پایان نامه ارشد رایگان درمورد متادون، مصرف مواد، سوء مصرف مواد

دانلود پایان نامه ارشد

معتاد اصلي است، 880000 نفر مصرف كننده تفنني و 500000 نفر نيمه معتاد هستند. اگر نسبت به جمعيت همه اين ارقام را جمع بزنيم در حدود 4 درصد خواهد شد. البته اگر فقط عدد اول را محاسبه كنيم كمتر از2 درصد معتاد خواهيم داشت. از كل معتادان كشور 6/18 تا 4/21 در تهران زندگي مي كنند، كه 300000 نفر ترياك، 324000 نفر شيره و 72000 نفر هرويين مصرف مي كنند. شيوع مصرف مواد قبل از ده سالگي در سال 1375 صفر درصد بوده ولي در سال 1377 به 12 درصد رسيده است كه اين امري وحشتناك است، زيرا سن قبل از ده سالگي سن رشد است يعني سني كه ما براي تربيت نسل آينده سرمايه گذاري مي كنيم. شروع مصرف قبل از 15 سالگي و بين 15 تا 19 سالگي در طول اين سالها به ترتيب از 3/3 درصد و از 12 به 2/22 درصد افزايش داشته است )موسوی ،1388).
2-2-5 نشانه هاي سوء مصرف مواد
در نتيجة مصرف افيون چند نشانة فيزيولوژيكي ايجاد مي شود كه علت آن اثر دارو بر چندين منطقة مغز است. آثار جسماني عمدة اين داروها كاستن از ادراك درد است. افيونها عموماً با اولين مصرف موجب تهوع و استفراغ مي شوند. آنها همچنين موجب تنگي آشكار مردمك مي شوند كه به « مردمك نوك سوزني190 » معروف است. اين علامت معمولاً در معتادان هرويين ديده مي شود. افيونها حركت غذا در مسير گوارش را كُند مي كنند و به همين خاطر موجب يبوست مي شوند. در واقع، هزاران سال افيونها را براي درمان اسهال و اسهال خوني بكار برده اند، و هنوز هم براي اين منظور استفاده مي شوند. آثار اين داروها بر دستگاه عصبي خودمختار ظريف تر از آثار داروهاي محرك است، آنها اثر زيادي روي قلب ندارند، ولي فشار خون را كاهش داده و موجب عرق كردن مي شوند. گرچه اثر ذهني اولية هرويين به ارگاسم جنسي شباهت دارد، مصرف مزمن آن با كاهش سايق جنسي و كژكاري جنسي همراه است. جدي ترين اثر فيزيولوژيكي، اُفت تنفسي است، وقفة تنفسي رايج ترين علت مرگ ناشي از مصرف بيش از حد است (روزنهان و سليگمن، ترجمه سيد محمدي،1380).
2-2-6 انواع مواد اعتيادآور
اگرچه تعداد مواد اعتيادآور بسيار زياد هستند و هر يك از اين مواد آثار و عوارض خاصي بر روي جسم و روان فرد مصرف كننده بر جاي مي گذارند، ولي بطور كلي تمامي اين مواد به سه دسته اصلي تقسيم مي شوند:
1- كُند كنند ه ها191
2- محرك ها192
3- توهم زاها193 (موسوی،1388).
يك ماده مخدر مي تواند حداقل سه اسم متفاوت داشته باشد: «ماده شيميايي» ،«جنسي» و« تجارتي». آنهايي كه مصرف دارويي مشروع دارند ممكن است تحت انواع متفاوتي از اسامي تجاري نام گذاري شوند. اسامي تجاري با حرف بزرگ شروع مي شوند، در حالي كه«ماده شيميايي»،«جنسي» با حرف كوچك شروع مي شوند (ابادينسكي، ترجمه كريمي و همكاران،1384).
-كُند كننده ها
كُند كننده ها موادي هستند كه گيرنده هاي درد اعصابِ بدن را از كار مي اندازند، و دردهاي رواني راهم سد مي كنند و در نتيجه مصر ف كننده از نظر عاطفي و عملكرد زندگي فردي سست، آرام و كُند مي شود. اين افراد احساس دلهره و نگراني كمتري را در زندگي تجربه مي كنند (گروه نويسندگان ارتقاي سلامت ايرانيان،1387). مصرف اين مواد منجر به وابستگي رواني و جسمي، يعني اشتياق براي مصرف شده، ترك آنها باعث فشارهاي رواني و جسمي مي شود. مشتقات ترياك (هرويين، مورفين، كديين) و آرام بخشهايي مانند ترياك از قبيل متادون اغلب در دسته ناركوتيك ها قرار مي گيرند. دسته كندكننده ها شامل مواد استنشاقي هم مي شود، يعني دسته اي از مواد متنوع كه به آساني قابل دسترسي هستند و معمولاً در خانه ها موجود است، از قبيل چسب، تينر نقاشي، اسپري مو و پاك كننده لاك ناخن. هنگام استنشاق احساس ضعفي را بوجود مي آورند كه مي توانند باعث مستي شوند ماند آنچه الكل به دنبال دارد (ابادينسكي، ترجمه كريمي وهمكاران،1384). باربيتورات ها و بنزوديازپين ها نمونه هايي از كندكنندهاي سيستم عصبي مركزي هستند. فنوباربيتال،آموباربيتال (آميتال) و سكوباربيتال (سكونال) نمونه هايي از باربيتورا تها هستند. بنزوديازپين ها شامل آرامبخش هايي همچون: ديازپام (واليوم)، آلپرازولام (زاناكس)، اوكزازپام (سراكس)، لورازپام (آتيوان)، كلونازپام(لكونوپين) و كلروديازپوكسايد (ليبريوم).
علامتها و نشانه هاي مصرف و وابستگي به اين داروها شامل:
– حالت خواب آلودگي
– گفتار بريده بريده
– فقدان هماهنگي
– اختلال حافظه
– گم گشتگي
– تنفس آهسته و كاهش فشار خون
– سرگيجه
– افسردگي
شايع ترين موارد مصرف كند كننده در كشور عبارتند از: ترياك، سوخته ترياك، شيره ترياك، هرويين،كراك (هرويين فشرده)، تمجيزك/ نورجيزك، داروهاي آرام بخش- خواب آور، الكل، مواد استنشاقي (گروه نويسندگان ارتقاي سلامت ايرانيان،1387).
مواد استنشاقي
علامت ها و نشانه هاي مصرف استنشاقي بستگي به مواد استنشاقي دارد. بعضي موارد استنشاقي رايج شامل: چسب، تينرهاي نقاشي، مايع غلط گيري، ماژيك، بنزين، محلول هاي پاك كننده و فرآورده هاي افشانه خانگي. هنگام استنشاق، اين فرآورده ها ممكن است باعث مسموميت كوتاه مدت و كاهش بازداري احساسات شوند. استفاده طولاني مدت ممكن است باعث حمله هاي صرع و آسيب به مغز، كبد و كليه ها شود. همچنين استفاده از استنشاقي ها ممكن است باعث مرگ شود (موسوی، 1388). مشكل سوء مصرف اين مواد بسيار بيشتر از حد قابل تصور است و در همة كشورها چه جوامع صنعتي و چه غيرپيشرفته اين مواد وجود دارند. اين مواد بصورت گسترده در دسترس اند و به صورت قانوني و به قيمت ارزان قابل خريداري اند. مواد استنشاقي، سرخوشي سريعي ايجاد مي كنند. افرادي كه به فواصل كوتاه و به صورت شديد از اين مواد استنشاق مي كنند، معمولاً سردرد دارند. كساني كه از اين مواد استفاده مي كنند، به سه گروه تقسيم كرده اند:
1- بزرگسالان وابسته به مواد استنشاقي
2- مصرف كنندگان چند دارو(ماده)194
3- افراد جوان وابسته به مواد استنشاقي
گروه اول: چون به مدت طولاني و زياد از اين مواد استفاده كرده اند، مشكل جدي دارند. اگرچه اغلب افراد سوء مصرف كننده مواد استنشاقي از ديگر مواد يا الكل هم استفاده مي كنند، ولي گروه اول بطور غالب (حتي اگر ساير مواد هم در دسترس باشد) مواد استنشاقي را بكار مي برند. گروه دوم: تنها در صورتي كه ساير مواد و مادة اصلي مورد مصرفشان در دسترس نباشد، از اين مواد مصرف مي كنند و مشكل آنها ببيشتر به ساير مواد مربوط مي شود. گروه آخر كه افراد جوان مصر ف كننده اين مواد هستند، دورة كوتاهي اين مواد را تجربه كرده اند. همانطور كه ممكن است الكل يا سيگار حتي ماري جوانا را تجربه كرده باشند. براي اينكه اين افراد همانند گروه اول مشكل شان سخت و جدي نشود، مداخلات و درمان هاي رفتاري براي آنان بسيار مهم است. بعضي گزارش ها وجود خشونت بيشتر را در افراد وابسته به اين مواد ذكر كرده اند و معمولاً اين افراد رفتارهاي اجتماعي ضعيف تري دارند. بسياري از اختلالات عصب شناختي 195مانند انسفالوپاتي يا پاركينسونيسم يا عدم تعادل مخچه اي 196 مي توانند ايجاد شوند. علايمي كه در ضمن مصرف اين مواد ممكن است ديده شود عبار ت اند از: سرگيجه، نيستاگموس، تكلم نامفهوم، لتارژي، كاهش رفلكس ها، لرزش، ضعف عضلاني عمومي، تاري ديد و به ندرت اغما (نادري، بينازاده، صفاتيان ، پيوندي،1387 ).
هزاران سال است كه از مواد اپيوييدي براي از بين بردن درد استفاده مي شود. اپيوييدها را مي توان ازنظر طبيعي يا صناعي بودن به دو گروه تقسيم كرد:
اپيوييدي هاي طبيعي عبارت اند از: ترياك، شيره، پاراگوريك.
اپيوييدي هاي صناعي عبارت اند از: مورفين و اپيوييدهاي مشابه آن (متادون،LAAM،پروپوكسي فن،Darron) مپريدين و اپيوييدهاي مشابه آن (مپريدين، پتيدين، آنيلريدين، ديفنوكسيلات، فنتانيل، لپروميدآلفاپرودين) و ديگر اپيوييدها (پنتازوسين، بوپره نورفين، بوترفانل، نولبوفين، نالوكسان، نالتركسون و …). از اوايل دهة 1970 ، دانشمندان متوجه شدند كه مواد اپيوييدي به محل هاي اختصاصي (گيرنده ها) در مغز و بدن متصل شده، اثرات خود را بروز مي دهند. در بدن موادي به نام اندورفين وجود دارند كه با اين گيرنده ها تركيب مي شوند. نوع ديگر طبقه بندي مواد اپيوييدي برحسب آگونيست خالص يا آگونيست نسبي يا آنتاگونيست بودن آنان است:
اپيوييدي هاي آگونيست خالص عبارت اند از: مورفين، متادون، اكسي كدون، مپريدين، پروپوكسي فن،هرويين، ترياك، شيره، هيدرومورفون، فنتانيل و كديين.
اپيوييدي هاي آگونيست نسبي (آگونيست، آنتاگونيست) عبارت اند از: پنتازوسين (تالوين)، نالبوفين، بوپره نورفين، بوتورفانول، و آنتاگونيست هاي اپيوييدي عبارت از: نالوكسان و نالتركسون (نادري، بينازاده،صفاتيان و پيوندي، 1387).
شبه افيون يها197 مخدر هستند، داروهاي مسكن بطور طبيعي از ترياك يا بطور مصنوعي توليد مي شوند. اين نوع از داروها شامل: هرویين، مورفين، كديين، متادون و اكسي كدون (اكسي كنتين). علامت ها و نشانه هاي مصرف و وابستگي به اين داروها شامل:
• كاهش احساس درد
• آرامش با داروي مسكن
• افسردگي
• گم گشتگي
• يبوست
• تنفس آهسته
• نشانه هاي سوزن (اگر داروها تزريقي باشد). (بر گرفته از تحقیق موسوی،1388)
– محرك ها
مواد محرك كه موجب وابستگي شديد مي شوند عبارت از: كوكايين، آمفتامين، متلين دي اكسي آمفتامين، فن فرازين، فن دي فرازين، دي اتيل بروپيون، متيل فنيديت (ريتالين) و متامفتامين. از مواد محرك با وابستگي كم نيز مي توان از كافيين، نيكوتين، فني لپروپانولامين، افدرين، سودوافدرين، تئوفيلين، فن فلورامين،استريكنين نام برد (نادري، بينازاده، صفاتيان و پيوندي،1387 ).
اين مواد به شكل پودر سفيد مايل به قهوه اي روشن بوده و به صورت قرص و كپسول در رنگ ها واندازه هاي مختلف وجود دارد و حتي بصورت محلول (قابل تزريق) نيز وجود دارد . شايع ترين مواد محرك در كشور عبارتند از: شيشه، اكستازي، قرص ريتالين (متيل فنيديت )) گروه نويسندگان ارتقاي سلامت ايرانيان، 1387).
علامت ها و نشانه هاي مصرف و وابستگي به اين داروها شامل:
• شنگولي
• كاهش اشتها
• گفتار سريع
• تحريك پذيري
• بيقراري
• افسردگي ناشي از كم شدن داروها
• احتقان بيني و آسيب غشاء مخاطي در مصرف كنندگاني كه از راه بيني دارو مصرف مي كنند.
• بي خوابي
• از دست دادن وزن
• افزايش ضربان قلب، فشار خون و دما
• پارانوييد
آهسته شدن هدايت قلبي، تشنج و كاهش اكسيژن مغز، خستگي و از پا افتادگي جسماني، آسيب ديدن قضاوت هوشياري فرد، حالت هاي سايكوتيك، خشونت، كاهش ميزان نوروترانسميترها، تخريب عصبي، رفتارهاي پرخطر (تزريق هاي مشترك، تصادف با اتومبيل، بي بند و باري جنسي و … ) از جملة عوارض مصرف حاد محرك ها با دوز بالا هستند و سايكوز، كاهش طولاني مدت نوروترانسميترها، تخريب عصبي،آسيب به عروق مغزي، آسيب به عملكرد شغلي، خانوادگي و اجتماعي از عوارض مصرف مزمن محرك ها هستند(نادري، بينازاده، صفاتيان و پيوندي، 1387).
مواد محرك خوشي ذهني عميق و در عين حال همراه با هوشياري ايجاد مي كنند. لذات معمولي را مهم جلوه داده و دلواپسي ها را كاهش، اعتماد به نفس و تسلط بر ادراك و احساسات را افزايش مي دهند. موانع اجتماعي كاهش داده مي شوند و ارتباط بين افراد آسان مي شود. همه جنبه هاي محيط فردي با كيفيت هاي بيشتر اما بدون تحريف ادراكي توه مآور شكل مي گيرد. شور و حساسيت هاي جنسي افزايش داده مي شوند (ابا دينسكي، ترجمه كريمي و همكاران، 1384).
– توهم زاها
موادي كه حالت آگاهي و ادراكي فرد را تغيير مي دهد. فرد مصرف كننده چيزهايي را كه وجود ندارد، مي بيند و مي شنود و حالت هايي از ديوانگي را تجربه مي كند (گروه نويسندگان ارتقاي سلامت ايرانيان،1387). داروي توهم زا، درك نادرست يا تحريف شده اي از موضوعات يا وقايع با حسي جذاب از واقعيت آنها. مواد توهم زا هم به شكل مصنوعي و هم طبيعي وجود دارند. آنها دستگاه عصبي مركزي را به گون هاي تحريك مي كنند كه عملاً توانايي تعديل در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد مصرف مواد، سوء مصرف مواد، مواد مخدر Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد مصرف مواد، عوامل خطر، استعداد اعتیاد