پایان نامه با موضوع جهانی شدن، لیبرالیسم، جامعه مدنی، حقوق بشر

دانلود پایان نامه ارشد

می‌گوید این آیات قرآن و احادیث نبوی که باید نسبت به آن تعبد ورزیم، تعبد می‌ورزیم؛ اما نه با تفسیر گذشتگان بلکه برای هر عصری تفسیر نو می‌طلبد و آن‌طور تفسیر می‌کنیم و ما این را نواندیش دینی می‌نامیم.”(ملکیان، مصاحبه)
و این تفسیر نو از اسلام و دین همان که با بقول آقای شبستری “مدرنیته” همخوانی دارد با حقوق بشر غربی سازگار است دموکراسی مطلق را پس نمی زند و با آن مخالف نیست هر جا هم که دین مشکلی داشت تقصیر غرب و مدرنیته نیست این مدرنیته جزئی از زندگی امروزی ماست مشکل دینی است که قدیمی شده و باید با احکام جدید تفسیری نو داشته باشد تا مشکلات حل شودوگرنه این ناسازگاری بین دموکراسی وحقوق بشر یا هر مورد دیگری از مدرنیته بوجود نمی آمد.

روش تحقیق و گردآوری داده ها
مناسب ترين روش براي گردآوري اطلاعات براي تحقيق فوق روش كتابخانه اي است .بررسي سوابق تحقيق ، بررسي تطبیقی دموکراسی و اسلام و سازگاری و همخوانی و لزوم این تطبیق و صحبت از دموکراسی در روزگار و عصر جدید وهمچنين مطالعه سايرمنابع مطالعاتي مربوط به موضوع تحقيق ايجاب مي كند كه درگردآوري اطلاعات اين تحقيق از روش كتابخانه اي استفاده شود.

حدود قلمرو پژوهش
موانع، مشکلات و محدودیتهای تحقیق
دموکراسی مبحث و موضوعی است که اندیشمندان زیادی راجع آن نظر داده اندو پیرامون این بحث مطالب زیادی موجود است ،و اما یکی از مشکل جدی یک پژوهشگردر این راه همین ازدیاد مطالب و گوناگونی سلایق و تفاوت آرا در مطلب فوق است که این فقط شامل مطلب غربی آن است و حال چه رسد که این موضوع که خود وارد شده از غرب است و اندیشمندان اسلامی اععم از سنتی و نوین هم سر این موضوع اختلافات زیادی دارندو در اینجا می توان گفت که این اختلافات در ظاهر کمرنگ است و در باطن اختلاف فاحشی را می توان حس کرد هر دو گروه اصل داستان را قبول دارند،ولی در اصل گروه دیگر اسلام را درست متوجه نشده و راجب آن حکم می دهدو گروه دیگر را متهم به بدفهمی وکهنگی عقایدو دیگرمسائل می کنند.
و مشکل دیگر نبودن و نوشته و کتاب و مقاله تخصصی و علمی دقیق در این موضوعی که در این پایانامه انتخاب شده بود و مورد دیگر کمی مطلب در مورد دموکراسی از طرف این دو اندیشمند انتخاب شده بود .
سازماندهی پژوهش

فصل دوم:
مباحث نظری و تئوریک تحقیق ،دموکراسی (چارچوب نظری تحقیق )
الف: دموکراسی در اندیشه غرب (در سده ی بیستم 15ص پوپر. ، دیوید هیلد. بشیری )
ب: دموکراسی در اندیشه اسلامی (امام؛ علامه نائینی ؛ مجتهدشبستری)
در انتها مدل مناسب دموکراسی
تأمل در الگوها و مدل های ارائه شده از دموکراسی پیش از هر چیز بیانگر این نکته است که دموکراسی و روش های دموکراتیک یکسان نبوده و می تواند تجلیات مختلف و متنوعی پیدا کند.
نویسندگان و اندیشمندانی که درباره دموکراسی بحث کرده اند، هر یک از زاویه ای خاص و به اعتباری ویژه، دموکراسی را به انواع و اقسامی تقسیم کرده است. برخی با توجه به جلوه های ظهور و شاخصه های تجلی یافته انواع حکومت های دموکراتیک، و بعضی دیگر با عنایت به تأثیر و نفوذ انواع نظریه ها در حکومت های دموکراسی، مدل سازی کرده اند.
در این بخش به برخی از الگوهای ارائه شده که از درجه ای از اهمیت و ابتکار برخوردارند اشاره می کنیم.
دموکراسی در اندیشه غرب
: دیوید هلد (یازده مدل دموکراسی)

وی
دیود هلد دانشمند علوم سیاسی و نظریه‌پرداز دموکراسی جهان وطنی معتقد است در عصری که در حال جهانی شدن است، گسترش دموکراسی در حوزه بین‌الملل ضروری است.
دیوید هلد دانشمند سیاسی و استاد مدرسه اقتصادی لندن است. کتاب “مدلهای دموکراسی” او شهرتی جهانی دارد. او جهانی شدن را انتقال جهان به یک فضای اجتماعی واحد می‌داند و اینکه چنین انتقالی از طریق یک دوره واقعی جدید از خلق زیرساخت‌های ارتباطی تقویت می‌شود.
یکی از دغدغه‌های اصلی دیوید هلد، دموکراسی در جهان در حال جهانی شدن است؛ جهانی شدن هم تهدید و هم فرصتی برای دموکراسی است. او در دموکراسی فی نفسه به عنوان یک کالای عمومی مزیت می‌بیند. اما در جهانی که در حال جهانی شدن است، ادامه حیات دموکراسی از طریق واحد ملت- دولت ممکن نیست و گسترش دموکراسی در حوزه بین‌الملل ضروری است.
هلد از سنت‌های فکری مارکسیسم و لیبرالیسم مدد می‌گیرد و می‌کوشد تا یک شکاکیت درباره قدرت سیاسی و شکاکیت دیگری پیرامون قدرت اقتصادی را از طریق یک دموکراسی رادیکال در سطح جامه مدنی و دولت با هم آتشی دهد تا آن، شرط و تضمینی برای یک دموکراتیک سازی دیگر شود.

با پایان جنگ سرد، هلد تلاش‌های نظری خود را با تمرکز خود بر مطالعه جهان‌گرایی اقتصادی و فرصت‌ها و محدودیت‌هایی که برای دموکراسی می‌آفریند، آغاز کرد. او در این مرحله با فرانسیس فوکویاما اختلاف نظر دارد و انتقاد او از کتاب پایان تاریخ آن است که فوکویاما در نمی‌یابد که لیبرالیسم و دموکراسی ساختارهای واحدی نیستند بلکه اشکال مختلفی به خود می‌گیرند که در آن تنش‌های بین دموکراسی و لیبرالیسم سر می‌گیرد و اینکه فوکویاما در این مسئله در می‌ماند که آیا لیبرالیسم دموکراسی می‌تواند در برابر جهانی شدن شکوفا شود یا نه.

هلد جهانی شدن را با آنچه که او آن را فقدان دموکراسی یا کسر دموکراتیک دوگانه یا دوبل می‌خواند، پیوند می‌دهد. از یک سو جهانی شد تنش بین دموکراسی، وابستگی به سرزمین یا ملت- دولت را با عمل بازارهای جهانی یا شبکه‌های فراملی قدرت اشتراک یافته ادغام کرد.

 دولت‌ها توانایی و ظرفیت اندکی برای نفوذ در تصمیم‌گیری‌های که به وسیله شرکت‌های چند ملیتی اخذ می‌شود و دارای تأثیر مستقیمی بر ارزش‌های رایج، چشم‌اندازهای اشتغال و دیگر حوزه‌ها در داخل حاکمیت دولت است، دارند.

از سوی دیگر جهانی شدن همراه با ظهور سیاست‌های جهانی منحرفی است که تفاوت‌ها و نابرابری‌ها را از طریق افزایش منافع نخبگان جهانی به ضرر اجتماع جهانی وسیع‌تر و گزاف‌تر می‌سازد و از اعتبار دموکراسی می‌کاهد.

به این ترتیب جهانی شدن در کار تولید یک نظم بین‌المللی است که به وسیله نهادها و مؤسساتی ساختار می‌یابد که بر آن اساس، شهروندان اگر نگوییم تحقیر، کنترل می‌شوند. مکانیسم‌هایی در اختیار شهروندان نیست تا عدم موافقتشان را اعلام کنند.

هلد از یک دموکراسی جهان میهن، بر این اساس دفاع می‌کند که دموکراسی اگر همچنان متصل به واحد ملت- دولت باقی بماند، نمی‌تواند در هیچ شکل معناداری ادامه حیات دهد. تنها راه تقویت مجدد دموکراسی در داخل دولت‌ها، عبارت خواهد بود از گسترش دموکراسی به عرضه روابط میان دولت‌ها و بر فراز دولت‌ها.

دیوید هلد برای جهان وطنی اصولی را بر می‌شمارد. شرافت و ارزش برابر، عاملیت مؤثر کارگزار انسانی، مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی شخصی، رضایت، مشاوره‌گرایی و تصمیم‌گیری دسته جمعی از طریق رویه‌های مبتنی بر رأی گیری، جامعیت و اختیارات و اجتناب از آسیب‌ها و اجابت نیاز فوری 7 اصل مورد نظر دیوید هلد در مورد جهان وطنی محسوب می‌شوند.

بنا بر اصل اول هر کس یک جایگاه اخلاقی برابر با همه در جهان دارد. این ممکن است یک اصل ضعیف به نظر برسد، همچنانکه عموماً به همین گونه هم فرمول‌بندی شده و در داخل آن محتوای خاص زیادی ایجاد نشده است.

این اصل در آرای هلد یک اصل بنیادین و اساسی به شمار می‌رود که مشخص می‌کند همه مردم اهمیت اخلاقی برابر دارند و باید از ملاحظات برابر نسبت به منافعشان بهره‌مند باشند.

به نظر هلد بدون شناسایی این اصل مبنایی برای یک چشم انداز جهان وطنی وجود نخواهد داشت.

در کتاب مدلهای دموکراسی در سال 1987 تحقیقی منضبط در خصوص انواع صورت های بروز یافته دموکراسی ارائه کرده است. مدل ها و تقسیم بندی های هلد از دموکراسی به قرار زیر است:
دموکراسی کلاسیک: از خصوصیات این دموکراسی مشارکت مستقیم شهروندان در امور قانون گذاری است. این مدل در یونان باستان و با خصوصیات شهروندان محدود آتن رهگیری شده است.(1. David Held, modeles of Democracy 2nd Edition, polity press, Great Britain, 1996, P. 33)
دموکراسی حمایتی: علت نام گذاری این دموکراسی این است که مردم یا شهروندان فعال برای اطمینان حاصل کردن از این که حاکمان سیاست هایی در جهت منافع آنها را پیگیری می کنند خواستار به دست آوردن حمایت حاکمان و نیز حمایت از یکدیگر هستند. در این دموکراسی اگر چه حاکمیت در نهایت متعلق به مردم است، اما به نمایندگانی تفویض می شود که از سوی شهروندان اعمال حاکمیت کنند. در این دموکراسی حوزه دولت از جامعه مدنی مجزّاست و اختیارات دولت محدود است. وجود کانون های قدرت و گروه های رقیب نیز از شاخصه های این مدل است.( . Ibid, P. 99)
دموکراسی تکاملی رادیکال: در این مدل شهروندان از برابری سیاسی و اقتصادی و نیز آزادی برخوردارند و هیچ یک بر دیگری رجحان و تفوق ندارد. تقسیم وظایف قوا از خصوصیات اصلی این دموکراسی است. شرایط عمومی تحقق آن، اجتماع کوچک غیرصنعتی است.( . Ibid, P. 61)
دموکراسی تکاملی: در این دموکراسی، مشارکت در حیات سیاسی صرفا برای پاسداری از منافع شخصی و فردی نیست، بلکه برای ایجاد شهروندانی آگاه، مسؤول و رشید نیز ضروری است. از ویژگی های این دموکراسی این است که حق رأی همگانی بوده و تفکیک قوا به طور کامل در آن وجود دارد به نحوی که حتی دستگاه بوروکراسی دولتی نیز از حاکمان منتخب مردم، کارکردی جداگانه دارند و تفکیک شده اند. تحقق این دموکراسی در جامعه مدنی مستقل همراه با اقتصاد رقابتی و مالکیت خصوصی میسّر است.( . Ibid, P116)
دموکراسی مستقیم مارکسیستی: این نوع مدل را دیویدهلد به همراه شرح نظریه های مارکسیستی در گرایش های مختلف آن شرح می دهد. از خصوصیات حاکم بر این مدل که در دو حالت سوسیالیسم و کمونیسم تبیین شده، این است که پیش شرط تحقق آزادی واقعی، پایان استثمار و در نهایت برابری کامل اقتصادی و سیاسی است. شرایط جوامع سوسیالیستی مثل تنظیم امور به وسیله کمون ها و آرمان هایی چون شکست بورژوازی و وحدت پرولترها (کارگران) و نیز از بین رفتن تمامی طبقات از شاخصه ها و بسترهای تحقق این مدل است. (. Ibid, P. 152)
دموکراسی نخبه گرای رقابتی: در این مدل نویسنده با طرح نظریات شومپیتر و حملات وی به دموکراسی کلاسیک، مدلی از حکومت دموکراتیک را بیان می دارد که در آن نخبگان سیاسی کارآمد و کاردان تصمیم گیرندگان اصلی هستند. در این مدل طبق نظریه های شومپیتر نقش شهروندان معمولی بسیار محدود است. مدل نخبه گرایی رقابتی شاهد خصوصیاتی چون حاکمیت سیاست های حزبی در پارلمان، تمرکز در رهبری سیاسی و حکومت پارلمانی با قوه مجریه قوی هستیم. از شرایط عمومی مطرح در این مدل می توان به جامعه صنعتی، انتخاب کنندگان کم اطلاع یا عاطفی و همچنین فرهنگ سیاسی تحمل پذیر و متساهل اشاره کرد.(. Ibid, P. 197.)

دموکراسی تکثرگرایانه: در این مدل به دیدگاه تجربی در دموکراسی که مبتنی بر نظریات اندیشمندان و نویسندگان آمریکایی است توجه می شود. از خصوصیات این مدل کم کردن آسیب پذیری حکومت به وسیله حفظ اقلیت ها و تأمین آزادی های همه جانبه سیاسی است. آزادی بیان، آزادی تشکیلات سیاسی و غیر سیاسی، تنوع گروه های در پی کسب نفوذ در سیاست و میانجی گری و داوری حکومت بین تقاضاها و مطالبات متکثر، از ویژگی های این مدل به شمار می رود(. Ibid, P217).
دموکراسی حقوقی: در مدل حقوقی، اهتمام و توجه به اصل اکثریت برای حفظ آزادی و حفاظت از افراد در مقابل حکومت خود رأی توصیه می شود. همچنین خصوصیاتی چون حداقل مداخله دولت در جامعه مدنی و زندگی خصوصی و حداکثر میدان عمل برای جامعه بازار آزاد و وجود رهبری سیاسی در محدوده اصول لیبرالی را می توان برای آن برشمرد.( . Ibid, P. 261)
دموکراسی مشارکتی: در این مدل گفته شده که حق مساوی برای تکامل شهروندان و تأمین منافع آنان صرفاً در یک جامعه مشارکتی تحصیل می شود. مشارکت مستقیم شهروندان در نهادهای اصلی جامعه چون محل کار و محله و فعالیت احزاب مشارکتی در قالب ساختارهای پارلمان گونه یا کنگره ای از خصوصیات این مدل است.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع قانون اساسی، حقوق بشر، مجتهدی شبستری، تجددگرایی Next Entries پایان نامه با موضوع ابطال پذیری، معرفت شناختی، یورگن هابرماس، خودمختاری