پایان نامه ارشد رایگان درمورد سلسله مراتب، منابع مرجع، زمان گذشته، کتابداران

دانلود پایان نامه ارشد

است که در محيط واژهپرداز ورد انجام ميشود. اين راهبرد به طراح اجازه ميدهد که اندازه صفحه را براساس فضاي موجود و ابعاد صفحه مانيتور تعيين کند. در اين شيوه، نه تنها صفحه بهعنوان واحد فيزيکي و منطقي مورد نظر موجود نيست، بلکه شماره صفحه يا توالي صفحه نيز موجود نيست. متن تقريبا بدون هيچ گونه محدوديتي طومار ميشود. بنابراين، اين نوع کتاب بر روي دستگاههاي متفاوت قابل استفاده است و به يک صفحه مانيتور مشخص وابسته نيست، با اين حال خوانندگان يکي از کليدهاي اصلي و ضروري دسترسي به اطلاعات، يعني شماره صفحه، را از دست ميدهند و به سادگي در جريان اطلاعات گم ميشوند. در اين نوع کتاب، امکانات و تعريف بالقوه يک کتاب در ساختار منطقي خود حفظ ميشود. اين بدان معني است که ساختار سلسله مراتبي در کتاب حفظ شده و از فصلهاي اصلي، فصلهاي فرعي، پاراگرافها و بخشها تشکيل ميشود. نکته مهم ديگر آن است که اين نوع کتابها از متن و گرافيک تشکيل شدهاند، ولو اينکه ممکن است برخي ويژگيهاي فرامتني بهمنظور تورق يا مرور کتاب موجود باشد. اين نوع کتاب، راهي بسيار سنتي از تفسير کردن مفهوم کتاب در اصطلاحات الکترونيکي است و به همين دليل بسيار با کتاب کاغذي مرتبط است. مثالهايي از اين نوع کتابها را ميتوان در پروژهي گوتنبرگ و کتابخانه کنگره يافت. نمونههاي ديگري از کتابهاي طوماري با زيرساختهاي فرامتني پيچيده، ديناتکست64 و سوپر بوک65 ميباشند. هردو اين کتابها نمايهسازي کامل متن، پيوندها، راهبري و جهت يابي از طريق فهرست مندرجات پويا و نمايش متن در چند پنجره را فراهم ميکنند. يکي از جنبههاي جالب توجه اين دو نظام آن است که آنها، قابليت وارد نمودن متني که بهطور خودکار، بهصورت الکترونيکي در قالبهاي مختلف موجود است، فراهم ميکنند. پروژهي کتاب وبي، مثال ديگري از کتابهاي الکترونيکي طوماري در محيط وب است. هدف اين پروژه، مطالعه کردن اين مورد بود، که آيا توجه به ظاهر محتوا به هنگام نشر کتاب درسي علمي الکترونيکي، اثر مثبتي بر روي قابليت استفاده آن دارد. اين پروژه بر سند قابليت پويش و خوانايي، تمرکز نموده و خطوط راهنما بهمنظور ارائه کتابهاي درسي در محيط وب.
– کتابهاي قابل حمل66: معمولترين فنآوري متناسب در حال پيشرفت، کتابهاي قابل حمل هستند. اين نوع کتابها از کتاب چاپي، بهعنوان ابزار قابل حمل براي فراهم نمودن اطلاعات، تقليد ميکنند. مثالي از کتاب الکترونيکي قابل حمل، از سوي فلدمن ارائه شده است. ويژگي اصلي اين کتاب الکترونيکي قابليت جابجايي آن با استفاده از يک رايانه کيفي است. يکي از مسائلي که در رابطه با اين کتابها مطرح است، مسئله محدوديت اندازه صفحه مانيتور، وضوح و کارايي آنهاست. برخي از کتابهاي الکترونيکي قابل حمل بهعلت رقابتي که با رقباي خويش از نظرگاه طراحي، هزينه متحمل شده بر کاربر مانند آن داشتهاند از بازارکتابهاي الکترونيکي خارج شدهاند (فهيميفر، 1388، 27).
– کتابهاي الکترونيکي متني:67 اين کتابها داراي صفحاتي هستند که اطلاعات را بهصورت متن ارائه ميدهند. هر صفحه حجم معيني از اطلاعات را در بر ميگيرد. اين کتابها به دليل آنکه معادل لاتين آنها ” تکست بوک” ميباشد نبايد با درسنامه اشتباه گرفته شوند، بلکه آنها به دليل آنکه متن را بهصورت الکترونيک ارائه ميدهند به تکست بوک الکترونيک مشهور شدهاند.
– کتابهاي الکترونکي تصاوير ساکن: اين نوع کتابها داراي تصاوير ميباشند و اين تصويرها بهصورت ساکن براساس يک حوزهي موضوعي خاص ارائه ميشوند.
– کتابهاي الکترونيکي تصاوير متحرک: اين نوع کتابها حاوي تصويرهاي متحرک ميباشند که در انواع کارتوني، ويديويي يا ترکيبي از آن دو ارائه ميشوند.
– کتابهاي الکترونيکي گويا: اين نوع کتابها تسهيلات صوتي را در اختيار کاربران قرار ميدهند. بهويژه براي افراد نابينا که امکان مطالعهي مطالب را ندارند، بسيار مفيد خواهد بود.
– کتابهاي الکترونيکي دو رسانهاي: اين نوع کتابها از طريق ارتباطات دوربرد نظير شبکههاي اينترنتي، اطلاعات را در اختيار کاربران قرار داده و افراد در تمامي نقاط جهان ميتوانند به آن دسترسي يابند.
– کتابهاي الکترونيکي هوشمند: اين کتابها با استفاده کننده ارتباط برقرار کرده و حتي او را مورد آزمون و ارزشيابي قرار ميدهند.
– کتابهاي الکترونيکي چندرسانهاي68: کتابهاي چندرسانهاي، مرحلهاي بالاتر از کتاب کاغذي هستند. محتواي اينگونه کتابها، به سادگي يک متن الکترونيکي يا يک تصوير الکترونيکي نيستند. بلکه ترکيبي از رسانههاي مختلف نظير ويدئو، صدا، انيميشن، متن و تصاوير را شامل ميشوند. غير ممکن است که اين نوع توسعه يافته از اطلاعات درون چهارچوب فيزيکي يک کتاب چاپي قرار گيرد. به همين دليل محيط الکترونيکي از نظر طبيعي، محيط مناسبي براي اين نوع کتابهاست. کتابهاي چندرسانهاي، هنوز ويژگيهاي ضروري يک کتاب را با تقليد از ظاهر فيزيکي و نگهداشت و حفظ ساختار منطقي مشابه با کتاب، در بردارند. آنها ضرورتا ترکيبي از تصاوير و مولفههاي گوناگوني از رسانههاي مختلف هستند. در اين نوع کتابها، اطلاعات بصري حتما وجود دارد، اما آنچه که مهم است، آن است که اين اطلاعات بايد بهگونهاي به شکل ديداري نمايش داده شوند، که پرمعنيترين و قويترين نوع ارائه براي آنها انتخاب شود و اين نوع ارائه بايد به اندازهاي پويا باشد، که کاربر امکان تغيير آن را براساس نيازهاي شخصي خود داشته باشد. تفاوت کتابهاي چندين رسانهاي69 در آن است که اطلاعات موجود در اين کتابها در شکلهاي مختلفي از رسانه در اختيار کاربر قرار ميگيرد، براي مثال يک کتاب ممکن است هم بهصورت چاپي و هم برروي ديسک رايانهاي يا ديسک مغناطيسي قابل دسترس باشند.
– کتابهاي الکترونيکي فرارسانهاي: اين نوع کتابها از طريق ساختار شبکهاي، اطلاعات خود را در اختيار کاربر قرار ميدهند.
– کتابهاي الکترونيک همانندساز: اين نوع کتابها محيط واقعي را براي خواننده بهصورت مجازي فراهم ميکنند. بهگونهاي که فرد مطالب را بهصورت ملموس درک ميکند و در خاطر خود به خوبي نگه ميدارد. (مزيناني، 1381، 62-67).
– کتابهاي مرجع: کتابهاي مرجع معمولا در چندين جلد توليد ميشوند و داراي حجم بسيار بالايي در هر جلد ميباشند. از سويي اين نوع کتابها، هيچگاه از ابتدا تا انتها مطالعه نميشوند و کاربران معمولا بهصورت فوري از اين نوع کتابها استفاده کاربران قرار گيرد. از سويي فرايند جستجو در ميان منابع بسيار آسانتر و بازيابي اطلاعات سريعتر انجام ميگيرد. در پايگاه آکسفورد رفرنس آنلاين70، دايرهالمعارفها و واژهنامهها قابل دسترس هستند.
– نسخههاي رقومي کتابهاي خارج از چاپ: در ولز پروژهاي با عنوان ” کتابها از زمان گذشته71″ مطرح شد و متعهد شد، کتابهاي خارج از چاپ را هم به زبان ” ولزي”72 و هم ” انگليسي” بهصورت الکترونيکي قابل دسترس نمايد. جستجو کننده قادر است، جستجوي تمام متن را به هر دو زبان در ميان کل مجموعه يا در کتاب خاصي انجام دهد و به همين ترتيب ميتواند تصاوير هر صفحه و نگارش و نيز طرح اصلي را ببيند.
– کتاب درسي الکترونيکي: کتاب درسي، از زمان رونق صنعت چاپ، بهعنوان ابزار اصلي ارائهي محتواي واحدهاي درسي در موسسات آموزشي محسوب شدهاند. هرچند بهنظر ميرسد که کتابهاي درسي، هم براي دانشجويان و هم براي معلمان و اساتيد کمتر مفيد ميباشند، اما سرعت توليد اطلاعات در مدت 50 سال گذشته افزايش يافته و به همان نسبت نيز تعداد کتابهاي درسي افزايش يافته است. بنابراين يافتن کتاب درسي که بهطور موثر، متناسب با موضوعات يا سرفصلهاي واحدي خاص باشد، بسيار سخت شده است. اين موضوع بهويژه براي دروس ميان رشتهاي ملموستر است.
ناشران و نويسندگان حداقل در دو مورد مهم درحوزهي محتوا و سازماندهي کتاب درسي حق انتخاب ميدهند. اين دو، سطح و عمق متن است. سطح متن با مخاطبين مورد نظر مرتبط است و تعيين کنندهي واژهگان، که براي شرح و تحليل مفاهيم پوشش دهندهي متن استفاده ميشود. کتاب درسي با سطح بالاي اطلاعات در بر گيرنده، به ميزان منطقي، به دانش محتوايي از قبل بهدست آمده توسط فرد خواننده، نيازمند است. در حالي که کتابهاي درسي در سطح پايين، اغلب درصدد القاء، مفاهيم ساده، بهويژه براي خوانندگاني است که جديدا به اين حوزه وارد شده و قصد فهم آن را دارند. عمق، تعيين ميزان جزئي شدن در محتواي تحت پوشش است، بهعبارت ديگر رابطهي جايگزيني بين عمق پوشش محتواي کتاب درسي و اندازه آن وجود دارد (تد، 732005؛ مک فال، 2005، به نقل از فهيميفر، 1388، 28).
2-1-6.معيارهاي ارزيابي کتابهاي الکترونيکي
معيارهاي ارزيابي در محيط الکترونيکي، تحت طبقهبنديهاي اصلي قابليت رسانه الکترونيکي، توزيع و قابليت خصوصيات ظاهري کتاب چاپي ارائه شده است. با توجه به اينکه ارزيابي محتوا، ناشر و نويسنده نيز هم در محيط چاپي و هم در محيط الکترونيکي، از معيارهاي ضروري به حساب ميآيد، در ذيل به برخي از معيارهاي ارزيابي کتابهاي الکترونيکي ميپردازيم (غائبي، 1389، 724).
2-1-6-1. قابليت رسانه الکترونيکي
کتابهاي الکترونيکي داراي ويژگيهاي منحصر به فردي است. اين ويژگيها ميتواند بهصورت مثبت يا منفي جلوهگر شوند. بيشتر ويژگيهاي مرتبط با کتاب الکترونيکي که منجر به تمايل کاربران به سمت اين گونه کتابها شده است، به دليل قابليتهاي رسانهاي است که اين کتابها برروي آن عرضه ميشوند. ويژگيهاي کتاب الکترونيکي را ميتوان براساس مقوله کلي قابليت رسانه الکترونيکي معيارهاي قابليت جستجو، خواندن شفاهي متن و قابليتهاي صوتي و تصويري، قابليت تعامل، شخصيسازي، محتواي متن کتاب، شخصيسازي ظاهري متن طبقهبندي نمود. اگر چه تمام ويژگيهاي ذکر شده در افزايش قابليت استفاده کتاب الکترونيکي براي کابران موثرند، کاربران و کتابداران بايد با توجه به الويتبندي آنها به انتخاب يک کتاب الکترونيکي مناسب اقدام نمايند. توضيحات مربوط به هر يک از اين قابليتها در بخش بعدي ارائه شده است.
2-1-6-1-1. قابليت جستجو74
در کنار فهرست مندرجات و نمايهها که نقاط دسترسي را بهمنظور مرور متن ايجاد ميکنند، ابزار جستجو نيز تکميل کننده يافتن اطلاعات در يک متن الکترونيکي است. اين ويژگي بسيار مورد پسند کاربران، بهويژه افرادي است که از منابع مرجع نظير دايرهالمعارفها استفاده ميکنند. ابزارهاي جستجو نبايد جايگزين نمايهها و فهرست مندرجات شوند بلکه بايد به اندازه کافي بهمنظور تقليد و افزايش راه جستجوي خواننده در کتاب چاپي، هوشمند باشند. انتخابي بين جستجوي ساده (جستجو نمودن کل کتاب، يک فصل يا يک صفحه براي کليدواژهاي خاص) و يا جستجوي پيشرفته بهمنظور متناسب شدن يا نيازهاي متنوع خوانندگان ضروري است). برخي از کتابهاي الکترونيکي امکان جستجو در سطح صفحات، پاراگرافها، قبل از دسترسي به متن اصلي کتاب را در اختيار قرار ميدهند. مولفههايي که هنگام بررسي قابليت جستجو ميتوان در نظر گرفت عبارتاند از:
-امکان جستجوي محتواي متني کتاب مورد مطالعه
-امکان جستجوي محتواي غيرمتني کتاب مورد مطالعه (نظير تصوير، نمودار، عکس)
-امکان جستجو در قسمتهاي اضافي شده بهوسيله کاربرد (نظير يادداشتها، خط کشيدهها)
-امکان جستجوي پيشرفته
-متمايز نشان دادن موارد يافت شده با استفاده از رنگي نمودن يا هايلايت کردن قسمت يافت شده (همان، 725).
2-1-6-1-2. فراپيوندها75
قابليت پيوند بين صفحات يک کتاب، بين متن اصلي و فهرست مندرجات، نمايه، پانوشتها، واژهنامه و منابع و بين دو يا تعداد بيشتري کتاب، بهعنوان يک ويژگي مهم در رسانه چاپي محسوب ميشود. اگر چه اين مورد ميتواند در مورد کتاب چاپي براي استفاده کاربر سخت باشد اما در مورد کتاب الکترونيکي با استفاده از يک نظام رهبري ساده و واضح، ميتواند بهسادگي انجام گيرد. تقسيم شدن يک فصل به چندين صفحه و ايجاد ارتباط بين صفحات و سرعنوانها ميتواند در يافتن اطلاعات مرتبط با يک موضوع خاص کمک نمايد. علاوه بر آن امکان مراجعه به صفحه بعدي و قبلي نيز با استفاده از لينکها بايد برقرار شود. با يک کتاب الکترونيکي بايد بهعنوان يک محيط بسته رفتار شود، بهگونهاي که پيوندي با منابع بيروني

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد ثبت اختراعات، تلفن همراه، حمل و نقل Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد منابع مرجع، حمل و نقل