پایان نامه ارشد رایگان درمورد الکترونيکي، توصيف، فيلد، فهرستنويسي

دانلود پایان نامه ارشد

مانند اخذ مجوز، خريد و مالکيت و البته فهرستنويسي آنها براي کتابخانهها بهوجود آمد و کتابهاي الکترونيکي در چند سال اخير با توجه به صنعت نشر، موقعيت مناسب بازار و کارايي در نقش يک محصول توجه زيادي را به خود جلب کردهاند.
قواعد فهرستنويسي انگلوامريکن ويرايش دوم (1978)، بر اساس يک چشمانداز سوگرفتهي شغلي نوشته شده است که تاقبل از پيدايش رسانهي الکترونيکي به خوبي قابل استفاده بود. توصيفها از قواعد فهرستنويسي انگلوامريکن ويرايش دوم بازنگري شده در سال 2002، فصل 9 (منابع الکترونيکي) و تفسيرهاي قواعد کتابخانهي کنگره براي فصل 9 پيروي ميکنند. در ذيل براي دسترسي مستقيم به کتابهاي الکترونيکي ذخيره شده روي ديسک ثابت، دسترسي از راه دور به کتابهاي الکترونيکي روي وب، و دسترسي مستقيم به کتابهاي الکترونيکي روي لوح فشردهي نوري ارائه ميدهد.
1- فيلدهاي کنترل
کتابهاي الکترونيکي بايد بر اساس چهارچوبي که براي کتاب استفاده ميشود، فهرستنويسي شوند. طبق آن، نوع رکورد در راهنما باa براي زبان مواد کدگذاري شده است. تنها فيلد مهم ديگر در فيلد کنترل 008 براي کتابهاست که کاراکتر (فرم اثر) است و در جايگاه 23 قرار دارد. اين فيلد با حرف S براي الکترونيک کدگذاري شده است. بهعلاوه، فهرستنويس کتابهاي الکترونيکي لازم است که فيلد 006 را براي منابع الکترونيکي و فايلهاي رايانهاي اضافه نمايد.
2. فيلدهاي دادههاي متغيير: شمارهي کنترل کتابخانهي کنگره، شمارهي استاندارد بين المللي کتاب و ردهبندي
فيلدهاي متغيير شامل: شمارهي کنترل کتابخانهي کنگرهي، شماره استاندارد بينالمللي کتاب159 (شابک) يا شايد شمارهي ناشر-که دادههاي آشنا و استاندارد رايج در رکورد فهرستنويسي تک نگاشتها هستند ميشود. کتابهاي الکترونيکي بيشتر داراي شمارهي کنترل کتابخانهي کنگره و شمارهي استاندارد بينالمللي کتاب اختصاص يافته به نسخهي چاپي آن کتاب هستند. اين اطلاعات، بيشتر در دادههاي فهرستنويسي پيش از انتشار، در صفحات ممکن است شامل پشت صفحهي عنوان نسخهي الکترونيکي باشند. بهعلاوه شمارهي استاندارد بينالمللي کتاب براي نسخهي الکترونيکي کتاب، در صورت موجود بودن، معمولا ممکن است قبل از صفحه عنوان يا بعد از اطلاعات فهرستنويسي پيش از انتشار160 قرار گيرد. همهي اين اطلاعات روي يک رکورد براي يک کتاب الکترونيکي با کمترين تغيير، معتبر است. در فيلد 010 براي شمارهي کنترل کتابخانهي کنگره، فهرستنويس بايد شماره را وارد نمايد، اما آن را در فيلد فرعي SZ کدگذاري نمايد تا مشخص شود که آن شماره براي اين فرم اثر، معتبر نيست. فهرستنويسان همچنين بايد شمارهي استاندارد بينالمللي کتاب را براي منابع چاپي با فيلد فرعي $Z کدگذاري نمايند، اما شمارهي استاندارد بينالمللي کتاب الکترونيکي در فيلد فرعي $a کدگذاري ميشود.
ردهبندي ميتواند به روشهاي مختلفي انجام شود و بايد براساس تجزيه و تحليل موضوع منبع، مانند ديگر انواع منابع کتابشناختي صورت گيرد. اگر کتابخانه دسترسي مستقيم به منابعي داشته باشد که قرار است با استفاده از ردهبندي کتابخانهي کنگره يا ردهبندي ديويي منظم شوند، پس فهرستنويس بايد شمارهي بازيابي را تعيين نمايد. اگر منبع دور از دسترس باشد، شمارهي بازيابي براي مکانيابي لازم نيست؛ زيرا شناسگر واحد منابع161 اين وظيفه را انجام ميدهد. به هر حال شمارهي رده براي برخي اهداف ديگر هم ممکن است تعيين شود، مانند تورق مجازي يا گسترش مجموعه و مديريت.
3. يادداشت فيلدهاي دادههاي متغيير براي توصيف کتاب الکترونيکي
فيلدهاي دادههاي متغيير که براي فهرستنويسي منابع کتابشناختي چاپي استفاده شده، براي توصيف منابع کتابشناختي الکترونيکي نيز توصيه شده است. متعاقب قواعد براي توصيف که در فصل 1و2 قواعد فهرستنويسي انگلوامريکن ويرايش دوم 2002 نيز بهکار ميروند. اين مقاله براساس آشنايي ابتدايي با اين قواعد و دانش پايه از فهرستنويسي تکنگاشتها تاليف شده است. از اين پس بحث روي کاربرد قواعد خاص است که در فصل 9 براي توصيف منابع الکترونيکي همانگونه از اين فايل مستند ملي استفاده شود. فهرستنويسان نبايد يک عنوان قراردادي براي يک کتاب الکترونيکي با استفاده از واژهي پيوسته يا واژههاي مشابه بسازند.
4- اطلاعات عنوان
مانند ديگر منابع کتابشناختي، عنوان بايد از منبع اصلي اطلاعات يا منابع جايگزين مناسب، وقتي که اثر فاقد منبع اصلي اطلاعات است، برگرفته شود. منبع اصلي اطلاعات براي انواع مختلف منابع الکترونيکي، همانطور که در قاعده 9.0BI ويرايش دوم قواعد انگلوامريکن (بازنگري 2002) آمده است، خود منبع است؛ يعني هر نوع اطلاعات با ارزشي که بهطور رسمي در تعدادي منابع انتخاب متنوع، مانند صفحه عنوان، فايل درباره، يا مرا بخوان، صفحه فهرست انتخاب و برچسبهاي موجود است. بهعلاوه وقتي که اطلاعات از منبع اصلي در دسترس نيست، اطلاعات تهيه شده بهوسيلهي ناشر، تهيه کننده، و توزيع کننده نيز ممکن است مورد استفاده قرار گيرد که شامل اطلاعات توصيفي ناشر است، که مخصوص منابع الکترونيکيست و در وبسايت ناشر يا توزيع کننده وجود دارد. فهرستنويسان بايد توصيف عمومي مواد را در کروشه، درست بعد از عنوان کامل ذکر کنند. توصيف عمومي مواد مورد تأييد براي کتابهاي الکترونيکي تحت قاعده 11.C1 فهرست 2 ويرايش دوم قواعد انگلوامريکن (2002)، منابع الکترونيکي162 است. استناد به منبع خاص اطلاعات استفاده شده براي عنوان منابع الکترونيکي در فيلد يادداشت لازم و ضروريست. منبع کميتهي خطمشي فهرستنويسي يادداشت عنوان163 براي منابع اينترنتي، مثالهاي مفيدي براي زماني که از استناد به واژهي منبع مطمئن نيستيم، محسوب ميشود.
5- اطلاعات ويرايش
اطلاعات دربارهي شرح ويرايش موجود بايد مانند ديگر منابع کتابشناختي در فيلد 250، ذکر شود. اگر شرح ويرايش از منبعي غير از منبع اطلاعات عنوان، گرفته شده باشد، لازم است که منبع شرح ويرايش در فيلد يادداشت ذکر شود.
6- اندازه و نوع منبع
اطلاعات دربارهي اندازه و نوع منبع الکترونيکي در فيلد 256 ذکر ميشود. قاعدهي 9.3B1 از تفسيرهاي قواعد کتابخانهي کنگره، به فهرستنويسان توصيه ميکند که هنگام فهرستنويسي بنيادي يک منبع الکترونيکي، اندازه و نوع منبع، هر دو، حذف شود. بههر حال، موسساتي که استفاده از اين ناحيه توصيف را در فيلد 256 ترجيح ميدهند، بايد از عبارت دادههاي الکترونيکي استفاده نمايند و ويژگيهاي هر فايل را که به آساني در دسترس است، تهيه نمايند. راه ديگر، ثبت اطلاعات در يک يادداشت براساس قاعده 9.7B8 است. در اين مورد فهرستنويس ميتواند از فيلد 516 استفاده کند. براي کتابهاي الکترونيکي که ممکن است قابليت انتقال بهويژه به رايانههاي جيبي يا دستگاه دستيار رقمي شخصي داشته باشند، براي آنکه فضاي فايل ممکن است محدود باشد، اندازهي فايل اگر در دسترس باشد، اطلاع فوقالعاده مفيديست که بايد ثبت شود. اطلاعات ويژگيهاي فايل در فيلد 256 بايد در پرانتز قرار گيرد و رکوردها و بايتها يا اندازهي فايل بهوسيله کولن از هم جدا شود. فيلد 516 يک شکل ثابت ندارد، بنابراين فهرستنويسان ممکن است از يادداشتهاي متني آزاد استفاده کنند.
7- نشر، توزيع و جز آنها
تغيير صريح در بازنگري قواعد فصل 9 براي اين است که همهي منابع الکترونيکي که از راه دور منتشر ميشوند، دربرگيرد. اين امر براي کتابهاي الکترونيکي که بهصورت تجاري در دسترساند، مهم نيست، اما براي کتابهاي الکترونيکي که بهوسيلهي اشخاص يا توزيع کنندگان آزاد در اينترنت توزيع ميشود مهم است، مانند اسناد اچ.تي.ام.ال که شامل کتابهاي الکترونيکي هم ميشود. فهرستنويس بايد از قانون 9.4F4 آگاه باشد، که استفاده از آخرين تاريخ حق مولف موجود را، زماني که چندين تارخ حق مولف در منبع وجود دارد، توصيه ميکند. بهعلاوه اين قانون به فهرستنويس آموزش ميدهد که شروط اختياري قاعدهي 9.4D1 ويرايش دوم قواعد انگلوامريکن 2002 را که بهکار بردن نام توزيع کننده است، استفاده کند. نام توزيع کننده با استفاده از کروشه به کمک عبارت ] توزيع شده بهوسيله164[ قبل از نام توزيع کننده و يا بعد از نام توزيع کننده، توصيف ميشود.
8- توصيف فيزيکي
توصيف فيزيکي يک منبع الکترونيکي به نوع منبع در دست بستگي زيادي دارد. براي همهي منابع الکترونيکي که از راه دور در دسترساند، توصيف فيزيکي حذف ميشود. براي منابع الکترونيکي موجود در رسانههاي قابل دسترسي مستقيم، چند واحد فيزيکي و توصيف ويژهي مواد ذکر ميشوند. شيوهي جديد براي توصيف فيزيکي، استفاده از اصطلاحات متداول براي توصيف ويژه مواد است. فهرستنويسان ممکن است اکنون از عباراتي مانند: لوح فشردهي نوري، لوح فشرده مخصوص عکس165 و لوح فشردهي ديجيتالي (دي.وي.دي)166 استفاده کنند. تفسيرهاي قواعد کتابخانهي کنگره بازنگري شده در مورد قاعدهي 9.5B1، توصيه ميکند که براي فهرستنويسي بنيادين، شرط اختياري را بهکار بريد. فهرستنويسان همچنين بايد اطلاعاتي دربارهي رنگ و صدا، در صورت موجود بودن ارائه دهند. در پايان، قانون اصلاح شده براي اندازه، اجازه ميدهد که بهطور اختياري ابعاد رسانه را با استفاده از واحدهاي متريک که توصيف فيزيکي را با ديگر توضيحات ساختاري هماهنگ ميکند، معين کنند. با وجود اين، قاعدهي 9.5D1 تفسيرهاي قواعد کتابخانهي کنگره، اعلام ميدارد که اين گزينه نبايد بهکار رود، بنابراين فهرستنويس بايد از واحدهاي اندازهگيري امريکايي براي ابعاد رسانههاي قابل دسترسي مستقيم، استفاده کنند.
9- شرح فروست
قواعد براي نوشتن شرح فروست براي منابع الکترونيکي متفاوت نيست. با وجود اين، اطلاعات ناشر به مثابهي يک منبع پيشنهادي اطلاعات براي اين قسمت پذيرفته شده است. بدين معنا که شرح فروستي که روي وبسايت ناشر يا توزيع کننده يافت ميشود ولي روي خود منبع يا جعبهي آن يا ديگر اطلاعات همراه يافت نميشود، براي استفاده در رکورد معتبر است. مثالهايي از اين موارد بايد نادر باشد و استفاده بايد بهصورت معقول انجام گيرد بهويژه اگر از يک وبسايت به مثابهي منبع اطلاعات استفاده شده باشد. اگر فهرستنويس احساس کند که ثبت اطلاعات فروست لازم است يا در توصيف منبع موثر و مفيد خواهد بود، بايد اطلاعات فروست را به همراه منبع آن و تاريخ مشاهدهي آن در فيلد يادداشت، فقط براي احتياط، ثبت نمايد.
10- يادداشتها براي کتابهاي الکترونيکي
چندين يادداشت براي يک توصيف کامل از کتاب الکترونيکي لازم است. اين يادداشتها در دستورهاي تعيين شده در قواعد فهرستنويسي انگلوامريکن 2002 ارائه شدهاند. ويژگي و دامنهي يادداشت در فيلد 516، که اولين يادداشت قانونمند نيست و ممکن است ديگر اطلاعاتي را که هماکنون در رکورد معين و مشخص شدهاند تکرار نمايد. با وجود اين، اگر بهنظر ضروري برسد، يادداشت ميتواند ساده و روشن بيان شود. متن بهکار رفته براي ويژگي و دامنهي يادداشت، تعيين نشده است، اما ممکن است مطابق با رهنمودهاي مشابه تعيين شود در نوع و اندازه منابع (بخش قبلي اين مقاله) بهوجود آيد. يادداشت در مورد نيازهاي سيستم لازم و ضروريست و بايد در توصيف کامل رکورد منابع الکترونيکي ذکر شود. براي منابع دور از دسترس، روش دسترسي بايد توصيف شود. فهرستنويسان براي منابع در دسترس، بايد هر نوع نيازهاي سختافزاري يا نرمافزاري را که به آساني در دسترس و مشخص هستند تعيين نمايند. علاوه بر اين، اگر منبع اخذ عنوان کامل و شرح ويرايش با منبع اطلاعات عنوان متفاوت باشد، همواره بايد بهعنوان يادداشتهاي جداگانه ثبت شود. اگر عنوان يا اطلاعات شرح ويرايش از يک منبع گرفته شده (معمولا يک وبسايت) که ممکن است در آينده تغيير کند، فهرستنويس بايد تاريخي که اطلاعات را مشاهده کرده است ذکر نمايد. اگر منبع در ساختار ديگري نيز در دسترس است، فهرستنويسان ميتوانند نوع ديگر ساختار قابل دسترس را در فيلد 530 بيان کنند. اين يادداشت بهويژه براي رکوردهايي که بهعنوان منابع کتابشناختي ملي ارائه ميشوند، مفيد خواهد بود، اما براي استفاده در فهرستهاي محلي لازم نيست. دربارهي فهرستهاي محلي و همچنين براي مراجعان، استفاده از اين يادداشت فقط زماني که ساختارهاي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد مصرف کنندگان، خطوط تلفن Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد گروه کنترل، کتابداران