پایان نامه ارشد رایگان درمورد دورکاری، پذیرش فناوری، فناوری اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

رايانه ها و مودم ها در دسترس عموم قرار گرفتند، رؤياي «کار از راه دور» به شکل کامل تري به حقيقت پيوست. «جک ام.نيلز» که در کتابهاي مختلف با عنوان پدر دورکاري از او ياد مي شود، اولين کسي بود که به صورت رسمي به تحقيق در اين خصوص پرداخت و انديشه دورکاري در دهه 1970 براي نخستين بار از سوي او مطرح شد.[38] تا کنون کلیه آمارها حکایت ازعلاقه روز افزون کارکنان و کارفرمایان به کار از راه دور دارد. اما لازمه موفقیت دورکاری این است که از فرهنگ “face time “به فرهنگ “result- oriented” حرکت کنیم و پیش از هراقدامی عوامل موثر بر پذیرش دورکاری را مد نظر قراردهیم .[7]
مدل های پذیرش فناوری

تحقيقات زيادي نشان مي دهد كه تقريبا 50 درصد از سرمايه گذاري سازمان ها براي استقرار فناوري اطلاعات مي باشد .براي اينكه اين فناوري باعث بهبود بهره وري سازمان شود بايد توسط كاركنان پذيرفته و مورد استفاده قرارگيرد .مدل هاي زيادي براي پذيرش فناوري مورد استفاده قرار مي گيرد كه برخي از اين مدل ها مبناي تئوريك دارند و برخي ديگر به صورت مستقيم از بررسي ادبيات ، مشاهدات و تجارب حاصل شده اند .
بسیاری از پژوهشگران برای بررسی موضوعات و مسائل مربوط به یک حوزه از مدل ها و الگو های معتبر موجود در آن حوزه استفاده می کنند. در حوزه گسترده تحقيقات MIS چندين جريان تحقيق وجوددارد .يك جريان از تحقيقات بر پذيرش فردي فناوري از طريق تمايل به استفاده تمركز دارد .جريان ديگري از تحقيقات براجراي موفق در سطوح سازماني و تناسب فناوري وظيفه تمركز دارد ( ونكتاش و همكاران 2003) مطالعات بسیاری پذیرش کاربر و استفاده از فناوری اطلاعات جدید را بررسی می کنند. از بین آنها بسیاری TAM را استفاده کرده اند و یا تغییراتی در آن داده اند .
با بررسي اين مدل ها مي توان تيجه گرفت كه همه مدل ها از ساختار مفهومي زير تبعيت مي كنند و در واقع شكل زير پايه چهارچوب مفهومي مدل هايي كه پذيرش فردي فناوري اطلاعات را شرح مي دهند نشان مي دهد .

شکل 2-3)‌ ساختار مفهومي مدل هاي پذيرش فناوري اطلاعات

در بين مدل هاي موجود در زمينه پذيرش هشت مدل كليدي توسط ونكتاش و همكاران معرفي شده و معتقدند بقيه مدل ها بر پايه اين هشت مدل ارائه شده است (ونكتاش 2003) اين مدل ها عبارتند از :
تئوري عمل مستدل1
نظريه رفتاربرنامه ريزي شده 2
مدل پذيرش فناوري 3
مدل تركيبي پذيرش فناوري و رفتاربرنامه ريزي شده 4
مدل انگيزشي 5
مدل رفتار منطقی
مفهوم اصلی تئوری رفتارمنطقی این است که اعمال شخص بوسیله نیات رفتار وی و نیات رفتاری بوسیله نگرش ها و هنجارهای ذهنی تحت تاثیر قرار می گیرند .حال آنکه از طرف دیگر نگرش ها بوسیله باورها و سنجش تحت تاثیر قرار می گیرند .نشان داده شده که هنجارهای ذهنی از باورهای هنجار و انگیزش متابعت می کنند .

شکل 2-4) مدل رفتار منطقی (TRA)
مدل رفتار برنامه ریزی شده
پس از ارائه نظريه عمل منطقي (TRA) آجزن Ajzen 1990 آن را اصلاح كرده نظريه رفتار برنامه ريزي شده ر ارائه داد. در نظريه رفتار برنامه ريزي شده رفتار فقط تحت تاثير قصد رفتاري قرار دارد و قصد رفتاري نيز به نوبه خود تحت تاثير گرايش به استفاده هنجار ذهني و برداشت از كنترل رفتاري قرار مي گيرد .
ملاحظه ميشودكه سازه جديدي تحت عنوان برداشت از كنترل رفتاري در اين نظريه وارد شده است . اين سازه جديد از تركيب باورهاي كنترلي ( ادراك از دسترسي به مهارت ها ، منابع ، فرصت ها ) و برداشت از ميزان تاثير آنها در سهولت كار ( ارزيابي از اهميت اين منابع براي كسب اين برونداد ها ) حاصل مي گردد .(تيلور د تاد 1995 Taylor & Todd )
رفتار برنامه ریزی شده مدل گسترش یافته ای از رفتار منطقی است .که شامل فاکتور های اصلی کنترل رفتاری ادراکی ،حالت هایی که رفتار فرد هم با عامل کنترلی بیرونی و هم با عامل های کنترل درونی تحت تاثیر قرار می گیرد.

شکل 2-5) مدل رفتار برنامه ریزی شده (TPB)

مدل پذيرش فناوري
مدل پذيرش فناوري (TAM)
مدل پذيرش فناوري توسط ديويس ارائه شده است .او نخستين بار درسال 1986 اين مدل را در تز دكتري خود طرح كرده است و در سال 1989 نتايج آن را عرضه كرده است .ديويس با پيشنهاد مدل پذيرش فناوري در صدد اين است كه بستري را براي تشخيص اين موضوع فراهم آورد كه چرا كاربران فناوري اطلاعات را مي پذيرند و يا آن را رد مي كنند .مدل ديويس تطبيقي از تئوري عملي منطقي آجزن و فيشبن (1980) كه به توضيح و پيش بيني رفتار مردم در هر وضعيت مي پردازد بر كاربرد خاص فناوري اطلاعات است .
مدل ديويس نسبت به مدل هاي توصيفي پيش از خود اين مزيت را دارد كه بر پايه يك تئوري بنا شده است اين مدل عناصر بسياري از پژوهش هاي پيشين را در خود نهفته دارد( لوكاس و اسپليتر 2000) (Lucas and Spitler )
برخي از محققين به اين نكته اشاره كرده اند كه مدل پذيرش فناوري مشابه نزديكي براي مدل انتشار نوآوري است . (مورد و بناسات 1991) اگرچه سازه هاي آن را به كار نبرده است اما از نظر معنايي دو سازه فوايد درك شده و سهولت استفاده با سازه هاي مزيت نسبي و پيچيدگي مدل راجرز نزديك است . در حقيقت مي تواند مدل پذيرش فناوري را شكل خلاصه شده اي از مدل راجرز با يك مبناي مشخص تئوريك و با انطباق سازه ها بر يك فناوري مشخص يعني فناوري اطلاعات دانست ( روز و استراب 1998 Rose & Strub ) از هنگام ارائه مدل پذيرش فناوري استفاده هاي مكرري از آن پژوهش هاي بعمل آمده كه تقريبا همگي آنها در حوزه فناوري اطلاعات بوده است ( موحدي 1384)
طبق گزارش انيستيتوي اطلاعات علمي (ISI ) تا ژانويه 2000 تعداد 424 مقاله به مقاله معرفي اين مدل ارجاع داده اند .
مدل پذيرش فناوري در آمريكاي شمالي طراحي و در پژوهش هاي زيادي به كار گرفته شده و به تدريج در كشورهاي ديگر نيز اعتبار لازم را كسب نموده است. لگريس، اينگهام و كلرت در پژوهش خود تحقيقاتي را بررسي نمودند كه از مدل پذيرش فناوري استفاده كرده اند. آن ها تلاش نمودند ارزش اين مدل را در توضيح استفاده از فناوري اطلاعات مشخص نمايند. نتايج اين پژوهش نشان داد “مدل پذيرش فناوري” توانسته تقربياً 40 درصد از عوامل تاثيرگذار در استفاده از فناوري اطلاعات را در اين پژوهش پيش بيني كند و مدل نظري مفيدي براي درك و توضيح رفتار استفاده از فناوري تشخيص داده شده است. اين مدل اثر بخش ترين ابزار براي توصيف پذيرش مي باشد.
شكل زير مدل TAM را كه توسعه ديويس و ونكاتش ارايه شده است، نشان مي دهد:

متغييرهاي بيروني

شکل 2-6) مدل پذيرش فناوري اطلاعات

اين مدل از لحاظ تئوريك، ريشه در (تئوري رفتار منطقي) فيش بين و آجزن دارد كه معتقدند عقايد بر نگرش ها تاثير مي گذارد، كه منتج به قصدها و در نهايت رفتارها مي شوند.
مدل پذيرش فناوري، مدلي است كه سعي مي كند چگونگي پذيرش فناوري اطلاعات توسط افراد در انجام فعاليتشان را توضيح دهد. اين مدل نخستين مدلي است كه به طور خاص براي بررسي نحوه پذيرش فناوري اطلاعات ارايه شده است. اين مدل توسط ديويس بر پايه نظريه عملكرد منطقي معرفي شد. مدل پذيرش فناوري مشابه نظريه عملكرد منطقي مي باشد با اين فرق كه در مدل پذيرش فناوري دو عامل نگرش و برداشت از فايده بر قصد رفتاري و نهايتا بر رفتار واقعي تاثير مي گذارند.
مدل پذيرش فناوري بر دو باور مهم موثر بر استفاده از سيستم اطلاعاتي تاكيد مي كند:
اول، ادراك فرد در مورد مفيد بودن فناوري (PU) : درجه اي كه يك فرد باوردارد كه استفاده ازيك فناوري خاص عملكرد شغلي وي را ارتقا خواهد داد .
و دوم، ادراك فرد در مورد آساني استفاده (PEOU): درجه اي است كه يك فرد باوردارد كه استفاده از يك فناوري خاص نياز به تلاش اضافي نخواهد داشت (ديويس 1989)
اين دو باور در مجموع باعث ايجاد نگرش به استفاده از سيستم مورد نظر شده و به نوبه خود بر مقاصد و نيت استفاده تاثير گذاشته و در نهايت سطح استفاده واقعي را تعيين مي كند .

بر پايه اين مدل تمامي متغير هاي خارجي از قبيل ( متغيرهاي سازماني، متغيرهاي فردي و …) تنها از طريق دو عامل فوق بر قصد رفتاري و در نتيجه رفتار واقعي (استفاده) در مواجهه با فناوري اطلاعات تاثير مي گذارند. PU معياري است از باور فرد در مورد توانايي يك سيستم خاص براي بهبود بهره وري وي دركارش. PU با اثربخشي و بهره وري (صرفه جويي در زمان انجام كار) سيستم در كار فرد مرتبط است.
در سوي ديگر PEOU معياري است در مورد باور فرد درباره اين كه استفاده از يك سيستم خاص تا چه آسان و بي نياز از تلاش (تلاش ذهنيف جسمي و همچنين آسان بودن يادگيري) خواهد بود .اين دو باور، عامل هاي اصلي در شكل گيري قصد رفتاري فرد در مورد استفاده از فناوري اطلاعات هستند و هر دوي آن ها به وسيله متغيرهاي متفاوتي تحت تاثير قرار مي گيرند. مدل پذيرش فناوري توسط افراد را پيش بيني كند.
مدل تركيبي پذيرش فناوري و رفتاربرنامه ريزي شده
4-1) TAM2
ونكتاش و ديويس در سال 2000 كوشيده اند با اضافه كردن سازه هاي جديد به مدل پذيرش فناوري آن را توسعه بدهند . اين سازه هاي جديد شامل فرآيند هاي تاثير اجتماعي (هنجار ذهني ، داوطلبي و انعكاس بيروني) و فرآيند هاي ابزاري شناختي (ارتباط شغلي ، كيفيت خروجي ، قابليت توضيح نتايج و برداشت از سهولت كاربرد بيروني ) (روز و استراب 1998 Rose & Strub) به اين ترتيب اولا بر مبناي يايفته هاي تيلور و تاد (1995) كه هنجارهاي ذهني را داراي اثر معنا داراي بر استفاده يافته بودند .هنجارهاي ذهني هم طبق نظريه عمل مستدل وارد مدل شده اند .ثانيا داوطلبي (در مقابل استفاده اجباري) مورد توجه قرارگرفته و ثالثا به انعكاس بيروني هم توجه شده است .
شکل 2-7) مدل بسط يافته پذيرش فناوري 2

مدل انگيزشي
تعداد قابل ملاحظه اي از تحقيقات به وسيله تئوري انگيزش عمومي براي تشريح و تغيير رفتار مورد حمايت قرارگرفته است . در حوزه سيستم هاي اطلاعاتي ديويس و همكاران (1992) نظريه انگيزش را براي درك پذيرش و استفاده از تكنولوژي جديد به كار گرفته اند . هسته اصلي اين نظريه را دونوع انگيزش تشكيل مي دهد . انگيزش بيروني و انگيزش دروني ;
Extrinsic Motivation : درك اينكه كاربر عملي را در جهت دستيابي به پيامد هاي سودمندي از قبيل بهبود عملكرد شغلي ، بهبود حقوق و ارتقا انجام خواهد داد .
Intrinsic Motivation : درك اينكه كاربر عملي را براي غير از پيامدهاي ظاهري انجام خواهد داد .( ديويس و همكاران 1992)
خلاصه و نتیجه گیري
با پیشرفتهاي حاصل شده در فناوري اطلاعات و ارتباطات، دورکاري به عنوان رویکردي مناسب براي انجام برخی فعالیتها که قبلاً تنها از طریق محل کار امکان پذیر بود، مطرح گردیده است . همچنین توسعه استفاده از تلفن هاي همراه ، کامپیوترهاي دستی و سایر ابزار آلات ارتباطی موجب تغییر تعاریف و توانایی هاي انسان ها در انجام کارها گردیده و موجب رشد و توسعه مقوله هایی نظیر ساعات کاري متغیر و انعطاف پذیر و دورکاري شده است. در این فصل ابتدا به بیان مفاهیم اولیه دورکاري و انواع آن پرداخته شد. سپس مزایا و مشکلات پیاده سازی دورکاری بیان شد و در پایان مدل های پذیرش فناوری و تعاریف اولیه آن آورده شد.

فصل سوم
مروری بر تحقیقات انجام شده

مقدمه

فصل سوم این پژوهش اختصاص به پیشینه تحقیق دارد.هدف از تدوین این فصل ایجاد برقراری ارتباط منطقی میان اطلاعات پژوهش های قبلی با مسئله تحقیق و آشنایی با چارچوب نظری و یا تجربی مسئله تحقیق است .بخش اول به روند رویکرد به دورکاری هم در ایران و خارج از ایران اختصاص دارد .سپس مطالعات پیشین در قالب تحقیقات داخلی و خارجی بخش بندی شده است . همچنین تحقیقات از دو بعد مبتنی بر مدل های پذیرش فناوری و مبتنی بر ادبیات موضوعی بررسی شده اند .در پایان جدولی بطور خلاصه تحقیقات انجام شده دسته بندی شده آورده شده است .
وضعیت دورکاری

دورکاري بحث تازه اي در اشتغال نيست و قدمت زيادي در تمام دنيا دارد. بسياري از شركت هاي بزرگ دنيا از جمله از [39] CISCO, IBM

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد دورکاری، توسعه منطقه، سوانح طبیعی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد دورکاری، ساختار سازمانی، فناوری اطلاعات