پایان نامه با موضوع انعطاف پذیری، بهبود عملکرد، مراکز تحقیقاتی، سازگاری اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

بندی یوگا
یوگا در ابتدا به چهار قسمت مجزا با مضامین زیر تقسیم میشود:
بهاکتی یوگا15:رسیدن به حقیقت از طریق تجربه،عشق و محبت به تمامی موجودات و مخلوقات.
کارما یوگا:16 رسیدن به حقیقت از طریق کار وخدمت بدون چشمداشت.
کیانا یوگا:17رسیدن به حقیقت از طریق کسب آگاهی و دانش.
آشتانگایوگا18: رسیدن به حقیقت از طریق به کنترل درآوردن وپرورش جسم و فکر ودرنهایت هماهنگ نمودن آن دو(شریف پور،1376).
آنچه از میان این چهار قسمت یوگا نزد اکثر یوگیها مدنظر است و اجرا میشود،قسمت آشتانگایوگا است که خود به دو دسته هاتا یوگا و راجا یوگا تقسیم شده و هر کدام از آنها زیر مجموعههایی را شامل میشوند که همان مراحل هشت گانه یوگا نامیده میشوند.
در راجا یوگا راههایی وجود دارد که شخص با انجام دادن آنها به کنترل و استنباط ذهن دست پیدا میکند و در این بخش مهارتهای ذهنی افزایش یافته و میزان دقت و تمرکز،اراده،حافظه و سایر تواناییهای ذهنی تقویت میشود.همچنین در این روش مراحلی وجود دارد که شخص با پیمودن آنها ذهن بیقرار خود را آرامش میدهد و صلح درونی را در خود مستقر میکند.در هاتا یوگا راههایی وجود دارد که انجام دادن مرتب آنها تأثیرات زیر را به دنبال خواهد داشت:
پاک شدن بدن از سموم.
تقویت دستگاه تنفس،گردش خون و سیستم عصبی(قاسمی،1383).
2-2-4-4 مراحل هشت گانه یوگا
مجموع تمام دستههای هاتایوگا و راجایوگا هشت مرحله ای است که هر فرد میتواند بنا بر سلیقه و باور شخصی خود یکی از آنها را انتخاب کرده و به آن عمل کند و حتی میتواند دو یا چند مرحله را با هم انتخاب و به آن عمل کند.اما برای بدست آوردن نتیجه مطلوب در هر مرحله بهتر آن است که با گذر از مراحل پایینتر به مراتب بالاتر دست یابد. پنج مرحله اول یوگا حالتهای برونگرا و سه مرحله آخر حالتهای درونگرا دارد.دو مرحله اول محتوای اجتماعی و رفتار شخصی است. مرحله سوم و چهارم تمرینات جسمانی و چهار مرحله آخربه نوعی قسمتهایی از یک مراقبه کامل را دارا است که پس از گذر از هر مرحله به هشتمین مرحله که میتوان آن را ابرآگاهی یا مدیتیشن عمیق دانست، رسید که احساس افراد در آن متفاوت است.در این مرحله فرد به حداکثر هوشیاری میرسد یعنی اتصال به آگاهی کامل یا عقل کل(روحبخش،1378).راههای هشتگانه تأثیر متقابل ذهن و جسم را بر یکدیگر تأکید میکند.در حالی که ذهن همواره برتری خود را حفظ کرده و نقش بیشتری را در این میان بازی میکند. مراحل هشتگانه یوگا را می توان در مجموع اینگونه تعریف کرد:
یاما(Yama):نخستین گام در کنترل ذهن و کوشش برای زندگی توأم با پاکی، صداقت و احترام به همه.
نیاما (Niyama): چیزهایی که یوگی باید از آنها پرهیز کند مانند:دروغ،دزدی،آزار دیگران و هر نوع افراط کاری زیاد.
آسانا(Asana) : آموختن و اجرای حرکات یوگا به منظور پیشرفت جسم و ذهن.
پرانایاما(Pranayama) : کنترل نیروهای حیاتی به وسیله تنفسهای منظم.
پراتی آهارا(Pratyahara) : توانایی قطع ارتباط با جهان خارج به منزله گامی به سوی دهارانا.
دهارانا(Dheharana) : تمرکز فکر به یک نقطه در خارج یا داخل بدن.
دهیانا(Dehiyana) : افزایش تعمق و تمرکز تا آنکه ذهن کاملاُ جذب موضوع مورد تمرکز قرار میگیرد(مدیتیشن).
سامادهی(Samadehi): واژه مناسبی نمیتواند این مرحله را به درستی توصیف کند اما اغلب آن را ابر آگاهی یا آگاهی کامل مینامند(احمدی،1377).
2-2-4-5 هاتا یوگا19 وتمرینات متداول آن
یوگا به شاخههای زیادی نظیر هاتا، راجا، گیانا، کارما، کندالینی، مانترا و لایایوگا تقسیم شده است. در چند دهه اخیر قرن حاضر، هاتا یوگا از گسترش ویژه ای برخوردار بوده و در سطح جهان انتشار یافته است. در منابع و متون قدیمی، هاتا یوگا شامل تمرینات فیزیکی آساناها و تمرینات نظافتی بوده است در صورتی که امروزه هاتا یوگا به مسایل عملی و عمومی مانند آساناها (تمرینات بدنی)، پرانایاما (تمرینات تنفسی) وشاواسانا (تمرینات وانهادگی) میپردازد (موسوی نسب، 1383).
آساناها به دو روش تقسیم میشوند:
1. آساناهای آرام بخش، حالت سکون و آرامش ایجاد کرده و تعادل بیشتری بین قوای روحی و جسمی برقرار میکنند.
2. آساناهای نیرو بخش، آن دسته از عضلات بدن را که در زندگی غیر فعال روزانه به کار گرفته نمیشوند، ورزش میدهند و مانع از تحلیل رفتن و ضعیف شدن آنها میشوند.
یک آسانای خوب مشخصاتی چون سهولت تنفس، آسایش طبیعی و آرامش عمیق در بدن را دارد (شریف پور، 1377).
آساناها شامل 30 نوع حرکت با احتساب 12 حرکت سلام بر خورشید است و به دستههای زیر تقسیم میشوند:

حرکات کششی
حرکات انقباضی (قدرتی)
حرکات تعادلی
حرکات معکوسی: حرکاتی که سر پایینتر از قلب قرار میگیرد.
حرکات پیچشی: حرکاتی که موجب چرخش مهرههای ستون فقرات روی یکدیگر میشوند.
حرکات انبساطی(ریلکسیشنی): حرکاتی که بدن را در حالت شل و بدون انقباض قرار میدهند.
سلام بر خورشید جزو حرکات تعادلی است و از سه قسمت فرم، انرژی و مانترا تشکیل شده است و مهمترین آسانا در یوگا است و حرکات آن به صورت چرخهای اجرا می شود و تنفسها در تمام حالات آن کنترل میشود. یعنی هر وقت که بدن به جلو خم می شود بازدم، و هر گاه به عقب می رود عمل دم انجام میشود (آینگار، 1378).
2-2-4-6 آسانا (تمرین بدنی)
به مجموعه حرکات فیزیکی در یوگا آسانا گفته میشود. آساناها به گونهای طراحی شدهاند که سبب طبیعی شدن فشار خون و ایجاد تعادل در سیستم اعصاب میگردند. همچنین باعث میشوند بدن الگوی واقعی خودش را بدست آورد و افزایش سطح آگاهی و آرامش و تمرکز را تجربه کند. آساناها باعث بیداری کانالهای انرژی و توزیع انرژی در تمام سطوح بدن میشوند.
در انجام آساناها سه اصل باید رعایت شود:
1. شمارش: باعث بهوجود آمدن تساوی زمانی بین مکثهای نیمه راست و چپ بدن میشود، سرعت حرکت را کنترل کرده و شتاب و سرعت فکر را نیز کاهش میدهد.
2. میزان کشش و انحنا: این میزان باید به حدی باشد که در عضله احساس کشش ایجاد کند ولی منجر به درد نشود.
3. هماهنگی تنفسی و حرکات: با انجام مکث در هنگام اجرای حرکات، فکر را بر تنفسها متمرکز میکند تا محتویات ذهن تحت پوشش اراده قرار گیرد.
2-2-4-7 پرانایاما(تمرین تنفس)
درتمام شاخههای یوگا از پرانایاما به عنوان بهترین مرحله برای رشد ذهنی نام برده میشود. پرانایاما یعی علم تنفس. اما هر گونه تغییرات در روند تنفسی و یا فقط انجام دم و بازدم عمیق را پرانایاما نمیگویند. برخلاف تنفسهای عادی که به صورت خودکار کنترل میشود، پرانایاما آگاهانه و با هدفی معلوم و معین انجام میشود.
در علم تنفس پرانایاما دارای سه مرحله است:
1. پوراکا20: عمل دم
2. ریچاکا21: عمل بازدم
3. کومباکا22: وقفه یا حبس نفس که در مراحل پیشرفته پرانایاما و یا با تمرینات زیادی قابل اجرا است و در آن شش ها پس از بازدم برای مدتی خالی میماند.
تمرینات پرانایاما باید در حالت نشسته به صورتی که ستون مهرهها در مسیر جاذبه زمین یا عمود بر زمین، به طور صاف و کشیده قرار گیرند انجام شود، ودر آن باید نسبت دم و بازدم معین و کنترل شده باشد. به این ترتیب دم و بازدم با ریتم خاص و متفاوتی اجرا میشود (شریف پور، 1376).

2-2-4-8 محل انجام و چگونگی اجرای تمرینات یوگا
تمرینات باید در محلی که آرامش و سکوت داشته باشد و از روشنایی نسبی برخوردار باشد، انجام شود. مکان انجام تمرینات باید دمای ملایم و متعادل و دارای هوای کافی باشد. جهت انجام دادن راحت حرکات از تشک بزرگ و ملحفه سفید و لباس گشاد و راحت و ترجیحاُ سفید استفاده شود. چگونگی انجام حرکات به این شکل میباشد که ابتدا باید از حرکات آرام، آسان و ساده شروع کرده و سپس به حرکات مشکلتر رسید. تمامی حرکات باید با توجه و تمرکز به آن بخش از بدن و عضلهای باشد که کشیده میشود یا در اثر چرخش و پیچش تحت فشار قرار گرفته است. در صورت وجود این عدم توجه، پس از اتمام این تمرینات فرد به عوارضی چون سردرد مبتلا میشود. همیشه باید سعی شود حرکتی که انجام میشود بلافاصله پس از مرحله قبلی نباشد، این فاصله زمانی باید به اندازهای باشد که تنفسها التهاب بدن را کمی تخفیف دهند، این زمان نباید آنقدر کم باشد که ضربان قلب و دستگاه تنفس استراحت نکرده باشند و یا آنقدر زیاد باشد که عضلات و مفاصل سرد شوند (قاسمی، 1383).
2-2-4-9 مزایای فیزیولوژیکی یوگا
– افزایش انعطاف پذیری عضلات و افزایش دامنه حرکتی مفاصل
– تقویت مفاصل و برطرف کردن سفتی و خشکی در آنها
– کمک به هضم غذا و تقویت قدرت گوارشی،رفع نفخ ویبوست
– کاهش خستگی،استرس و تجدید قوا در بدن
– تقویت عضلات و وریدها
– تعادل وزن و از بین بردن چربیهای اضافی به علت کشش در اندام ها و ارگانهای سطحی و داخلی
– کاهش یا التیام دردهای رماتیسمی،سیاتیک و سایر دردهای مزمن
– تقویت عضلات شکم و ماساژ تمام ارگانهای شکمی(روده،معده،کبد،لوزالمعده،صفرا، کلیهها و غدد جنسی)
– تقویت و ماساژ ستون مهرهها و عضلات اطراف ستون فقرات
– افزایش کارایی تنفس(افزایش دامنه و یکنواختی تنفس،افزایش حجم،افزایش ظرفیت حیاتی و افزایش زمان نگه داشتن تنفس)
– کاهش فشار خون
– کاهش ضربان قلب
– افزایش کارایی دریچههای قلب
– بهبود اختلال مربوط به خواب
– افزایش مکانیسمهای دفاعی بدن
2-2-4-10 مزایای روانی یوگا
-افزایش آگاهی از بدن و وضعیت حرکتی
– تقویت روحیه و افزایش قدرت ذهنی
– افزایش خودپذیری و خودشناسی
– کاهش بیقراری و افسردگی
– کاهش خصومت و دشمنی
– افرایش سازگاری اجتماعی
– بهبود عملکردهای شناختی(کنترل توجه،تقویت تمرکز و حافظه،تقویت کارایی یادگیری).
2-2-4-11 اثرات زیستی یوگا
-کاهش گلوکز – کاهش تری گلیسرید
– کاهش کلسترول LDL – افزایش استیل کولین
-افزایش ادنوزین تری فسفاتاز – افزایش هموگلوبین
– افزایش ویتامینC – افزایش اکسی توسین
– افزایش مقدار اکسیژن مغز – افزایش هماتوکریت
– افزایش تعداد لنفوسیت ها -افزایش تیروکسین
-افزایش کل پروتیین سرم – کاهش سدیم(قاسمی،1383)
2-2-4-12 تغذیه در یوگا
در یوگا اعتقاد بر این است که “خوردن برای زنده ماندن است نه زنده ماندن برای خوردن”. یوگا خوردن را نه برای لذت بردن بلکه برای حفظ سلامتی و نیروزایی میداند. یوگا دربارۀ گیاهخواری تعصب ندارد، اما تأکید براستفاده از غذاهای طبیعی در آن زیاد است. یوگیها حتیالامکان گوشت نمیخورند، چون فلسفه آنها آزار و اذیت نکردن حیوانات و کسب نکردن خوی حیوانی از آنهاست. در یوگا از خوردن غذاهای چرب و سنگین و دیر هضم به ویژه هنگام تمرینات روحی باید پرهیز شود. غذاهای اسیددار وکنسرو شده نیز برای معده مناسب نیست و باید از خوردن آنها اجتناب شود. درباره مقدار غذا نیز توصیه میکندکه همواره نیمی از ظرفیت معده را باید از غذا پر کرد و ربع آن را از آب و ربع دیگر را برای هوا خالی نگه داشت. غذا باید برای رفع گرسنکی خورده شود و نباید گذاشت صرف غذا موجب سنگینی و رخوت گردد. آساناهای یوگا را باید با شکم خالی انجام داد و باید مراقب بود که بعد از 3 الی 4 ساعت بعد از صرف غدا تمرین آغاز شود. یکی از دلایل مهم برای انجام آساناها هنگام طلوع، خالی بودن شکم است (موسوی نسب، 1383).
2-2-4-13 دانشگاه بینالمللی یوگا
در سال 1963 موسسۀ تحقیقاتی و آموزشی یوگا در گانگادارشان در مونگر از ایالت بیهار B.S.Y (بیهار اسکول، یوگا) توسط سوامی ساتیاناندا تأسیس گردید و در مدت کوتاهی شهرت جهانی یافت و به یک مؤسسه تحقیقاتی عظیم تبدیل گردید که اکثر دانشمندان بنام جهان و مراکز تحقیقاتی روانی و روحی با آن همکاری پیدا کردند. سپس در سال 1994 با کوشش سوامی نیرانجاناندا این مؤسسه تبدیل به دانشگاه بینالمللی یوگا (B.Y.B، بیهار یوگا بیهاریتی) گردید. این اولین مرکز رسمی جهانی است که در ایالت بیهار در شهر مونگر به تدریس رشتههای مختلف یوگا تا سطح دکترا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع بیماران سرطانی، امید به زندگی، نظامی گنجوی، کیفیت زندگی Next Entries پایان نامه با موضوع بیماران مبتلا، کیفیت خواب، جامعه آماری، کاهش استرس