پایان نامه ارشد رایگان درمورد کتابداران

دانلود پایان نامه ارشد

است (عليدوستي و شيخ شعاعي، 1385، 110-112).
2-1-17. مشکلات کتاب الکترونيکي
کتابهاي الکترونيکي در کنار مزايا و کاستيهايي که به همراه دارند، اغلب مشکلاتي را در محيط پيرامون خود بهوجود ميآورند، از جمله ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:
2-1-17-1. تاثير بر محيط
تاثير کلي کتابهاي الکترونيکي بر روي محيط غير واضح باقي مانده است. بسياري از تلاشهاي اوليه در طراحي نظامهاي بدون کاغذ نه تنها ناقص ماندهاند، بلکه بسياري در نهايت کاغذ بيشتري نسبت به آنچه که لازم است توليد کردهاند. چاپ کتابهاي الکترونيکي ممکن است در واقعيت، کاغذ بيشتري را نسبت به نظام چاپي نشر استفاده نمايد. بهعنوان مثال اگر هر کسي قرار باشد که از نسخه الکترونيکي پرينت بگيرد آنگاه نه تنها به محيط زيست کمک نکرده بلکه با آن مخالفت نيز کرده است. همانطور که حضور اطلاعات رقومي باعث راحتي و سهولت و دسترسي اشخاص گرديد، با پيشرفت و تقويت فنآوريها بهويژه خواندن کتابهاي الکترونيکي بر روي صفحه مانيتور، اميد است که کاغذ کمتري استفاده گردد (لين 200) البته هماکنون اين مشکل از طريق ارائه کاغذهاي الکترونيکي استفاده کننده از فنآوري نانوتيوپ تاحدودي حل شده است و اگر توليد و استفاده از آنها اشاعه يابد اين مشکل هم بهطور تقريبا کاملي برطرف خواهد شد.
2-1-17-2. حفظ کتابهاي الکترونيکي
نگرانيهاي مربوط به حفظ و نگهداري کتابهاي چاپي به فرسودگي و پارشدن آنها توجه دارند، در حالي که استفاده از مدارک رقومي، به دليل عدم وجود اينگونه خطرها در محيط رقومي تشويق ميشود. مشکلات جدي در زمينه حفظ منابع الکترونيکي، با وجود پيشرفت نظامهاي رايانهاي جديد وجود دارد. در برخي موارد حفظ و نگهداري کتاب چاپي راحتتر و آسانتر از قالب الکترونيکي است، به مانند حفظ و نگهداري يک کتاب با 500 سال قدمت نسبت به يک ديسک فلاپي 25/5 اينچ متروک شده زماني که سختافزار جديدي پيشرفت ميکند، تلاشي بهمنظور کوچ منابع به سکوي جديد تحول، بهمنظور قابل دسترس بردن آن مورد نياز است (لين 2000).
2-1-17-3. امنيت
يکي از نکات مهم در زمينه توانايهاي فنآورانهي جديد کتابهاي الکترونيکي، نياز به امنيت مدارک و توليدات تجاري است. پتانسيل دسترسي فوري و آسان به توليدات انبوه و توزيع، اگرچه بهعنوان يک مسئله با ارزش براي کاربران مطرح است، اما براي ناشران در زمينه حقمولف، مشکلاتي را بهوجود آورده و باعث ضرر و زيان به شکلهاي رقومي نشر شده است. هنوز مسئله پيادهسازي يک کتاب الکترونيکي، که از حقوق ناشران و نويسندگان، بدون محدود کردن حق کاربران و قابليت استفاده از توليدات دفاع کند. بهطور نامشخص باقي مانده است (فهيميفر، 1388، 94).
2-1-18. چالشهاي کتابهاي الکترونيکي
دسترسي و بازيابي کتابهاي الکترونيکي بهصورت تمام متن, اصول زيربنايي کتابخانههاي سنتي و اصول مرتبط با روشهاي جستوجو و بازيابي در وب را با هم ترکيب ميکند. بدين منظور کتابداران بايد خطمشيها، روشها و فنآوريهايي را براي پاسخ به انتشار و دسترسي به کتابهاي الکترونيکي ابداع کنند. بدين ترتيب، کتابهاي الکترونيکي علاوه بر ايجاد فرصتهايي براي کتابداران، چالشهاي زيادي را نيز براي آنها پديد ميآورند. برخي از اين چالشها عبارتاند از:
– انتشار شخصي: با پيشرفت انتشارات الکترونيکي در اينترنت، انتشار شخصي آثار رواج بسياري پيدا کرده است. اين موضوع گزينهي انتخابي کارآمدي براي بسياري از نويسندگان در سراسر جهان است. اينکه چگونه از کيفيت محتواي انتشارات الکترونيکي اطمينان حاصل کنيم، مسئلهاي حل نشده هم براي کتابها و هم براي مجلههاست.
– هزينههاي فنآوري اطلاعات: ناشران الکترونيکي مجبور هستند هزينههاي زيادي را صرف حل پيچيدگيهاي فنآوري، هزينههاي ناشناختهي بازاريابي، رمزنگاري براي محافظت طولاني، و حقوق پديدآورنده کنند. اين اقلام سهم زيادي در بهاي بالاي کتابهاي الکترونيکي دارند. از سوي ديگر، وظيفهي کتابخانهها تأمين دسترسي برابر به دانش براي کاربران است. بدين ترتيب اگر بهاي کتابهاي الکترونيکي از توانايي مالي کتابخانهها فراتر رود، کتابخانهها با مشکلي جدي در زمينهي فراهمآوري منابع الکترونيکي روبهرو ميشوند.
– محافظت از مواد و منابع: موضوع محافظت از مواد و منابع اطلاعات، مسئوليت فرهنگي مهمي براي کتابخانههاست. در دنياي ديجيتالي بسياري از اطلاعات داراي ثبات و پايداري نيستند. در نتيجه اگر کتابخانهها از مواد و منابع الکترونيکي محافظت نکنند، فقدان اطلاعات فاصلهاي را در دانش بشري براي نسلهاي بعدي ايجاد خواهد کرد. از طرف ديگر حفظ و نگهداري همهي منابع الکترونيکي هزينهبر و وقتگير است. بنابراين مشخص کردن نوع فايلها، شکل آنها، و نوع سختافزارها و نرمافزارهايي که بايد محافظت شوند، از چالشهاي ديگر براي کتابخانههاي جديد بهشمار ميرود.
– اصل فروش اول: اين اصل در طول سالهاي متمادي بهعنوان قانوني کلي براي استفادهي مجاز و مجوزي حقوقي براي امانت بين کتابخانهها توسعه يافته است. بر اين اساس، کتابخانهها ميتوانند کتابها را با توجه به اصول امانت بين کتابخانهها امانت دهند. اين درحالي است که ناشران کتابهاي الکترونيکي بر اساس قراردادهايي محتواي الکترونيکي را به کتابخانهها ميفروشند که حق استفادهي ديگران از آنها را دربر نميگيرند. براي استفادهي مشترک، کتابخانهها مجبور هستند قراردادي با محتواي ديگر را به همين منظور و بهعنوان کاربران کنسرسيومها منعقد کنند.
– معيارهاي انتخاب: موضوع چگونگي انتخاب کتابهاي الکترونيکي براي کتابخانهها حياتي است. اين انتخاب بايد بر اساس معيارهايي مانند دستگاههاي خواننده، پهناي باند شبکه، استانداردها، هزينه، عناوين، نياز کاربران، مالکيت و استفادهي مجاز انجام شود (عليدوستي، 1386، 112). چالشهاي مربوط به کتابهاي الکترونيکي در آمريکا پيشرفت زيادي نداشتهاند، عناوين کافي با زبان محلي با فرمت اي بوک وجود ندارد تا مشتريان بهراحتي بتوانند انتخاب کنند. دلايل عدم در دسترس بودن اي بوکها به زبان محلي موارد زير ميباشد.
– وضعيت نامشخص حقوق مربوط به کتابهاي الکترونيکي ،
– کمبود بودجه براي تبديل کتاب چاپي يا فايلهاي ديجيتالي مناسب به اي بوکها،
– عدم وجود خرده فروشها در بازارهاي محلي براي فروش اي بوکها،
– عدم وجود ارائه دهندگان خدمات محلي بهمنظور مديريت زير ساخت تکنيکي (وينستين، 2010، 12).
2-1-19. ارزشهاي افزوده نشر کتاب در محيط وب
فرآيندهايي که ارزشهاي جديدي به نشر کتاب در محيط وب ميفزايند، عبارتاند از:
الف: دسترسي همزمان به نسخهاي واحد از کتاب الکترونيکي.
محيط وب اين امکان را در اختيار ناشران و نويسندگان قرار ميدهد تا بتوانند نسخهاي واحد از کتابهاي خود را بهطور همزمان در دسترس تعداد بيشماري از خوانندگان قرار دهند و بدين ترتيب در هزينههاي گزاف چاپ، صحافي، و توزيع کتاب با شمارگان بالا صرفهجويي کنند. به تعبير ديگر، فقط کافي است يک نسخه از کتاب توليد شود و در محيط وب در دسترس قرار گيرد، بدين ترتيب همه خوانندگان قادر خواهند بود بهطور همزمان کتاب مورد نظر را مطالعه کنند. بديهي است که اين خود يکي از مهمترين ارزشهاي افزوده محيط وب نسبت به کتابهاي چاپي است.
در دنياي چاپ بايد براي هر خواننده، يک کتاب توليد شود که منجر به افزايش هزينههاي انتشار ميشود. اهميت اين موضوع هنگامي آشکار ميشود که ناشري توانايي مالي براي چاپ يک اثر با مخاطبان کم را نداشته باشد. اين موضوع بهويژه در خصوص انتشار کتابهاي تخصصي در کشور ما بيشتر به چشم ميخورد، زيرا تعداد بسيار کمي از خوانندگان ممکن است آنها را خريداري کنند. محيط وب اين امکان را به ناشران ميدهد تا با کمترين هزينه ممکن، چنين منابعي را بهصورت الکترونيکي در دسترس تعداد بيشماري از خوانندگان قرار دهند.
ب: افزودن اطلاعات چندرسانهاي
محيط وب، اين امکان را ميدهد تا به راحتي علاوه بر متن، صوت، تصوير، و ويدئو نيز درکتابهاي الکترونيکي گنجانده شود. در دنياي چاپي فقط ميتوان عکسهاي رنگي يا سياه و سفيد را به کتاب اضافه کرد و امکان استفاده از صوت، انيميشن، و ويدئو بهعنوان بخشي از کتاب و يا اطلاعات تکميلي بهمنظور تفهيم هر چه بهتر مفاهيم وجود ندارد. چنين رويکردي امروزه، بهويژه در برخي دايرهالمعارفها، و فرهنگهاي موجود در محيط وب ديده ميشود. تلفظ صحيح کلمات، استفاده از موسيقي، کلام، انيميشن، و ويدئو براي تشريح مفاهيم نوشتاري در کتابهاي الکترونيکي بهويژه کتابهاي کودکان از اهميت بسزايي برخوردار است. محيط وب علاوه بر اينکه امکان افزودن اطلاعات چندرسانهاي را به قالبهاي مختلف ميدهد، محدوديت اشغال فضاي زياد از حافظه را در ديسکهاي فشرده ندارد.
پ: امکان جستجوي اطلاعات
از طريق ديجيتالي کردن متن يک کتاب، ميتوان امکانات جستجوي مختلفي را براي کاوش يک يا چند کليدواژه در متن کامل کتاب و يا در فصل و صفحهاي مشخص پيشبيني کرد. اگرچه، تنها نمايه چاپي در انتهاي کتاب براي دسترسي به موضوعات مورد نظر بسيار ارزشمند است، ولي تهيه نمايه مناسب و کارآمد نياز به صرف هزينه از سوي ناشر و بهرهگيري از نمايهسازان متخصص و حرفهاي دارد. ناشران ميتوانند از يک برنامه جستجو که از خصوصيات و امکانات کاوش مناسب برخوردار باشد، بهعنوان ابزار جايگزين نمايه کتاب براي جستجوي اطلاعات در کتابهاي الکترونيکي استفاده کنند.
ت: انعطافپذيري بيشتر براي اصلاح و يا انتشار ويرايش جديد
محيط وب به ناشران و نويسندگان امکان ميدهد تا به سرعت، حتي چند هفته پس از انتشار يک کتاب به اصلاح يا انتشار ويرايشهاي جديد اثر مورد نظر بپردازند. انجام چنين فرايندي در محيط الکترونيکي بسيار سريع و کم هزينه است، زيرا در بيشتر مواقع بخش کمي از کتاب بازنگري ميشود. اين در حالي است که در کتابهاي چاپي بايد حتي براي اصلاح يک صفحه، همه کتاب را مجددا به چاپ رساند که خود هزينه زيادي براي ناشر در پي دارد يکي ديگر از ارزشهاي افزوده محيط وب براي نشر کتاب، ارائه ويرايش جديدي از يک کتاب قبل از انتشار نسخه چاپي و توزيع آن در بازار نشر است. در واقع، از آنجايي که فرايند چاپ، آمادهسازي، و توزيع کتابهاي چاپي بسيار زمانبر است، از طريق قرار دادن نسخهاي از کتاب در محيط وب ميتوان به سرعت ويرايش جديد را در دسترس خوانندگان مشتاق قرار دارد (حيدري، 1388، 12؛ مؤمنزاده، 1387، 158).
2-1-20. مهمترين مزاياي نشر کتاب در محيط وب از نظر ناشران
1- کاهش هزينههاي توليد و چاپ کتاب
انتشار فقط يک نسخه از کتابهاي الکترونيکي در محيط وب و دسترسي همزمان همه خوانندگان به آن، موجب ميشود تا بر خلاف کتابهاي چاپي نياز به انتشار شمارگاني بالا از يک کتاب نباشد. البته تهيه و قرار دادن يک کتاب الکترونيکي در محيط وب داراي هزينههاي جانبي براي ناشران نظير ثبت حوزه، خريد فضا در محيط وب، طراحي گرافيکي، حفظ و نگهداري سايت، نوشتن برنامه جستوجو و پايگاه اطلاعاتي، ورود اطلاعات، خريد تجهيزات کامپيوتري و شبکه، و مواردديگر است، ولي بسياري از امکانات و تجهيزات فوق ميتوانند در نشر کتابهاي الکترونيکي ديگر نيز استفاده شوند و در واقع فقط يک بار ناشر هزينه شوند.
2- عدم نياز به فضاي فيزيکي براي انبار کردن کتاب
يکي از مشکلاتي که ممکن است ناشران با آن رو به رو شوند، انبار کردن کتابها قبل از توزيع و نيز نگهداري نسخههاي اضافي است. نشر کتاب در قالب الکترونيکي نياز به فضاي فيزيکي براي انبار کردن کتاب ندارد، زيرا همه اطلاعات در قالب ديجيتال ذخيره ميشود. علاوه بر اين، اگر محيط نگهداري کتابها از شرايط مناسبي نظير رطوبت، گرما، نور و جز آن برخوردار نباشد، به مرور زمان آسيب خواهد رسيد. ولي کيفيت اطلاعات ديجيتال همواره يکسان ميماند.
3- عدم نياز به توزيع و ارسال کتاب به نقاط ديگر
يکي از مشکلاتي که ناشران بهويژه در کشور ما با آن رو به رو هستند، عدم توزيع سريع، مناسب و کم هزينه کتابها در شهرهاي مختلف است. کتابهاي الکترونيکي نياز به توزيع و يا ارسال به نقاط ديگر ندارند، اما بايد به نحو مناسبي خوانندگان را از انتشار آنها مطلع ساخت. چنين فرايندي ميتواند از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد منابع مرجع، فرهنگ و تمدن، کسب و کار، کتابداران Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد الکترونيکي، توصيف، فيلد، فهرستنويسي