پایان نامه با موضوع خودکارآمدی، استرس تحصیلی، مهارت های زندگی، جمعیت شناختی

دانلود پایان نامه ارشد

ع رشد و تعالي فردي و اجتماعي است. همان گونه كه در بيان مساله اشاره شد، کاراتزیاس و همکاران (2002) نشان دادندکه، هيجانات تحصيلي منفي از جمله استرس تحصيلي بطور قابل ملاحظه ای کیفیت زندگی تحصيلي و اثربخشی مدرسه را به چالش می کشد. نتایج نشان داد که استرس تحصيلي با کیفیت زندگی تحصيلي رابطه منفی دارد و همچنین 9/16 درصد از واریانس کیفیت زندگی تحصيلي از طریق تجربه استرس تحصيلي تبیین می گردد ( کاراتزیاس، پاور، فلمینگ، لنان و اسوانسون45. 2002).
همچنین همان گونه که در بیان مساله آمد یکی از متغییرهایی که رابطه ای منفی با استرس تحصیلی دارد خودکارآمدی تحصیلی است (كالاسن و همكاران، 2007). از این رو تلاش برای بالا بردن احساس خودکارآمدی نیز بطور غیرمستقیم باعث کاهش استرس تحصیلی خواهد شد. لذا با توجه به جمع کثیر دانش آموزانی که در مقطع دبیرستان تحصیل می کنند و با توجه به اینکه در کشور ما کنکور سدی است برای ارضای میل به یادگیری و ادامه تحصیل و باتوجه به احساس نیاز فزاینده دانش آموزان برای ادامه تحصیل و پیشرفت، مطالعه عوامل منفی مربوط به امر تحصیل ازجمله هیجانات منفی تحصیلی و تلاش برای بالا بردن احساس خودکارآمدی تحصیلی ضرورت می یابد.
سئوالات پژوهش:
پژوهش حاضر به دنبال پاسخ گویی به این سئوالات می باشد.
1. آیا دوره ی آموزشی مهارت های زندگی باعث کاهش استرس تحصیلی در دانش آموزان می شود؟
فرعی: آیا بین مهارت های زندگی و استرس تحصیلی رابطه وجود دارد؟
2. آیا دوره ی آموزشی مهارت های زندگی باعث بالا رفتن خودکارآمدی در دانش آموزان می شود؟
فرعی: آیا بین مهارت های زندگی و خودکارآمدی رابطه وجود دارد؟
3. آیا بین خودکارآمدی و استرس تحصیلی رابطه وجود دارد؟
4. آیا بین نمرات خودکارآمدی دانش آموزان با ویژگی های جمعیت شناختی متفاوت، تفاوت معنی داری وجود دارد؟
5. آیا بین نمرات استرس تحصیلی دانش آموزان با ویژگی های جمعیت شناختی متفاوت، تفاوت معنی داری وجود دارد؟
متغیرها:
این پژوهش در زمره ی پژوهش های تجربی حقیقی قرار می گیرد. بنابراین دو نوع متغیر مستقل و وابسته قابل شناسایی خواهد بود.
متغیر مستقل: در این پژوهش متغیر مستقل که نوع ویژه ای از آموزش است آموزش مهارت های زندگی است.
متغیر وابسته: در پژوهش جاری متغیرهای وابسته شامل خودکارآمدی و استرس تحصیلی است.
متغیر تعدیل کننده: در پژوهش حاضر پژوهشگر سعی دارد که نقش جنسیت و رشته ی تحصیلی را در رابطه با استرس تحصیلی و خودکارآمدی و تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر آن ها را مورد مطالعه قرار دهد. بنابراین جنسیت و رشته ی تحصیلی متغیرهای تعلیل کننده ی این پژوهش هستند.
متغیر های کنترل:
در پژوهش جاری متغیر های کنترل شامل موارد زیر می باشند.
سال تحصیلی: شامل سال انجام پژوهش (88-1387) است.
مقطع تحصیلی: دانش آموزان سال سوم دبیرستان.
هوش: در این پژوهش با استفاده از گزینش و گمارش تصادفی هوش دانش آموزان کنترل شده است.

تعریف مفاهیم
استرس تحصیلی
تعریف نظری: استرس تحصیلی به احساس نیاز فزاینده به دانش و به طور همزمان، ادراک فرد مبنی بر نداشتن زمان کافی برای دستیابی به آن دانش اشاره می کند (شکری، کدیور، نقش و دانشور پور، 1385).
تعریف عملیاتی: در پژوهش حاضر استرس تحصیلی مقدار نمره ای است که دانش آموزان در آزمون AESI، کسب می کند.
خودکارآمدی
تعریف نظری: خودكارآمدي به اعتقاد فرد در اينكه مي تواند فعاليت لازم جهت رسيدن به نتايج ويژه را انجام دهد اشاره دارد (بندورا46، 1997). بندورا (1997) اذعان مي دارد كه خودكارآمدي ادراك شده به اعتقاداتي مربوط به توانايي هاي فردي در سازمان دادن يا اجراي دوره هايي از فعاليت كه براي ايجاد پيشرفت هاي معين لازم است اشاره دارد (بيز47 و سالانووا48، 2004).
تعریف عملیاتی: در پژوهش حاضر خودکارآمدی مقدار نمره ای است که دانش آموزان در پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرز و همکاران (1982) کسب می کنند.
مهارت های زندگی
“مهارت های زندگی” عبارت اند از مجموعه ای از توانایی ها که زمینه ی سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورند. این توانایی ها، فرد را قادر می سازند مسئولیت های نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بدون لطمه زدن به خود و دیگران، با خواست ها، انتظارات و مشکلات روزانه، به ویژه در روابط بین فردی، به شکل موثری روبه رو شود (طارمیان، 1383).
خودآگاهی
خودآگاهی، یعنی آگاهی یافتن و شناخت اجزای وجود خود؛ شناخت اجزایی همچون خصوصیات ظاهری، احساسات، افکار، باورها، ارزش ها، اهداف، گفتگوهای درونی و نقاط قوت و ضعف خود و یابه تعبیری ساده تر توانایی شناخت خود و آگاهی از خصوصیات، نقاط ضعف و قدرت، خواست ها، ترس ها و انزجارها (غیاث فخری، 1385و نیک نژاد، 1385؛ نقل از البرز، 1386).
جرأت مندی
فرهنگ دانشگاهی مری یم وبستر49 (1993)، جرأت مندی را به عنوان گرایش برای یک حالت یا اظهار نظرات، عقاید و تمایلات مثبت و اغلب بطور موثر یا تجاوزکارانه تعریف می کند (توماکا50 و همکاران، 1999).
حل مسأله
«حل مسأله» عبارت است از فرایندی شناختی- رفتاری که توسط فرد هدایت می شود و فرد سعی می کند که با کمک آن راه حل های موثر یا سازگارانه ای برای مسائل زندگی روزمره ی خویش پیدا کند (دوزوریلا 51و نیزو52، 2004).
کنترل استرس
منظور از کنترل استرس نیز تلاش هایی است که فرد برای کنترل و اداره کردن موقیت هایی که به نظر خطرناک و استرس زا می رسند، به عمل می آورد (فولکمن و لازاروس، 1983، نقل از گوارتز و گرگوری، 2004؛ فولکمن و لازاروس، 1984؛ نقل از کلینکه، ترجمه ی محمد خانی، 1386).
متغیرهای جمعیت شناختی
جمعیت شناسی
نظری: جمعیت شناسی موضوعی است که به بررسی ساخت جمعیت های انسانی یعنی توزیع آن ها برحسب جنس و سن و وضع تاهل و… می پردازد (شیخی، 1372).
عملیاتی: متغیر های جمعیت شناختی در این پژوهش شامل: جنسیت، محل زندگی (شهر یا روستا)، رشته ی تحصیلی، شغل پدر و میزان سواد پدر می باشد، که بوسیله پرسشنامه ای که پژوهشگر تنظیم کرده است بررسی می شود.
جنسیت:
نظری: از نظر جنسیت، جمعیت به دو گروه مرد و زن تفکیک می شود که بدون توجه به سن افراد صورت می گیرد. از این رو در تحلیل جمعیت هر فرد از کوچک و بزرگ یا جزء گروه مردان است و یا به گروه زنان تعلق دارد ( رسولی، 1380).
عملیاتی: در این پژوهش، منظور از جنسیت دو مقوله ی دانش آموز پسر و دختر هستند. جنسیت یک متغییر زمینه ای است و مقیاس آن “اسمی” است.
محل سکونت دانش آموز
نظری: توزیع مکانی برحسب سکونت صورت می گیرد که به گروه های شهر نشین و روستا نشین تفکیک می شود (تاجداری، 1368؛ نقل از رسولی، 1380).
عملیاتی: درپژوهش حاضر، محل سکونت دانش آموز، محل سکونت خانواده ی وی می باشد و شامل ساکن شهر و روستا می باشد. محل سکونت دارای مقیاس “اسمی” است.
رشته ی تحصیلی
نظری: منظور از رشته ی تحصیلی حوزه هایی از علوم شامل علوم تجربی، علوم ریاضی و علوم انسانی هستند که دانش آموزان بنابر استعداد و توانایی خود در یکی از این رشته ها تحصیل می کنند.
عملیاتی: در پژوهش حاضر منظور از رشته ی تحصیلی، رشته های نظری شامل: 1- علوم تجربی  2- ریاضی فیزیک 3- علوم انسانی می باشد.
شغل پدر
در پژوهش حاضر، منظور از شغل پدر سه مقوله ی 1- شغل دولتی 2- شغل آزاد 3- بی کار می باشد.
میزان سواد پدر
در پژوهش حاضر، میزان سواد پدر یک متغیر اسمی است که عبارتند از: 1- بی سواد 2- ابتدایی 3- راهنمایی 4- دیپلم و 5- بالاتر از دیپلم.
جمع بندی:
در این فصل پس از مقدمه در بیان مسأله ارتباط بین استرس تحصیلی و خودکارآمدی، سپس مهارت های زندگی با خودکارآمدی و استرس تحصیلی و پژوهش های مرتبط با آن مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه اهداف پژوهش حاضر در دو طیف اهداف کلی و خرده هدف ها و بعد ضرورت و اهمیت پژوهش بررسی شد. در نهایت نیز سؤالات پژوهش و تعریف متغیر های پژوهش شامل متغیرهای وابسته و متغیر مستقل و متغیرهای جمعیت شناختی به اختصار مورد بررسی قرار گرفت.

مقدمه
استرس حالت فیزیولوژیک یا روان شناختی ناخوشایندی است که در پاسخ به محرک های تنش زا ایجاد می شود (برمنر و داگلاس53، 2002). فشار روانی در نتیجه حوادث غیر مترقبه یا چالش انگیز در محیط ایجاد می شود و حوادث تنش زا فرد را وا می دارد تا خود را مجدداً با محیط سازگار کند (کوپر و مارشال54، 2001؛ نقل از سلطانی، 1383).
بدن انسان به صورت سازمان واحدی عمل می کند هر قسمت از بدن فرد بر عملکرد قسمت های دیگر تأثیر می گذارد. اگر فرد تحت تنش زیادی قرار گیرد و نتواند به طور صحیح با آن برخورد کند، موادی در بدن تولید می شود که موجب عرق کردن کف دست ها، تند شده ضربان قلب، افزایش ادرار، اسهال و … می شود. واضح است که افراد نسبت به تنش واکنش های متفاوتی نشان می دهند، گاهی اوقات چیزهایی که در زمانی استرس زا هستند در زمان دیگر استرس زا نیستند. اگر چه مقداری از تنش برای سازگاری فرد، مثبت و لازم است ولی قرار گرفتن در معرض استرس های زیاد و شدید موجب ایجاد و تشدید برخی از بیماری های جسمی و روانی می شود (برمنر و داگلاس، 2002).
تعریف استرس
واژه ی استرس از کلمه ی لاتین Strimgere مشتق شده است که به معنای در آغوش گرفتن، فشردن و باز فشردن است. رفتارهایی که می توانند با احساسات متضاد همراه باشند. فشرده شدن یا زیر فشار گرفتن به اختناق منتهی می شود و احساس درماندگی و اضطرابی را بوجود می آورد که قلب و روح او را در بر می گیرد. بدین ترتیب درماندگی یا استیصال نیز از کلمه فوق مشتق شده است و بیانگر احساس انزوا و ناتوانی است که در یک موقعیت حاد (خطر و رنج )در فرد ایجاد می شود (دادستان، 1386؛ نقل از البرز، 1386).
در فرهنگ علوم رفتاری این اصطلاح به عنوان هرگونه محرک یا وضعی که شخصی را به واکنش های سازشی وادار کند تعریف شده است (شعاری نژاد، 1375). استرس یعنی دوباره سازگار شدن فرد با شرایط و موقعیت های جدید. هرجا که تغییری در زندگی روی دهد، ما با یک استرس روبه رو هستیم (نوری، 1383). مطابق با نظریه شناختی هیجانات نیز، استرس به عنوان رابطه بین فرد و محیط، که فرد آن را در رابطه با بهزیستی خود ارزیابی می کند و شامل منابع تنش زا و فراتر از حد انتظار فردی است تعریف می شود (فولکمن و لازاروس، 1983، نقل از گوارتز و گرگوری55، 2004).
استرس را می توان به عنوان یک تجربه ی هیجانی منفی که با تغییرات بیوشیمیایی، روان شناختی، شناختی و رفتاری همراه است، تعریف کرد. این تغییرات در جهت تغییر واقعه ی پراسترس یا عوض کردن اثرات آن است. حوادثی مانند: سر و صدا، ازدحام، یک ارتباط بین فردی بد، قرار ملاقات برای یک مصاحبه ی شغلی و … می توانند جزء حوادث استرس زا باشند. از آنجایی که یک حادثه ی خاص می تواند برای یک نفر استرس زا و برای فرد دیگر بدون استرس تلقی شود، بنابراین اکثر تعاریف استرس بر رابطه ی بین فرد و محیط تأکید کرده اند. استرس پیامد فرایند ارزیابی فرد است، یعنی ارزیابی این که آیا منابع فردی برای پاسخ گویی به توقعات محیط کافی است یا نه (لازاروس و فولکمن، 1984؛ نقل از فتی و همکاران، 1385).
منابع استرس
در بروز استرس هم عوامل درونی56 و فردی و هم عوامل محیطی و بیرونی57 نقش دارد (فولکمن و لازاروس، 1983، نقل از گوارتز و گرگوری، 2004؛ لو و لو58، 1986؛ ترجمه ی عباس قریب،1371؛ حسین زاده، 1386؛ فتحی، 1386و نوری، 1383). عوامل بیرونی شامل شرایط نامطلوب فیزیکی مانند: درد، سرما، گرما، رقابت ها و فشارهای محیطی. عوامل درونی نیز شامل عوامل جسمی مانند عفونت و التهاب و بیماری ها و عوامل روان شناختی مانند تیپ شخصیت، تعارض ها، فشارها، باورها و عقاید و نگرش ها است (حسین زاده، 1386و فتحی، 1386)
انواع استرس
استرس را می توان از دیدگاه های مختلف طبقه بندی کرد.
الف. استرس ها از نظر شدت و فراوانی:
1. استرس های

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع خودکارآمدی، استرس تحصیلی، مهارت های زندگی، آموزش مهارت Next Entries پایان نامه با موضوع استرس تحصیلی، هیجانات منفی، آموزش و پرورش، اضطراب امتحان