پایان نامه ارشد رایگان درمورد کتابداران، دانشگاه الزهراء، شکاف اطلاعات، مدت استفاده

دانلود پایان نامه ارشد

متفاوتي از يک منبع داشته باشيم، مفيد است.
11- تحليل موضوعي
فهرستنويسان بايد براي همهي کتابهاي الکترونيکي براساس محتواي منبع، سرعنوانهاي موضوعي انتخاب کنند. فهرستنويسان نبايد از تقسيمهاي فرعي شناور ( پايگاههاي اطلاعاتي)167 يا (نرمافزار)168 استفاده کنند. اين عبارت خيلي خاص و ويژه هستند و بايد فقط براي پايگاههاي اطلاعاتي واقعي يا نرمافزارهاي کاربردي استفاده شوند. مثالهايي که در آنها کاربرد اين تقسيمات فرعي مناسب است، کتابشناسي تاريخ هنر169 است که يک پايگاه اطلاعاتيست؛ يا مايکروسافت آفيس 2000 که يک نرمافزار است. علاوه بر تحليل موضوعي، موسسات ممکن است بخواهند که شکل اثر را بهوسيلهي کاربرد عبارت شکل يا نوع بياورند. اين عبارتها ممکن است براي جستجوهاي پسهمارا يا بهعنوان قلابهايي براي انواع منابع الکترونيکي مفيد و موثر باشد. عبارت شکل يا نوع معمول براي کتابهاي الکترونيکي کتاب الکترونيکيست که از سرعنوانهاي موضوعي کتابخانهي کنگره گرفته است. ويرايش مختصر مارک 21 (2002) شاخص دوم فيلد 655 را همراه با ديگر برچسبهاي موضوعي توجه ميکند. به اين معنا که اگر اصلاحي از سرعنوان موضوعي کنگره استفاده کرده باشد، شاخص دوم بهصورت 0 (صفر) ثبت ميشود. اگر يک فرم يا نوع مناسب در هيچ اصطلاحنامهاي موجود نباشد، بهوجود آوردن تعريف محلي واژه مناسب است. در اين صورت منبع واژه بايد در فيلد $S و تعريف محلي واژه در $S local ذکر شود.
فهرستنويسان بايد به تعاريف محلي اصطلاحات همراه با نظام کنترل استنادي توجه کنند و عبارات غيرضروري نبايد ساخته شوند (باتمن، 1384، 145-155).
2-2. پيشينههاي پژوهش
2-2-1. پيشينه در ايران
قريب و آزاده (1387)، در پژوهش خود با عنوان ” والدين و استفاده از کتاب الکترونيکي و چندرسانهاي براي کودک” به بررسي مزايا و چالشهاي استفاده از کتاب الکترونيکي براي کودکان و نيز آگاهيهاي مورد نياز والدين در رابطه با کتاب الکترونيکي پرداختهاند. پژوهش مذکور به اهميت نقش قابليتهاي کتاب الکترونيکي براي کودکان نظير قابليتهاي صوتي و تصويري، قابليت تعامل کودک با محتوا و نظاير آن ميپردازد و کتاب الکترونيکي را نه تنها محصول فرهنگي مناسبي براي کودکان معمولي بلکه براي کودکان استثنائي نيز ميداند. مزايايي نظير سرگرمي، علاقهمندسازي به مطالعه، آموزش، پايايي و دوام بيشتر، امکانات ويژه و نظاير آن به عنوان مهمترين مزاياي کتاب الکترونيکي براي کودکان بيان شده است. به علاوه پژوهشگران چالشهايي نظير نياز به تجهيزات و رايانه، نياز به مهارت و دانش براي بهرهگيري از رايانه و اينترنت، عدمسازگاري کتاب با نرمافزارها يا سختافزارهاي جديدتر، مشکلات مرتبط با نگهداري و نظاير آنها را در رابطه با استفاده از کتاب الکترونيکي ذکر کردهاند. در پايان به بررسي نقش کتابخانهها بهمنظور جذب کودکان نسبت به مطالعه از طريق ارائه کتاب الکترونيکي مناسب پرداخته شده است. اين پژوهش بر اهميت پژوهشهايي در حوزه کتاب الکترونيکي در کشور ايران تاکيد ميورزد.
غائبي (1388)، در پژوهش خود با عنوان ” معيارهاي ارزيابي کتابهاي الکترونيکي: سياههي پيشنهادي” در اين پژوهش به بررسي معيارهاي ارزيابي کتابهاي الکترونيکي پرداخته است. هدف اين پژوهش ارائه معيارهاي ارزيابي کتابهاي الکترونيکي از دو ديدگاه کاربران و کتابخانهها و با دو رويکرد، يعني در نظر گرفتن ويژگيهاي محيط الکترونيکي و نيز باقيماندن ويژگيهاي مطلوب محيط چاپي در کتاب الکترونيکي است. با بررسي مقالات متعدد که در حوزه کتاب الکترونيکي ارائه شده است، در مجموع 15 معيار با 101 مولفه بهمنظور ارزيابي کتابهاي الکترونيکي براي کاربران وکتابخانهها بهطور مشترک و 4 معيار با 24 مولفه بهطور اخص و فقط براي کتابخانهها و کتابداران ارائه شده است.
فهيميفر (1388)، در پژوهش خود تحت عنوان ” سنجش معيارهاي ارزيابي كتابهاي الكترونيكي دانشگاهي از ديدگاه دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاه الزهرا و كتابداران شاغل در كتابخانههاي دولتي شهر تهران” در اين پژوهش به شناسايي عاملها، ملاکها و نشانگرهاي مرتبط با ارزيابي کتابهاي الکترونيکي و سنجش ميزان اهميت آنها از ديدگاه دو گروه از ذينفعان کتاب الکترونيکي، کاربران و کتابداران پرداخته است. بهمنظور شناسايي موارد مذکور از روش کتابخانهاي استفاده شده است. در نهايت بهمنظور سنجش ميزان اهميت هريک از معيارها از روش پيمايش توصيفي تحليلي استفاده شده است. جامعه آماري پژوهش حاضر دانشجويان کارشناسي ارشد دانشگاه الزهراء (س) در کليه رشتهها و نيز کتابداران کليه دانشگاههاي دولتي شهر تهران است. نتايج اين پژوهش نشان داد، که مهمترين ملاک مورد بررسي به هنگام ارزيابي کتاب الکترونيکي از ديدگاه دانشجويان و کتابداران دانشگاهي، ملاک توزيع است. به علاوه نشانگرهاي فصلبندي متن کتاب، عدم نياز به ارتباط اينترنتي در کل مدت استفاده، دسترسي از راه دور و 24 ساعته و نظاير آن از ديدگاه دانشجويان و نشانگرهاي امکان جستجوي پيشرفته، متناسب بودن قلم، امکان ذخيره کل متن کتاب و نظاير آن از ديدگاه کتابداران دانشگاهي از مهمترين نشانگرهاي مورد سنجش هستند. بيست نشانگر از ديدگاه دانشجويان و هفده نشانگر از ديدگاه کتابداران داراي بالاترين ميزان اهميت به هنگام انتخاب کتاب الکترونيکي هستند که در ميان آنها چهارده نشانگر مشترک وجود دارد. همچنين نتايج نشان داد که اختلاف معنيداري بين ديدگاه دانشجويان و کتابداران دانشگاهي در 83 درصد از نشانگرها وجود ندارد.
2-2-2. پيشينه در خارج از ايران:
ويلسون و لاندوني و گيب170 (2001)، در مقاله خود با عنوان ” رويکرد کاربر مدار به منظور طراحي کتاب الکترونيکي” به بررسي پروژه ايبوني بهمنظور طراحي کتاب الکترونيکي کاربرمدار ميپردازند. ايبوني (زير ساخت کتابهاي الکترونيکي روي صفحه مانيتور) پروژه تحقيقاتي 18 ماههاي بود که زير نظر منبع الکترونيکي ملي توزيع شده نظام جيسک171 (کميته نظامهاي اطلاعاتي ملحق شده)، برنامهاي بهمنظور يادگيري و آموزش، تاسيس شد. اهداف اين پروژه پيشبرد مجموعهاي از توصيهها، بهمنظور نشر آثار آموزشي بر روي وب، که نيازهاي دانشگاهيان و جمعيت گوناگوني از دانشجويان در سرتاسر انگلستان را برآورده ميسازد، بود. در حالي که پروژه کتاب ديداري به مقايسه نسخههاي کاغذي و الکترونيکي منبع مشابه پرداخت و پروژه کتاب وبي دو نسخه الکترونيکي متفاوت از يک منبع مشابه را مقايسه کرد و در هر مورد تفاوتهاي بين دو نسخه از حيث توانايي خواندن، رضايت و قابليت استفاده مورد سنجش قرار گرفت و در مواقعي که معيارها در هر دو مطالعه مشابه بودند، امکان مقايسه نتايج آنها وجود داشت، ايبوني تاکيد قوي بر روي عملکردهاي منبع پيوسته با هدف آموزش يادگيري داشت. اين پروژه عناصر جديدي نسبت به دو پروژه قبلي که با يادگيري فرد مرتبط است، را کشف نمود.
در روششناسي اين پروژه و ارزيابي آن بيش از 200 دانشجو، مدرس و محقق در آموزش عالي انگلستان مورد مطالعه قرار گرفتند. اين پروژه بيان ميکند که عناصر م ربوط و موجود در کتاب کاغذي نظير فهرست مندرجات، نمايهها و حروف چيني بايد در کتاب الکترونيکي نيز باقي بهمانند و کتاب به لحاظ الکترونيکي بايد با رسانه جديد از طريق استفاده از فرامتن، موتورهاي جستجو و قابليتهاي چندرسانهي مناسب گردد. در اين پروژه در کنار ارائه رهنمودهاي مرتبط با طراحي کتاب الکترونيکي به بررسي سخت افزارهاي ارائه دهنده کتاب الکترونيکي از نظر اندازه، وزن، فناوري صفحه نمايش و عملکردها ميپردازد. خطوط راهنماي اين پروژه بهمنظور به دست آوردن نشانگرهاي ارزيابي کتاب الکترونيکي بسيار مفيد خواهد بود
آمسترانگ و لانسدل172 (2005)، پژوهشي با عنوان ” چالشهايي در مديريت مجموعه کتابهاي الکترونيکي در کتابخانههاي دانشگاهي انگلستان” را مورد بررسي قرار ميدهند. گروه آزمون آنها، کتابداران دانشگاهي در سه حيطه موضوعي تجارت و مديريت؛ مهندسي؛ پزشکي و سلامت بوده است. اين پژوهش با استفاده از ابزار مصاحبه نيمه ساخت يافته صورت گرفت و خلاصه مذاکرات مربوطه ثبت شد. اين پژوهش انواع و سطوح کتابهاي الکترونيکي مورد نياز را از ديدگاه اين کتابداران تعريف نمود. علاوه بر آن طبيعت فرايند کنترل کتابشناختي، انتخاب، فراهمآوري، طرق دسترسي و مشکلات پيرامون مجوزهاي مرتبط با کتابهاي الکترونيکي را مشخص نمود. اين پژوهش ضمن بيان مشکلات مرتبط با اين حوزه از ديدگاه کتابداران، نياز به يک مدل ملي در رابطه با مجوزدهي به کتابهاي الکترونيکي را مطرح مينمايد.
بنت و لاندوني173 (2005) ، در پژوهشي با عنوان ” کتابهاي الکترونيکي در کتابخانههاي دانشگاهي” به تحليلي از جديدترين فناوريهاي موجود در عرصهي کتابهاي الکترونيکي پرداخته است. وي تلاش مي کند تا شرايط را فراهم نموده و دلايلي براي استفاده اندک از آنها ارائه نمايد. با استفاده از نتايج يک نظرسنجي انجام شده توسط کميته مشترک سيستم اطلاعاتي، رويکردهاي مختلفي براي کتابهاي الکترونيکي از ديدگاه کتابداران دانشگاهي، نويسندگان، ناشران و خوانندگان در نظر گرفته شده است. يافتههاي اين مطالعه نشان ميدهد که آنهايي که کتابهاي الکترونيکي را ميشناسند، آنها را ابزاري مفيد ميدانند. با اين حال تعدادي از کاربران منابع ICT هنوز از وجود کتابهاي الکترونيک بياطلاعند حتي با وجودي که مخزن کتابهاي الکترونيک کتابخانههاي دانشگاهي نيز از اين نظر غني ميباشد.
دليل اصلي شکاف اطلاعاتي، فقدان تبليغ در مورد اين کتابها در محيط دانشگاه، بويژه در ميان جوامع دانشگاهي و تا حد زيادي در ميان کتابداران ميباشد. ناشران، توليدکنندگان کتابهاي الکترونيکي، دانشگاهيان و واسطهها (يعني کتابداران و متخصصان اطلاعات)، بايد براي بالا بردن آگاهي از ميزان موجودي و مزاياي مربوط به کتاب الکترونيکي براي دسته خاصي از کاربران تمرکز کنند. همزمان تهيه کنندگان کتابهاي الکترونيکي بايد راه آسانتري را براي پيدا کردن و خريداري اين کتابها در نظر بگيرند. هم جوامع پژوهشي و هم جوامع تجاري بايستي اين مسائل مهم را مد نظر قرار دهند. اين مقاله بهعنوان يک رويداد مهم براي کليهي طرفهاي ذينفع عمل ميکند تا بتوانند به اين هدف مشترک دست يابند.
کريستين سن174 ( 2005 الف)، پژوهشي با عنوان ” الگوهاي استفاده از کتابهاي الکترونيکي” بر روي پايگاه الکترونيکي نت لايبرري175 انجام داد. او بهمنظور به دست آوردن پاسخ به پرسشهاي خود، پنج موسسه آموزش عالي را انتخاب نمود و آمار استفاده از کتابهاي الکترونيکي در پايگاه الکترونيکي نت لايبرري را در مورد موسسههاي مورد نظر، مطالعه کرد. وي، تعداد استفاده از هر عنوان بهصورت کل موسسهها و بر اساس 5 موسسه را به تفکيک مورد بررسي قرار داد. در موضوعات متنوع، ميزان استفاده از کتابهاي الکترونيکي مورد سنجش قرار گرفت. وي با استفاده از آمار به دست آمده به اين نتيجه رسيد، که ميزان مقبوليت اين کتابها با توجه به ميزان استفادهي آنها در رشتههايي نظير رايانه، فنآوري و علوم خاص بسيار بيشتر از علوم اجتماعي و انساني است. علاوه بر آن وي لزوم استفاده مجموعهسازي تعاوني را در حوزه کتاب الکترونيکي حتي مناسبتر از کتاب چاپي مطرح مي کند.
در پژوهش وي علت استفاده بيشتر از منابع حوزه موضوعي رايانه يا فني نسبت به منابع ديگر نظير موضوعات تاريخي مشخص نشده است. اين بدان معني است، که شايد دلايل استفاده فراوان کتاب الکترونيکي در يک حيطه موضوعي ممکن است نه به خاطر ترجيح کاربران بلکه بهعلت کمبود کتاب جاپي روزآمد در آن حيطه موضوعي باشد. اين نقد را خود نيز بهگونهاي در پژوهش خود مطرح ساخنه است. به گونهاي که فرضيهاي در زمينه علت استفاده بيشتر از کتابهاي الکترونيکي در يک حيطه موضوعي يا در يک موسسه نسبت به موسسه ديگر بايد مطرح گردد. تا مشخص شود که کتاب الکترونيکي به دليل اين که در موضوعات علوم انساني نظير تاريخ که نياز به مطالعه خطي دارند، کمتر مورد استفاده قرار گرفته است و يا به دليل غني بودن کتابخانه مزبور در زمينه کتابهاي چاپي در حوزه مورد نظر.
کريستين سن و اکين176 (2005 ب)، در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد منابع مرجع، تلفن همراه، دانشگاهها Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد کتابداران، ابزار پژوهش، طرح پژوهش