پایان نامه با موضوع اشاعه اطلاعات، پردازش اطلاعات، کتابداران

دانلود پایان نامه ارشد

بسته‌هاي اطلاعاتي را براساس سفارش در شكل كاملاً كاربردي ارائه مي‌دهند. اين واسطه‌ها مي توانند تازه‌ترين اطلاعات يك بازار معين را به صورتي منظم عرضه كنند. بطور خلاصه، اشاعه اطلاعات و دسترسي به آن را از راه هاي گوناگون مي توان محقق كرد. پيشرفت هاي اخير در شبكه‌سازي، همراه با پيشرفت هاي فناوري اطلاعات، بطور چشمگيري موجب تسهيل خدمات تحويل منبع شده است. تحويل الكترونيكي منابع تغييرات ژرفي در سطح جهاني و ملي به وجود آورده است. در گذشته، كاربراني كه در مناطق دور زندگي مي‌كردند در مقايسه با آنهايي كه نزديك مراكز شهري بزرگ و غني از نظر منابع يا كتابخانه‌هاي بزرگ دانشگاهي و پژوهشي زندگي مي‌كردند، از عدم دسترسي به اطلاعات در رنج بودند. با در اختيار بودن بنگاه هاي اطلاع رساني و دسترسي پيوسته و جهاني به هزاران پايگاه داده‌، عدم دسترسي تا حد زيادي به صورت يك سوال در مورد اينكه آيا مي توان هزينه نسبتاً متعادلي را پرداخت يا نه، كاهش يافته است. تحويل اطلاعات از امور دستي غير متمركز، ابتدا به امكانات متمركز و مهار شده توسط رايانه، و اكنون به توانمندي هاي توزيعي كه صفحه‌هاي نوري و ريز رايانه‌ها فراهم مي‌آورند تحول يافته است.( حری، 1372، 13-22)
خدمات آگاهي رساني جاري موجب توسعه ارزشمند خدمات اطلاع رساني درخواستي65 شده است. هر خدمت اشاعه گزينشي اطلاعات كه منابع اطلاعاتي سودمند، روزآمد و جديد را براي كاربر فراهم سازد، اين امر را به اثبات مي‌رساند كه، در دراز مدت، با صرفه‌ترين خدمت است. موفقيت خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات در ميزان حساسيت و درك و فهمي نهفته است كه با داشتن آنها پرونده‌هاي موضوعي را تشكيل و مورد بازنگري قرارمي‌دهيم، و روزآمد نگه مي‌داريم.
با اين حال، ميزان و سطح اشاعه اطلاعات يكي از امور موردنظر در هدف هاي نظام اطلاع‌رساني و يكي از ارزش هاي مورد انتظار از اطلاعات در يك سازمان محسوب مي شود.
براي مثال، يكي از هدف هاي يك كتابخانه بيمارستاني مي تواند تهيه فهرست هايي از مشخصات مقاله‌هاي مجله‌ها باشد، و اينكه آيا و چه زماني درخواست هاي اطلاعاتي از سوي متخصصان مراقبت هاي پزشكي بايد تحويل گرفته شود، تحويل سريع و به موقع چنين سياهه‌هايي به بخش مربوطه بيمارستان سطح خوبي از اشاعه اطلاعات قلمداد مي شود.
در مقابل هدف بالا، هدف هاي يك موسسه خدمات جستجو در يك شركت سازنده اتومبيل كه در رقابت با ساير شركت هاي مشابه است مي تواند كاملاً متفاوت باشد.

2-2-15- مثالي موفق از اشاعه گزينشي اطلاعات
2-2-15-1- اجراي اشاعه گزينشي اطلاعات در سامانه‌هاي داده پايگاهي
پردازش اشاعه گزينشي اطلاعات يكي از كاربردهاي مهم نرم‌افزار داده پايگاهي گريپس (سامانه عمومي پردازش اطلاعات رابطه مبنا) است. يكي از ويژگي‌هاي مهم اين نرم‌افزار آن است كه دو امكان همزمان را در اختيار بهره‌گير قرار مي‌دهد : امكان انجام پرس و جوي خودكار، و امكان انجام پرس و جو در يكي از كاربردهاي جاري در داده پايگاه‌هاي فرعي (بخشي) مختلف در كاوش‌هاي خودكار، يك پرس‌وجو براي داده پايگاه هايي كه چرخه روزآمد سازي منظمي دارند تهيه مي شود و سپس درزمان تعريف شده، به طور خودكار راه‌اندازي مي‌گردد. اين سامانه نيازمند دو قطعه اطلاعاتي پيش گزيده است.
* گستره زماني66
* فاصله بين نوبت‌هاي پردازش.
اين اطلاعات، مبناي ملزومات سامانه است و بايد هم با چرخه‌هاي روزآمدسازي مورد استفاده در داده پايگاه موردنظر و هم با مقتضيات بهره‌گير، همخواني داشته باشد.
1. گستره زماني
گستره زماني، اطلاعاتي را دربر دارد كه به موجب آن مشخص مي شود چه بخش‌هايي از داده پايگاه بايد براساس پرس‌وجوي جاري كاوش شود. در اين ارتباط، هم تعريف مبتني بر بخش (هاي داده پايگاه) امكان پذير است.

مثال‌هايي از گستره زمان :
ژانويه 1990 تا دسامبر 1996
ژانويه 1996 تا دسامبر 1996
اكتبر 1996
بخش‌هاي داده پايگاه (داده پايگاه‌هاي فرعي)
روزآمدهاي آتي (تا 31 دسامبر 2009)

دو يا چند فاصله زماني را نيز مي توان با هم تركيب كرد، مثل «تمام يافته‌هاي داده پايگاه جاري» و «روزآمدهاي آتي».
2. فاصله بين نوبت‌هاي پردازش
بديهي است كه داده پايگاه‌هاي مختلف در فاصله‌هاي زماني متفاوت-روزانه، هفتگي، ماهانه- روزآمد مي‌شوند. عموماً پرس‌وجوهاي خودكار در هر بار كه داده پايگاه روزآمد مي شود انجام مي‌شوند، هر چند در برخي موارد ممكن است كه بهره‌گيران تصميم بگيرند كه پرس‌وجويشان را در زماني- هفتگي يا فصلي- انجام دهند كه با نيازهاي خاص خودشان بيش‌ترين تناسب را داشته باشد.

مثال‌هايي از فاصله احتمالي بين نوبت‌هاي پردازش :
پس از هر بار روزآمد سازي داده پايگاه
روزانه
هفتگي
ماهانه
فصلي

3. انتقال منابع يافته شده
اين فايل متني را به روش‌هاي گوناگوني مي توان براي بهره‌گير فرستاد. روش‌هاي موجود در حال حاضر عبارتند از فكس، پست الكترونيكي و پست ايكس 400، يك نمودار ترسيمي از فرايند كاوش و انتقال كه در سامانه اشاعه گزينشي اطلاعات به آن عمل مي شود در نمودار آمده است.

شکل (2-1) پردازش اشاعه گزينشي اطلاعات

2-2-16- تحويل اطلاعات
2-2-16-1- اصول
سطح بسيار ابتدايي تحويل اطلاعات، به صورت انفرادي و دستي است. تحويل دستي اطلاعات بسيار ضروري، اشکالي ندارد، چرا که از اين طريق و با دريافت فوري بازخوردها، مي توان درباره ميزان مرتبط بودن يا نبودن اطلاعات با نيازهاي بهره گير و همچنين برقراري تماس هاي شخصي تصميم گيري کرد. به دليل در دسترس نبودن درخواست کننده يا ساختار متفاوت اطلاعاتي درخواستي، بايد آن را از طريق پست سفارشي ارسال کرد و در صورت ارائه اين خدمات از طريق نمابر، اطلاعات بايد از کيفيت بالا، سرعت و کاغذ مرغوبي برخوردار باشد.

2-2-16-2- پست الکترونيکي67
بسياري از مراکز براي تحويل منابع از پست الکترونيکي استفاده مي کنند. پست الکترونيکي، از يک نرم افزار براي تبادل پيام ها و يک پست مرکزي که بهره گير، جواز دسترسي به آن را از طريق ثبت نام به دست آورده تشکيل شده است. با استفاده از بسته هاي نرم افزاري پست الکترونيکي مانند MSM، MS Exchange، Lotus يا ديگر نرم افزارهاي ارتباطي، مي توان پيام هاي کوتاه را تايپ و ارسال کرد. منابع که ساختارهاي پيچيده تري دارند، به عنوان پيوست يک نامه الکترونيکي ارسال مي گردند. امکان ارسال صفحه گستردها، پايگاه هاي اطلاعاتي و اسناد پردازش شده به صورت پيوست نامه وجود دارد. يعني، گيرنده پس از دريافت نامه الکترونيکي، بسته هاي نرم افزاري را نيز دريافت مي کند. بسياري از سازمان ها، با استفاده از پست الکترونيکي داخلي خود، مستقيماً به ديگر سازمان ها نامه ارسال کرده و يا از آنها نامه دريافت مي کنند. مي توان يک پست الکترونيک داخلي ايجاد کرد که به سيستم پست الکترونيک مرکزي شرکت ارتباط مستقيم دارد. ) نوعی پور،1377، 66-67)

2-2-16-3- ابزارگروهي، اينترنت، اينترانت، اکسترانت
توسعه خط مش هاي استاندارد براي تحويل اطلاعات در داخل سازمان ها، يکي از حوزه هايي است که در سال هاي اخير تغييرات سريعي داشته است. تا پنج سال پيش، بسياري از سازمان ها براي تحويل و ارائه سريع تر و راحت تر حجم عظيمي از اطلاعات و ايجاد امکان اشتراک اطلاعات و پايگاه هاي اطلاعاتي- به ويژه در داخل سازمان هاي بزرگ با نيروگاه هاي کار گسترده- از ابزارهايي مانند يادداشتهاي لوتوس68 استفاده مي کردند. فراهم آورندگان اطلاعات نيز بسياري از پايگاه هاي درون خطي خود را با نگارش يادداشتهاي لوتوس ارائه کردند. يکي از نقاط ضعف اين روش، درصد بالاي هزينه مقدماتي براي خريداري و نصب نرم افزار در سازمان هاي بزرگ است.
ايجاد پايگاه هاي علمي در ميان بعضي از مؤسسات تخصصي که بر فروش اطلاعات تخصصي سازمان خود تکيه دارند تقريباً امر مشترکي است. آقاي رماي کيس69 از مؤسسه مشاوره اي مديريت، تعريف جامعي از دانش مديريت ارائه داده است :
“به زبان ساده، مديريت عبارت است از خلق، تصرف، تبديل، بهره گيري و تبادل سرمايه فکري يک شرکت، در واقع مديريت، تفکر انديشمندانه يک سازمان درباره محصولات، خدمات، فرآيندها، بازاريابي و رقباي خود است. مديريت، با ديگر فعاليت هاي اطلاعاتي خود، مثل دانش مديريت -که مستلزم جمع آوري اطلاعات داخلي مانند داده هاي مالي و بازرگاني است- در ارتباط است و اين اطلاعات و داده ها را با داده هاي مرتبط بيروني مثل توانايي هاي رقبا در مي آميزد.”
با روش هاي مختلفي چون مراجعه به پروژه هاي انجام شده قبلي، تخصص کارکنان، يادداشت هاي تحقيقاتي موردي و منابع موجود از يک قرار قبلي، اطلاعاتي گردآوري مي شود. متخصصان اطلاع رساني شاغل در سازمان نظام هاي اطلاع رساني، براي توسعه، راه اندازي و بهره گيري از اين پايگاه هاي اطلاعاتي نقش بارزي ايفا مي کنند.
اخيراً، براي جستجو و اشتراک اطلاعات، از اينترنت و وب استفاده مي شود. گسترش اينترنت همانند توسعه خدمات اشتراک اطلاعات، بر تعداد دانشکده ها، اساتيد و دانشجويان افزوده است. با توسعه فن آوري وب و توسعه مرورگرهايي70 مانند Internet explorer و Netscape، استفاده از اين خدمات از سطح دانشگاهي فراتر رفت. اکنون، بسياري از شرکت ها براي توسعه محصولات و يافتن تريبوني براي ارتباط با مردم از اينترنت استفاده مي کنند. تقريباً همه شرکت هاي عمومي، نتايج مالي، پيشينه شرکت، نشريات و مشخصه هاي توليدات خود را بر روي اينترنت منتشر مي کنند. با توسعه رمزگذاري هاي بسيار مطمئن داده اي براي حفاظت از اطلاعات شخصي- مثل کارت هاي اعتباري- محصولات بيشتر و بيشتري از طريق اينترنت فروخته مي شود. گروه هاي فشار، سازمان هاي دولتي و انجمن هاي تخصصي، همگي حضور دارند و موتورهاي جستجوي71 پيشرفته تري براي کاوش داده هاي مفيد تهيه شده است.
اينترنت، براي متخصصان اطلاع رساني ، که نه تنها بايد از پيشرفت ها با خبر باشند بلکه بايد خود را با آنها همگام کنند، چالش هاي جديدي را پديد آورده است. اينترنت، براي بسياري از متخصصان غير اطلاع رساني، امکان جستجوي ارزان اطلاعات را فراهم آورده است. اکنون، کتابداران متخصص در نقش فردي ظاهر شده اند که در حوزه موضوعي خود تخصص دارد و مي تواند براي يافتن اطلاعات مورد نياز، کاوشگران مبتدي را ياري دهد يا در صورت ناتواني اينترنت در حل تمام مشکلات اطلاعاتي مراجعين، منابع اطلاعاتي جايگزيني را معرفي نمايند. بسياري از سازمان ها امکان اتصال افراد به اينترنت از روي رايانه روميزي آنها را فراهم مي کنند. (رضایی شریف آبادی، 1373، 46-53)
تهيه کنندگان اطلاعات، با ارائه محصولات خود روي شبکه وب به مقابله با شيوه هاي سنتي بازاريابي خود برخاسته اند. اين شيوه معمولاً شکل ساده شده خدمات درون خطي آنها است و اکنون به اين وسيله بازارهاي مردمي جديدي يافته اند که از شيوه هاي جستجوي دستوري موتور کاوش استفاده نمي کند. Knight ridder، Dun & Bradstreet وMAID نمونه اي از فراهم آورندگاني هستند که صفحات وبي طراحي کرده اند. بعضي از شرکت ها، محصولاتي توليد کرده اند که فقط از طريق اينترنت در دسترس است. نمونه اين شرکت ها، شرکت Internet Securities است که در ارائه انتشارات و اطلاعات مالي بازارهايي مانند اروپاي شرقي، آمريکاي مرکزي و جنوبي و چين (به هر دو زبان اصلي و انگليسي) تخصص دارند. بعضي شرکت ها، متصديان اطلاعاتي اينترتي را گماشته اند که وظايفي چون شناسايي و ايجاد امکان بهره گيري از منابع اطلاعاتي مرتبط در داخل سازمان، ارائه خدمات آموزشي و راهنمايي، و مشاوره به بهره گيران را بر عهده دارند.British Telecom از جمله اين موارد است.
کارخانجات ابزار و وسايل بهداشتي- فراهم آورندگان اطلاعات پزشکي- دسترسي مجاني بهره گيران آمريکايي و انگليسي به تعدادي از پايگاه هاي پزشکي از جمله پاب مد را بر روي اينترنت فراهم آورده اند. اين فراهم آورندگان، با استفاده از قرارداد حق

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع طرح پژوهش، اشاعه اطلاعات، ابزار پژوهش Next Entries پایان نامه با موضوع اشاعه اطلاعات