پایان نامه با موضوع حبس زدایی، ایالات متحده، ایالات متحده آمریکا، کیفر حبس

دانلود پایان نامه ارشد

……………………………………………………………………………………………. 129

مقدمه
کیفر دادن مجرمین در هر دوره از تاریخ دچار تحولاتی شده و در هر عصر و زمان از هدف های خاصی پیروی کرده است. گاهی جنبه ارعابی داشته، زمانی جنبه اخلاقی به خود گرفته، گاهی فلسفه تربیتی و اصلاحی را دنبال کرده و زمانی سودمندی اجتماعی مجازات ها را در نظر داشته است. از همین رو در هر دوره از تاریخ برخی از مجازات ها نسبت به سایر آنها رواج بیشتری داشته یا اعمال برخی کیفرها ممنوع شده یا محدود گردیده است. کیفرهایی چون داغ کردن بدن، قطع اعضا، اعدام، شلاق و…، زمانی مجازات رایجی بودند ولی اکنون با توجه به تغییر نگرش نسبت به اهداف مجازات و نحوه اعمال آن، یا منسوخ گردیده یا موارد اعمال آن محدود شده است.
در دوره ای افرادی چون بنتام طرفدار نظریه ارعابی مجازات ها بودند و اعتقاد داشتند که تا حد امکان کیفر باید شـدید باشد (صلاحی،1382، 23) تا اثر ارعابی آن آشـکار شـود، لذا «بهـترین و مهـم ترین وسیله رسیدن به هدف ارعاب (اعم از فردی و جمعی)» را مجازات حبس دانسته و معتقد بودند که حبس های طولانی مدت و حبس های با اعمال شاقه باعث جلوگیری از تکرار جرم و عبرت سایرین می شود. (قویدل، 1389، 29) اما «در اثر پیدایش افکار جدید و نهضت های اجتماعی در قرون هفده و هجده میلادی، مبنی بر حفظ حقوق و آزادی های فردی و لزوم احترام به شخصیت انسانی افراد، مجازات کم کم نقش ارعابی خود را از دست داد و عده بسیاری از فلاسفه و متفکرین، معـتقد شـدند کـه باید زندان و مجازات های مختلف را وسـیله ای قـرار داد که ضـمن آن بتوان
مجـرمین را نسبت به بدی اعمال خود آگاه کرد و آنان را مجـددا اصـلاح و تربیت نمود.» (صلاحی،
1382،32)
با این وجود با افزایش جمعیت و ازدیاد جرایم و در نتیجه افزایش محکومین به حبس، اعمال این کیفر با مشکلات بسیاری مواجه شد، از دشواری اداره زندان ها تا کنترل رفتار مجرمین و نظارت برآنها و رسیدگی به امور آنان، همه این ها مانعی شد بر سر راه اصلاح و تربیت مجرمان و نگذاشت تا اهدافی که از این کیفر انتظار می رفت، محقق شود.
1.بیان مساله
با مرور زمان و تحت تاثیر اندیشـه ها و دیدگاه های جـدید، درسـطح جهانی و بین المللی این موضوع بسیار مورد توجه قرار گرفته و مراجع بین المللی ( برای نمونه سازمان ملل متحد و شورای اروپا) و در سطح داخلی کشورهای بسیاری به سیاست حبس زدایی و تعیین کیفرهای جایگزین متوسل شده اند. حبس های کوتاه مدت از فهرست کیفرهای قانونی بیشتر کشورها حذف گردیده و دامنه حبس های طولانی مدت نیز محدود گشته و حتی در بعضی کشورها کیفر حبس تنها برای مرتکبین جرایم خاص و تکرار کنندگان جرایم پیش بینی شده است. از جمله پیشگامان این سیاست، ایالات متحده آمریکا می باشد. (خسرو شاهی و پورمحمدی، 1389، 23؛ نجفی ابرند آبادی، 1385، 2) پس از آن کشـورهای بسـیاری این سیاسـت را در پیش گرفته و کوشیده اند تا راه هایی برای جلوگیری از افزایش جمعیت محکومین به حبس و نیز کاهش آن بیابند.
در نظام کیفری آمریکا این تفکر برتری یافته که ایالت ها و بخش های مختلف باید گزینه های فراگیری را به عنوان جایگزین محکومیت های کیفری و مجازات به کار گیرند. یکی از این گزینه ها “برنامه های قضا زدایی از زندان و اجتناب از زندانی شدن بزهکاران” است. به کارگیری چنین تدابیری، کاهش هزینه های زندان را موجب خواهد شد و علاوه بر آنکه افراد را پاسخگوی جرایم ارتکابیشان خواهد ساخت، بدون آسیب رساندن به امنیت عمومی، به بازگشت بزهکاران به اجتماع کمک خواهد کرد. (رایجیان اصل،1381، 112-111)
در کشور ایران نیز، سال هاسـت که این موضوع مطرح شـده است و حتی قبل از انقلاب هم
اقداماتی در جهت حبس زدایی صورت گرفته بود. اما در دو سه دهه اخیر، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا کرده تا جایی که در سال 1383 قوه مقننه به موجب قانون برنامه چهارم توسعه، قوه قضاییه را مکلف کرد تا جایگزین های کیفر حبس را به منظور بهره گیری از روش های نوین اصلاح و تربیت مجرمان در جامعه و همچنین ایجاد تناسب بیشتر میان جرم؛ مجازات و شخصیت مجرم تهیه کند. به هـمین دلیل لایحـه ای با عـنوان لایحـه مجازات های اجتماعـی جایگـزین زندان از سوی قوه قضاییه به هیات وزیران پیشنهاد گردید و هیات وزیران نیز آن را در سال 1384 تصویب و تقدیم مجلس شورای اسلامی نمود. پس از بررسی هایی که در این لایحه صورت گرفت و اصلاحات و تغییراتی که در آن انجام شد، در نهایت با لایحه مجازات اسلامی ادغام گردید و سرانجام با تصویب قانون مجازات اسلامی 1392، در بخش دوم از کتاب اول این قانون فصلی زیر عنوان مجازات های جایگزین حبس باز شد و به شرایط، ویژگی ها و انواع اقداماتی که می توان جایگزین حبس نمود پرداخت. لازم به ذکر است که در این قانون علاوه بر معرفی کیفرهای جانشین، تعویق صدور حکم مجازات و نظام نیمه آزادی نیز، در کنار تعلیق مجازات و آزادی مشروط در جهت اجتناب از محـکومیت به حبس و کاهش جمعیت کیفری زندان ها و نیز جلوگیری از اثرات مخـرب زندان، پیش بینی گردید.
«استفاده از زندان به عنوان آخرین حربه و توسل به مجازات های جایگزین درسطح گسترده نه تنها امنیت جامعه را تضمین می کند بلکه ضمن رعایت الزامات ناظر به حقوق بشر و کرامت انسانی، هزینه عدالت کیفری را به گونه چشمگیری، کاهش می دهد. هرچند رمز موفقیت در توسل به تدابیر و کیفرهای جایگزین، فرهنگ سازی و اطلاع رسانی به اقشار مختلف خصوصا جوامع مجازات گرا و علاقه مند به سلب آزادی از مجرمان و اعمال این مجازات ها به شکل صحیح و مطلوب می باشد.» (محدث،1388، 17) لذا لازم است با شناخت دقیق این تدابیر و جانشین ها و معرفی کامل آن به جامعه، راه را برای موفقیت سیاست جنایی کشور هموار کرد.
این پژوهش در صدد است که پس از شناخت کلیاتی در رابطه با مجازات حبس، دیدگاه های مکاتب کیفری، سیر تحول این مجازات و ایرادات وارد برآن، به سیاست حبس زدایی در کشور ایران و ایالات متحـده آمریکا بپردازد و عملکرد این دو کشـور را در راسـتای کاهـش محکومیت به کیفر
حبس و اجرای آن بررسی کند و در ادامه مجازات های جایگـزین را به عنوان راهـکاری برای تحقق حبس زدایی در حقوق کیفری ایران و آمریکا و مزایا و معایب آن ، مورد بررسی قراردهد.
2. سابقه تحقیق
در رابطه با زندان، کیفر حبس و تحولات آن و نیز راه ها و کیفرهای جایگزین آن، تا به حال پژوهش های بسیاری صورت گرفته و کتاب هایی نیز در این مورد نگارش یافته است و هرکدام با هدف و نگاهی متفاوت در این زمینه نگاشته شده اند.
به عنوان اولین نمونه می توان به پایان نامه کارشناسی ارشد جزا و جرم شناسی با عنوان “جانشین های مجازات زندان” اشاره کرد.
در این پایان نامه پس از بیان مفهوم مجازات و طبقه بندی که از مجازات ها ارائه شده، ایراداتی که بر مجازات سالب آزادی وارد می باشد از جمله؛ فاسد شدن افراد زندانی، تعارض با اصل شخصی بودن مجازات ها، پایین بودن سطح بهداشت و… ذکر شده است. در بخش دوم به تدابیر جایگزین زندان پرداخته و آن ها را به این شرح بیان کرده است: 1.نظام آزادی مشروط 2.نگهداری محکومین در موسسات خارج از زندان 3.مرخصی از زندان برای کار کردن در محیط خارج از زندان 4.کیفر های پایان هفته ای 5. حبس در منزل (جانی پور، 1375)
پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان “جانشین های مجازات زندان در اسناد سازمان ملل متحد، حقوق ایران، فرانسه و انگلیس” یکی دیگر از پژوهش های صورت گرفته در این زمینه می باشد.
در این تحقیق جانشین ها در دو گروه بررسی می شوند: 1. جانشین های مجازات زندان قبل از محکومیت قطعی 2.جانشین های مجازات زندان بعد از محکومیت قطعی. در پایان هر فصل این تحقیق، بررسی تطبیقی در رابطه با موضوع همان فصل صورت گرفته و البته به جز کشورها و اسناد گفته شده در عنوان پایان نامه، در بعضی موارد این موضوع در کشور آلمان نیز بررسی شده است. (اشراقی، 1374)
“جایگـزین های زندان های کوتاه مدت در حقوق کیفـری ایران و انگلسـتان” یکی دیگر از
پایان نامه های کارشناسی ارشد در این زمینه می باشد. همانگونه که از عنوان این پژوهش پیداست، این پایان نامه به طور تفصیلی به زندان های کوتاه مدت در این دو کشور پرداخته و پس از بیان دیدگاه مکتب دفاع اجتماعی، در ارتباط با زندان، به بررسی جایگزین های حبس در حقوق ایران از قانون مجازات 1304 تا قانون مجازات 1370 و قانون نحوه وصول برخی از درآمدهای دولت و…1373، پرداخته است و پس از آن تمامی این موارد با حقوق انگلستان تطبیق داده شده است. (روشن قنبری، 1376)
به عنوان چهارمین نمونه می توان پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع “تحلیل حبس زدایی به عنوان سیاست نوین جرم شناسی” را ذکر کرد.
این تحقیق پس از بیان کلیاتی چون مفهوم کیفر حبس، جایگاه، تاریخچه، اقسام و سیستم های اداره و کنترل آن و دیدگاه مکاتب کیفری، به حبس زدایی می پردازد و آن را نتیجه کیفرزدایی (تقنینی و قضایی) می داند و عوامل گرایش به سیاست حبس زدایی را تردید در نقش های مجازات حبس و معایب آن معرفـی می کند و جایگزین های حـبس را نتیجه حبس زدایی می داند. این جایگزین ها که انواع متعددی دارند و تعدادی سنتی و دارای قدمت زیاد بوده و تعدادی جدید و عمر چندانی ندارند، به دو صورت قضایی و تقنینی اعمال می شوند. نگارنده در این پژوهش به معرفی این جایگزین ها پرداخته است و کاهش جمعیت کیفری زندان ها، کاهش هزینه ها، کاهش تکرار جرم و بازسازی اجتماعی مجرم را از مزایای اعمال این جایگزین ها می داند. (غفاری، 1383)
همانطور که گفته شد، کتابهای بسیاری نیز این زمینه تالیف شده اند که در جای جای این تحقیق از آنها استفاده شده و به آنها استناد شده است.
3. ضرورت و نو‌آوري تحقيق
در حال حاضر با توجه به ناکارآمدی مجازات حبس در اصلاح و درمان مجرمین، ضرورت ایجاب می کند که عملکرد ایران در زمینه حبس زدایی بررسی شود و موانعی که بر سر راه آن وجود دارد شناخته شده تا با مقایسه آن با روند حبس زدایی در ایالات متحده آمریکا، سعی در ارائه راه حل هایی برای رفع این موانع و پیشبرد این سیاسـت در جهت کاهش محکومیت مجرمان به کیفر حبس
شود. مهم ترین نوآوری که در این طرح می تواند وجود داشته باشد، بررسی مجازات های جایگزین تعیین شـده در قانون مجازات اسـلامی 1392 اسـت به خصـوص اینکه برخی مجازات های تعـیین شده در این قانون، مانند خدمات عمومی سابقه ای در قوانین ایران نداشته است. همچنین مقایسه این مجازات ها و شرایطی که برای محکومیت به آنها تعیین شده با جایگزین هایی که در حقوق کیفری ایالات متحده آمریکا وجود دارد، خود می تواند نگرشی نو و تازه نسبت به جایگزین ها را پیش روی ما قرار دهد.
4. سؤالات تحقيق
1. آیا اجرای سیاست حبس زدایی در کشور ایران موفقیت آمیز بوده است؟
2. آیا ایالات متحده آمریکا در راستای سیاست حبس زدایی موفق عمل کرده است؟
3. آیا کیفرهای جایگزین حبس موجب کم اهمیت شدن جرایم و در نتیجه گستاخی مجرمان نمی شود؟
5. فرضيات تحقيق
1. کشور ایران در زمینه حبس زدایی متناقض عمل کرده است.
2. ایالات متحده آمریکا در اجرای سیاست حبس زدایی موفق بوده است.
3. در بعضی موارد تعیین کیفرهای جایگزین حبس موجب سوء استفاده افراد جامعه و در نتیجه گستاخ شدن در ارتکاب اعمال مجرمانه خواهد شد.
6. هدفها و كاربردهاي تحقيق
در این تحقیق انتظار می رود که پس از مطالعه در سیر حبس زدایی در حقوق کیفری ایران نقاط قوت و ضعفی که در اجرای این سیاست وجود دارد شناخته شده و با مقایسه آن در نظام کیفری آمـریکا در جـهت تقـویت یا بهـبود آن راهـکار هایی ارائه شـود. هـمچنین با بررسـی و مقـایسـه مجازات های جایگزین دراین دو نظام حقوقی و معرفی مزایا و شناخت معایب آن، راه حلی برای برطرف کردن این عیوب و موفقیت بیشتر در اجرای این سیاست، ارائه شود تا در نهایت گامی در جه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع کیفر حبس، حبس زدایی، میانجیگری، کیفرهای جایگزین حبس Next Entries پایان نامه با موضوع کیفر حبس، سازمان ملل، سیاست کیفری، ناسازگاری