پایان نامه با موضوع شانس و مهارت، عوامل بیرونی، زندگی روزمره، سوگیری

دانلود پایان نامه ارشد

آن‌ها می‌دانند که اگر یک تکلیف سخت است برای بیشتر بچه‌ها سخت است و بیشتر بچه‌هایی که نمی‌توانند آن تکلیف را انجام دهند به توانایی بیشتری نیاز دارند (آذربایجانی، 1387)
تمایز بین شانس و مهارت یا توانایی نیز از یک الگوی رشدی پیروی می‌کند. در سطح اول بچه‌ها نمی‌توانند بین شانس و مهارت داشتن در یک تکلیف تمایزی قائل شوند. و معتقدند مقدار تلاش می‌تواند در دو تکلیف مختلف تفاوت ایجاد کند. در سطح دوم بچه‌ها بین مهارت و شانس تفاوت‌هایی را می‌بینند و معتقدند تلاش می‌تواند کمک کند تا در یک تکلیف مهارت را به دست آوریم.
در سطح سوم بچه‌ها معتقدند که تلاش می‌تواند به مهارت کمک کند، اما اعتقاد هم دارند که تلاش می‌تواند به شانس داشتن هم کمک کند. و سرانجام در سطح چهارم است که بچه‌ها به طور واضح بین شانس و مهارت در تکالیف تمایزی قائل می‌شوند و معتقدند که تلاش نمی‌تواند نتیجه شانس باشد.
تحقیقات نشان داده است که هم تغیرات روانشناختی (درونی) و هم تغییرات محیطی (برونی) می‌توانند این تفاوت‌های رشدی را در اسناد بچه‌ها خلق کنند.

2-11- کاربرد تئوری اسناد در کلاس درس
تئوری اسناد تأکید دارد که معلمان باید یک مدل نظری خاص در مورد نحوه ادراک دانش آموزان و دلایل آن‌ها از موفقیت‌ها و شکست‌هایشان داشته باشند. در این خصوص راه کارهایی ارائه شده است که می‌تواند مثمر ثمر باشد.
2-11-1- در مورد رفتار دانش آموز اطلاعات کافی داشته باشید
معلم باید رفتار دانش آموز را به صورت علمی تحلیل کند و برای این کار باید اطلاعات کافی و گوناگونی داشته باشد. مثلاً باید عوامل محیطی را در نظر بگیرد، یا قبل از تصمیم گیری نهایی مدل تمایز، همسانی و توافق را که در مباحث قبل در موردش توضیح داده شد در خصوص رفتار دانش آموز به کار ببرد (بناب، 1389).
2-11-2- اجتناب از سوگیری‌های اسنادی
تحقیقات نشان داده که معلمان ممکن است اسناد‌هایی بسازند که نادرست باشد. یکی از سوگیری‌های اسنادی که معلمان باید از آن اجتناب کنند اعتقادشان درباره ظرفیت توانایی دانش آموزان است. معلم باید نسبت به همه دانش آموزان یک دید مثبت داشته باشد و آن را این طور تعمیم دهد که همه دانش آموزان می‌توانند دانش و مهارت‌های جدید را یاد بگیرند و معلمان مسئول تدریس آن‌ها هستند. باید به این نکته توجه داشت که برخی از دانش آموزان مدت زمان بیشتری برای مسلط شدن بر تکلیف نیاز دارند ودر اکثر کلاس‌های درس بچه‌ها می‌توانند همه موارد را یاد بگیرند. این به این معنی است اگر دانش آموزی در یک تکلیف شکست خورد آن شکست را به یک علت بی ثبات و قابل کنترل مانند تلاش کم نسبت دهد.
2-11-3- نقش مهم بازخورد
معلم باید به دانش آموز کمک کند تا اسناد درستی برای رفتارشان بسازند. در موقعیت‌های شکست معلمان باید تلاش کنند که بازخورد مناسبی برای دانش آموزان در مورد علت شکستشان فراهم کنند. توصیه شده که معلمان باید در موارد شکست دانش آموزان، آن‌ها را تشویق کنند که شکست خود را به تلاش کم نسبت دهند، زیرا تلاش یک اسناد بی ثبات است که می‌تواند تغییر کند.
2-11-4- نقش بازآموزی اسنادی
بازآموزی اسنادی که معمولاً شامل معلم و دانش آموز است، به صورت فردی صورت می‌گیرد و این دو با هم برروی یک تکلیف کار می‌کنند تا اسناد تلاش صورت گیرد. این بازآموزی خصوصاً در مورد دانش آموزانی که ناتوانی‌های یادگیری دارند می‌تواند مفید باشد. مثلاً دانش آموزی را فرض کنید که در خواندن کلمات مشکل دارد و فکر می‌کند نمی‌تواند یاد بگیرد. معلم می‌تواند به او بگوید که من به تو کمک می‌کنم به شرط اینکه تو هم تلاش خودرابکنی. اگرتوتلاش کنی ما با هم می‌توانیم یادبگیریم. باید به او گفت که تکالیف سخت را همه می‌توانند یاد بگیرند به شرط اینکه تلاش کنند (بناب، 1389).
2-12- نظریات اسناد
2-12-1- نظریه روان‌شناسی ساده هایدر(1958)
از جمله مهم‌ترین نظریه‌های اسناد عبارت است از نظریه “روان‌شناسی ساده” در اسناد‌ هایدر که طبق این نظریه، مردم سعی می‌کنند رفتار دیگران را مانند روان‌شناسان درک کنند و بر این اساس رفتارهای آن‌ها را یا نتیجه عوامل موقعیتی فرض می‌کنند (اسناد موقعیتی) و یا آن‌ها را به عوامل درونی و شخصیتی آن‌ها نسبت می‌دهند (اسناد شخصی).
قدیمی‌ترین فرمول‌بندی نظریه اسناد را می‌توان در کارهای فریتس ‌هایدر که به عنوان پدر اسناد از او نام برده می‌شود مشاهده کرد.‌ هایدر در سال 1958 کتاب “روان‌شناسی روابط میان‌فردی” را منتشر کرد و نخستین گام را در پاسخ به این سؤال که مردم برای درک علل رفتار خود و دیگران چه تبیین‌هایی به کار می‌برند، برداشت. از نظر‌ هایدر همه مردم در زندگی روزمره مانند دانشمندان عمل می‌کنند و برای درک افراد پیرامون خود یا به عبارت دیگر محیط اجتماعی خویش از همان اصول علی و منطقی استفاده می‌کنند که دانشمندان برای فهم دنیای فیزیکی به کار می‌گیرند. افراد رفتارهای دیگران را مشاهده، تحلیل و تبیین می‌کنند. این تبیین‌ها اسناد نامیده می‌شوند (شمس اسفندآباد، 1384: 107).
هایدر برای توصیف چگونگی استفاده از علیت در اسنادهای روزمره، از منطق استفاده می‌کند. اگرچه برای رویدادهای مختلف تبیین‌های فراوانی وجود دارد اما می‌توان آن‌ها را به دو دسته اساسی تقسیم کرد:
1- اسناد شخصی یا درونی، 2- اسناد موقعیتی یا بیرونی.
ما در پیش‌بینی رفتار دیگران ابتدا می‌کوشیم میان تاثیرات محیطی و تاثیرات درونی تمایز بگذاریم. طبق گفته ‌هایدر، بیشتر مردم برای درک رفتار دیگران یکی از تبیین‌های زیر را به کار می‌گیرند:
الف. آن‌ها ممکن است فرض کنند که رفتار شخص دیگر، معلول عوامل موقعیتی نظیر عوامل اقتصادی یا فشار اجتماعی است (اسناد موقعیتی).
ب. آن‌ها ممکن است تصور کنند که آن رفتار غیرعمدی و اتفاقی بوده و احتمالاً در آینده روی نخواهد داد (اسناد موقعیتی).
ج. تبیین سوم این است که شخص با این رفتار یکی از صفات شخصی خود را بروز داده است (اسناد شخصی).
هایدر معتقد است که اسنادهای شخصی وقتی بیشتر آشکار می‌شوند که محیط امکان یک رشته رفتارهای متنوع و ممکن را فراهم کند. وقتی درباره یک شخص یک اسناد شخصی استنباط شد، از این اسناد برای پیش‌بینی رفتار او می‌توان استفاده کرد. از نظر‌هایدر نیروهای محیطی و درونی، با هم رابطه‌ای افزایشی یا کاهشی دارند؛ آن‌ها ممکن است مکمل، کاهش‌دهنده یا حذف‌کننده یکدیگر باشند.(آذربایجانی، 1387: 59)
اسناد درونی یا شخصی نیز به دو مؤلفه تقسیم می‌شود: “توانایی” فرد برای انجام دادن یک عمل و “کوششی” که صرف آن می‌شود. این دو مؤلفه رابطه‌ای قوی با هم دارند. چنانچه هر یک از این دو مؤلفه نباشند، حاصل تاثیرات مشترک آن‌ها نیز صفر خواهد بود. توانایی بدون تلاش یا تلاش بدون توانایی، به هیچ عملی منجر نخواهد شد. هم‌چنین اگر دشواری تکلیف بیش از محدوده توانایی باشد انجام دادن عمل، غیرممکن خواهد بود و اگر ناچیز باشد برای اجرای آن توانایی بسیاری لازم نیست. در وضعیت‌های نسبتاً دشوار دستیابی به اطلاعات مفید درباره توانایی عمل‌کننده، بیش از هر زمان دیگر میسر است.
مبنای دیگر تحلیل‌ هایدر از عمل، ادراک کوشش است که با دو چیز تعیین می‌شود: قصد عمل‌کننده و کوشش وی برای نیل به عمل. عقاید زیربنایی ‌هایدر با دو بیان اسنادی بنیادین در ارتباط است: آیا عمل معلول گرایش‌های درونی است یا عوامل بیرونی؟ اگر درونی است، عمدی بوده یا غیرعمدی؟ ما در زندگی روزمره پیوسته با اندک توجهی چنین قضاوت‌هایی را انجام می‌دهیم: آیا هم‌کلاسی‌ام که امروز به من بی‌اعتنایی کرد واقعاً به من بی‌علاقه شده است؟ یا از یک اختلاف خانوادگی رنج می‌برده است؟ و… پاسخ‌های ما به این‌گونه سوال‌ها راهنمای رفتار بعدی ماست و برای رفتار مناسب باید اسناد درستی بدهیم. قابل ذکر است که نظریه‌هایدر در تبیین این مطلب قاصر است و نمی‌توان آن را به طور عملی به وسیله آزمون تجربی بررسی کرد. این نظریه به کمک تفسیر و توضیح سایر نظریه‌پردازان اسناد توسعه یافته است (کریمی، 1384: 303).
2-12-2- نظریه استنباط جونز و دیویس(1965)
نظریه دوم، نظریه استنباط متناظر جونز47 و دیویس48 است که در آن پیامد رفتار را مبنای اسناد می‌داند. این نظریه پیش‌بینی می‌کند که مردم سعی دارند از روی رفتار استنباط کنند که آیا آن رفتار با یک خصیصه پایدار شخص تطبیق می‌کند یا خیر.
2-12-3- نظریه تغییر همگام هارولد کلی(1980)
نظریه سوم، نظریه تغییر همگام‌ هارولد کلی49 است که برای هر رفتار سه وجه قائل است و اسناد را بر اساس این سه وجه انجام می‌دهد. وجه اول همرایی، یعنی آیا همه در آن موقعیت همان رفتار را داشته‌اند. وجه دوم تمایز، یعنی آیا در غالب موقعیت‌ها رفتار فرد همین‌گونه است. وجه سوم پایایی یا ثبات، یعنی آیا او همیشه در چنین موقعیتی همین رفتار را دارد یا فقط همین یکبار چنین رفتار کرده است. چنانچه همرایی و تمایز پایین و ثبات بالا باشد احتمال اسناد گرایشی بیشتر می‌شود.
2-12-4- نظریه ترکیبی شیور(1975)
نظریه چهارم، نظریه ترکیبی اسناد شیور50 می‌باشد که مبتنی بر سه فرض درباره طبیعت انسان است: نخست اینکه رفتارها به صورت تصادفی روی نمی‌دهند و قابل پیش‌بینی هستند. دوم اینکه مردم تمایل به درک، تبیین و پیش‌بینی رفتار دیگران دارند و سوم اینکه رفتارهای قابل مشاهده افراد، اطلاعات معتبری درباره علل زیربنایی خود به دست می‌دهند.
2-12-5- نظریه سه بعدی واینر(1985)
نظریه پنجم، نظریه سه‌بعدی واینر است که اسنادها را از نظر سه بعد درونی یا بیرونی بودن، پایدار یا ناپایدار بودن و قابل کنترل یا غیرقابل کنترل بودن مورد بررسی قرار می‌دهد. ترکیب این سه بعد، جمعاً هشت نوع اسناد مختلف را به وجود می‌آورند و بنابراین طبق این دیدگاه، اسنادها به دو نوع موقعیتی و گرایشی خلاصه نمی‌شوند.
2-13- اسناد و سازمان
تئوری اسناد که از مباحث جدید رفتار سازمانی، ادارک، انگیزش و رهبری ارتباط پیدا می‌کند. طبق این تئوری افراد سعی دارند علل و عوامل رفتارهای مشاهده شده را شناسایی کنند یا به عبارتی کوشش کنیم تابرای رفتار افراد همانگونه که صورت می‌گیرد توجیهی بیاوریم. شکل یک چهار چوب تئوری اسناد را به نمایش می‌گذارد.
فریتز‌ هایدر بنیانگذار تئوری اسنادی بیان می‌کند که رفتار می‌تواند ناشی از عوامل درونی فردی (مانند توانایی) یا عوامل بیرونی موجود در محیط 0 همانند کار دشوار) باشد. کِلی بر مبنای اقدام‌ هایدر عنوان می‌کند که افراد پس از آن که اطلاعاتی در زمینه سه بعد رفتار یعنی توافق (اجماع)، تمایز یا تفاوت قائل شدن و ثبات یا تداوم گردآوری می‌کنند قادر به ایجاد اسناد علی می‌باشند.

نمودار 2-1- چارچوب نظریه اسناد
2-13-1- تفاوت قائل شدن/تمایز/اختصاص
اگر رفتار غیرعادی باشد، نظاره‌گر آن را به عامل بیرونی نسبت خواهد داد ولی اگر این رفتار مختص فرد باشد. آن را به عامل درونی نسبت خواهد داد (آیا فرد وضعیت‌های مختلف رفتارهای متفاوتی از خود بروز می‌دهد؟)
2-13-2- اجماع و توافق
اگر همه کسانی که با وضعیت مشابه روبرو می‌شوند. به یک شکل واکنش نشان دهند. گفته می‌شود در رفتار اجماع وجود دارد. اگر اجماع فزونی یابد (مثلاً تمام کسانی که یک مسیر را برای آمدن به محل کار طی می‌کنند تأخیر داشته باشند). از دید نظریه اسناد، عامل بیرونی موجب سستی کارمند خواهد بود؛ در حالی که اگر سایر کارکنان به موقع در محل کار حاضر شوند، عامل درونی دلیل سستی کارمند خواهد بود.
2-13-3- ثبات رویه در رفتار
هرچه ثبات رفتار بیشتر باشد، نظاره‌گر بیشتر رفتار فرد را به علل درونی نسبت می‌دهد. دیدگاه اسنادی انگیزش کارکنان در شکل زیر خلاصه شده است. طبق این دیدگاه، کارکنان از دیدگاه فرایند‌های ادراک نفس به رفتار خویش می‌نگرند. فرد بر اساس این ادراک‌ها متوجه می‌شود که رفتار او پاسخی به عوامل داخلی است یا خارجی. فرد از طریق اسناد این علت‌ها، متوجه می‌شود که به شکلی درونی یا خارجی برانگیخته شده است و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع سوگیری، دانش اولیه، عوامل محیطی، عوامل درونی Next Entries پایان نامه با موضوع هوش معنوی، هوش عاطفی، سوگیری، خودآگاهی