پایان نامه ارشد رایگان درمورد احساس امنیت، امنیت اجتماعی، سرمایه اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

رابرت ماندل براین اعتقاد است که امنیت به لحاظ مفهومی چهره ایی متغیردارد از همین روست که ارائه تعریفی کامل از امنیت مستلزم بررسی و تحقیق در خصوص مفاهیم کلیدی چون قدرت تهدید و اتحادهاست 30 .
باری بوزان بر این اعتقاد است که مفهوم امنیت همچنان به عنوان یک ارزش مناقشه امیز سیاسی تکامل نیافته و درحاله ای از ابهام و عدم شفافیت باقی مانده است 31.
مسعود چلبی در خصوص امنیت می گوید « ناامنی حالات یا موقعیت هایی هستند که نظم و انسجام و آرامش جامعه را برهم می زنند »32 .
آرنولد ولفرز نیز معتقد است « امنیت در معنای عینی نبود تهدید برای ارزش های کسب شده و در معنای ذهنی عدم ترس و وحشت از جمله ارزش هاست 33.
عباسعلی عمید زنجانی در مورد مفهوم امنیت چنین می گوید « مفهوم امنیت مصونیت از تعرض و تصرف اجباری بدون رضایت است و در مورد افراد به معنی آن است که مردم هراس و بیمی به حقوق و آزادی های مشروع خود نداشه و به هیچ وجه حقوق آنان به مخاطره نیافتد و هیچ عاملی حقوق مشروع آنان را تهدید ننماید34 .

2 – اقسام امنیت :
امنیت در ابعاد مختلف ظهور و بروز پیدا میکند و می توان از جنبه های گوناگون امنیت در سطوح مختلف بحث نمود. برخی از اقسام مهم امنیت عبارتند از : امنیت اجتماعی ، امنیت انتظامی ، امنیت جامعوی ، امنیت جمعی ، امنیت پایدار ،امنیت انسانی ، امنیت سیاسی ، امنیت روانی ، امنیت دولتی ، امنیت داخلی ، امنیت قضایی و . . .
3 – امنیت اجتماعی :
امنیت اجتماعی دلالت بر مجموعه سیاست ها و راهکارهایی دارد که هدف از آنها ایجاد اطمینان خاطر اولیه و نسبی برای شهروندان در رویارویی با عوامل مخل آرامش و آسایش در جامعه می باشد. افراد برای تحقق امنیت و جایگاه خود در جامعه ناگزیر از عضویت در اجتماعات یا گروه های مختلف هستند. مفهوم امنیت اجتماعی برای اولین بار و به مفهوم فنی کلمه درسال 1993 توسط اندیشمندانی چون باری بوزان ، ال ویور و لیتمر تحت عنوان مکتب کپنهاک مطرح گردید. انگیزه طرح این موضوع امواج تهدیدآمیزی بود که هویت گروه ها را مورد تهدید قرار می داد .از یکسو با رشد سریع فناوری های نوین و مجتمع های بزرگ صنعتی ، هویت برخی گروه ها در هویت های حاکم هضم می شد و از سوی دیگر با گسترش مهاجرت از کشورهای فقیر و توسعه نیافته به کشورهای صنعتی و پیشرفته نوعی آشفتگی و خلاء هنجاری در میان هویت های گوناگون پدیدآمد. موضوع امنیت اجتماعی، فراغت جمعی از ترس ، اضطراب و مصونیت جان ، مال ، آبرو ، ناموس و شغل شهروندان از هر نوع تهدید و تعرض می باشد. امنیت در زندگی اجتماعی عبارت است از فراهم شدن حالت و شرایطی که شهروندان در آن محیط ، بیم و هراسی نسبت به حقوق و آزادی های مشروع خود نداشته و با آرامش به انجام فعالیت های روزمره خود بپردازند. در حقیقت امنیت یک پدیده ادراکی و احساسی است. به عبارتی این اطمینان باید در ذهن توده مردم ، دولت مردان و تصمیم گیرندگان شکل گیرد که برای تداوم یک زندگی بدون دغدغه ، وجود امنیت ضروری است. اما نکته ای که قابل ذکر می باشد آن است که امنیت یک وضعیت نسبی است. یعنی امنیت بصورت مطلق و صد در صد در جامعه محقق نمی شود هر چند تمام امکانات و توانایی های مادی و معنوی در این راه بکار گرفته شوند.
بنابراین یکی از ویژگی های اصلی این نوع امنیت آن است که جامعه مسئول بوجود آوردن ان است. امنیت اجتماعی مفهومی کلی است که شامل وضعیت سلامت ، آرامش، رفاه فرد و ثبات جامعه می شود. برخی از جامعه شناسان بر این باورند که ارکان اصلی سازنده یک جامعه نهادهای اجتماعی مانند خانواده، مذهب، تعلیم و تربیت و مانند اینهاست. در صورت فقدان این نهادها و بدون سازگاری و ارتباط متقابل آنها در درون جامعه نظمی در کار نخواهد بود. در واقع این نهادها در بستری از روابط اجتماعی و به شکلی خود جوش در طول نسل ها شکل گرفته و موجب اعمال نوعی نظارت و کنترل اجتماعی غیراقتدارآمیز بر رفتار فرد و جامعه پذیرسازی وی می شوند و به عنوان سرمایه ایی اجتماعی در نظر گرفته می شوند که از جمله ویژگی های اصلی آن تحقق امنیت اجتماعی به معنای عدم وجود ناهنجاری ها، آسیب های اجتماعی، جرم ، جنایت ، اعتیاد ، خودکشی ، فروپاشی بنیاد خانواده و امثال آن است. سرمایه اجتماعی با ایجاد نظارت و کنترل اجتماعی غیراقتدار آمیز که از مجرای احترام به عرف ، سنت ها هنجارها و ارزش های اجتماعی حاصل می شود. از یک سو به زندگی اجتماعی فرد مفهوم می بخشد و زمینه ساز مشارکت مثبت و فعال وی در زندگی اجتماعی می گردد از طرف دیگر به لحاظ پیامدهای جمعی و عمومی موجب سلامت کلی جامعه، پایداری و ثبات اجتماعی می شود.
امنیت اجتماعی به مثابه پیامد مثبت و مطلوب، حاصل اثرگذاری سرمایه اجتماعی بر زندگی فردی در گام اول و زندگی جمعی در گام بعدی است. بنابراین هرچند اصطلاح امنیت اجتماعی مفهوم امنیت برای اجتماع را مطابق با نگرشی کلی گرایانه در ذهن متبادر می سازد اما اساس مفهوم امنیت اجتماعی و تفاوت آن با امنیت عمومی، امنیت ملی و مانندآن در تآمین امنیت مادی و معنوی فرد است. امنیت اجتماعی تامین امنیت مادی و معنایی فرد و در مرحله ی بعد پیامدهای مثبت آن در عرصه ی عمومی است. در حالت کلی وجود و تأثیرگذاری سرمایه اجتماعی، فقدان ناامنی اجتماعی یعنی نبود ناهنجاری جرم و جنایت را نتیجه می دهد. و در مقابل فقدان ناامنی یا وجود امنیت اجتماعی دال بر وجود و تأثیر گذاری سرمایه اجتماعی است. لذا حفظ و تقویت سرمایه اجتماعی به مثابه علت یا متغیر مستقل، موجب تامین امنیت اجتماعی به عنوان معلول یا متغیر وابسته می شود. زیرا سرمایه اجتماعی همچون راهنمایی در موقعیت های مختلف اجتماعی هرچند خود از مجرای رفتار متقابل افراد در طول زمان شکل گرفته و تکوین می یابد اما در جایگاه نهاد مستقراجتماعی به صورت یک علت به بروزرفتارهایی خاص مطابق با موقعیت های گوناگون اجتماعی می انجامد. بنابراین سرمایه اجتماعی به عنوان یک علت بروز رفتارهای هنجار مند را به عنوان معلول ایجاب می کند و از این رو حفظ و تقویت سرمایه اجتماعی به جهت تحقق رفتارهای هنجارمند بصورت علی موجب تامین امنیت اجتماعی یعنی کاهش ناهنجاری، جرم، جنایت، آسیب ها و انحرافات اجتماعی، اعتیاد، خود کشی و مانندآنها می شود .

الف )احساس امنیت در بستر امنیت واقعی :
پیش شرط رشد جوامع و خود شکوفایی آنها مبتنی بر سرمایه ی انسانی و سرمایه اجتماعی است و این دو نیازمند امنیت و احساس امنیت است. تحقق احساس امنیت در شهروندان در جامعه مقوله ای کاملاً متمایز از بحث وجود امنیت در جامعه می باشد و لذا بسیاری بر این باورند که احساس امنیت بر وجود امنیت مقدم است. احساس امنیت موضوعی روان شناختی است. وقتی انسان با موقعیتی مواجه می شود که بطورمستقیم یا غیر مستقیم با منافع مادی و معنوی او در تضاد قرار می گیرد و به نوعی اطمینان، ایمنی، آسودگی و آرامش خاطرش را برهم می زند. در همچنین حالتی احساس نا امنی به وی دست می دهد و در چنین حالتی است هیچ چیزی برای او جالب توجه و لذت بخش نمی باشد و به عبارتی احساس دلخوشی نمی کند. لذا احساس امنیت عبارت است از احساس رهایی نسبی از تهدید و خطر. این احساس وضعیت مطلوبی را برای شهروندان به وجود می آورد که فرد در آن شرایط از آرامش جسمی و روحی برخوردار می شود. ایمنی از عواطف و احساسات زیربنایی و حیاتی برای تامین بهداشت روانی است. افراد ناامن معمولا نامتعادل اند فردی که بطور دائم احساس عدم امنیت ترس و خطر از محیط پیرامونی داشته باشد نمی تواند انسان سالمی باشد. تأثیری که احساس ناامنی بر انسان دارد حالت تنش، اضطراب، پرخاشگری و عدم تعادل است. لذا احساس امنیت معطوف به جنبه ذهنی انسان هاست و بطور کلی به معنای فقدان ترس و نگرانی در ابعاد مالی فکری و روانی شهروندان می باشد. ابراز عقاید و افکار جز در پرتو امنیت فکری میسر نمی باشد. چنانکه اطمینان در سرمایه گذاری، حفظ در آمد اموال جز در سرمایه امنیت مالی میسر نمی باشد.
لذا احساس امنیت موضوعات متنوعی را در بر می گیرد و دامنه ی آن از فرد تا اجتماع توسعه پیدا می کند و حیطه های مختلفی را از جمله نا امنی شغلی، روانی، سیاسی، جانی و قضایی را در بر میگیرد. احساس ناامنی در تقابل با احساس امنیت است. از مشخصه های احساس نا امنی احساس طرد شدن، احساس تنهایی، در معرض تهدید و خطر بودن، برداشتی خطرناک از محیط پیرامونی و دیگران، احساس عدم اعتماد، بدبینی و . . . می باشد. و واضح می باشد که وجود آثار و نشانه های این چنینی در افراد جامعه تا چه حد می تواند موجب نابودی سرمایه انسانی و اجتماعی شده و سبب ظهور و بروز ناهنجاری ها و آشفتگی های اجتماعی گردد.
احساس نا امنی در صورتی که از سطح و محدوده مشخصی در فرد یا جامعه افزایش یابد می تواند واکنش و پیامدهای غیرمنتظره ای را موجب شود. زمانی سطح ناامنی در افکار عمومی و در میان شهروندان جامعه قابل قبول می نماید که آنها مشاهده می کنند حاکمیت ونهادهای مسئول در جامعه همواره در پیش بینی و کنترل و مبارزه با عوامل نا امنی چون سرقت، راهزنی ترور،گروگان گیری، قتل، تجاوز، خشونت و نیز تبعیض اقتصادی و قضایی و تامین اجتماعی نهایت تلاش خود را می نمایند و در این رابطه با اطلاع رسانی دقیق و سرمایه گذاری هنگفت و پیگری مستمر، خود را پاسخگو می دانند. در برخی مواقع احساس ناامنی به واسطه ی عواملی چون نوع حکومت، افزایش بزهکاری، عدم کنترل مجرمان، ناکارآمدی نیروهای پلیس، محرومیت اقتصادی و اجتماعی، تبعیض، ناعدالتی قضایی و . . . ناشی می شود و بطور طبیعی فقدان امنیت احساس امنیت را در شهروندان کاهش می دهد. اما در برخی از جوامع با وجود امنیت نسبتا مطلوب و تحرک نیروهای پلیس در مقابله با متجاوزان و بزهکاران و کنترل بزهکاری احساس عدم امنیت در شهروندان به نسبت وجود امنیت رقم بالاتری را نشان می دهد. متاسفانه در ایران نیز به میزانی که امنیت وجود دارد احساس امنیت به مراتب کمتری در شهروندان مشاهده می گردد. این واقعیت در مقایسه با کشورهای مختلف آشکار می شود. به عنوان مثال نرخ سرقت از منازل در ایران 5، انگلیس 20، در استرالیا 25در هزار می باشد. یعنی به ازای یک هزار منزل مسکونی در ایران 5 منزل و در انگلیس به ازای یک هزار منزل مسکونی 20 و در استرالیا 25 منزل در سال، مورد سرقت قرار می گیرد. این مقایسه آماری نمایانگر آن است که ضریب امنیت شهروندان ایرانی بیشتر از ضریب امنیت شهروندان استرالیایی و انگلیسی است اما تحقیقات نشان می دهد که احساس امنیت شهروندان ایرانی کمتر از احساس امنیت شهروندان استرالیا و انگلیس می باشد و این موضوع بیانگر این واقعیت است که احساس امنیت اگر چه با میزان جرایم یا ضریب امنیتی موجود در جامعه ارتباط دارد ولی به عوامل دیگری نیز بستگی دارد و صرفا متأثر از آن نیست35. نکته قابل توجه آن است که در مطالعات انجام شده عمومااحساس امنیت در بین شهروندان، در بیشتر نقاط جهان به نسبت وجود امنیت، پایین تر می باشد و این امر به ویژه در میان افراد تحصیل کرده بیشتر ظهور پیدا میکند و دلیل آن نیز ارزیابی امنیت از دیدگاه فردی شهروندان و ناظر بر منافع متنوع آنان می باشد. لذا تحقق احساس امنیت در جامعه مستلزم وجود راهکارهایی است از قبیل : پاسخگویی شفاف و به موقع نسبت به هر حادثه ایی که موجب ناامنی در جامعه شده و افکار عمومی را متوجه خود می نماید، حفظ احترام و ادب در برخورد با شهروندان در هر شرایطی توسط نیروی های انتظامی، آموزش مبتنی بر پیشگیری شهروندان به ویژه در مدارس و در مقاطع مختلف، گسترش تامین اجتماعی به بیکاران، سالمندان و اقشار ضعیف جامعه و افزایش حقوق آنها متناسب با رشد تورم و در عین حال حفظ حرمت و کرامت آنها، اطلاع رسانی سریع و دقیق با نظارت یک مرکز یت واحد، دقت و توجه بیشتر درارائه آمارها بخصوص توسط رسانه های جمعی، مبارزه با عملیات های سازمان یافته روانی با استفاده از ابزار تبلیغی فرهنگی، توجه مسئولان نسبت به رعایت قوانین و مقررات در هر شرایط و درهمه

پایان نامه
Previous Entries دانلود تحقیق در مورد جامعه مدرن Next Entries دانلود تحقیق در مورد روشنفکران، مشارکت مردم