پایان نامه ارشد رایگان درمورد مصرف مواد، عوامل خطر، استعداد اعتیاد

دانلود پایان نامه ارشد

دروندادهاي حسي را از دست بدهد. بيش فعالي اتوماتيك منجر به اختلال در درك واقعيت چيزها مي شود كه شامل موارد زير مي باشد:
– شخصيت زدايي: تجربه هاي «خارج از بدن» يا درك نادرست از واقعيت
– سنسيستزيا:198 ديدن صداها و شنيدن درون دادهاي تصويري
– داروهاي توهم زا: بوها، احسا سهاي لامسه اي يا تصويرهاي بصري كه از درون فرد ناشي مي شود.
اين توهم هاي احساسي كه بوسيلة داروي توهم زا به وجود مي آيند، اغلب با تغييرات خلقي كه معمولاً نشاط آور، اما بعضي اوقات شديداً آرام بخش بوده و باعث بيماريهاي شديد نيز مي شود. آسيب جدي قدرت قضاوت مي تواند به تصميم گيري هاي ضعيف و اتفاقات جدي منجر گردد. برخي از مواد توهم زا، منجر به تحمل متقاطع 199مي شوند. برخلاف سركوب كننده ها و محرك ها، مواد توهم زا، عملكرد تقويت كننده در حيوانات ندارند (ابا دينسكي، ترجمه كريمي و همكاران، 1384).
توهم زاها عبارتند از: ليزرژيك اسيد دي اتيل آميدLSD))، پسيلوسيبن (يا قارچ هاي جادويي)، دي متيل تريپتتامينDmt))، فنالكيلامي نها شامل: مسكالين، دي متوكس يمتيل آمفتامين Stp) یا Dom) متيل دي اكسي آمفتامينMDA))، متيلن دي اكسي متامفتامينMDMA) یا Ecstasy یا x).
MDA و MDMA، توهم زاهاي محرك محسوب مي شود. فن سيكيدين و مار ي جوانا هر چند در گروه هاي ديگري تقسيم بندي مي شوند، ولي توهم زا هستند. اين گروه از مواد، ناراحتيهاي فكري، خلقي و ادراكي ايجاد مي كنند. تحمل نسبت به اين داروها خيلي سريع و پس از 3 تا 4 روز مصرف مستمر پديد مي آيد. مصرف اين مواد بسته به دوز مصرفي و محيط فرد مي تواند سرخوشي و حالتي شبيه گذار به عالم فوق طبيعي ايجاد كند. توهم هاي شنوايي يا بينايي از ديگر آثار اين مواد است. اين مواد مي توانند موجب هذيان شوند و به قضاوت، هوشياري، حافظه و احساس فرد آسيب وارد كنند. اين آشفتگي رواني در اثر محروميت ناشي از قطع مصرف مواد نيز ممكن است ديده شود. فن سيكليدين pcp)) و كتامين يك گروه متنوع و غيرمتجانس هستند كه برخي اثرات توهم زاها را داشته اما اثرات ديگري هم توليد مي كنند. (نادري،بينازاده، صفاتيان و پيوندي،1387).
علامت ها و نشانه هاي مصرف LSD شامل:
• آسيب رساندن زياد به ادراك از واقعيت، براي مثال: تفسير درونداد يكي از حواس به جاي ديگري،مانند شنيدن رنگها
• توهم ها
• پايداري تغييرات ذهني در ادراك
• سريع شدن ضربان قلب
• بالا رفتن فشار خون
• رعشه ها
• عقب برگشتن، تجربه دوباره توهم ها، حتي سالهاي بعد
علامت ها و نشانه هاي مصرفPCP شامل:
• توهم ها
• شنگولي
• هذيان ها
• وحشتزدگي
• از دست دادن اشتها
• افسردگي
• پرخاشگري، احتمالاً رفتار خشونت آميز
نشانه ها و علامتهاي مصرف كتامين شامل:
• افزايش ضربان قلب
• تهوع و استفراغ
• بهت زدگي
• آسيب كاركرد حركتي
• از دست دادن حافظه

2- 2-7 نظریه استعداد اعتیاد200
نظریه استعداد اعتیاد بیان می کند که برخی افراد مستعد اعتیاد هستند و اگر در معرض آن قرار بگیرند معتاد می شوند ولی اگر کسی استعداد نداشته باشد؛ معتاد نمی شود (گندورا و گندورا201، 1970). مصرف مواد یک پدیده رشدی است که به صورت خطی از اوایل نوجوانی تا اوایل جوانی افزایش می یابد (یانگ202 و همکاران، 2002). ممکن است اوج تجلی استعداد به اعتیاد در طی زندگی اوایل نوجوانی تا اوایل جوانی باشد (وحدت ، زینالی ، 1388). اعتیاد قبل از آنکه فرد مصرف مواد را شروع کند ، در طی دوران رشد به موازات شکل گیری افکار ، عقاید،رفتار، شیوه زندگی، روابط اجتماعی ،خصوصیات شخصیتی و …بستر ظهورش فراهم می شود (زینالی، وحدت ، عیسوی،1387 ). به عبارت دیگر قبل از آنکه فرد به مصرف مواد روی آورد ، زمینه و آمادگی آن ایجاد می شود که تحت عنوان استعداد اعتیاد مطرح است (زینالی و همکاران،1387، فرانک203 و همکاران،2003 ، فلاگل204 ،وازوگز205 ، رابینسون206،2003 ،آگاتسوما 207، هیرویی208، 2004).
بسياري از مردم در طول زندگي خود ممكن است به مصرف الكل يا داروهاي غيرقانوني بپردازند كه در اين ميان نه تنها تمامي آنها با مشكلات مرتبط با مواد مواجه نمي شوند ، بلكه دامنة مشكلاتي كه احتمالاً تجربه خواهند كرد، از فردي به فرد ديگر متفاوت است ؛ به همين نسبت هر طبقه از داروها، اثرات كوتاه مدت و بلند مدت دارند كه به ميزان مصرف و قدرت دارو بستگي دارد كه اين اثرات نيز از شخصي به شخص ديگر متفاوت است(كردميرزا و همکاران ، 1382). آنچه مهم جلوه مي نمايد سنجش سوء مصرف مواد و وابستگي به مواد، از طريق تعيين عوامل خطرساز 209 و به همين نسبت جلوگيري از بغرنج شدن رفتار اعتيادي است . بر اين اساس و با استناد به مدارك جامع ، برخي از محققان ارزيابي استعداد اعتياد را مسلّم دانسته و تلاش هاي وافري در اين رابطه به عمل آورده اند؛ از جمله اقدامات صورت گرفته، استفاده از آزمون هاي قلم – كاغذي مثل 2- MMPI براي سنجش اعتياد و استعداد گرايش به آن بوده است . برخي اميد به ساخت ابزارهايي براي تشخيص استعداد اعتياد دارند و بعضي ديگر وجود شخصيت معتاد گونه را انكار كرده اند(اخوت ، 1355).
به طور كلي مي توان عوامل و زمينه هاي اجتماعي و فرهنگي گرايش به مواد را به عنوان يك معضل اجتماعي به طور مستقيم با ساير مسائل و پديده هاي اجتماعي ارتباط داد. افزايش آسيب ها و مفاسد اجتماعي كه از پيامدهاي اعتياد است، نيز خود زمينه ساز استعداد براي گرايش به اين معضل را فراهم مي كند. از عوامل و زمينه هاي اجتماعي و فرهنگي گرايش به مواد مي توان به حيطة فرهنگي- اجتماعي ،شامل در دسترس بودن مواد و شايعات پزشكي و فقر آگاهي(بهرامي ،1383)، حيطة خانوادگي شامل روابط زناشويي والدين، وجود يك معتاد در خانواده(بهرامي ،1383)، روابط والدين و نوجوانان(كلايد210،1381)، متغيرهاي كنترلي والدين (كلايد،1381)، حيطة همسالان و دوستان، حيطة شخصيتي كودك و نوجوان شامل متعارف بودن كنترل هيجاني، عملكرد هيجاني، وابستگي اجتماعي(كلايد، 1381)، اشاره نمود. ازآن جا كه بين زمان شروع مصرف مواد و سوء مصرف و وابستگي به آن، رابطه وجود دارد، مداخلات زود هنگام، جهت پيش دستي برآغاز مصرف مواد مخدر، الكل، دخانيات و ديگر موارد مشابه ضروري بوده و لازم است بسياري از اين برنامه ها نوجوانان دورة راهنمايي و ابتداي دبيرستان را به علت اين كه اكثر افراد براي اولين بار در اين سنين مصرف مواد را تجربه مي كنند، مورد هدف و توجه قرار دهند (جنیفر211،2003). از نظر اكثر افرادي كه با نوجوانان كار مي كنند، مهم ترين خطري كه اين گروه را تهديد مي كند اين است كه آن ها به عنوان واكنشي در قبال قرار گرفتن مكرر در موقعيت هاي نامناسب از جمله احساس ناامني، فشار، آشفتگي رواني، احساس حقارت، طرد شدگي و بيگانگي، تعارض با والدين با مشكلات روزمره به مواد مخدر پناه مي برند . شمار بسياري از نوجوانان آسيب پذير گمان مي كنند كه مي توانند صرفاً به طور تفريحي و يا براي كسب تجربه، مواد مخدر را مصرف كنند، اما به زودي در مي يابند كه مصرف اين مواد به صورت تكيه گاه رواني آنها در مي آيد و نمي توانند آن را كنار بگذارند (رحيمي موقر،1384). دوران نوجواني از ادوار پر اهميت در فرآيند رشد آدمي است . قدم گذاردن به اين دوره معمولاً با بلوغ آغاز مي شود و شكوفايي غريزة جنسي، تثبيت و تحكيم علايق و منافع شخصي و اجتماعي و ميل به آزادگي و استقلال از ويژگي هاي مهم اين دوره است . تغيير و تحول جسمي، رواني و شخصيتي در اين دوران، خواسته هاي جديدي را مطرح مي سازد. از يك سو فشار غرايز و نيازها و ميل ها به تبعيت از ارزش هاي نوجواني، همچنين پذيرفته شدن و جذب در گروه هاي همسال، فشارهاي گروهي، ميل به ابراز وجود، پي ريزي زندگي مستقل وغيره، و از طرف ديگر فقدان امكانات، روابط نامناسب عاطفي، عدم توجه به خواسته ها،ارزش ها و نظرات نوجوان و نيز بي تجربه گي و عدم شناخت كافي، او را در يك بحران كافي و آشفتگي رواني قرار مي دهد و عوارضي چون بي ثمري، پوچي و بي كفايتي به بارمي آورد. در نتيجه گرايش به انحرافات اجتماعي از جمله اعتياد در آن فراهم مي شود (طارميان،1378). افرادی که وابسته به مواد رشد می کنند ، ممکن است ریسک فاکتورهای روانپزشکی متفاوت تری داشته باشند (فرانک و همکاران،2003). همچنین در اعتیاد ، ریسک فاکتورهای محیطی، در دسترس قرار گرفتن مواد را تسهیل می کند و ریسک فاکتورهای روانپزشکی، احتمال رشد وابستگی به مواد را بالا می برند(فرانک و همکاران،2003) . از سوی دیگر فلاگل و همکاران (2003)، دریافتند که افزایش توجه و رسیدگی والدین به دنبال حوادث استرس آمیز در طی رشد اولیه ، اثرات حفاظتی در مقابل رفتارهای داروجویانه در آینده دارد . این مطالعه نشان داد که چگونه حوادث اولیه زندگی لایه های نورو بیولوژی را تغییر می دهد و کمک می کند استعداد و آمادگی متفاوتی به سوء مصرف داروها در نوجوانان و بزرگسالان ایجاد شود. حساس ترین موضوعی که در مطالعات این حوزه به چشم می خورد اشاره به وجود استعداد و آمادگی در برخی اشخاص برای اعتیاد است. تاکید پژوهش های انجام یافته در این حوزه بر اساس و با اهمیت بودن روابط خانوادگی، اجتماعی و عوامل روانشناختی در شکل گیری بیماری اعتیاد تا حدی است که صحبت از تاثیر این عوامل در ایجاد تغییرات نورو بیولوژی مؤثر در استعداد برای برای وابستگی به مواد شده است . مطالعات در این حوزه در مورد وجود استعداد و آمادگی برای اعتیاد اتفاق نظر دارند اما علل آن به عوامل متعدد : مانند صفات شخصیتی زمینه ساز اعتیاد212 (آگاتسوما ، هیرویی، 2005)، کیفیت مراقبت های والدین (فلاگل و همکاران ، 2003)، رشد بیمار گون در زمینه ی روانی- اجتماعی(زینالی و همکاران ، 1387) و وجود ریسک فاکتورهای روانپزشکی، نسبت داده می شود (فرانک و همکاران 2003).
هنگامي كه فرد براي مصرف مواد از سوي همسالان تحت فشار قرار مي گيرد، مديريت مؤثر هيجا نها خطر سوء مصرف را كاهش مي دهد. توانايي مديريت هيجانها باعث مي شود كه فرد در موقعيت هايي كه خطر مصرف مواد بالاست، از راهبردهاي مقابله اي مناسب استفاده كند.
2- 2-8 عوامل خطرساز اعتياد213
– عوامل خطرساز از نظر روانپزشکی
مشکلات روانپزشکی ممکن است نقشهاي چندگانه اي را در رشد اعتیاد بازي کند. چنین مشکلاتی اغلب دلیلی براي شروع و نیز حفظ مصرف مواد هستند؛ براي مثال، این احتمال وجود دارد که مردم الکل را به منظور کاهش علائم درد و اضطراب مصرف کنند . اگرچه شاهدي براي یک شخصیت معتاد214 که منجر به اعتیاد شود وجود ندارد، اما یک دسته صفات شخصیتی نظیر سطح پایین تحمل استرس، تصویر منفی از خود، فقدان شایستگی، انزوا و افسردگی وجود دارد که از اعتیاد ناشی می شوند.
– عوامل خطرساز از نظر رفتاري
اجتماع ستیزي اولیه و رفتار بزهکارانه ( مانند اختلال کرداري) با سوء مصرف اولیه مواد و اعتیاد مرتبط است. عملکرد تحصیلی ضعیف و فقدان تعهد آموزشی نیز با احتمال افزایش سوء مصرف مواد مرتبط هستند . سوء مصرف ، اغلب به دنبال یک دوره نگرشهاي منفی نسبت به خود و سایرین، گرفتاري(تعامل) اجتماعی با سایر همسالان ناراحت و رفتار غیر قابل قبول اجتماعی براي دستیابی به خود ارزشی و رضاي خاطر ایجاد می شود.
– عوامل خطرساز جمعیت شناختی
برخی عوامل جمعیتی با سوء مصرف و اعتیاد مرتبط هستند. براي نمونه در مجموع مردان میزان بالاتري از سوء مصرف و اعتیاد را نسبت به زنان نشان داده اند. برخی گروه هاي نژادي و فرهنگی از قبیل آمریکاییهاي آفریقایی تبار و اسپانیاییها ، سطح بالاتري از اعتیاد را نسبت به سایر گروه ها (در جامعه آمریکا) داشته اند. زندگی در داخل شهر با موانع شغلی، آموزشی و اقتصادي توام است که احتمال سوء مصرف و اعتیاد را افزایش می دهند.
– عوامل خطرساز خانوادگی
والدین و سایر اعضاء خانواده می توانند احتمال مصرف و سوء مصرف مواد کودکان را از طریق الگوسازي و سرمشق گیري افزایش دهند. انظباط متناقض والدین، فقدان صمیمیت خانوادگی و وجود والدینی که فاقد مهارتهاي لازم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد متادون، مصرف مواد، سوء مصرف مواد Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد بیش فعالی، مصرف مواد، کمبود توجه