پایان نامه ارشد رایگان درمورد محیط زیست، بحران محیط زیست، زیست محیطی، کتاب مقدس

دانلود پایان نامه ارشد

ر درتعالیم آسمانی است. بر این اساس، نقش تعالیم دینی و بطور گستردهتر نقش تعالیم ادیان توحیدی را در حفظ محیط زیست تبیین میکند. یافتههای پژوهش یاد شده نشان میدهد علوم جدید با فاصله گرفتن از نگاه معنوی (فرامادی)، رابطهی انسان با طبیعت را به بحران کشاندهاند. علاوه بر این، متکلمان، فلاسفه و عالمان دینی، به دلیل ارائه ندادن ایدههایی در زمینه الاهیات زیستمحیطی، عرصه را برای دنیوی شدنِ کامل طبیعت خالی گذاشتند. بنابراین ارائه دیدگاههای غیرمادی و تقویت نگرشهای روحانی و معنوی به طبیعت است که میتواند ویرانیهای حاصله از نگرش مادی را برطرف نماید. افزون بر این، نه تنها ارزشهای دینی بلکه مطالعه و اصلاح باورهای فرهنگیِ مردم هر منطقه میتواند بهعنوان راهکارهای عملی حفظ محیط زیست در سطح جهانی مطرح شوند.
رحمتی18، در پژوهش خویش به بررسی نسبت دین و محیط زیست پرداخته است. به باور وی رابطهی دین و محیط زیست یک رابطه روانشناسانه میباشد و نمیتوان یک رابطه علّی میان آنها یافت. یافتههای پژوهش یاد شده نشان میدهند باورهای دینی بر رفتارهای زیستمحیطی در سطح فردی و اجتماعی مؤثر است. از این رو برای برقراری ارتباط میان دین و محیط زیست در دنیای معاصر، به حلقه واسطی چون اخلاق زیست‌محیطی نیاز است. مراد از چنین رابطه‌ای این است که دیدگاه دینیِ شخص لزوماً در نوع رفتار و رویکرد او نسبت به محیط زیست تأثیر بگذارد و رفتار و رویکرد افراد یا جوامع نسبت به محیط زیست، بازتاب موضع دینی آنان باشد. در نهایت برای تعیین علت یا عللی برای بحران محیط زیست، باید در جایی غیر از دین و اعتقادات دینی به جست‌و‌جو پرداخت. در واقع ریشهی بحرانهای زیست محیطی در مسائلِ برآمده از تغییرات اجتماعی دوران معاصر است.
بهرامپور19 در پژوهش خویش، به بررسیِ رابطهی دین و محیط زیست پرداخته است. با وجود ارائهی اطلاعات کلی در باب بحران محیط زیست و اشاره به ریشههای این بحران، عمدهی تمرکز پژوهش، بر موضوعِ «اخلاق محیط زیست» و نیز «طبیعت در ادیان» است بدین معنا که به هماهنگیِ آموزههای ادیان با طبیعت پرداخته است یعنی با ذکر ادیان رایجِ جهان، به رهنمونها و تعالیمِ این ادیان درباب طبیعت و حفظ محیط زیست اشاره شده است. براساس نتايج اين پژوهش، بحران محيط زيست ريشه در تفکر و عملکرد مدرن داشته است و اين بحران، بحراني معنوي و اخلاقي است و راه مقابله با بحران، تغییر رفتار انسان (تغییر مبنایی) نسبت به طبیعت و محیط است. از همين رو وجود اخلاق زيست محيطي که اين هدف بر اساس هنجارهاي آن تأمين میشود ضروري است.
ایزدی20، در پژوهش خویش با استفاده از روش اسنادی، به بررسی رابطهی فلسفه و اخلاق با محیط زیست پرداخته است. برای این منظور بنیادهای شکل دهنده مسائل زیستمحیطی و بحران رو به رشد آن را با اشاره به چیستیِ بحران محیط زیست که امروزه ادعای بحرانی بودن آن مطرح میباشد، تبیین نموده است. یافتههای پژوهش یاد شده نشان میدهد، پیریزی اخلاق براساس همان بنیادهایی که سبب بروز بحران شده است، نه تنها مفید و مؤثر نمیباشد بلکه منجر به بروز معضلات بیشتری خواهد شد. به باور وی، قبل از هر برنامهریزیِ اخلاقی باید آموزش انسان متحول شود.
عزیزی21، در پژوهشی میانرشتهای با بررسی علوم قرآن، حدیث، فلسفه، محیط زیست و با تمرکز بر اخلاق زیستمحیطی و نیز دین اسلام – از آنجا که دینی همه جانبه است و به مسائل زیست محیطی توجه ویژه دارد- درصدد کشف ارتباط دين و اخلاق، اخلاق، فلسفه و محيط زيست برآمده است. هدف از این پژوهش، معرفیِ نظرات اسلام و شریعت پیامبر خاتم، برای پاسخ به بحران محیط زیست بوده است. براساس یافتههای این پژوهش، اخلاق، بهترين راه حل برون رفت از بحران زيستمحيطي کنوني معرفی شده است. همچنین پژوهش یاد شده تعالیم اسلامی را بهعنوان یک الگوي جامع پيشگيري از مسائل زیست محیطی و نیز حفظ و آباداني محيط زيست معرفي نموده است.
بیدهندی و همکاران22، در پژوهش خویش با تحلیل آموزه‌های موجود در ادیان توحیدی، نقش آموزههای دینی در حل بحران زیستمحیطی را بررسی نمودهاند. هدف از پژوهش یاد شده پاسخ به این سؤال میباشد که نقش انسان در ایجاد فساد و شر، اعم از طبیعی یا مابعدالطبیعی، چگونه بوده است. یافتههای پژوهش مزبور نشان میدهد که دین با گسترش اخلاق زیستمحیطی و ارائه الگوهای ارتباط با محیط زیست، طبیعت را برای همیشه از نابودی نجات خواهد داد. زیرا براساس آموزههای دینی، طبیعت موجودی زنده و مقدس است. درعین حال، با نگاهی کلنگر و سیستمی نه تنها طبیعت در تقابل با بخش دیگر از هستی یعنی انسان قرار نمیگیرد بلکه جزئی از وجود انسان تلقی میگردد. همچنین، استفاده و بهرهمندی از طبیعت نباید به استثمار و بهرهکشیِ ددمنشانه تبدیل گردد، بلکه ورود انسان به این بخش از هستی باید با نگاهی تعاملی صورت گیرد.
گرگیزاده23، در پژوهشی توصیفی- تحلیلی، با طرح ضرورت اخلاق زیستمحیطی، ابعاد این ضرورت را از دیدگاه اسلام و اندیشمندان پس از رنسانس بررسی نموده است تا بتواند به رهیافت مناسبی برای پاسخ به مسائل زیست محیطی دست یابد. این پژوهش با بررسیِ آموزههای اسلامی و اندیشمندانِ پس از رنسانس و با فرض همهجانبه بودن تعالیم قرآن، نگاه اسلام را نگاهی نجاتبخش برای پاسخ به بحران زیستمحیطی میداند، در حالیکه دیدگاه اندیشمندانِ پس از رنسانس جامعیت و کفایت لازم را برای پاسخ به همهی مسائل زیست محیطی ندارند. یافتههای پژوهش مزبور نشان میدهد که اخلاق دینی و پایبندی به دستورات الهی، انسان و سایر موجودات را از بحران یاد شده نجات میدهند.
قاسمی24، در پژوهش خویش مسأله محیط زیست و پاسخ به آن را در دیدگاه سیدحسین نصر بررسی نموده است. براساس دیدگاه نصر، راهحلهایی که از علوم مختلف برآمده است در پاسخ به بحران محیط زیست مؤثر نمیباشند، زیرا خودِ این علوم زمینهساز بحران محیط زیست بودهاند. نصر برخلاف دیگر دانشمندان بهجای رویکردی علمی، رویکرد مابعدالطبیعی را برگزیده است. یعنی بررسی بحران زیست محیطی را در چارچوب یک سنت وحیانی دنبال نموده است. ارزیابی پژوهش یاد شده گویای آن است که نصر در رابطه با بحران محیط زیست و نقش دین در حل آن، استدلال و بیان روشنی نداشته است و در عین حال برای حل بحران ایدهای ارائه نکرده است. با این حال، با فرض پذیرش دیدگاه نصر، راهحل وی نیاز به زمان دارد درحالیکه بحران محیط زیست نیاز به راهحل فوری دارد. همچنین علیرغم پذیرش ضرورت الاهیات محیط زیست، باید توجه داشت که دیدگاه مزبور به تنهایی نمیتواند مشکلات دنیای مدرن را برطرف نماید.
2-2-2- پیشینه خارجی
سانتمایر25، در کتاب خود با فراهم نمودن نوعی الاهیاتِ برگرفته از مسیحیت، برای پاسخ به دیدگاه‌های لین وایت تلاش نموده است. تأکید وی بر این است که ملکوت خدا که انسان، عدالت اجتماعی و طبیعت را در بر میگیرد، باید عالم بشری و عالم طبیعی را نیز شامل شود. به باور سانتمایر، طبیعت حقوق خاص خودش را دارد و تکلیف دینی انسانها حفظ و حمایت از طبیعت است.
شئیفر26 در کتاب آلودگی و مرگ انسان، به ردِ تفسیر وایت از سـلطه پرداخته است و علیه شکل بت‌پرستانه و همهخدا انگاریِ مسیحیت هشدار میدهد. به باور وی طبیعت به غلط خدا انگاشته شده است. این که گاهی در الاهیات زیستمحیطی، خدا هممرتبه با طبیعت دیده شود بحثبرانگیز میباشد. عدهای دربارهی خدایی با تعالیِ کمتر بحث میکنند، خدایی رؤیایی که به نسبت خدای سنتیِ مسیحیت، تعامل و ارتباط زیادی با حوزهی طبیعی و فرآیندهای طبیعی دارد. درواقع به باور مسیحی، اینکه خدا به شکل عیسی تجسد یافت، نشان از تقابل عمیقِ ماده و جسم در مسیحیت دارد. برخی الاهیدانان بر این رویداد محوری تأکید ورزیده تا بر عنصر غیردوگانه انگاریِ مسیحیت تأکیده کرده و ارزش سنت اعطای مادی را نشان دهند ( 292: .(Siders, 2009
دِر27، در پژوهش خود به بررسی مقالهی وایت در خصوص ریشههای تاریخی بحران زیستمحیطی میپردازد. او این مقاله را در فضای آثار وایت و نیز استدلالهای مشابه در این مورد، پیش از انتشار مقاله وایت، مورد بررسی قرار میدهد. وی با مرور ادله وایت، بهویژه مسیحی بودن وایت، نشان داده است که مقاله او به غلط تفسیر شده است.
داتی28، در پژوهش خویش به بررسی طیفی از تفاسیر الاهیاتی از جهان طبیعی در بازه زمانی اواسط دههی 1960 تا اواخر دهه 1970 در پرتو ادعای وایت مبنی بر اینکه دینِ غربی دشمن طبیعت میباشد، پرداخته است. داتی، تجدید و بازبینی در تفکر سنتی مسیحی را ناکافی میداند.
اتفیلد29، در پژوهش خویش با اشاره به اینکه امروزه ریشههای تاریخی بحران محیط زیست را اغلب به نگرشهای یهودی – مسیحی از طبیعت نسبت میدهند و شواهدی هم دالّ بر این باور ارائه شده است، بر این باور است که شواهد زیادی نیز مبنی بر رویکردهای نیکِ مسیحیت به محیط زیست و طبیعت غیرانسانی یافت میشود. پژوهش یاد شده انتقاداتِ لین وایت، ویلیام کولمن30 و جان پاسمور31 از نگرش‌های تاریخی زیستمحیطیِ مسیحیت را بازبینی کرده و تلاش نموده به آنها پاسخ دهد. اتفیلد، استدلال آنان مبنی بر رویکردهای مستبدانه و انسانمحورانه از محیط زیست که نوعی از مسیحیت تاریخی داشته است را مورد مداقّه قرار داد. او با تصدیق پیچیدگی و تنوع دیدگاههای مسیحیت گذشته، شواهدی از کتاب مقدس از طریق اولیا و بزرگان دین، قرون وسطا و اوایل دوران مدرن ارائه نمود که دالّ بر دیدگاه مشفقانه به طبیعت و اعتقاد به مسئولیتهای جانشینی انسان است.
کِی32، درپژوهش خویش، از طریق خوانش ادبیِ کتاب مقدس برای گذشتن از بن بستِ بحث لین وایت تلاش نموده است. براساس یافتههای پژوهش یاد شده، در متون مقدس هیچ نشانهای برای تجویز تخریب محیط زیست نمیتوان یافت. پژوهش مزبور با بررسی تصاویر انسانوارِ کتاب مقدس از گیاهان و حیوانات و رابطهی آنها با انسانها، معتقد است که آموزهی محوری کتاب مقدس درباره طبیعت، مراقبت از آن از طریق مجازات انسانها از سوی خداست. او اگرچه پرستش خود طبیعت را رد میکند اما دین یهودی را در بسیاری جهات طبیعتگرا میداند.
اکبرگ و بلاکر33 در پژوهشی، به بررسی تفاوتهای فردیِ تجربه دینی با استفاده از تز لین وایت مبنی بر اینکه سرخوردگی طبیعت در بخش اول از سفر پیدایش، منجر به تقلیل دغدغه و نگرانیِ غرب در قبال محیط زیست شده است پرداختهاند. درواقع تزی که لین وایت در مقاله خویش مطرح کرده بود را مورد آزمایش قرار دادند. پژوهش یاد شده به صورت پیمایشی انجام گرفته است، جمعیت تحقیق، 300 نفر از بزرگسالان یک منطقه شهری بودند. براساس یافتههای این پژوهش، شمار قابل توجهی از نتایجِ بهدست آمده موافق با تز وایت بود.
راکفلر و اِلدر34، کتابی منتشر نمودهاند که گردآورندهی مجموعه مقالات ارائه شده از سوی طیف وسیعی از دانشمندان درکنفرانس بینالمللیِ (1990) دانشکدهی میدلبری (ورمونت)35 است. این مجموعه مقالات به ارزیابی ابعاد معنویِ بحرانِ فزایندهی محیط زیست پرداخته است. در مقدمهی این کتاب آمده است که، بحران محیط زیست، بحرانی اخلاقی و مسألهای دینی است. همچنین، بهطور مختصر اشاره به نگرانیهای زیستمحیطی در آمریکا بهویژه در ارتباط با دین و ظهور اخلاق زیستمحیطی بینالمللی شده است. بخشهای کتاب دربردارنده طیف گوناگونی از سنتهای اعتقادی از قبیل: یهودیت، مسیحیت، لیبرال دموکرات، اسلام (به قلمِ سیدحسین نصر) و بودیسم تبتی است. دیگر بخشها عبارتند از: استراتژی جهانی حفاظت از محیط زیست، خطوط تاریخی و معاصرِ رابطهی دین و محیط زیست و گفتگوی شرکتکنندگان در ارتباط با موضوعات یاد شده میباشد. در خاتمه نیز تصاویری از نمایشگاه هنر کنفرانس به ضمیمهی متن جهانی منشور سازمان ملل متحد برای طبیعت، ارائه شده است.
رولستون36، در مقاله خویش با اشاره به تأثیر دین در مسأله محیط زیست، معتقد است مسیحیت که به لحاظ اخلاقی و دینی بر انسان تمرکز یافته است، در بردارندهی تعالیمی است که اشاره به مسئولیت انسان در قبال سایر خلقت دارد. وی جهات کلی یک اخلاق زیستمحیطیِ مسیحی برمبنای کتاب مقدس را نشان میدهد.
اِلسپث37 در پژوهش

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد محیط زیست، بحران محیط زیست، زیست محیطی، بررسی تطبیقی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد محیط زیست، بحران محیط زیست، زیست محیطی، مبانی نظری