پایان نامه ارشد رایگان درمورد اخلاق سازمانی، مدیریت اخلاقی، مسئولیت اجتماعی، اصول اخلاقی

دانلود پایان نامه ارشد

معنوی تعادل ایجاد می‬شود، تعریف کرده‬اند.
(فقیهی و رضایی‬منش،1384: 5)
6
اخلاق تلاشي منظم براي درك و فهم تجربههای اخلاقي فردي و اجتماعي میباشد، كه تعيين‬كننده اصولي براي هدایت انسان به جهت گسترش ارزش‬هاي رفتاري و خصايص ويژه است.
(دی جرج17،2005: 20)
7
معيارها و الگوهاي سنجيده و پسنديدة حاكم بر رفتار انساني تعريف كرد كه موجبات همكاري، صلح و تداوم حيات جمعي را فراهم ميآورد. اخلاق جنبة تكليفي دارد و به ارزشها مرتبط است، به عبارت ديگر بايدها و نبايدهاي حيات جمعي را بيان ميكند.
(خانی جزنی،1387: 92)
8
عبارتست از قواعد ارزشی و هنجاری یک جامعه که در رفتار افراد آن انعکاس می‬یابد.
(عادل‬آذر و همکاران،1387: 1)
9
اخلاق به عنوان مجموعهای از اصول است که اغلب به عنوان منشوری برای تسهیل در امور و هدایت کارها استفاده میشود.
(قربانیزاده و کریمان،1389: 49)

ادامه‬ی جدول 2-1) تعاریف مختلف از اخلاق
ردیف
تعریف اخلاق
منبع
10
شامل معیارهایی است که به وسیله آن‬ها می‬توان در خصوص درستی یا نادرستی اعمال انسان قضاوت نمود.
(کوپر و همکاران18،2009: 1065)
(منبع: یافتههای محقق بر اساس مطالعه ادبیات موضوع)

بدین ترتیب، تمامی این تعاریف به دنبال مشخص کردن حیطههای مختلف احساسات و تعاملات انسانی هستند و بدیهی است که نه تنها یک تعریف قابل قبول جهانشمول از اخلاق وجود ندارد، بلکه میان دیدگاهها و رهیافتهای مکاتب فکری نیز قرابتی دیده نمیشود.
همگي مكاتب اخلاقی، مفاهيمي از قبيل نفع‬گرايي19، وظيفه‬شناسي20، خودمحوري21، فضيلت22 و اصول اخلاقي را شامل میشوند، امّا تنها به اين مفاهيم محدود نمي‬شوند و هر يك به طور مستقل در پي فهم و تبيين مفهوم اخلاق هستند (امینیفسخودی،1387: 99).
اخلاق مشخص می‬کند چه کسی مسئول عملی است که به انجام آن مکلف است. اخلاقی بودن و اخلاقی عمل کردن شامل انجام دادن اقداماتی است در جهت کسب اطمینان از اینکه رفتار اخلاقی همواره در همه شرایط اعمال می‬گردد. اخلاق یعنی اصول معنوی و ارزش‬هایی که بر رفتار شخص یا گروه حاکم است، مبنی بر اینکه درست چیست و نادرست کدام است، ارزش‬های اخلاقی تعیین‬کننده معیارهایی هستند مبنی بر اینکه از نظر رفتار و تصمیم‬گیری چه چیز خوب یا بد است (دفت23،1385: 648). این واژه همچنین، به حوزه عمل و رفتار اختیاری انسان مربوط می‬گردد و در مورد این افعال به ارزش‬گذاری می‬پردازد. مجموعه ارزش‬گذاری در اخلاق عبارت است از خوبی و بدی، صواب و ناصواب، بایسته و نبایسته. در این مجموعه ارزش‬هایی مانند زیبایی که مربوط به حوزه‬های دیگر می‬باشد، قرار نمی‬گیرد (بشیری و هراتی‬نیک،1390: 26).
وارنوک24 دو گونه طبقهبندی از اخلاق را ارائه کرده است؛ در طبقهبندی اول اخلاق شامل علم و فلسفه میشود، علم اخلاق وظیفه‬ی تعیین رفتارهای زشت و نادرست و بد و ناپسند در مقابل رفتارهای نیک و درست و خوب و پسندیده را بر عهده دارد. در حالی‬که، وظیفه‬ی فلسفه اخلاق تبیین معانی و چیستی مفاهیم اخلاقی (از قبیل: تعریف و تحلیل مفاهیم اخلاقی، ماهیت گزاره‬های اخلاقی، منطق و معرفت‬شناسی اخلاق) است که کاری بیرون علمی (بیرون از حوزه‬ی علم اخلاق) و متعلق به معرفت‬های درجه دوم است. در تقسیم‬بندی دوم، اخلاق به سه دسته طبقه‬بندی شده است:
1- اخلاق توصیفی (که شامل تحقیق‬های تجربی- توصیفی، علمی و تاریخی انسان‬شناسان، جامعه‬شناسان در زمینه‬های اخلاقی می‬شود).
2- اخلاق هنجاری (که همان علم اخلاق است بیان‬کننده اصول و احکام اخلاقی مانند دزدی بد است و یا نباید دزدی کرد).
3- فلسفه‬ی اخلاق (که وظیفه‬ی تبیین‬گری و پاسخ دادن به چرایی‬ها را بر عهده دارد و مثلاً باید پاسخ دهد که چرا دزدی بد است و یا چرا نباید دزدی کرد)(وارنوک،1380: 33-36).
2-1-1-2) انواع اخلاق در سازمان‬ها
اخلاق هر سازمان نشاندهنده ارزشها و باورهای آن سازمان و در مجموع گویای فرهنگ سازمانی حاکم بر آن است (الوانی و همکاران،1388: 405). توجه به اخلاق در محيط كار منافع بسيار زيادي براي رهبران و مديران دارد؛ اعم از منافع عملكردي و منافع اخلاقي. اين مطلب بخصوص در عصر حاضر كه مديران با ارزشهاي بسيار متنوعي در محيط كار سروكار دارند صادق است. در این بخش سعی شده است تا تعدادی از انواع اخلاق در سازمان‬ها تشریح گردد.

اخلاق سازمانی25
مقوله اخلاق سازمانی در جوامع توسعهیافته طی یک و نیم قرن گذشته به عنوان بخشی از علم مدیریت به مرور نهادینه شده است. در شکلگیری اخلاق سازمانی سه دسته عوامل فردی، سازمانی و فراسازمانی دخیل هستند. عوامل فردی شامل اخلاق شخصی، خودشناسی و خودکنترلی که به عنوان خمیرمایه اصلی زمینه‬های شکلگیری مدیریت اخلاقی در سازمان میباشد. عوامل سازمانی شامل ضوابط و مقررات سازمانی، فرهنگ سازمانی و ساختار سازمانی که مدیریت اخلاقی را نهادینه میکند و عوامل فراسازمانی شامل دولت، شرایط اقتصادی، محیطکاری و محیطهای بینالمللی میباشد که موجب جهتگیری مدیریت اخلاقی شده و نهایتاً مدیریت اخلاقی را در سازمان کاربردی و عملی میکند (الوانی و همکاران،1388: 406).
بحث اخلاق سازمانی چه در سطح فرد و چه در سطح سازمان، توجه پژوهشگران مختلف را در چهار دهه گذشته به خود جلب کرده؛ که از آن به عنوان یک چالش اساسی فراروی سازمانهای مختلف در سطح جهان یاد میکنند (کاردی و سلواراجان26،2006: 52). بنابراین اخلاق سازمانی را میتوان توصیف رفتار سازمانی بیان نمود که چالشهای سازمانی را از طریق بازخور مشارکتی حل میکند (اینر27،2010: 7). از طرف دیگر، اخلاق سازمانی بایستی مطابق با سه الگو اخلاق (منفعت‬گرایی، حقوق و عدالت) باشند، یعنی منفعت و عدالت را در مورد افراد به کار گیرد (امیرکبیری و داروئیان،1390: 85).
امروزه بحث اخلاقیات در کار، توجه زیادی را به خود جلب نموده است و محققان و نویسندگان زیادی بحث اخلاق سازمانی و اصول اخلاقی را به عنوان ابزار ارتقای محیط اخلاقی در سازمان‬ها ضروری دانسته‬اند. اخلاق سازمانی ضعیف بر نگرش افراد نسبت به شغل، سازمان و مدیران مؤثر بوده و می‬تواند بر عملکرد فردی، گروهی و سازمانی اثر بگذارد. سازمان‬ها برای نهادینه‬سازی اخلاقیات در اعضای سازمان خود ابتدا باید وضعیت موجود اخلاق سازمانی یعنی اینکه کارکنان دارای چه تصورات، ارزشها و باورهایی هستند، شناسایی کنند. در این خصوص یکی از الگوهای بسیار مهمی که ارائه شده، الگوی دایره اخلاق است (الوانی و همکاران،1389: 27).
اخلاق کسب و کار28
اخلاق تجاری به عنوان یک مفهوم علمی در غرب از نیمه دوم قرن بیستم ظهور نموده است (سونسون و وود29،2004: 189). نفوذ روزافزون شرکتهای چندملیتی و فراملی در سطح جهان باعث تقویت نقش حیاتی اخلاق تجاری در مشارکت حکومتها شده است (کاملانگ و تک‬چای30،2010: 225).
اخلاق بازار یا اخلاق بازرگانی و کسب و کار را مجموعه معیارها، استانداردها، سنتها و قواعدی میتوان دانست که هدایت کسب و کار را به عهده دارند. ضمناً اخلاق بنگاهها با مسئولیت اجتماعی آنان ارتباط دارد، امّا کاملاً بر آن منطبق نمیباشد؛ زیرا مسئولیت اجتماعی بازاریان، انواع وظایف اقتصادی، قانونی و اخلاقیای را شامل میشود، که آنها نسبت به جامعه به عهده دارند (دادگر،1385: 92). مبنای اخلاق کسب و کار استفاده از قواعد اخلاقی در تجارت است. بنابراین اخلاق کسب و کار به رعایت اصول و هنجارهای اخلاقی در فعالیتهای تجاری ارتباط دارد (منتقمی،1389: 24).
بحث اخلاق کسب و کار و مسئولیت اجتماعی در دهههای اخیر بسیار مورد توجه اندیشمندان و تجار قرار گرفته است (فاسین و همکاران31،2011: 425)، به علاوه، رعایت اخلاق و حفظ ارزش‬های اخلاقی به صورت یکی از مهم‬ترین پدیده‬هایی درآمده است که در بیشتر سازمان‬ها مورد توجه قرار می‬گیرد. اصول اخلاقی به صورت بخشی از سیاست‬های رسمی و فرهنگ‬های غیررسمی سازمان‬ها درآمده است. به طور کلی می‬توان اخلاق را مطالعه و بررسی معیارها و قواعدی دانست که راهنمای عمل افراد و گروه‬ها در انجام امور قابل قبول می‬باشد. زمانی که معیارها با کسب و کار پیوند می‬خورند برخی ملازمات پیدا می‬کند؛ یکی این است که سازمان‬ها به دنبال سود خواهند بود و دیگری لزوم ایجاد نوعی توازن بین نیازها و مصالح جامعه و خواست‬های مؤسسات می‬باشد، اینجاست که نقش اخلاق می‬تواند کارساز باشد (تقیزاده و سلطانیفسقندیس،1389: 94).
اخلاق اداری32
عدم توجه به خواستههای عمومی و فساد در نظام اداری، مشروعیت و کارآمدی دولتها را در بلند مدت تهدید میکند؛ عامل شکست سازمانها در محیط است و ادامه حیات و بقای آنان را با مشکل مواجه می‬سازد (شیخی،1390: 100). بنابراین توجه به بحث اخلاق اداری در درجه اولویت و اهمیت برای سازمان‬ها قرار دارد.
صاحبنظران تعاریف بسیاری را در زمینه اخلاق اداری مطرح کردهاند، امّا نکته قابل توجه این است که آیا تعریف واحدی از این مقوله میتوان ارائه نمود؟ پاسخ این سؤال منفی است امّا می‬توان اذعان داشت که اصول کلی اخلاق اداری مشابه هم هستند (کندی و مالاتستا33،2010: 162).
اخلاق اکنون به صورت منشور (کد) های اخلاقی سازمان و قوانین رفتار حرفه‬ای مشاغل پا به درون سازمان‬ها نهاده است. اخلاق اداری به نهضتی اصلاح‬گرایانه در مدیریت دولتی تبدیل شده است که به مطالعه و شناسایی قواعد و ضوابط رفتار انسان اداری و موضوع‬هایی چون: تدوین منشور اخلاقی، قوانین (استانداردهای) رفتاری، آموزش اخلاقیات، مدیریت اخلاقی، تصمیم‬گیری اخلاقی، فرهنگ و جو اخلاقی و زیرساخت اخلاقی می‬پردازد. «کدهای اخلاقی» یک راهنمای عملی برای کلیه‬ی تصمیم‬گیران در سطوح گوناگون سازمان است و به آنان کمک می‬کند تا بدانند در موقعیت‬هایی که در آنها ارزش‬های متضاد بروز می‬کنند، از خود بایست چه عکس‬العملی را نشان دهند. برخی از مهم‬ترین ارزش‬های اخلاقی مطرح در اخلاق اداری شامل: صداقت، درستکاری، انصاف، پاسخگویی، کارآمدی، کوشش و پشتکار، قضاوت درست، کیفیت، رعایت بی‬طرفی، عدالت، رفتار مطابق قانون، تخصص‬گرایی، شایسته‬سالاری در استخدام‬ها و ارتقاءها، تعهد، وفاداری به مافوق، مشارکت و رفتار تیمی، ترجیح منافع جمعی به منافع شخصی، رازداری و امانت‬داری می‬باشد (فقیهی و رضایی‬منش،1384: 37-39).
اخلاق حرفه‬ای34
اخلاق حرفه‬ای عبارت است از اصول و معیارهای اخلاقی که توسط سازمان‬ها بر اساس الگوهای اخلاقی تدوین شده و تمامی اعضای سازمان ملزم به رعایت این اصول که هدایتگر رفتار آنان می‬باشد، هستند (امیرکبیری و داروئیان،1390: 85). باید توجه داشت که، اخلاق حرفهای صرفاً به مفهوم بهکارگیری روشهای فلسفی خاص در کار حرفهای نیست؛ زیرا تمامی اعتقادات بر هم منطبق نیستند و این امر باعث میشود که فرد دست به انتخاب بزند و بر اساس اصول و کدهای اخلاق حرفهای و شرایط تصمیمگیری نماید (بوزوویچ35، 2007: 175).
مسایل اخلاق حرفه‬ای در دو مقوله وسیع جای دارند امّا هر دو اساساً از قدرت حرفه‬ای برمی‬خیزند. اولین مقوله مربوط است به ارتباط صاحب حرفه با مشتری و مقوله دوم با نقش حرفه‬ها و صاحبان حرفه در جامعه (به عنوان یک کل) مرتبط است. گرچه انتظار می‬رود نمونه ایده‬آل خدمت، حافظ ترویج استفاده از تخصص حرفه‬ای برای کمک (و نه ضرررساندن) باشد، امّا دانش تخصصی که صاحبان حرفه بدان دسترسی دارند و مشتریان فاقد آنند به صاحب حرفه قدرت می‬بخشد و بنابراین مشتری در موقعیتی آسیب‬پذیر قرار می‬گیرد (حمیدیه،1381: 8).
در ابتدا مفهوم اخلاق حرفه‬اي به معناي اخلاق کار و اخلاق مشاغل به کار مي‬رفت. امروزه نيز عده‬اي از نويسندگان اخلاق حرفه‬اي، از معناي نخستين اين مفهوم براي تعريف آن استفاده مي‬کنند (قراملکی،1382: 104). اخلاق حرفهای تمامی مباحث مربوط به استانداردهای اخلاقی در حرفههای مختلف مثل حقوق، پزشکی، فلسفه و … را پوشش میدهد و آنها را طبقهبندی می‬کند (بریت36،2010: 41). تعريف‬هاي مختلفي از اخلاق حرفه‬اي ارائه شده است؛ از آن جمله:
مسئولیتهای اخلاقی بنگاه در قبال محیط را اخلاق حرفهای مینامیم. این اخلاق مسئولیتهای فردی – شغلی را نیز دربر

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد کارکنان اداری، دانشگاه شیراز، هوش سازمانی، رفتار شهروندی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد منابع طبیعی، نظام اخلاقی، رفتارهای اخلاقی، رشد شناختی