پایان نامه ارشد رایگان درمورد طرح تفصیلی، توسعه شهر، بافت قدیم

دانلود پایان نامه ارشد

صورت کمتراکم در سطح شهر پراکنده است و جالب اینجاست که بالاترین تراکمهای سکونتی در قسمتهای مرکزی شهر مشاهده میشود که از بالاترین تمرکز استقرار واحدهای اقتصادی و خدماتی در مقیاس شهری و فرا شهری برخوردار است. منطقه شمال غرب شهر سطوح قابل توجهی از باغات و عناصر فعالیتی را در بر میگیرد. بازار در مرکز شهر قدیم، برجستهترین و بارزترین عنصر فعالیتی شهر است. این عنصر چه در جایگاه سنتی خود که فعالیتهای تجاری متنوع و برخی فعالیتهای تولیدی را زیر یک سقف گرد آورده و به تدریج گسترش یافته و چه در جایگاه کنونی خود که فعالیتهای گسترده تجاری در امتداد محورهای اصلی و مرکز شهر و محورهای عمود به ان را هم در بر میگیرد، بزرگترین و مهمترین کانون فعالیتی شهر شیراز تلقی میگردد.
در دوران رشد بطئی شهر همزمان با گسترش بازار سنتی بود که عناصر مذهبی و حکومتی در اطراف این کانون، استقرار یافتند و هنوز هم عناصری چون مسجد جامع، مسجد نو، شاهچراغ، ارگ کریمخانی، مسجد یرو در زمره عناصر فعال و زنده شهری، به حیات خود، ادامه میدهند.
در مرکز شهر در کنار بازار سنتی و در حول و حوش ستون فقرات اصلی شهر، مهمترین عناصر خدماتی رفاهی و تجاری با مقیاس شهری و فراشهری استقرار یافتهاند. به عبارتی دیگر ساخت اصلی شهر شیراز در منطقه بازار و محورهای عمود بر آن ها در حول و حوش بافت قدیم و گسترشهای بعدی آن تا دهه 50 را در بر میگیرد که در جوار آن علاوه بر عملکردهای سکونتی، مهمترین عناصر اداری، مالی بانکی، آموزشی، جهانگردی و پذیرایی، درمانی و تجاری با عملکردهای شهری و فرا شهری و همچنین مهمترین عناصر نمادین فرهنگی و مذهبی شهر قرار گرفتهاند.
در پیرامون ساخت اصلی شهر، بافت مربوط به توسعههای شهر در دهه 50 به بعد قرار گرفتهاند. در امتداد شمال غرب، شرق و جنوب گسترش چشمگیرتری دارند و رشد اولیه آنها بر حول و حوش راههای ارتباطی خروجی شهر به اطراف شیراز صورت گرفته و به تدریج فضای بین این راهها از ساخت و ساز پر شده است. در این توسعه به جز فعالیتهای تولیدی خدماتی و کارگاهی و کارخانهای که همگام با توسعه شهر، ضرورت انتقال آنها به بافت های حاشیه ای به خودی خود نمود یافته است، عناصر با عملکردهای شهری و فراشهری استقرار نیافتهاند و آنچه که هست عمدتاً به واحدهای خدماتی پراکنده در محلات برای رفع نیازهای با مقیاس محلهای و ناحیهای مربوط میشود ولی در مورد واحدهای تولیدی اعم از خدماتی یا صنعتی به نوعی دسته شدن عناصر فعالیتی در امتداد محورهای برون شهری بر میخوریم و هم اکنون بخش عمده واحدهای صنعتی شهر در حول و حوش محورهای اصلی خروجی در محور فسا، محور بوشهر، محور کفترک و محور اردکان استقرار یافتهاند. در حواشی شهر نیز قطبهای صنعتی با برنامهای ایجاد شده است.
عناصر فراغتی طیفی از عناصر تاریخی، فرهنگی و مذهبی، ورزشی و تفریحی را در بر میگیرد. عناصر تاریخی و فرهنگی عمدتاً در بافت قدیمی و بافت همجوار آن استقرار یافتهاند و عناصر تفریحی در گستره شمالی و شمال غرب شهر به صورت متمرکز و در دیگر قسمتهای شهر به صورت پراکنده وجود دارند(بازنگری طرح تفصیلی شیراز،1382).

3-1-2- معرفي اجمالي منطقه 6 شهرداري شيراز
3-1-2-1- ويژگي هاي عمومي و جغرافيايي منطقه
منطقه شش شهرداري از سال 1372 در حد انتهاي شمال غربي شهر شيراز راه اندازي شده است. اين منطقه از غرب توسط بولوار فرهنگ شهر، از شمال توسط مرز اراضي صنايع الكترونيك و رودخانه خشك، از شمال شرقي و شرق توسط باغهاي قصرالدشت و از جنوب توسط خيابان شمس معالي آباد محدوده مي شود. ( البته محدوده طرح تفصيلي )

شکل 32: عکس هوایی از منطقه 6 شیراز
اين منطقه در مرغوبترين اراضي شمال غرب شيراز واقع شده است ودر مجموع بافتي نوساز دارد كه محصول توسعه شهري شيراز به سمت شمال غرب در دهه هاي اخير است. احداث كارخانه صنايع الكترونيك و مجموعه هاي آپارتماني معالي آباد و ايجاد دسترسيهاي مناسب به اين منطقه، در پيش از انقلاب، جاذبه لازم را جهت گسترش موجهاي توسعه مسكوني فراهم آورد و بعد از انقلاب طرحهاي تفكيكي كه اغلب بدون رعايت حداقل ضوابط شهرسازي، همراه با فعاليت بساز و بفروشها و بورس بازي زمين است، در اين منطقه آغاز شد.
منطقه شش به دلايل موقعيت استقرار، هسته اوليه شكل گيري و زمان گسترش آن، وضعيت كاملا متفاوتي از ساير مناطق شيراز دارد. اين تفاوت در نقش منطقه بر كلان شهر شيراز و مسايل و معضلات دروني منطقه متبلور شده است.

3-1-2-2- ويژگي های زيست محيطي
از لحاظ ويژگيهاي زيست محيطي منطقه شش ( شمال غرب ) شهر شيراز از امكانات و توانهاي بالقوه نسبتا مطلوب را نسبت به ديگر مناطق شهر را دارا مي باشد كه مهمترين زمينههاي آنها عبارتند از: آب و هواي مطلوب، منابع آب زيرزميني مناسب، ديد و منظر مطلوب كه منجر به ايجاد فضاهاي گذران اوقات فراغت منطقه و كل شهر شده است. از سوي ديگر با توجه به اينكه جريان هوا ( بادهاي غرب به شرق ) از اين محدوده مي گذرد و سيلابها به عنوان اولين نقطه برخورد شهر با اين منطقه تماس دارند و از همه مهم تر منابع ذخيره آبهاي آشاميدني آهكي شيراز كه در دامنه هاي جنوبي اين منطقه ( جبل درك ) قرار دارند؛ لذا كنترل مخاطرات طبيعي مشتمل بر آلودگي هوا، آلودگي منابع آب و تخريب گياهي حوضه آب ريز رودخانه تنگ سرخ بر منطقه و تمامي سطوح شهر منطقه شهري شيراز اثر خواهند داشت كه لزوم بررسي ها و مطالعات ويژه اي را در زمينه هاي مختلف زيست محيطي جهت پايداري توسعه شهر شيراز ضروري مي نمايد.

3-1-2-3- ويژگيهاي جمعيتي
از لحاظ جمعيتي با توجه به طرح تفصيلي در مساحت 485 هكتاري طرح 51290 نفر ساكن مي باشند ولي با الحاق 2289 هكتار از محدوده شمال غرب به منطقه مساحت منطقه به 2779 هكتار رسيده است كه در محدوده جديد نيز27793 نفر ساكن مي باشند كه جمعيت را به 79083 نفر(سال 1385) رسانده است. با توجه به محدوده جديد منطقه شش اين منطقه در حدود 15 درصد مساحت و 6 درصد جمعيت شهر را در خود جاي داده كه نشان دهنده تراكم جمعيتي پايين منطقه مي باشد.

3-1-2-4- ويژگيهاي اجتماعي، اقتصادي
به طور خلاصه موارد زير را در مورد مسائل اجتماعي و اقتصادي منطقه 6 مي توان بر شمرد:
اين منطقه بالاترين نرخ رشد جمعيت را در بين مناطق شهر را دارد؛
بعد خانوار منطقه بعد از منطقه يك در پايين ترين سطح قرار دارد؛
داراي بالاترين نرخ با سوادي در بين مناطق شهر مي باشد؛
بعد از منطقه يك داراي بيشترين درصد شاغلين در دوره هاي اموزش عالي را دارد؛
داراي بيشترين درصد نسبي شاغلين مرد و زن و كمترين در صد بيكاري است؛
داراي بيشترين شاغلين در بخش خدمات و كمترين شاغل در بخش صنعت مي باشد؛
اين منطقه 30% مشاغل اظهار نشده دارد كه بيانگر پنهان كاري نوع شغل به دلايل از قبيل فرار از ماليات و مشاغل غير قانوني است.
در مجموع منطقه شش از لحاظ سطح بندي توسعه اجتماعي _اقتصادي انجام شده در بين مناطق شهر شيراز رتبه اول را از لحاظ ميزان توسعه يافتگي داراست.

3-1-2-5- ويژگيهاي كالبدي – فضايي
منطقه شش يكي از مناطق توليد سفر به سمت مركز شهر مي باشد كه تقاضاي انبوه سفر گوياي اين مسئله مي باشد بر طبق مطالعات قطار شهري از 12186 مسافر در ساعت اوج 9444 نفر قصد حركت به سمت شرق شهر را دارند كه نشان دهنده اين مسئله است كه منطقه شش با توجه به جمعيت ساكن خود فاقد فرصتهاي شغلي مناسب است كه اين مسئله نقش خوابگاههاي مسئله را نشان گر مي باشد.
از سوي ديگر اگر 5 كاربري تجاري، اداري و مسكوني موقت ( هتل ) و نظامي انتظامي، آموزش عمومي را عمده كاربري هاي اشتغالزا بدانيم، اين منطقه فاقد كاربري نظامي و از لحاظ 4 كاربري ديگر داراي سطح مطلوبي نمي باشد. آمار ارائه شده بر اساس محدوده طرح تفصيلي مي باشد و كاربريهاي محدوده شمال غرب لحاظ نشده است.

جدول 10: کاربریهای منطقه 6 شهرداری شیراز
کاربری
مسكوني
دائم
مسكوني
موقت
تجاري
آموزش عمومي
آموزش عالي
اداري
انتظامي
شبكه ارتباطی
منطقه 6

231
2/1
8/0
2/4
8/4
1/5
2/0
7/124

8/4
9/4
33/0
74/2
04/2
48/2
6 0/0
82/3
کل شهر
4815
25
242
153
235
205
293
3262
منبع: (بازنگری طرح تفصیلی منطقه 6،1382).

از لحاظ شبكه ارتباطي تقريبا 8/3 درصد از معابر اصلي شهر در منطقه قرار دارد كه 2 محور كمربندي و بلوار ميرزاي شيرازي با ترافيك سنگين را به منطقه تحميل مي كند البته با احداث بلوار وحدت و محور موازي جاده سپيدان از شهرك گلستان به شهرك بهشتي شاهد تحول اساسي در منطقه خواهيم بود.

3-1-2-6- جايگاه و نقش فعلي منطقه
منطقه شش شهرداري شيراز در حال حاضر نقش تامين بخشي از نيروهاي كار شهري در مشاغل فني و اداري، گلوگاه ارتباطي توسعه شمال غرب با مركز شهر، دروازه ارتباط با سپيدان و ياسوج ( مركز استان كهگيلويه و بوير احمد )، پشتيباني اداري و مديريت شهري توسعه شمال غرب و راه دسترسي به فضاهاي تشكيل مراسم جمعيت ( جشن ها ) در غرب منطقه را به عهده دارد.
به جز تامين محل سكونت نيروهاي كار كه نقش دروني منطقه است و همچنين خدمات دروازه اي مستقر در محور دكتر حسابي، در ساير موارد اين منطقه نقش واسطه را دارد و فقط زيانهاي ناشي از عبور و مرور حجم را تحمل مي كند.

3-1-2-7- مشکلات کالبدی فضایی وضع موجود منطقه
مشکلات کالبدی فضایی وضع موجود منطقه شامل موارد زیر، میباشند:

جدول 11: مشکلات کالبدی فضایی منطقه 6
مشکلات کالبدی فضایی
فقدان محلههاي تعريف شده در وضع موجود، به عنوان واحد فضايي ـ اجتماعي همگن و هم پيوند كه ميتواند به عنوان واحد پايه براي برنامه ريزي، طراحي و مديريت شهري تلقي شود.
وجود بافتهاي روستايي در پهنه شهري و ناهماهنگي اين بافتها با همجواريهاي جديد مانند: دينكان؛
گسيختگي منطقه به دو بخش توسط رودخانه تنگ سرخ؛
نبود سلسله مراتب شهري در پهنههاي مختلف منطقه، ناحيه و محله؛
افزايش فاصله محل زندگي و محل كار؛
موقعيت گذرگاهي و عبوري منطقه؛
نبود مراكز خدماتي محله و ناحيه كه مولد ترافيكهاي بيهوده بخصوص درخيابانهاي شمس معالي آباد و محور سپيدان ميگردد.
تغيير نقش خيابان عبوري محور سپيدان به خيابان خدماتي از پل معالي آباد تا ميدان صنايع؛
وجود ساخت و سازهاي غير قانوني خارج از محدوده در حاشيه كمر بندي شمال منطقه و تحميل تأمين خدمات مورد نياز آنها به بافت شهري داخل محدوده خدماتي؛
تعدد سفرهاي شهري به علت افزايش فاصله محل زندگي و كار درمنطقه.
رعايت نشدن كاربريهاي پيشنهادي طرح تفصيلي ملاك عمل در جوار شرياني عبوري محور سپيدان و تبديل آن به خيابان خدماتي؛
تعريض نشدن معابر موجود و احداث نشدن معابر جديد پيشنهادي طرح تفصيلي ملاك عمل؛
اجرا نشدن مراكز خدماتي منطقه، ناحيه و محله؛
گسترش شهر خارج از محدوده خدماتي طرح تفصيلي؛
درهم ريختگي سلسله مراتب شبكه معابر ناشي از تغيير كاربريهاي جداره خيابانها ازجمله درمحور سپيدان؛
عدم تناسب حجم عابر پياده و ظرفيت پياده راهها؛
– تغييرهاي مداوم در عرض پياده روها وكف سازي نامناسب پياده روها؛
کمبود مسيرهاي غير همسطح براي عبور پياده از عرض خيابان ( پل هوايي )؛
بلا تكليفي عابر پياده درميدانها و تقاطعها؛
ـ تجمع گرههاي ترافيك در محور سپيدان
تأمين نشدن پاركينگ عمومي؛
تامين نشدن پاركينگ مورد نياز توسط سازمانهاي خدماتي داراي ارباب رجوع؛
تأمين نكردن پاركينگ مورد نياز براي راستههاي تجاري؛
اشغال پاركينگهاي حاشيه اي توسط صاحبان واحدهاي تجاري؛
نبود پاركينگ عمومي دركنار مراكز سياحتي و فراغتي.

منبع: (بازنگری طرح تفصیلی منطقه 6، 1382).

3-1-3- محدوده مورد مطالعه
محدوده مورد مطالعه در این پژوهش، حدفاصل پل معالی آباد و شهرک گلستان می باشد. در این محور شهرکهای شهید بهشتی، گلدشت حافظ،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد شبکه معابر، ساختار فضایی، توسعه شهر Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد شبکه معابر، طرح تفصیلی