پایان نامه ارشد رایگان درمورد اضطراب اجتماعی، پردازش اطلاعات، یادگیری اجتماعی، اختلال اضطراب اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

ارتباط اجتماعي ميباشد، اما برقراري اين ارتباط براي همه به راحتي ممكن نيست و عواملي مانند: كمبود اعتماد به نفس، ارزيابي ديگران در مورد فرد، ترس از طرد شدن و انتقاد يا عوامل ديگر سبب ميشود افراد در موقعيتهاي اجتماعي احساس اضطراب كنند(انجمن روانپزشکی آمریکا، 2002). اختلالات اضطرابی انواع مختلف دارند که اضطراب اجتماعی یکی از آنهاست(کاپلان، سادوک و سادوک1994؛ ترجمه پور افکاری، 1375: 335). اين اضطراب در حالت شديد به اختلالي به نام اضطراب يا هراس اجتماعي تبديل ميشود كه علائم مشخص آن عبارتاند از: ترس شديد و مستمر از موقعيتهاي اجتماعي يا عملكردي فرد در اين موقعيتها كه ممكن است موجب شرمساري فرد شود، رويارويي يا پيش بيني با اين موقعيتها كه موجب ايجاد پاسخ اضطرابي فوري ميشود، فرد متوجه غيرمنطقي بودن ترس خود است، اين حالت موجب اجتناب از چنين موقعيتهايي ميشود يا اينكه اين موقعيتها با وحشت زياد تحمل ميشود و در نهايت اين اضطراب در عملكرد و روابط اجتماعي فرد اختلال ايجاد ميكند(انجمن روانپزشکی آمریکا، 2002).
اضطراب اجتماعی، اختلال روانی شایعی است که میزان شیوع آن در طول زندگی3 تا 13 درصد برآورد شده است(سادوک و سادوک، 1385). اوج شروع این اختلال در دهه دوم عمر است(محمودی و همکاران، 1389). شيوع 13 درصدي اين اختلال در جامعه، آن را در جايگاه سومين اختلال روانپزشكي پس از اختلال افسردگي اساسي و وابستگي به الكل قرار داده است(کسلر81و همکاران، 2005). تحقيقات نشان دادهاند كه سن شروع اين اختلال در حدود 15 سالگي و 90 درصد بيماران سن شروع را قبل از 25 سالگي گزارش نمودهاند(فرمارک82، 2002). در بزرگسالان اين اختلال در زنان شايعتر است، اگرچه بزرگسالان گزارش ميدهند كه علائم اين اختلال را از كودكي تجربه نمودهاند ولي در كودكان شيوع اين اختلال در هر دو جنس يكسان است(بیدل83 و همکاران، 2004). معمولأ اين اختلال به دورهاي درازمدت از ناتواني ميانجامد(بروس84 و همکاران، 2005). مبتلايان به اين اختلال از آسيبهاي چشمگيري در كارهاي روزانه، روابط اجتماعي و شغلي رنج ميبرند(ریچ و هافمن85، 2004). پیش بینی شده است كه 50 تا 80 درصد مراجعان مبتلا به اين اختلال حداقل يك اختلال رواني ديگري نيز دارند(ویچن و فم86، 2003).
مبتلایان به اضطراب اجتماعی، که عنوان دیگر آن«فوبی اجتماعی» میباشد، از تحقیر شدن و شرمساری در موقعیتهای اجتماعی خاص نظیر: گفتگو در جمع، دفع ادرار در توالت عمومی و صحبت در قرار ملاقات به شدت میترسند. اوج شروع اضطراب اجتماعی در دهه دوم عمر است(کاپلان، سادوک و گرب،1994؛ ترجمه پور افکاری، 1375). اختلال اضطراب اجتماعي(هراس اجتماعي) از طريق مشخصه ترس از مشاهده و ارزيابي توسط ديگران شناخته ميشود(انجمن روانپزشکی آمریکا، 2000). در موقعيتهاي اجتماعي افراد مبتلا به هراس اجتماعي از اين كه چيزي بگويند يا عملي انجام دهند كه توجه منفي ديگران را به خود جلب كند، بيمناكند(مررای87، 2003). هراس اجتماعي يك اختلال اضطرابي مزمن است كه مشخصه آن ترس از شرمنده شدن در موقعيتهاي اجتماعي و به تبع آن اجتناب از اين موقعيتها ميباشد. اين بيماري ميتواند باعث ايجاد محدوديت در شيوه زندگي شده و به طور معناداري تصميمات مهم زندگي فرد را تحت تأثير قرار دهد و در اغلب موارد باعث از دست رفتن بسياري از فرصتهاي مهم براي بيمار گردد(ویچن و فم، 2001). اختلال اضطراب اجتماعی از جمله اختلالهای اضطرابی است که در آن اضطراب، در برخی موقعیتهای معین و یا در برابر اشیاء خاص(خارج از وجود بیمار) در حالی که معمولاً خطرناک نیستند، بروز میکند. در نتیجه، فرد از این موقعیتها و اشیاء به طور جدی اجتناب نموده و یا از اضطراب شدید آنها را تحمل میکند. ترس از تحقیر و شرمساری در حضور دیگران علامت اصلی این اختلال است(توزنده جانی، 1386). این اضطراب بیشتر در روابط بینفردی ایجاد میشود، اما با هر علتی که ایجاد میشود موجب کاهش کارآمدی و بازداری مهارتها اجتماعی میشود، حتی در مواردی که فرد مهارت اجتماعی بالایی دارد(همان منبع). ویژگی تشخیصی اصلی آن ترس بارز و پایدار از موقعیتهای اجتماعی است که در آنها احتمال دستپاچگی برای شخص وجود دارد. الگوهای شناختی معاصر این فرض را مطرح میکند که افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی موقعیتهای اجتماعی را زیانبار میدانند. این افراد بر این باورند که رفتارشان از نظر اجتماعی پیامدهای مصیبت باری خواهد داشت(هافمن و لو88، 2006).
هراس اجتماعي با ساير اختلالات اضطرابي، افسردگي و وابستگي به الكل(لیدیرد89، 2001) و گسترهاي از اختلالات شخصيت به ويژه اختلال شخصيت اجتنابي همراه است(مارتین استوتیر90 و همکاران، 2003). از اين رو اين اختلال در سالهاي اخير، به عنوان اختلالي داراي اهميت در زمينه بهداشت همگاني در نظر گرفته شده است((فرمارک، 2002).
اضطراب اجتماعی دارای دو خرده مقیاس به قرار زیر است:
اجتناب و پریشانی اجتماعی: یعنی دوری گزینی از جمع و کنارهگیری از مردم و داشتن احساس منفی در ارتباطهای اجتماعی(مشاک، 1385).
ترس از ارزیابی منفی: ترس بارز و مستمر از یک یا چند موقعیت یا عملکرد اجتماعی که در آن شخص با افراد ناآشنا مواجه است یا ممکن است موضوع کنجکاوی آنها قرار بگیرد(همان منبع).
در این چارچوب، روی دادن چند فرایند، اضطراب اجتماعی را ایجاد کرده و تداوم میبخشد. زمانی که فرد مبتلا به هراس اجتماعی، در یک موقعیت اجتماعی قرار میگیرد یا فقط آن را پیشبینی میکند یک بازبینی ذهنی از ظاهر و رفتار بیرونی خودش به صورتی که به نظر دیگران میرسد، شکل میدهد. این بازبینی ذهنی ظاهر و رفتار متشکل از انواع درونشدها نظیر اطلاعات فراخوانی شده از حافظه بلندمدت(یادآوری ظاهر کلی، تجربه قبلی از آن موقعیت و غیره) نشانههای درونی( نشانههای جسمانی و گرفتگی عضلات) و نشانههای بیرونی( بازخورد از سوی حضار) میباشد. منابع زیادی به جنبههای مشخص تصویر خود(عموماً جنبههای که به موقعیت مرتبط و بالقوه منفی هستند) و نیز بازبینی تهدید بالقوه بیرونی(نشانههای ارزیابی منفی مانند اخم کردن و کسل شدن حضار) اختصاص داده میشود(رپی و هیمبرگ، 1997؛ به نقل از طهماسبی مرادی، 1384). غیر از تخصیص منابع قابل توجهی، به تهدیدهای بیرونی و بازنمایی ذهنی ظاهر و رفتار شخص، این افراد معیارهای حضار درباره عملکرد خود را نیز پیشبینی میکنند. سپس، این بازنمایی ذهنی از خود را با معیارهای دیگران مقایسه کرده تا درک حضار از عملکرد فرد و از خود فرد برآورد شود. یعنی معلوم شود که آیا فرد طبق انتظار حضار عمل میکند یا نه. تفاوت این دو بازنمایی، ارزیابی منفی حضار و پیامدهای اجتماع آن را تعیین میکند. این ارزیابی منفی پیشبینی شده، اضطراب بیشتری تولید میکنند که اجزاء فیزیولوژیک، شناختی و رفتاری دارد و بازنمایی ذهنی فرد از ظاهر و یا رفتار مشاهده شده از سوی دیگران را تحت تأثیر قرار داده و این دو را از نو تکرار میکند(همان منبع).

2-1-4- 2- دیدگاههای مختلف در خصوص اضطراب
2-1-4-2-1- نظریه روانکاوی91
مهمترین عاملی که بر اساس نظریه تحلیل روانی علت تمام بیماریهای روانی محسوب می شود، اضطراب است. مفهوم اضطراب در مکتب تحلیل روانی نقش برجستهای دارد. فروید اضطراب را«درد روانی» نامیده است. یعنی به همان صورت که اگر بدن دچار زخم، التهاب و بیماری گردد، اولین نشانه آن به صورت تب ظاهر میشود، اگر فرد از نظر روانی دچار مسئله و مشکل شود، نخست نشانه آن به صورت اضطراب جلوهگر میگردد. اضطراب هم علت محسوب میشود هم معلول، یعنی علت ناراحتیهای روانی، اضطراب است، همچنین هرگاه، فرد با مسئله و مشکل روانی مواجه گردد که موجب به هم خوردن تعادل روانی او شود، احساس اضطراب میکند. منبع اضطراب هر چه باشد، تجربهای بسیار دردناک است و فرد برای آن که، آن را تجربه نکند، به هر عملی متوسل میشود. یکی از این واکنشها مکانیسمهای دفاعی است که مانورهای روانشناختی است که افراد به منظور احتراز از اضطراب از آن استفاده میکنند(لانگ92، 1994). به نظر فروید بین اضطراب عینی و اضطراب روان رنجور(نوروتیک) تفاوت وجود دارد. او اولی را پاسخی واقع بینانه در برابر خطری بیرونی و همسان با ترس و دومی را اضطرابی که ریشه در یک تعارض ناهشیار درونی دارد، محسوب کرد. فروید اضطراب را نتیجه یک تعارض ناهشیار میدانست که بین تکانههای اید و محدودیتهایی که ایگو و سوپر ایگو اعمال میکنند، ایجاد میشود. در این راستا آدمی برای کاهش سطح اضطراب خود، با استفاده از تدابیر دفاعی(مکانیسمهای دفاعی)، تکانههای اضطراب را از بخش هوشیار ذهن به بخش ناهشیار میراند(بواسحاقی، 1388: 57). فروید معتقد است، اضطراب بهایی است که بشر کنونی برای تمدن میپردازد. به نظر میرسد در این عصر به اصطلاح تمدن، مشکلاتشان همواره رو به تزاید است. در مقابل، آدلر معتقد است اضطراب بهایی است که بشر کنونی برای بیتمدنی میپردازد(لانگ، 1994).

2-1-4-2-2- نظریههای رفتاری93
طبق نظریههای رفتاری اضطراب یک واکنش شرطی در مقابل محیطی خاص است یک احتمال دیگر در سبب شناسی این است که شخص با تقلید واکنشهای اضطرابی والدین خود، ممکن است واکنش درونی اضطراب را یاد بگیرد. در این الگو رفتار اجتنابی اگر سطح اضطراب را کاهش دهد تقویت میشود و چنانچه رفتار اجتنابی به طور مکرر و مؤثر موجب کاهش اضطراب گردد به عنوان یک رفتار یادگرفته شده پایدار میماند(گنجی، 1376: 35 ). ماور یک نظریه دو عاملی برای ایجاد و نگهداری هراس ارائه داد، بر طبق این نظریه در آغاز ترسها از طریق شرطی سازی کلاسیک شکل میگیرند و به دنبال آن فرد میآموزد که با اجتناب و دوری کردن از ترس خود بکاهد، مرحله دوم این فرایند شرطی شدن ابزاری نام دارد، به دلیل اینکه اجتناب از عامل ترس موجب کاهش اضطراب میشود، پاسخ اجتناب نگهداری شده و بلافاصله تقویت میشود(همان منبع).

2-1-4-2-3- نظریه شناختی94
همهی نظریههای شناختی به نقش یک عامل مهم در ایجاد و حفظ اختلال اضطراب اجتماعی اشاره کردهاند و آن پردازش سوگیرانه اطلاعات است. پژوهشها، پیشنهاد میکنند که بیماران مبتلا به هراس اجتماعی با سوگیریهایی در موارد زیر مشخص میشوند. تعبیر منفی وقایع اجتماعی بیرونی، کشف پاسخهای منفی از جانب دیگران، به هم خوردن تعادل توجه بین پردازش بیرونی و پردازش متمرکز بر خود، استفاده از اطلاعات درونی برای ساختن یک طرز فکر در مورد این که از دید دیگران چگونه به نظر میرسند، یادآوری اطلاعات منفی در مورد عملکردهای خود و هم چنین تنوعی از پردازشهای پس از واقعه95 و پیشبینی شکست قبل از رویارویی با موقعیت(رپی و هیمبرگ، 1997؛ به نقل از طهماسبی مرادی، 1384). تئوريهاي شناختي در زمينه اضطراب حاكي از آن هستند كه توجه انتخابي به تهديدها، اضطراب را شديدتر كرده و قضاوت در زمينه رويدادهاي اجتماعي را به انحراف ميکشاند(تايلر96، 2010). پردازش شناختی در ایجاد و تداوم اضطراب اجتماعی نقش مهمی ایفا میکنند. نظریه پردازان شناختی بر نقش ادراکات و ارزیابیهای تحریف شده از روابط بینفردی، تحریف در پردازش اطلاعات اجتماعی، اجتناب شناختی از رویدادهای محیطی، پردازش پسرویدادی بعد از برقراری روابط بینفردی و پردازش اطلاعات اجتماعی تأکید میورزند. از جنبه شناختی راهبردهای اجتناب شناختی و پردازش پسرویدادی نقش مهمی در شکلگیری اضطراب اجتماعی دارند(هافمن97، 2007).

2-1-4-2-4- نظریه یادگیری اجتماعی98
در نظریه یادگیری اجتماعی، به جای تعارض درونی، شیوههایی مورد توجه قرار میگیرند که طی آن اضطراب از راه یادگیری با برخی موقعیتها مرتبط میشود(اضطراب به عنوان پاسخ آموخته شده در نظر گرفته میشود)(بواسحاقی، 1388: 57). روانشناسان اجتماعي اعتقاد دارند اضطراب كه عاملي مخرب و نابود كننده است، از طريق يادگيري و الگوبرداري آموخته ميشود و میتواند باعث كاهش رضايت از زندگي افراد باشد. اضطراب اجتماعي به اضطراب يا تجربه هراس كه در موقعيتهاي ميان فردي يا عملكردي ايجاد ميشود، اطلاق ميشود. افراد داراي اضطراب

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد ابراز وجود، آموزش مهارت، ایفای نقش، مهارتهای اجتماعی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد عزت نفس، هراس اجتماعی، افراد مبتلا، یشرفت تحصیلی