پایان نامه ارشد رایگان درمورد نهج البلاغه، اعجاز قرآن، مصباح یزدی

دانلود پایان نامه ارشد

هماوردی با قرآن. مخاطبان پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) مسئله را جدی گرفته، درصدد بررسی و همانند آوری آن برآمده و با به کارگیری تمام توان علمی و اقتصادی خویش به ستیزه در برابر قرآن پرداختند.
موضع گیری های و قضاوت مخالفان قرآن که در آیات شریف و کتاب های روایی و تاریخی آمده است، همه بر این اصل گواهی می دهند.
آنان بیشترین انگیزه را برای همانند آوری قرآن داشتند، چه این که از سویی خود، اهل فصاحت و بلاغت بودند و از سوی دیگر، قرآن را الگوی مخالفت با ایده ها و آرمان های خود- که سخت بدان ها پای بند بودند- می دانستند. قرآن هم در آیات تحدی از هر نکته و دقیقه ای که می توانست آنان را به همانندآوری ترغیب، تشویق و تحریک کند، بهره می جست. (یزدی- قرآن شناسی- ص 125) مخالفان قرآن در کنار تلاش برای همانند آوری، از هر اقدامی در ستیز با قرآن در قالب به راه انداختن جنگ های طاقت فرسا، دعوت به مساحمه و سازش کاری، اعلام آمادگی رشوه دادن به پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) برای دست برداشتن از دعوتش، خودداری نکردند. در آیات قرآن و کتاب های روایی و تاریخی، تلاش های متعدد و متنوع آنان بازتاب یافته است.(همان- ص 127)
3- ناکامی همانند آوران. مخالفان قرآن در عین تلاش جدی برای همانندآوری، موفق به این کار نشده و به روشنی دریافته اند که نمی توانند همانند قرآن را بیاورند. کتاب های تاریخ و علوم قرآن، افراد متعددی را ذکر می کنند که درصدد همانندآوری قرآن برآمده و خود با بررسی قرآن، به عجز خویش پی برده اند یا به آوردن چیزی شبیه قرآن دست یازیده، ولی نمونه هایی را ارائه داده اند که موجبات رسوایی خویش را فراهم آورده و عدم توانایی بشر از همانند آوری را به اثبات رسانده اند. این نمونه ها به قدری از فصاحت و بلاغت قرآن فاصله دارد که هر فرد آشنا به ادبیات عرب به غیرقابل قیاس بودن آنان با آیات قرآن گواهی خواهد داد. علاوه بر آن که در بسیاری از این نمونه ها از سبک و سیاق قرآنی استفاده شده است.
از سوی دیگر، اگر نمونه های دیگری وجود می داشت، به دلیل اهمیت مسئله و با وجود دشمنان قسم خورده و سرسخت اسلام و قرآن، حتماً آن نمونه ها به صورت برجسته در تاریخ به ثبت می رسید و هم اکنون در دسترس ما قرار می گرفت.(همان- ص 127)
نتیجه آن که با نگاهی به این نکات، نگرش از سوی خدا بودن قرآن به اثبات می رسد.(چهار سوره ی ساختگی به نام های سوره های مسلمون، ایمان، الوصایا، التجسد که در اینترنت منتشر شده که مورد نقد و بررسی قرار گرفته اند.( ر. ک. رجبی)

ابعاد و جهات اعجاز قرآن
محققان و قرآن پژوهان درباره ی جهات اعجاز قرآن هم داستان نیستند. بسیاری از مفسران و دانشمندان علوم قرآن در گذشته، بر اعجاز قرآن در فصاحت و بلاغت تکیه داشته، گاه دیگر جهات اعجاز قرآن را نفی می کردند.
برخی دیگر، قرآن را در همه ی ابعاد معجزه می دانسته و گاه از بی نهایت و بودن این جهات سخن به میان می آورند. عده ای نیز به وجود اعجاز محدودی برای قرآن قایلند.
وجه درون متنی
1- پیراستگی از اختلاف و تناقض
قرآن کریم پیراستگی از اختلاف را یکی از دلایل آسمانی بودن خود شمرد، می فرماید:
«أفلایتدبرون القرآن و لوکان من عند غیرالله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا » (آیا باتدبر در قرآن نمی نگرند] تادریابند که [ اگر از سوی غیرخدا می بوده، ناهماهنگی بسیار در آن می یافتند)(سوره ی نساء- آیه ی 82)
پیراستگی قرآن از اختلاف در قالب دو بیان شکل می پذیرد:
الف- بیان برهانی: هماهنگی در آیات قرآن در قالب یک برهان این گونه بیان می شود:
هدف از نزول قرآن هدایت بشر است. ناهماهنگی در آیات با این هدف سازگار نیست. پس طبق حکمت الهی هماهنگی آیات، ضروری است.
ب- بیان ملازمه: در این آیه: بین وجود اختلاف در قرآن و از سوی بشر بودن آن، ملازمه برقرار شده است، به این معنا که اگر کتابی با این ویژگی ها از موجودی با ویژگی های انسانی فراهم آید، موارد اختلاف فراوانی در آن مشاهده خواهد شد.(فتحعلی – 1384 : 107)
2- اعجاز در قلمرو لفظ
از آن جا که در زمان نزول قرآن فصاحت و بلاغت رواج فراوان داشت، تناسب معجزات با علوم عصر خود اقتضا می کرد که معجزه ی پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) دارای این وجه و بعد از ابعاد اعجاز باشد و مخاطبان خود را به آن تحدی کند. از سوی دیگر ، مخالفان پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) و مدعیان نبوت در عصر آن حضرت و اندکی پس از آن در مقام همانند آوری قرآن، بر این بعد تکیه داشته اند. فصاحت به معنای شیوایی کلمات و روانی تلفظ آنها است، و بلاغت به معنای رسایی و گویایی و دقت تعابیر در فهماندن مقصود است. شهادت ادیبان بزرگ عرب از صدر اسلام تاکنون برفرا بشری بودن فصاحت و بلاغت قرآن، بهترین دلیل خدایی بودن قرآن از این جهت است.(فتحعلی- 1384-ص 109)
وجه برون متنی
معارف بی مانند از پیامبری درس ناخوانده
موضوع درس ناخوانده و خط نانوشته بودن پیامبر از نظر تاریخی مسلم است و حتی خاورشناسان و مورخان غیرمسلمان نیز بر آن صحه گذارده اند. از سوی دیگر، با نگاهی گذرا به قرآن مجید در می یابیم که قرآن مجید در بردارنده ی انواعی از معارف است که فراهم آوردن آنها در چنین مجموعه ای فراتر از توان انسان های عادی است، تا چه رسد به این که به وسیله ی فردی درس ناخوانده و در محیطی دور از تمدن و فرهنگ ارائه شده باشد، کسی که در طول دوران چهل سال زندگی خود (پیش از بعثت) حتی جمله ای از این سخنان بر زبان جاری نساخته است.(مصباح یزدی – قرآن شناسی- ص 142- 145)
دلیل نقل آسمانی بودن قرآن
راه دیگری که قرآن مجید برای اثبات حقانیت و از سوی خدا بودن خود پیموده، طریق نقلی است. قرآن مجید در آیات متعدد این نکته را متذکر می شود که درکتاب های آسمانی گذشته، آمدن این کتاب از سوی خداوند، نزول آن بر پیامبر گرامی اسلام و ویژگی های آن حضرت مطرح شده است، و دانشمندان اهل کتاب از آن مطلع بوده و از همین روی، برخی از ایشان بر این امر گواهی داده و به پیامبر ایمان آورده اند، ولی عده ای دیگر به عللی از ایمان آوردن سرباز زده اند.
بیانات قرآن بیشتر بر آگاهی اهل کتاب- به ویژه دانشمندان آنان- از این موضوع تأکید دارد و فقط برخی از آیات را می توان ناظر به تورات و انجیل زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله) دانست. آسمانی بودن «عهدین» کنونی قابل قبول نیست و بخش اعظم آن- به ویژه عهد جدید- بی شک غیرآسمانی است، به همین سبب آن چه در قرآن مجید در این باب آمده، به طور کامل در عهدین وجود ندارد و آن چه یافت می شود عباراتی کلی است که بر پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) انطباق دارد. (مصباح یزدی- قرآن شناسی –ص 171-178)
دلایل تحریف ناپذیری قرآن
«إنا نحن نزلنا الذکر وإناله لحافظون» ( ما خود قرآن را نازل کردیم و خود نگهبان آن خواهیم بود)(سوره ی حجر- آیه ی 9)

1- دلیل عقلی
زیاد نشدن چیزی بر قرآن مورد اتفاق همه ی مسلمانان جهان است و هیچ گونه حادثه ای که منشأ احتمال افزایش چیزی بر قرآن شود، روی نداده، و هیچ سندی برای چنین احتمالی، قابل ارائه نیست. در عین حال با توجه به اعجاز قرآن، احتمال هر گونه افزایش در آن از بین خواهد رفت.
پس به همان دلیلی که معجزه بودن قرآن کریم ثابت شد، محفوظ بودن آن از اضافات نیز ثابت می شود.(مصباح یزدی- آموزش عقاید- ج 2: 143)

2- دلایل نقلی
پس از اثبات عدم تحریف قرآن- به بیانی که در تبیین دلیل عقلی گذشت- و قطعی بودن عدم افزایش در قرآن، می توان برای اثبات عدم تحریف به آیات قرآنی به عنوان دلیل نقلی استناد جست. به آیاتی چند از قرآن برای اثبات عدم تحریف آن استدلال شده است.
از جمله آیاتی که در گفتار محققان و قرآن پژوهان برای سلامت قرآن از تحریف مورد استناد قرار گرفته، آیه ی موسوم به آیه ی حفظ(ذکر) است:«انا نحن نزلنا الذکر و إنا له لحافظون»(ما خود قرآن را نازل کردیم و خود نگهبان آن خواهیم بود)(سوره ی حجر- آیه ی 9) در این آیه شریفه بر نزول قرآن از سوی خداوند تاکید شده است و همچنین از نگهبانی و حفظ قطعی و مسلم آن پس از نزول سخن به بیان آمده است. از آن جا که این آیه، مصونیت قرآن پس از نزول را به طور مطلق بیان کرده، این مصونیت شامل حفظ قرآن از تحریف هم می شود، زیرا هیچ نوع حفظی مهم تر از حفظ از تحریف نیست.(فتحعلی- 1384- ص 123)
نهج البلاغه
نهج البلاغه را به هیچ وجه نمی توان هم سنگ قرآن دانست و صرف آن را همانند آن یافت نمی شود دلیل آن نیست که نمی توان همانند آن را آورد و چون حضرت امیر(علیه اسلام) چنین ادعایی نداشته، همگان درصدد معارضه همانند آوری جدی در مورد آثار حضرتش بر نیامده اند. در مقایسه نهج البلاغه با قرآن برای اهل فن برتری آیات الهی کاملاً روشن است، به عنوان مثال یکی از خطبه های برجسته نهج البلاغه، خطبه 226 است ولی در همین خطبه آن گاه که حضرت(علیه اسلام) آیه ای از قرآن را اقتباس می فرماید، خواننده ی دقیق به خوبی برتری آیه قرآن بر دیگر جمله ها را در می یابد.(مصباح یزدی- قرآن شناسی: 159)
«داربالبلاء محفوفه و بالغدر موصوفه لاتدوم احوالها و لاتسلم نزالها. .. تکیف بکم لو تناهت بکم الامور و بعثرت القبور هنالک تبلو کل نفس ما اسطنت و رد و الی الله مولیهم الحق و ضل عنهم ما کانوا یفترون»(] دنیا[ خانه ای پیچیده در بلا و شهره بی وفایی است ] اوضاع و [ احوالش ناپایدار است و ساکنانش در ] امان و [سلامت نباشند . .. پس چگونه خواهید بود آن گاه که امور] دنیا[ شما را به آخر رسانند و ]مردگان[ از قبرها بر انگیخته شوند آن جا هر کسی آن چه پیش فرستاده، بیازماید و به سوی خدا، مولای حقیقی شان بازگردانده شوند و آن چه به دروغ می بافتند، ناپدید شود.(نهج البلاغه- خطبه 226)
از سوی دیگر ویژگی های قرآن در نهج البلاغه یافت نمی گردد. این خطبه ها در عرض 5 سال و در دوران خلافت از سوی آن حضرت ایراد گردیده است و هرگز آن شرایط ناهمگون در نزول تدریجی قرآن را در این جا نمی توان یافت. نکته ی مهم تر در این مجال این است که آن حضرت به شاگردی خود در مکتب قرآن و پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) اعتراف نموده و از آن حضرت به عنوان معلم و واسطه ی فیض الهی یاد می نماید.(مجلسی- ج 3: 283)
تورات و انجیل
تورات و انجیل فعلی، غیر از آن تورات و انجیلی می باشد که از طرف خداوند برحضرت موسی و عیسی فرود آمده است. قرآن نه تنها با تورات و انجیل واقعی و آسمانی مخالفت ندارد بلکه آن ها را تصدیق می کند و با آن ها کاملاً هماهنگ است. امروزه دیگر تورات و انجیل آسمانی و واقعی وجود ندارد. و خرافات و مطالب خنده آور و گمراه کننده ای در کتب عهدین وجود دارد که با هیچ عقل و منطقی سازگار نیست. هر مقدار که قرآن، خداوند را تنزیه و تقدیس نموده، پیامبران را به عالی ترین مقام انسانی اوج داده است، این کتاب ها به همان مقدار، مقام الوهیت را تنزل داده، هر گونه اعمال ناشایستی را به پیامبران خدا نسبت می دهند. در این جا چند نموه از فصول کتب تورات و انجیل را می آوریم:
در تورات آمده است که: اسحاق خواست نبوت و پیامبری را به فرزند خود «عیسو» واگذار کند ولی در آن موقع فرزند دیگرش«یعقوب» اسحاق را فریب داد و بر وی چنین وانمود کرد که او همان« عیسو» است و برای پذیرش اسحاق، طعام و شراب آماده کرد و اسحاق در آن طعام و شراب تناول کرد. پس در اثر همان حیله نیرنگ که یعقوب برای رسیدن به پیامبری به کار برده بود، او را دعا نمود و چنین گفت: تو آقا و سرور برادرانت باش و فرزندان و مادرت بر تو تواضع و کوچکی نمایند. لعن بر آنان که بر تو لعن کنند. خوشی و مبارکی بر آنان که تو را مبارک باد گویند. وقتی«عیسو» آمد، فهمید که برادرش یعقوب گوی نبوت را از وی ربوده است، به پدرش گفت: پدر جان مرا نیز برکت پیامبری ده!اسحاق گفت: من او را آقا و سرور همه، تو و برادران دیگرت را غلام و بنده ی وی قرار داده ام و او را با گندم و شرا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های محل وقوع جرم، ضمانت اجراء Next Entries پایان نامه با کلید واژه های اسناد و املاک، ضمانت اجراء، دادگاه صالح