پایان نامه با موضوع روان شناسی، فقه اسلامی، سازمان ملل، حقوق کودک

دانلود پایان نامه ارشد

ن است که دختران زود تر از پسران به سن بلوغ طبیعی می رسندچون نمی توان سن معینی رابرای بلوغ در نظر گرفت در نظام حقوقی اسلام معمولا بلوغ قانونی را سنی در نظر گرفته اند و سن متوسط یا حداقل سن برای رسیدن به بلوغ می باشد.به این ترتیب این سن قابل تکلیف پذیری و یکی از شرایط مسئولیت پذیری قرار می گیرد.به طور کلی بلوغ در لغات در معانی مختلف به کار رفته از جمله به معنی رسیدن به مراد رسیدن یا نزدیک شدن به پایان مقصد کامل شدن پختن میوه و رسیدن کودک به سن رشید به کار رفته است که در آن با پیدایی و شکوفایی عزیزه جنسی و پدید آمدن برخی دگرگونی های جسمی و روانی،رشد عقلی و ادراکی به مرتبه مردان و زنان نایل می شود. (یوسف بن احمد بحرانی، 1363: 12)
1-1-2-2 مفهوم اصطلاحی
در اصطلاح عام آغاز مرحله ای طبیعی در زندگی کودک است که در آن با پیدایی و شکوفایی غریزه جنسی و پدید آمدن برخی دگرگونی ها همراه است .( مهریزی، 1371: 14)
1-1-2-2-1 مفهوم بلوغ از منظر حقوقی
با توجه به ظهور تدریجی و غیر دفعی اراده و ادراک و قدرت تمیز در اشخاص اهلیت و صلاحیت شخص نیز به تدریج حاصل می شود لذا همراه با این ظهور تدریجی فرد به تدریج باید با مراتبی از مسئولیت جزایی و تحمل تبعات کیفری رفتار مجرمانه مواجه می شود .
پس از گذر از این مرحله و ظهور کامل اراده و ادراک در فرد و تحقق کامل تمیز بلوغ و رشد به عنوان سه مولفه مهم مسئولیت جزایی فرد را ملزم به پاسخ کامل در قبال نتایج زیان بار جرم ارتکابی اش می نماید.( آشوری، 1379: 71)
بنابراین مفهوم بلوغ از منظر حقوق به این معناست که شخص دارای قدرت شعور قوه تمیز و ادراک آگاهی کافی می باشد و باتوجه به حصول تدریجی و غیر دفعی این مسئله و فاصله بین حداقلی سنی که کودک در زیر آن فاقد درک و آگاهی بود که پس از رسیدن به آن دارای ادراکی و آگاهی کامل در نتیجه قدرت پاسخ گویی و مسئولیت تام می باشد . اتخاذ سیاست جنایی افتراقی و مسئولیت کاهش یافته برای افراد در فاصله سنی حداقل سن مسئولیت کیفری تا سن بلوغ کیفری بدیهی به نظر می رسد . (همان، 66)
1-1-2-2-2 مفهوم بلوغ از منظرفقهی
اهمیت بلوغ درفقه در حقوق اسلامی با آن است که نظر آغاز مشمول تکالیف و بسیاری از حقوق و احکام شرعی نسبت به هر فرد مسلمان شمرده می شود.
مراد از بلوغ در اصطلاح فقها همان بلوغ طبیعی است(نجفی،1378: 236) با این همه چون از میان امارات و نشا نه های بلوغ طبیعی تنها برخی از آنها در فقه پذیرفتند و سن بلوغ نیز در فقه اسلامی معین شده است بلوغ وبالغ در فقه اسلامی به اصطلاحی خاص تبدیل شده که با مفهوم لغوی و عرفی آن انطباق کامل ندارد.
در قرآن درباره ی بلوغ سه تغییر به کار رفته است
1) بلوغ نکاح (قران کریم سوره نساء آیه 6 )
2) بلوغ حُلم (قران کریم سوره نور آیه 58-59)
3) بلوغ اَشد(قران کریم سوره یوسف آیه 22 سوره انعام آیه 152)
مفسران گفته اند مراد از بلوغ نکاح رسیدن کودک به سنی که در آن توانایی ازدواج پیدا شود و منظور از بلوغ حلم رسیدن به اوان بلوغ جنسی است و منظور از بلوغ اشد رسیدن به سنی دانسته اند که در آن قوای جسمی و عقلی به رشد شکوفایی می رسد. (هر عاملی بلوغ،1370: 42)
بر اساس نظر مشهور فقهای امامی سن بلوغ پسر 15 سال قمری است در دختر پایان 9 سال می باشد.فقهای عظام شیعه اثنی عشری درباره بلوغ سخنان متفاوت بیان فرموده ضابطه ی تشخیص بلوغ کودکان را در پنج موضوع روئیدن موی برعانه، بیرون آمدن منی سن حلم و محتلم شدن در پسران و حیض در دختران و نهایتا حمل را «علامت بلوغ» و جمع دیگر همین ها را «بلوغ» دانسته اند. (مفتاح الکرامه،1367: 235)
1-1-2-2-3 مفهوم بلوغ از منظر روان شناسی
بلوغ در روان شناسی اهمیت ویژه ای دارد اگر تعیین حدود بلوغ در تغییرات فیزیکی و جسمی در جریان تحویل کار آسانی است،بر عکس تعیین دقیق سر حدات نوجوانی از نظر روانی،عاطفی که از مرزهای بلوغ جسمانی فراتر است،امری پیچیده به نظر می رسد. (روان شناسی ژنتیک، 1362: 166)
که در واقع نتیجه گیری از وضعیت موجود این است که بالاترین سن به عنوان ضابطه قرارگیرد که در روان شناسی نیز این امر مد نظر قرار گرفته است وبلوغ علاوه برحالات جسمانی به حالت روانی نیز توجه می شود که همان تشخیص مسایل روز مره و پیامدهای اعمال انجام شده نوجوانان می باشد که کاری که انجام می دهند چه پیامدهای مثبت و منفی را در بردارد .
1-1-3 مفهوم نوجوانی
1-1-3-1 مفهوم لغوی نوجوانی
نوجوانی یک دوره بحرانی است که در آن بلوغ اتفاق می افتد از نظر لغوی بلوغ در فرهنگ فارسی به معنی رسیدن رسیدن به سن رشد مرد شدن زن شدن سازمان جهانی بهداشت نوجوانی را به سنین 11 تا 16 اطلاق می کند .
این دوره منشاء تغییرات زیادی در وجود شخص است و موجب می شود که شخص به گونه ای متفاوت رفتار و احساس کند . نگاه نوجوان نسبت به جهان تغییر می کند و گاه دچار تشویش و نگرانی می شود . تصمیم گیری برایش مشکل می شود که این عوامل موجب بروز مشکلاتی در برخورد وی با خانواده و جامعه می شود .
بلوغ دوران بحرانی انتقال از مرحله ای کودکی به بزرگسالی و زمان اکتساب قدرت باروری است . دوره ای که تغییرات تکاملی در مغز و غدد بدن باعث تغییرات جسمانی روانی روحی و رفتاری می شود . (مریم حسینی، 1367: 22)
به طور مجموع در لغت نامه دهخدا
نوجوان پسر امر وی که هنوز خطش ندمیده باشد (لغت نامه دهخدا،1350: 61)
در فرهنگ لغت عمید به کسی که تازه به سن جوانی رسیده تازه جوان گویند .( لغت نامه عمید،1368)
1-1-3-2 مفهوم اصطلاحی نوجوانی
در تعیین دوره ی نوجوانی گریزی نیست جز اینکه ابتدا تعریف نوجوانی از نظر اصطلاحی آورده شود سپس محدوده سنی نوجوان مشخص گردد.
نوجوانی معرف تغییر عمیقی است که در افراد پدید می آید و بر اثر آن کودک از حال و هوای کودکی خارج می شود و وارد دنیای بزرگ تر ها می گردد . از همین روی صاحب نظران دوره نوجوانی را حد فاصل بین کودکی و جوانی می دانند . نوجوان ازیک سو در حال گسیختن پیوندهای خود با دوره کودکی است و از دیگر سو شیفته دستیابی به استقلال جوانی و بزرگسالی است ولی به طور کامل نه این است نه آن . لذا این دوره دارای طیفی وسیع است که با بخشی از قلمرو کودکی مرتبط می شود و در انتهای طیف به دنیای جوانی پهلو می زند . (نوری، 1354: 14)
وچون در این دوره فرد دیگر کودک است نه به درستی بالغ شده است برخی این دوره را دوره بی سروسامانی روحی دانسته اند .
1-1-3-2-1 مفهوم نوجوانی از منظر حقوقی
از منظر حقوقی نوجوانی مهم ترین دوره برای شخص محسوب می شودهمچنین دشوارترین دوره حیات انسان ازنظر تربیتی دورهی نوجوانی است این دوره که حدود سنی 12 تا 18 سال را در بر می گیرد منطبق بر دوره راهنمایی و دبیرستان است بیش ترین مشکلات تربیتی در این دوره پیش می آید و غالبا در همین دوره است که فرزندان یا از دست می روند یا در مسیر سعادت گام می نهند. (سادات، 1357: 31)
این دوره مرحله ی انتقال از دوره ی کودکی به جوانی است در این دوره آرامش دوران کودکی که ناشی از بی خبری کودک از بسیاری از مسائل زندگی است دیگر در میان نیست کودک با اعتیاد به اطرافیان خود تکیه کرده و در سایر حمایت همه جانبه آنها به آرامش می رسد اما پیدایش رشد فکری و بیدار شدن انگیزه های فطری در زمینه روحی نوجوان عرصه را بریا کودک تنگ می کند هم زمانی این دوره با پدیده بلوغ سبب می شود که این دوره از زندگی انسان از اهمیت و حساسیتی ویژه برخوردار باشد بلوغ به مانند زمین لرزه ی شدیدی است که سرتاسر وجود نوجوان را با تکان شدید به حرکت در آوردذه و ذخایر پنهانی در وجود او را بیرون می ریزد و ا ورا در شرایطی جدید و نا آشنا قرار می دهد گوئی نوجوان با پدیده ی بلوغ با جهانی نو آشنا می شود و افق های جدید ی در برابر دیدگانش گشوده می شود .
بلوغ نه تنها انگیزه های غریزی و در راس آنها مسائل جنسی را در نوجوان بیدار می کند گرایش های عاطفی و روانی او را نیز به ظهورمی رساند.از طرف دیگر نوجوانان به لحاظ فکری قدرت وتوان بیشتری میابد و میتواند دربسیاری از مسائل زندگی بیندیشد.
فکراوتا دیروز ازحصار محسوسات فراتر نمیرفت اما اینک میتواند درباره ی امور غیر محسوس مجرد وانتزاعی تفکر کند وهمین قدرت فکری باب تخیل رابه روی اوباز میکند.او درباره ی مسائلی که تادیروز تردیدی درآنها نداشت تردید میکند وازاین رو خواهان بازنگری در افکارو اعتقادات خویش است و میخواهد به نظام فکری جدیدی که مسائل او را حل کند وبه پرسش هایش پاسخ دهد دست یابد. لیپسیتز درسال 1985پس از بررسی ادبیات مربوط گزارش داد که حدود ازافرادی که به علت افسردگی تحت درمان قرار گرفته اند زیر سن 18سال قرار دارند وحدود 16درصد ازنوجوانان نیاز به نوعی از خدمات بهداشت روانی دارند هر چند بسیاری از آنها به کمک هائی که نیاز دارند دست نمیابند. (صالحی، 78: 6)
به طور کلی تعیین حدود سنی برای تعریف واژه ی نوجوان ضروری است. اگرتعیین حدو بلوغ و تغییرات فیزیکی وجسمی درجریان تحول کارآسانی است برعکس تعیین دقیق سرحدات نوجوانی از نظر روانی و عاطفی که از مرزهای بلوغ جسمانی فراتر است امری پیچیده به نظر میرسد ( منصور محمود، 1362، 166) ماده یک پیمان نامه حقوق کودک ( بیمان نامه حقوق کودک،1384: 1) هر انسانی دارای کم تر از 18سال را کودک می نامد(مگر این که طبق قانون سن قانونی کم تر تعیین شده باشد) و واژه ی عمومی«کودکان» را برای توصیف این گروه به کار می برد مقررات سازمان ملل برای حمایت از نو جوانان محروم از آزادی (قطعنامه113/45،1990: 29) شامل هیچ قید و شرط دیگری درمورد آستانه سنی 18سالگی نبوده و همان گونه که از این عنوان این سند بر می آید اصطلاح (نوجوان)رابه تمامی افراد فوق اطلاق می کند(ماده 11بند الف)در مقابل مقررات پکن (که قبل از تصویب پیمان نامه تهیه شده اند)در حالیکه واژه نوجوان را برای تعریف گروه مورد نظربه کار می برد سن مشخصی را مقرر نداشته وبه ابراز این نظر اکتفا می نماید که «نوجوان عبارت است از کودک یا فرد جوانی که تحت نظام غذایی مورد نظر با او میتوان به شیوه ای متفاوت از شیوه رایج برای بزرگسالان رفتار کرد.
نتیجه گیری از وضعیت موجود این است که بالا ترین سن به عنوان ضابطه مورد استفاده قرار میگیرد به تردید «زیر 18 سال » به نحوی که در بیان نامه آمده است می تواند از لحاظ دادرسی در دادگاه هایی غیر از حاکم بزرگسالان تحت پیگرد قرار گیرند . اسناد سازمان ملل متحد جهت تعیین تا بدان حقوق کیفری ویژه کودکان بزهکار کودک را فرد کم تر از 18 سال تعریف می کند .
این در حالی است که در حقوق ایران منظور از طفل کسی است که به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد و سن بلوغ برای دختران و پسران به ترتیب نه سال و پانزده سال تمام قمری تعیین شده است بر همین اساس و با توجه به سایر قوانین دادگاه های اطفال تشکیل شده اند که در دادگاه های اطفال به جرایم افراد زیر سن بلوغ ( در پسران 15 سال در دختران 9 سال ) بدون انجام تحقیقات در دادسرا رسیدگی می‌شود .
1-1-3-2-2 مفهوم نوجوانی از منظر فقهی
در فقه اسلامی معیار تحقق نوجوانی بلوغ فرد است که اماره ی تحقق آن یکی از نشانه های کیفی (مانند احتلام) یا کمی ( مانند سن ) است و از این رو با این که حداکثر سن بلوغ برای همه یکسان است حداقل آن در افراد متفاوت است همچنین که تحقق رشد برای اهلیت یافتن اشخاص در پاره ای امور ضروری انگاشته می شود . (خلیل بن احمد، 1409: 26)
قوانین بیش تر کشورهای اسلامی ( از جمله مصر لیبی یمن سودان قطر ) بر پایه فقه حنفی و نظر مشهور در فقه مالکی هجده سالگی را برای پایان دوره کودکی مقرر کرده اند . گفتنی است که قانون گذاران به دادگاه ها اجازه داده اند که در شرایط خاص سن کودکی را تا دو سال تمدید کند و انقضای آن را پایان هجده سالگی یا بیست سالگی قرار دهند. (عبدالحرمن مصلح،1382: 145-148)
به طور کلی در فقه اسلامی کودک را به ممیز و غیر ممیز تقسیم می کند . کودک ممیز کودکی که خوب و بد و نفع و ضرر را از هم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان، حقوق کودک، عدالت کیفری Next Entries پایان نامه با موضوع بزهکاری اطفال، مواد مخدر، ضرب و جرح، بزهکاری نوجوانان