پایان نامه با موضوع آموزش و پرورش، مفهوم وجود

دانلود پایان نامه ارشد

پيوسته خط آن، كه به تازگي ايجاد شده است واقعاً بسيار موفقيت آميز بوده است. اين خدمت بر پايه يك روال ساده آگاهي رساني انجام مي‌گيرد: نسخه‌هايي از فهرست مندرجات گروهي از مجله‌هاي كليدي در يك حوزه معين بطور مرتب براي مشتركان ارسال مي شود. با آگاه ساختن منظم كاربر در مورد انتشارات تازه، وي بر اين ابزار اتكا كرده و اطلاعات خود را روزآمد نگه مي‌دارد.

2-2-2- ايجاد پرونده
درست به همان اندازه كه ايجاد شبكه، عنصري بسيار ضروري در تحويل مدرك محسوب مي شود، تشكيل پرونده كليد هرگونه خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات است. پرونده عبارت است از توصيف فشرده‌اي از زمينه‌هاي موضوعي مورد علاقه و توجه كاربر. بطور متعارف، پرونده شامل فهرستي از كليد واژه‌هايي است كه توسط عملكردهاي بولي به يكديگر ربط داده شده و بيانگر زمينه‌هاي علاقه كاربر مي‌باشد. ساختار پرونده بسيار شبيه ساختار نمايه‌سازي منابع است.
هدف آن عبارت است از توصيف نيازهاي اطلاعاتي يك كاربر به وسيله گروهي از كليد واژه‌ها. در تشكيل هر پرونده و تعيين دقت و درستي آن، سه جنبه مهم وجود دارد:
1- توانايي شخصي درخواست كننده در برقراري ارتباط موثر با نظام اطلاع رساني
2- تعبير شخص مسئول تشكيل پرونده از شيوه بيان كاربر از نياز خود
3- ميزان دقتي كه زمينه‌هاي موضوعي شناسايي شده به واژگان و مشخصه‌هاي پايگاه‌هاي داده‌ها و نظام هاي بازيابي برگردانيده مي شود.

شكل(1-1) طرح يک نظام اشاعه گزينشي اطلاعات

متاسفانه، همچون روند تحليل پرسش، هيچ روال دقيق و صريحي وجود ندارد كه تشكيل پرونده را به صورت بهينه تضمين كند. غالباً براي شناخت زمينه‌هاي موضوعي مورد علاقه كاربر، مصاحبه‌اي ترتيب داده مي شود. مصاحبه‌گر درمورد موضوع ها و رهبردهاي مختلف به موضوع ها، انواع فعاليت هايي كه نياز به اطلاعات دارد، تعداد مقاله‌هاي مورد نياز، اين كه گزارش هاي پژوهشي يا پروانه‌هاي ثبت اختراع هم مورد نيازست يا نه، و مسائل مربوط به پوشش محتوايي و زبان، يادداشت هايي برمي‌دارد. به عنوان نخستين قدم، شخص مسئول تشكيل پرونده مي تواند يك يا دو پايگاه را كه احتمالاً منابع اصلي اطلاعات را دربر دارد انتخاب كند.
در اين مرحله، اولويت هاي موردنظر شخص متقاضي و آشنايي او با بايگاني هاي بالقوه سودمند داده‌ها بايد شناسايي شود. سرانجام لازم است عنصري آموزشي به مصاحبه افزوده گردد. بايد درمورد توازن ميان شرايط بازيافت و دقت منابع و اهميت تعديل و اصلاح پرونده توضيح داده شود. بطور خلاصه، شخص درخواست كننده مي‌بايست در پايان تجربه مصاحبه، اطلاع بهتري در مورد انواع اطلاعاتي كه از پايگاه ها مي تواند انتظار داشته باشد، انواع اطلاعات سودمندي كه براي بازيابي موثرتر لازم است به نظام بدهد و بازخورد لازم براي بهبود كيفيت و كميت مواد بازيابي شده را به دست آورده باشد.
افزون بر اصطلاح هاي موضوعي، لازم است پرونده را با ملزومات ديگري تكميل كرد. اين ملزومات مي تواند شامل نام نويسندگان كليدي كه آثارشان جزء خواندني هاي اساسي است، برخي موسسه‌هاي تامين كننده بودجه و عنوان مجله‌هايي كه مقاله‌هاي آنها غالباً براي كاربر يافت مي شود، يا مقاله‌هاي كليدي يا شخصيت هاي كليدي كه آثارشان اغلب در آن حوزه پژوهشي خاص مورد استناد قرار مي‌گيرد باشد. مي توان فهرستي از منابع و مأخذ كليدي را به منظور بازيابي كليه مقاله‌هاي بعدي كه يك يا چند مقاله آن فهرست اوليه را مورد استناد قرار داده است تهيه كرد.
شيوه ديگر در مورد پژوهشگران آن است كه، به جاي تشكيل پرونده براساس اظهارات كاربر در مورد زمينه‌هاي مورد علاقه‌اش، نوع ديگري از پرونده را مي توان با توجه به انتشارات خود كاربر تشكيل داد. نوشته‌هاي هر شخص مي تواند نشانگر موثق و مستدلي از زمينه‌هاي پژوهشي مورد علاقه وي باشد. اين امر به دو صورت مي تواند در تشكيل پرونده مورد استفاده قرارگيرد.
نخست آنكه، اصطلاح هاي نمايه‌اي داده شده به نوشته‌هاي فرد را مي توان براي تشكيل پرونده‌هاي آزمايشي، اما منوط به بازنگري از سوي كاربر، به كار برد. دوم، انتشارات خود كاربران را مي توان براي بازيابي انتشاراتي كه از نظر موضوعي با آن مشابه هستند را مورد استفاده قرار داد. يعني آنكه، مقاله‌هاي استناد كننده با انتشارات استناد شده ارتباط موضوعي دارد. چنين روشي استفاده از انتشارات خود كاربر به منزله شاخصي براي زمينه‌هاي موضوعي موردعلاقه، شيوه‌اي پوياست بدان معنا كه سابقه انتشاراتي فرد، نشانگر رشد زمينه‌هاي پژوهشي مورد علاقه اوست. با اين حال، اين گونه روش تشكيل پرونده ممكن است تنها درمورد پژوهشگران موثر و مفيد باشد.
اطلاعات تشکيل دهندة پرونده هاي پژوهشي اصولاً سه دسته اند:
1. اطلاعات فردي، شامل نام، نام خانوادگي، سن، جنس، مدرک تحصيلي، رشتة تحصيلي، پست سازماني، آدرس پستي، تلفن، دورنگار، پست الکترونيکي، و نشاني وب سايت.
2. بخش اطلاعات موضوعي شامل کليدواژه هاي موضوعي مورد علاقة پژوهشگر به صورت خاص و اعم و وابسته، و عنوان طرح هاي پژوهشي در دست کار و کار شده.
3. بخش اطلاعات سيستمي شامل بانکهاي موضوعي و پايگاه هاي موضوعي مرتبط. (رادفر، 1385، 165)
در نظام هاي اشاعة گزينشي اطلاعات که به طور کامل در محيط وب اجرا مي شوند، براي تشکيل پروندة پژوهشي راه حلي پيدا کرده اند، بدين صورت که کاربر پس از وارد شدن به صفحة رابط نظام، بعد از فشار روي گزينة «تشکيل پرونده» وارد صفحه رابط گرافيکي پرونده مي شود. بخش اطلاعات فردي به صورت برگه اي است که تمام مشخصات فردي همانطور که در بالا آورده شد، در قسمت هاي مشخص شده، وارد مي شود. براي بخشهاي اطلاعات موضوعي و سيستمي هم پنجره هاي مختلفي به صورت فهرست (منو) وجود دارند که براساس اصطلاحنامة نظام و بانکها و پايگاه هاي موجود در نظام تعريف شده اند و کاربر بنابر نياز خود يک يا چند مورد را انتخاب مي کند. همچنين در صورتي که کاربر بيش از يک موضوع، پايگاه و مانند آن را انتخاب کند مي تواند براي فرمولبندي عبارتهاي جستجو از عملگرهاي بولي که در صفحة رابط تعبيه شده اند، استفاده کند.
از آنجا که پرونده مهمترين نقش را در بازيابي و ارسال اطلاعات درست به کاربر دارد، دقت و صحت آن بسيار حياتي است، به همين دليل نظام هاي اشاعة گزينشي اطلاعات براي اولين بار به صورت آزمايشي پرونده را با پايگاه اطلاعاتي موجود و يا در اشتراک نظام مقابله مي کنند و مجموعه اي را که از اين جستجو حاصل مي شود، با عنوان مجموعة آزمايشي در اختيار کاربر قرار مي دهند و او پس از ارزيابي هر يک از موارد نمره اي بين صفر تا ده به آنها مي دهد، اين نمره ها بنابر نظر کاربر در ميزان ارتباط منبع با موضوع مورد علاقة وي در پرونده، به منابع اعطا مي شود. نمرات بالاتر دقت بالاتر را مي رسانند. در صورتي که نمره هاي دريافت شده بالا باشند، پرونده تأييدية اوليه را گرفته و به پايگاه اطلاعاتي پرونده هاي موجود در نظام ارسال مي شود؛ و در صورتي که همة نمرات و يا تعدادي از آنها پايين باشند، بنابر نظر کاربر، پرونده بايد دوباره مورد تجديدنظر قرار گيرد.

2-2-3- مفهوم ربط34
ربط (مربوط بودن) يكي از مهمترين مفاهيم اطلاع رساني است. اين مفهوم پايه دانش‌رساني موثر محسوب مي شود. برقراري ارتباط به منزله تماس موثر ميان مبداء و مقصد شمرده مي شود. ربط عامل حاكم بر تاثير هر فرايند ارتباطي است. ازآن جا كه هدف بازيابي اطلاعات برقراري ارتباط است، از اين رو، ربط هم كليد جدايي ناپذير بازيابي موثر مي‌باشد. داد و گرفت در بازيابي، زماني موفقيت آميز است كه منابع بازيابي شده مناسب درخواست كننده باشد.
از اين رو، ربط را مي توان محك توفيق بازيابي دانست. ربط مقياس موثر بودن ميان منبع اطلاعات و دريافت كننده است. متاسفانه، ربط مفهومي انتزاعي و خاصه فريبنده و خيالي است. در عين حال نمي توان به دقت آن را تعريف و اندازه‌گيري كرد.
با بررسي منبع بازيابي شده است كه، مربوط بودن آن معمولاً براي درخواست كننده كاملاً آشكار مي شود. به ظاهر، مي توان پذيرفت كه دريافت كننده اطلاعات بهترين داور در باب مربوط بودن است. ربط كيفيتي فردي دارد كه به وضعيت شناختي كاربر، مشكلي كه بايد گشوده شود، دانش قبلي از همان موضوع، فوريت كاربرد دانش جستجو شده و ارزشي كه به اطلاعات نهاده مي شود، بستگي دارد. فرديت هر موقعيت، تفاوتهاي عمده‌اي براي داوري ربط پيش مي‌آورد. چنين رهبردي نسبت به ربط، تنها به تصور و فايده عملي آن از چشم درخواست كننده اطلاعات بستگي دارد.
از سوي ديگر، هيچ كس ديگر نمي تواند در باب اين كه كتاب اهداف آموزش و پرورش نوشته آلفرد نورث وايتهد35 مناسب ومربوط تعليم و تربيت به منزله يك موضوع است، جروبحث كند. آشكار است كه اين كتاب در مورد ويروس شناسي يا جراحي نيست. چنين تفسيري از ربط از ديدگاه محتواي واحد اطلاعات فيزيكي، بدون توجه به شخص استفاده كننده صورت مي‌گيرد.
بطور خلاصه، ربط مهمترين مفهوم در بازيابي اطلاعات، و در عين حال، دشوارترين زمينه پژوهشي مي‌باشد. روشن است كه ربط كليد تماس ميان منبع اطلاعات و مقصد است. ربط به منزله يك خصيصه، نوعي رابطه را تعريف مي‌كند. اين مفهوم را نه كسي رسماً تعريف كرده و نه به دقت اندازه گرفته است. در مورد ربط دو مفهوم وجود دارد، ربط قضاوت شده توسط فرد و ربط آنگونه كه با محتواي پرسش در ارتباط است. بين اين دو ابهامات زيادي وجود دارد كه هنوز همه آنها شناسايي نشده است. بسياري بر اين باورند كه اگر در پرتو كارهاي نظري بازيابي اطلاعات موجود آزمايش هاي بيشتري انجام شود، نيروي (بالقوه)‌اي براي پيشرفت مي تواند به ظهور رسد. (پائو، 1379، 105- 118)

2-2-4- بازيافت ناخواسته36 ]ريزش كاذب[
مبناي عملگرهاي37 مشهور بول، يعني AND ، OR وNOT بر نظريه مجموعه‌ها38 استوار است. آنچه در زير مي‌آيد، شرح مختصري است جهت نشان دادن علت ريزش كاذب بر اثر راهبرد مورداستفاده در جستجو. معمولاً نمايه ساز تمام منابع يك مجموعه را مي‌خواند و يكي دو اصطلاح را كه بازنمون مفاهيم است برمي‌گزيند. پس از نمايه‌سازي مجموعه منابع، مجموع اصطلاحات برگزيده، نشانگر محتواي اطلاعاتي آن مجموعه منابع است. مجموع اصطلاحات عبارت است از بازنمون معنايي مفاهيم مندرج در بايگاني اسناد و منابع. هر اصطلاح به يك يا چند منبع مربوط مي شود و هر منبع محتوايي را در بر دارد كه توسط اصطلاح نمايه بازشناسانده مي شود. در اصطلاح منطق بول، در ارتباط با هر اصطلاح، مجموعه منابعي وجود دارد. در عمل، به هر اصطلاح مي توان برگه‌اي اختصاص داد. شماره شناسايي هر منبع در آن برگه اصطلاحي مي‌آيد. آن گاه مجموعه اين برگه‌ها به صورتي جستجوپذير مرتب مي شود. فرايند اصلي به كار رفته در مرحله دروندادي جهت پردازش منابع در بايگاني بيشتر نظام هاي بازيابي منابع به همين صورت است.
در جستجوي منابع مربوط به هر پرسش، فرايندي معكوس به كار مي‌رود. هر پرسشي برحسب محتواي آن و موضوع جستجو، شناسايي شده و تحليل مي شود. آنگاه موضوع به مفاهيم تشكيل دهنده آن تجزيه مي شود. اصطلاحات نمايه انتخاب مي شود، اصطلاح هايي كه گمان مي‌برند بيانگر اين مفاهيم در نظام بازيابي باشد. به منظور تركيب اصطلاحات نمايه‌اي نشانگر مفاهيم اجزاء تشكيل دهنده، عبارتي بولي با استفاده از اين اصطلاحات نمايه‌اي فرمولبندي مي شود و با يك يا چند عملگر بولي به هم پيوند مي‌يابد.
در اصل، كار روي مجموعه منابع از راه اصطلاحات نمايه‌اي، مجموعه منابع تازه‌اي كه نشانگر موضوع جستجو شده است شكل مي‌گيرد. جهت انواع پيوندها و روابط، سه عملگر بولي وجود دارد. اين عملگرها عبارت است از :
عملگرهاي ميانبرشي (اشتراك39) ، پيوندي (اجتماع40) و تمام گر (مكمل41)
مجموعه اطلاعات حاصل از ميانبرش دو مجموعه، دربر گيرنده منابعي است كه در آنها مفهوم كليدي در هر يك از دو مجموعه اصلي وجود دارد و بايد همزمان در مجموعه تازه تشكيل يافته به نمايش درآيد.

2-2-5- تطبيق

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با موضوع خدمات مرجع، پروانه ثبت اختراع، اشاعه اطلاعات، کشف اللغات Next Entries پایان نامه با موضوع طرح پژوهش، اشاعه اطلاعات، ابزار پژوهش