پایان نامه با موضوع فرسودگی زناشویی، سبک مقابله، راهبردهای مقابله

دانلود پایان نامه ارشد

ه این صورت تعریف کرده اند؛ روان رنجورخویی به سازگاری، ثبات عاطفی فرد، ناسازگاری و روان نژندی مربوط است. داشتن احساسات منفی همچون ترس، غم، برانگیختگی، خشم، احساس گناه، احساس کلافگی دائمی و فراگیر مبنای این مقیاس را تشکیل می دهند (صفری، گودرزی، 1388). برون گراها افرادی اجتماعی هستند اما اجتماعی بودن فقط یکی از ویژگی های این افراد است. افزون بر این آنان در عمل قاطع، فعال و حراف یا اهل گفتگو هستند. این افراد هیجان و تحرک را دوست دارند و برآنند که به موفقیت در آینده امیدوار باشند. مقیاس برون گرایی نشان دهنده ی علاقه افراد به توسعه صنعت و کار خود است. سازگاری بر گرایش های ارتباط بین فردی تأکید دارد (صفری، گودرزی، 1388). فرد موافق اساساً نوعدوست است، با دیگران احساس همدردی می کند و مشتاق برای کمک به آنان است. عناصر تشکیل دهنده گشودگی نسبت به تجربه، تصورات فعال، حساسیت به زیبایی، توجه به تجربه های عاطفی درونی و داوری مستقل می باشد، در باروری تجربه های درونی و دنیای پیرامون کنجکاو بوده و زندگی آنها سرشار از تجربه است. منظور از با مسئولیت و باوجدان بودن کنترل خویشتن به فرآیند فعال طراحی، سازماندهی و اجرای وظایف است (صفری، گودرزی، 1388).
از دیگر موضوعات مورد بررسی در این پژوهش راهبردهای مقابلهای14 است. در دنیای امروز تنیدگی به عنوان یکی از آفات نیروی انسانی شناخته شده است و اثرات مخرب آن بر زندگی فردی و اجتماعی افراد، به ویژه کارکنان یک سازمان کاملاً مشهود است. افراد سازمان در موقعیت های تنیدگی زا از شیوههای مقابلهای متفاوتی استفاده میکنند (هارن و میشل15، 2003). مفهوم مقابله از دهههای گذشته به طور رسمی در حوزه روان شناسی مطرح شده است و طی سالهای اخیر مطالعات زیادی در خصوص فرآیند مقابله و انواع سبکهای مقابلهای انجام شده است. پژوهشهای اخیر نشان دادهاند که نوع راهبرد مقابلهای فرد نه تنها سلامت روانی، بلکه بهزیستی جسمانی وی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد(ایرلند16 و همکاران، 2005 ).
لازاروس و فولکمن17 از اولین پژوهشگرانی بودند که در یک چارچوب منسجم به موضوع مقابله پرداختهاند. افراد به منظور جلوگیری، مدیریت و کاهش تنیدگی، تلاشهای شناختی و رفتاری انجام
می دهند که لازاروس و فولکمن آن را مقابله نامیدهاند.
اندلر و پارکر18(1990) سه نوع سبک مقابلهای را مطرح کردند که عبارتند از: 1: سبک مقابله
)مساله مدار 2) سبک مقابله هیجانمدار 3) سبک مقابلهای اجتنابی. در سبک مقابلهای مسأله مدار19 فرد بر مسأله متمرکز میشود و سعی در حل آن دارد. در این سبک فرد به جمعآوری اطلاعات مربوط به حادثه فشار زا میپردازد، درباره آن فکر میکند، منابعی را که از آن برخوردار است ارزیابی میکند، و برای استفاده از منابع در دسترس خود طرح و برنامهای آماده میکند. مقابله هیجانمدار بر کنترل هیجانات و واکنشهای عاطفی تأکید مینماید. افراد در این سبک مقابله، هیجانی برخورد میکنند و با گریه کردن، عصبانب شدن و فریاد زدن با فشار روانی مقابله میکنند(کلینکه، 1999؛ به نقل از محمد خانی و باشقره، 1387 ). در سبک مقابلهای اجتنابی، فرد سعی در تغییرات شناختی و دور شدن از واقعیتهای فشارآور دارد و با فاصله گرفتن از مشکل، اقدام به فرار و اجتناب کرده و برای دریافت حمایت عاطفی تلاش میکند. در این حالت فرد به دنبال برگرداندن آرامش بهم خوردهای است که به خاطرموقعیت فشارزا، به وجود آمده است وکوشش میکند تا خود را از آشفتگی های موجود و پریشانی برهاند(ایرلند و همکاران، 2005).
برای رویارویی با رویدادهای زندگی آگاهی از عوامل شخصیتی بسیار مهم است. زیرا عوامل شخصیتی با این مسئله که یک فرد چگونه دنیا را مشاهده میکند و چگونه به عوامل و موقعیتهای تنشزا پاسخ میدهد ارتباط نزدیکی دارد (کلینگ، به نقل از پوریوسف و آزاد فلاح، 1391). با نگرش به تأثیرگذاری برخی از عوامل شخصیتی بر کاربرد راهبردهای مقابلهای، مثلاً این که، با وجدان بودن، راهبردهای مقابلهای سازگارانه را تسهیل میکند و برعکس روان آزردهگرایی، راهبردهای مقابلهای ناسازگارانه را تسهیل میکند و با شناخت هر چه بیشتر و بهتر عوامل شخصیتی و به تبع آن راهبردهای مقابلهای میتوان فرسودگی زناشویی را پیشبینی کرد. ویژگیهای شخصیتی و راهبردهای مقابلهای در کنار متغیرهای بسیاری از جمله فرسودگی شغلی، سلامت روان، رضایت زناشویی، سازگاری زناشویی و… مورد سنجش قرار گرفته است. حال باتوجه به نقش این دو متغیر در موارد مشابه همچون سازگاری و رضایت زناشویی و خلاء سنجش آن با فرسودگی زناشویی، انجام چنین پژوهشی در خور توجه است. از این رو در این پژوهش، در پی پاسخ به این سؤال هستیم که آیا ویژگیهای شخصیتی و سبکهای مقابلهای میتوانند فرسودگی زناشویی را پیشبینی کنند؟
هدف اصلی این پژوهش آن است که: باتوجه به ویژگی های شخصیتی و سبک های مقابله ای افراد، به پیش بینی فرسودگی زناشویی زنان شاغل شهرستان اسلام آبادغرب اهتمام نماید.

1-2- اهمیت و ضرورت انجام تحقيق:
یکی از مسائلی که خانواده ها با آن مواجه هستند فرسودگی زناشویی است. از آنجایی که برای حل هر مشکلی ابتدا باید عواملی که در آن مسئله دخیل است شناسایی شود بنابراین توجه به عوامل مؤثر بر فرسودگی زناشویی میتواند مسئلهای مهم برای مطالعات محسوب شود. توانایی درک و شناخت احساسات در روابط بینفردی مقولهای بسیار مهم در پرداخت مسائل مربوط به روابط بینفردی بخصوص روابط زناشویی است و این توانایی شناخت، مهارتی اساسی است که برای ترمیم و روابط بین فردی ضرورتی بسیار مهم و انکار ناپذیر است، ایجاد مهارتهای شناخت هیجانی در روابط بخصوص در درون سازمان پیچیدهای بنام خانواده و تأثیر آن برنوع مقابله با تعارضات زناشویی موضوعی است مهم و حائز اهمیت است.
چون تداوم خانواده از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است وچون فرسودگی زناشویی عاملی تهدید کننده است، و از طرفی نقش عامل های شخصیتی و سبک های مقابله ای در جامعه هدف مورد مطالعه قرار نگرفته، مشخص شدن رابطه این متغییرهای پیش بین با متغییر ملاک برای کمک به تداوم زندگی زناشویی از اهمیت خاصی برخوردار است.
در بررسی یافته ها در زمینه کارکرد خانواده، هی جونگ و نادین(2008) در مطالعه ای تحت عنوان تعارضات زناشویی، نشانه های افسردگی وناکارآمدی زناشویی، به این نتیجه رسیدند که اختلالات زناشویی و ناکارآمدی زوجین به طور مستقیم موجب افزایش افسردگی واختلالات کارکردی می شود و بر سلامت جسمانی وروان زوجین تأثیر می گذارد ، که این عامل نیز بر ناکارآمدی خانواده می افزاید. مطالعه زوجین در حال طلاق نشان داد که شکست در رسیدن به راه حلی برای زندگی مشترک به طور معنی داری با کارکرد خانوادگی هرج و مرج گونه وبی قید رابطه دارد. و همچنین تحقیقات مختلف نقش کارکرد خانواده را درسلامت جسمی و روانی اعضای خانواده مطرح کرده اند(میلر،2000؛ کیت نر،1991).

1-3- اهداف کلی:
هدف اصلی: تعیین نقش ویژگیهای شخصیتی و سبکهای مقابلهای با فرسودگی زناشویی.
اهداف اختصاصی:
1- تعیین رابطه بین روان رنجور خویی با فرسودگی زناشویی
2- تعیین رابطه بین برون گرایی با فرسودگی زناشویی
3- تعیین رابطه بین توافق (سازگاری) با فرسودگی زناشویی
4- تعیین رابطه بین انعطاف پذیری (گشودگی نسبت به تجربه) با فرسودگی زناشویی
5- تعیین رابطه بین با وجدان بودن (با مسئولیت بودن) با فرسودگی زناشویی
6- تعیین رابطه بین سبک مقابلهای مسالهمدار با فرسودگی زناشویی
7- تعیین رابطه بین سبک مقابلهای هیجانمدار با فرسودگی زناشویی
8- تعیین رابطه بین سبک مقابلهای اجتنابی با فرسودگی زناشویی

1-4- سوالات پژوهش:
سوال اصلی:
بین تیپ های شخصیتی وسبک های مقابله ای با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
سوالات فرعی:
1- آیا بین روان رنجور خویی با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
2- آیا بین برون گرایی با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
3- آیا بین توافق (سازگاری) با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
4- آیا بین انعطاف پذیری (گشودگی نسبت به تجربه) با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
5- آیا بین با وجدان بودن (با مسئولیت بودن) با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
6- آیا بین سبک مساله مدار با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
7- آیا بین سبک هیجانمدار با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟
8- آیا بین سبک اجتنابی با فرسودگی زناشویی رابطه وجود دارد؟

1-5- تعریف واژهها و اصطلاحات فنی و تخصصی
تعریف مفهومی
الف) فرسودگی زناشویی: فرسودگی زناشویی، از پا افتادگی جسمی، عاطفی و روانی است که ناشی از عدم تناسب مزمن بین انتظارات و واقعیت است (پاینز،1996؛ ترجمه گوهری راد و افشار، 1383).
ب) سبک مقابلهای: افراد به منظور جلوگیری، مدیریت و کاهش تنیدگی، تلاشهای شناختی و رفتاری انجام میدهند که لازاروس و فولکمن آن را مقابله نامیدهاند(لازاروس و فولکمن،1984؛ ترجمه محمد خانی،1386)
ج) ویژگیهای شخصیتی: شخصیت، تعیین کننده نمایه خاص الگوهای رفتاری فرد تعریف شده است (ستوده، میرزایی و پازند، 1381).
تعریف عملیاتی:
الف) فرسودگی زناشویی:نمره يي است که آزمودني در پرسشنامه ي فرسودگی زناشویی (پاینز،1996) بدست آورده است.
ب) سبکهای مقابلهای: نمره يي است که آزمودني درمقیاس راهبردهای مقابله با تنیدگی(اندلر و پارکر1995) بدست آورده است.
ج) ویژگیهای شخصیتی: نمرهیی که آزمودنی در سیاهه پنج عاملی شخصیت (مککری و کاستا، 1992) بدست آورده است.

فصل دوم
مروری بر ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیق

مقدمه:
خانواده نهادی است که همه نهادهای دیگر با آن ارتباط داشته و به حق شایسته است که بیش از این ها درباره خانواده تحقیق کنیم. خانواده جامعه ای است کوچک که از ارزش و اهمیت زیادی برخوردار است. بحث پیرامون خانواده و راه های تحکیم آن، از بحث های متداول مجامع علمی است و علوم مربوط به آن به ویژه مشاوره و روانشناسی تلاش می کنند که تدابیری به عمل آورند که روز به روز میراث خانواده را فزونی بخشند( لاورنس 2008).
تحقیق حاضر با بررسی رابطه پنج عامل بزرگ شخصیت و سبکهای مقابله ای با فرسودگی(دلزدگی) زناشویی، تلاشی است در جهت افزایش دوام و ثبات خانواده.
2- 1- دلزدگی و دلزدگی زناشویی
2-2 تعریف دلزدگی
دلزدگی استعاره یا کنایه ای است که معمولا برای توصیف یک حالت یا فرایند خستگی و فرسودگی که مشابه با خاموش شدن یک آتش یا فرونشاندن یک شمع است، اطلاق می شود.
در فرهنگ لغت، واژه از پا افتادن20 به عنوان شکست خوردن، کاملاً خسته شدن و یا فرسوده شدن بوسیله مطالبه بیش از اندازه انرژی، نیرو یا منابع تعریف شده است.
اولین نوشته هایی که در آن از دلزدگی یاد شده است مربوط به شکسپیر21 در 1599 می باشد.
دلزدگی مجموعه علایم خستگی عاطفی، شخصیت زدایی22 و کاهش بهره وری می باشد. خستگی عاطفی به تهی شدن یا خالی شدن منابع عاطفی که به وسیله تقاضاهای بین فردی ایجاد می شود، برمی گردد. شخصیت زدایی به رشد منفی و گرایشات بی رحمانه و عیب جویانه و بدگمانانه به همسر داشتن تاکید دارد که بعضی آشفتگی ها و پریشانی ها را شامل می شود که کاملاً با جنبه روانپزشکی این نشانه ها متفاوت است (اسکافلی و بونک23 2003).
اندرسون24 و پاینز(1982) دلزدگی را به عنوان یک حالت خستگی جسمی، عاطفی و ذهنی که در شرایط درگیری طولانی مدت همراه با مطالبات عاطفی ایجاد می شود، می دانند. در این تعریف خستگی ذهنی با کاهش انرژی،خستگی مزمن، ضعف و تنوع وسیعی از شکایت های جسمی و روان تنی مشخص می شود.
در حالیکه، خستگی عاطفی شامل احساسات درماندگی، ناامیدی و فریب می شود، خستگی روانی به رشد نگرش منفی نسبت به خود و کار و زندگی بر می گردد. این نشانه ها در افراد بهنجار و طبیعی مشاهده می شود (به نقل از اسکافلی و بونک 2003).
از دیدگاه اصالت وجودی- روان تحلیل گری25، دلزدگی یک حالت تجربه شده خستگی جسمی، عاطفی و روانی است که از عدم تناسب مزمن بین توقعات و واقعیت ناشی می شود (پاینز و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع ویژگی های شخصیت، فرسودگی زناشویی، سبک های مقابله Next Entries پایان نامه با موضوع دلزدگی زناشویی، اصالت وجود، دوران کودکی