پایان نامه با موضوع اشاعه اطلاعات، کتابخانه مرکزی، انتقال اطلاعات، کتابداران

دانلود پایان نامه ارشد

هفته………………………………………………………………..76
نمودار 4- 13- دسترسي به پست الكترونيكي………………………………………………………………………….77
نمودار 4-14- داشتن وب سايت شخصي……………………………………………………………………………….78
نمودار 4-15- ميزان آشنايي با پست الكترونيكي………………………………………………………………………79
نمودار 4-16- روش مورد استفاده براي بازيابي اطلاعات………………………………………………………….80
نمودار 4-17- روش مورد نظر پاسخگويان براي دريافت اطلاعات از طريق اشاعه گزينشي اطلاعات……………………………………………………………………………………………………………………………..81
نمودار4-18- ميزان رضايتمندی ازامكانات پژوهشي دانشگاه……………………………………………………..84
نمودار 4-19- ميزان رضايتمندی از منابع چاپي كتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکي همدان……….85
نمودار 4-20- نقاط ضعف منابع كتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکي همدان……………………………86
نمودار4-21- پايگاه هاي اطلاعاتي متناسب با نياز اعضاي هيات علمي……………………………………….92
نمودار 4-22- مناسب بودن وب سايت کتابخانه مرکزي دانشگاه علوم پزشکي همدان…………………93
نمودار 4-23- نقاط ضعف وب سايت کتابخانه مرکزي دانشگاه علوم پزشکي همدان……………………94

فهرست شکل ها
عنوان شماره صفحه
شکل1-1-طرح یک نظام اشاعه گزینشی اطلاعات……………………………………………………………………31
شکل2-1-پردازش اشاعه گزینشی اطلاعات…………………………………………………………………………….43

1-1- مقدمه
اشاعه اطلاعات را از ارزنده‌ترين و مهم‌ترين خدمات هر كتابخانه و مركز اطلاع‌رساني دانسته‌اند. در واقع، مهم‌ترين رسالت كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني اشاعه اطلاعات است. دليل اهميت و ضرورت ارائه و اشاعه اطلاعات را مي‌توان افزايش روزافزون اطلاعات، لزوم روزآمد نگاه داشتن دانش متخصصان حوزه‌هاي مختلف علمي، توجه به صرفه‌جويي در وقت و هزينه استفاده‌كنندگان و تلاش به‌ منظور افزايش تقاضا و بازاريابي براي خدمات اطلاع‌رساني و كسب منابع مالي براي كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني دانست. اين نوع اشاعه شامل جستجو و ارسال اطلاعات مورد نياز هر فرد بطور انفرادي، منظم، و مستمر است. در ابتدا، اين خدمات به‌صورت دستي ارائه مي‌شد و مراحل آن عبارت بود از اينكه كتابداران با استفاده از فرم‌ها و پرسشنامه‌هاي ويژه‌اي نيازهاي اطلاعاتي هر يك از استفاده‌كنندگان را با پرسش از آنها مشخص مي‌كردند و سپس كليه منابع اطلاعاتي موجود در كتابخانه جستجو مي‌گرديد و اطلاعات كتابشناختي و چكيده منابعي كه با نيازهاي اطلاعاتي استفاده‌كنندگان منطبق بود به‌صورت انفرادي براي هر يك از آنان فرستاده مي‌شد. در مرحله سوم، استفاده‌كننده اطلاعات كتابشناختي و چكيده‌هاي ارسالي را مطالعه و اصل يا تصوير منابع منطبق با نيازهاي خود را از كتابخانه درخواست مي‌كرد. پس از آنكه منابع مربوط به گذشته جستجو مي‌شد، كتابدار فقط منابع اطلاعاتي جديد را بررسي مي‌كرد و اطلاعات كتابشناختي و چكيده منابع مرتبط با نيازهاي اطلاعاتي استفاده‌كنندگان را به ‌همان روال قبل ارسال مي‌كرد. خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات به ‌شدت وابسته به دريافت منابع اطلاعاتي جديد است و با دريافت اين منابع است كه اشاعه گزينشي اطلاعات مي‌تواند استفاده‌كنندگان را روزآمد نگه دارد.
اصطلاح «اشاعه گزینشی اطلاعات1»، در واقع در سال 1985 برای نظام های رقومی به کار رفت. روند کار بسیار شبیه نظام دستی است. یعنی ابتدا طبق پرونده پژوهشی2پژوهشگران، كليه اطلاعات مرتبط با هريك از موضوع‌هاي مورد علاقه يا طرح‌هاي پژوهشي پژوهشگر از پايگاه‌هاي اطلاعاتي بازيابي و براي وي ارسال مي‌شود. در مرحله بعد، پس از اينكه كتابخانه يا پايگاه‌ مركز اطلاع‌رساني اطلاعاتي جديدی دريافت كرد، آنها را طبق پرونده پژوهشگران جستجو مي‌كند و جديدترين اطلاعات مرتبط با طرح‌هاي پژوهشي يا علاقه آنان را براي هريك به‌طور جداگانه مي‌فرستد. معمولاً اين كار به‌طور منظم و در فواصل زماني معيّن انجام مي‌شود.
كتابخانه هاي دانشگاه هاي علوم پزشکي بخشي از نظام آموزش عالي كشور محسوب مي شوند و نقشي بسيار مهم در گردآوري و انتقال اطلاعات علمي ايفا مي كنند. اين كتابخانه ها مي توانند كانون اصلي تامين منابع اطلاعاتي مورد نياز محققان و پژوهشگران باشند، مشروط بر آنكه منابع آنها هم روزآمد باشد و هم از لحاظ كمي و كيفي جوابگوي نيازهاي روبه رشد جامعه استفاده كننده باشد. براي پذيرفتن چنين نقشي به كارگيري تكنولوژي جديد اطلاعاتي در كتابخانه هاي دانشگاه هاي علوم پزشکي ضروري است.

1-2- بيان مسأله
حجم روز افزون اطلاعات و لزوم روزآمد نگه داشتن دانش متخصصان حوزه هاي مختلف و توجه به صرفه جويي در وقت و هزينه استفاده کنندگان همگي کتابخانه ها و مراکز اطلاع رساني را برآن داشته است تا به ارائه اطلاعات روزآمد منطبق با نياز مراجعه کنندگان پرداخته و به وظيفه اطلاع رساني خود عمل کنند.
” «اشاعه گزینشی اطلاعات» از جمله روشهاي نوين خدمات آگاهي رساني جاري است که به منظور انطباق اطلاعات با خواسته هاي مراجعان براي استفاده بيشتر و بهتر از منابع کتابخانه ها و مراکز اطلاع رساني به وجود آمده است. درواقع «اشاعه گزينشي اطلاعات » سيستم اطلاع رساني در انتظار وصول در خواست هاي مکرر باقي نمي ماند بلکه با يکبار اعلام نياز و علاقه افراد به اطلاعات به صورت خودکار، با رسيدن مدارک جديد عمل انتخاب و ارسال اطلاعات انجام مي شود.” (جعفر بيگلو، 1376)
با توجه به عمده ترين موانع در دستيابي به اطلاعات که شامل محدوديت وقت و اشتغال زياد و عدم آگاهي از منابع مي باشد، وظيفه اطلاع رساني کتابداران ايجاب مي کند که به بهترين نحو ممکن اين موانع را از ميان بردارند و اطلاعات لازم را در اختيار اعضاء هيات علمي که روزآمد بودن اطلاعاتشان به بهبود وضع تحقيق و تدريس مي انجامد قرار دهند. با توجه به اين امر که کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکي همدان داراي انواع منابع در قالب کتاب، بانک هاي اطلاعاتي پيوسته، نشريات فارسي و لاتين در زمينه پزشکي مي باشد مي تواند وضعيت مطلوبي در زمينه ارائه خدمات «اشاعه گزینشی اطلاعات» داشته باشد اما تاکنون نسبت به ارائه اين خدمات از طريق کتابخانه به اعضاء هيات علمي فعاليتي انجام نگرفته است، اکنون در اين پژوهش به امکان سنجي اشاعه گزينشي اطلاعات و اينکه زمينه فراهم آوری آن را مي توان مهیا نمود، پرداخته مي شود.
1 -2-1- تعريف عملياتي
اعضاء هيات علمي: مدرساني با مدرک کارشناسي ارشد و بالاتر که به عنوان مربي، استاديار، دانشيار و استاد در دانشگاه علوم پزشکي همدان به صورت تمام وقت مشغول به تدريس مي باشند.
اشاعه گزينشي اطلاعات: يک نظام بازيابي ماشيني اطلاعات است که در آن با استفاده از رايانه مي توان اطلاعات مورد نياز هر فرد را با توجه به زمينه موضوعي ، دوره زماني، زبان و نوع منبع از قبيل اطلاعات کتابشناختي ، چکيده و يا اصل منبع براي او ارسال داشت، که منظور از ارسال در اين پايان نامه فرستادن مطالب درخواستي به پست الکترونيکي اعضاء مي باشد.
امکان سنجي: به معني تعيين امکانات موجود در کتابخانه مرکزي دانشگاه علوم پزشکي همدان جهت اشاعه گزينشي اطلاعات که شامل وجود منابع، امکانات و فناوريهاي موجود، بازيابي و ارسال خودکار اطلاعات است، وجود افرادي که تمايل به دريافت خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات داشته باشند.

1-3- اهميت و ضرورت پژوهش
با توجه به حجم بسيار زياد رکوردها و منابع اطلاعاتي در کتابخانه مرکزي دانشگاه علوم پزشکي همدان، لازم است تا تدابير لازم براي جلوگيري از اتلاف وقت استفاده کنندگان جهت يافتن اطلاعات مورد نظرشان انديشيده شود. درحال حاضر کاربران براي اطلاع از اينکه اطلاعات جديدي به پايگاه هاي کتابخانه افزوده شده است يا خير، بايستي به صورت مرتب به پايگاه مراجعه کنند که اين کار وقت گير و بي نتيجه است، چون تا زماني که اطلاعات روزآمد نباشد با همان اطلاعات قبلي مواجه مي شوند.
با ارائه خدمات «اشاعه گزینشی اطلاعات»، کاربران شبکه وب کتابخانه مرکزي دانشگاه علوم پزشکي همدان، پس از ثبت مشخصات و پست الکترونیکی خود به همراه موضوعات مورد علاقه در شبکه وب کتابخانه مرکزی، اطلاعات جدید را از طریق پست الکترونیک خود دریافت می کنند.

1-4- اهداف
1-4-1- هدف کلي
امكان سنجي ارائه خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات به اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان از طريق پست الكترونيكي.

1-4-2- اهداف ويژه
1. تعيين ميزان آشنايي اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان با خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات.
2. تعيين ميزان دسترسي اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان به اينترنت.
3. تعيين ميزان آشنايي اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان با نحوه استفاده از پست الكترونيكي.
4. تعيين ميزان تمايل اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان به دريافت خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات از طریق پست الکترونیک.
5. تعيين پايگاه هاي اطلاعاتي موجود در کتابخانه كه اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان آنها را متناسب با نياز اطلاعاتي خود مي دانند.
6. بررسي وب سايت کتابخانه مرکزي دانشگاه علوم پزشکي همدان به منظور پاسخگويي سيستم اشاعه گزينشي اطلاعات به اعضاء هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي همدان.

1-5- پرسش هاي اساسي پژوهش
1- ميزان آشنايي اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي همدان با خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات چقدر است؟
2- ميزان دسترسي اعضای هيات علمي دانشگاه به اينترنت چقدر است؟
3- ميزان آشنايي اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي همدان با پست الکترونيکي چقدر است؟
4- ميزان تمايل اعضای هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي همدان به دريافت گزينشي اطلاعات خود از طريق پست الکترونيکي چقدر است؟
5- از ديدگاه اعضاء هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي همدان، کداميک از پايگاه هاي اطلاعاتي موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکي بيشتر متناسب با نياز اطلاعاتي آنها مي باشد؟
6- آيا وب سايت کتابخانه مرکزي دانشگاه علوم پزشکي همدان پاسخگوي سيستم اشاعه گزينشي اطلاعات به اعضاء هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي همدان مي باشد؟

1-6- متغيرهاي اساسي پژوهش
متغيرمستقل: اعضاء هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان
متغير وابسته: اشاعه گزينشي اطلاعات

2-1- اشاعه اطلاعات
2-1-1- مقدمه
توزيع به هنگام اطلاعات مرتبط و با کيفيت در يک سازمان، در جهت برآوردن نيازهاي جامعه استفاده کننده آن را اشاعه اطلاعات مي گويند. در داخل يک سازمان، گاهي فعاليت هاي اشاعه اي براي رفع نيازهاي گروهي خاص طراحي مي شود و براي انجام آن، از روش هاي بسيار مناسبي نيز بهره گرفته مي شود.
در حال حاضر و در قرن بيست و يکم، موفقيت هر سازمان، بيش از پيش، به روش بهره گيري از اطلاعات در آن سازمان وابسته است. اطلاعات درون سازماني و برون سازماني، از اجزاء مهم براي دست يابي به مر

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع اشاعه اطلاعات، کتابخانه مرکزی، رضایتمندی، تحلیل داده Next Entries پایان نامه با موضوع اشاعه اطلاعات، کتابخانه مرکزی، دانشگاه علوم پزشکی، انتقال اطلاعات