنوان جزئی از امارات قضایی میتواند مورد توجه دادرس قرار گیرد(نایبزاده، 1380 ، ص 302 ؛ امامی و صفائی، 1374ج 2، ص 57).
اداره حقوقی قوه قضائیه به موجب نظریه اي اعلام نموده است که بر اساس آن هر چند اثبات نسب طبیعی مرد و طفل متولد از زنا از طریق آزمایش پزشکی امکانپذیر است، لیکن این امر موجب توارث و ولایت پدر بر او نمیشود، در عین حال بعضی وظایف و تکالیفی که ابوین دارند، مانند حضانت و انفاق(نگهداري و هزینه آن و اخذ شناسنامه)و همچنین پاره اي از احکام مانند حرمت ازدواج با محارم بر نسب طبیعی مترتب است و فقط ارث و ولایت است که در نسب شرعی و قانونی مترتب میشود23 .
گرچه اظهارنظر حقوقدانان تقریباً به موارد فوق محدود گردیده است، اما نکته حائز اهمیت این است که از میان همین عده قلیل، کسی قائل به عدم اعتبار مطلق آزمایشهاي « دی ان ای» نگردیده است و صرفاً در نوع استناد به آن اختلاف نظر وجود دارد؛ در حالیکه از نظریه برخی مراجع تقلید عدم قابلیت مطلق استفاده از اینگونه آزمایشها قابل استنباط است . با این حال، قدر متیقن از کلام حقوقدانان و فقها آن است که آزمایشهاي ژنتیک در صورتی که مبنایی براي حصول علم براي قاضی باشد، استناد به آن براي حل نزاع بلامانع است.

بخش دوم: ادله اثبات نسب

گفتار اول: اقرار
در ماده 1273 قانون مدنی آمده است: «اقرار به نسب در صورتی صحیح است که اولاً تحقق نسب بر حسب عادت و قانون ممکن باشد، ثانیاً کسی که به نسب او اقرار شده تصدیق کند، مگر در مورد صغیری که اقرار به فرزندی او شده به شرط آن‌که منازعی در بین نباشد.»
قانون‌گذار براي اثبات نسب مقرراتی را تعيين كرده که يكي اقرار است که به موجب مواد 1161 و 1273 قانون مدني از وسايل اثبات نسب دانسته شده (مي‌دانيم که اقرار بر تمام ادله حكم فرماست؛ اگر كسي كه عليه او دعواي اثبات نسب مطرح شده، به اين نسب اقرار كند، هيچ دليل ديگري براي اثبات نسب لازم نيست؛ البته به شرط اينكه نسبت به آن شخص اقرار عادتا و عقلا ممكن باشد يعني فاصله سن دو طرف دعوا به اندازه‌ بيان اقرار، امكان‌پذير باشد.)
اقرار مصدر است و در لغت به معنی اثبات، قراردادن، اعتراف و اذعان داشتن آمده است (راغب اصفهانی، 1414 ه، ص 397 )در اصطلاح حقوقی بر اساس ماده 1259 ق.م. « اقرار عبارت از اخبار به حقی است براي غیر به ضرر خود»(جعفري لنگرودي،1372:ش 535،ص 72).
در ق.م. در بحث ادله اثبات دعوي، اقرار به عنوان اولین دلیل آمده است چنان که ماده1258 مقرر میدارد:« دلایل اثبات دعوي از قرار ذیل است- 1 اقرار …».

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع مدل پیشنهادی، احساس امنیت، علوم جدید Next Entries منبع مقاله درباره رفتار شهروندی، رفتار شهروندی سازمانی، خودمدیریتی، تصویرپردازی