پایان نامه ارشد رایگان درمورد ابراز وجود، آموزش مهارت، ایفای نقش، مهارتهای اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

استرس شغلی، افزایش کارایی در زمان تغییر شرایط و آگاهی و بینش وسیعتر راجع به عواملی که در سبکهای پاسخگویی ضروری میباشد(تقوی لاریجانی، 1388).
(فروتن، 1380)، در تحقیق خود اشاره کرد برنامههای آموزش مهارتهای اجتماعی که زیر مجموعهای از آموزش مهارتهای زندگی هستند در موارد زیر تأثیر دارد:
– رفتارهای اجتماعی مثبت در مدارس(تعامل اجتماعی مثبت بین همسالان)
– افزایش حمایت همسالان
– افزایش توانایی حل مسأله
– خود خواهی
– کاهش خشم، اضطراب، افسردگی، عزتنفس، کم رویی، رفتار بزهکارانه
– مقابله با بحران
– رویارویی اجتماعی
– افزایش جرأتورزی
– خود پنداره مثبت، مهارتهای کلامی و غیرکلامی اجتماعی مثبت و مناسب

2-1-3-5- کاربرد آموزش مهارت جرأتورزی
افرادی که با دیگران مشکل دارند، افرادی که دستخوش ترس از برخوردهای اجتماعی و کم روییاند، نوجوانانی که هنگام ورود به جمع نمیدانند چه بگویند و چگونه رفتار کنند و احساس ناتوانی برای گفت و گو با مردم و عدم همکاری با آنها دارند و نیز قادر به تصمیمگیری برای مسائل روزمره خود نیستند در حال افزایش هستند و همه این مسائل باعث شیوع انواع اختلالات هویتی در نوجوانان میشود. افراد از ابتدا کم رو یا اجتماعی متولد نمیشوند بلکه آنها را در طی زندگی آموزشهای لازم میدهند(لاول و باربارا70، 1998؛ به نقل از کایوند و همکاران، 1388). روش آموزش ابراز وجود یکی از روشهای بسیار مؤثر جهت افرادی است که خشم خود را درون فکنی کرده و یا از الگوهای رفتاری منفعل- مهاجم استفاده مینمایند. این روش در افراد افسرده و مضطرب که مشکلات بین فردی دارند نیز یاری دهنده تلقی میگردد. فارئل به نقل از حجازی در اهمیت آموزش ابراز وجود چنین اظهار میدارد که این روش در مورد افراد افسرده که در تعاملات بین فردی مشکلات فراوان دارند مؤثر میباشد، زیرا آنان یا روابط بین فردی خود را به حداقل رسانده و یا واکنشهای منفعلانهای در پیش میگیرند. بنابراین با فراگیری روشهای ابراز وجود قادر خواهند بود که به راحتی افکار و احساسات خود را با دیگران در میان بگذارند(حجازی و بهادر خان، 1383).

2-1-3-6- شیوههای آموزش مهارت جرأتورزی
برای آموزش مهارتهای اجتماعی مرتبط با قاطعیت به روشهای مؤثر و منسجمی نیاز است. اولین روشی که به طور متداول سالهاست در امر آموزش این مهارت به کاربرده میشود روش کلاسیک میباشد. بک در مورد بکارگیری روشهای آموزش ابراز وجود(به شکل کلاسیک) معتقد است که این روش بر سه اصل استوار است:
اولین اصل: یادگیری مهارتی است. در این روش تمرکز بر آموزش رفتارهای کلامی و غیر کلامی است که به وسیله فراگیران تمرین میشود(همان منبع).
دومین اصل: بر مبنای روش حساسیت زدایی، جهت کاهش اضطراب میباشد، مضافاً بر اینکه این روش یکی از روشهای یادگیری مهارتی است(همان منبع).
سومین اصل: بازسازی شناختی میباشد که شامل ایجاد تغییر در نگرشها، ارزشها و عقایدی است که باعث محدود شدن بیان احساسات در فرد میگردد و از طرفی بینش فرد را نسبت به رفتارهایش افزایش میدهد(همان منبع).
از سوی دیگر در آموزش این مهارت میتوان از مدلها و روشهای رایج در حوزه تغییر رفتار، از جمله در عرصه آموزش بهداشت نیز استفاده کرد(همان منبع).

الف) ایفای نقش
یکی از روشهای یادگیری این مهارت روش ایفای نقش میباشد. اصولاً بازی نقش به عنوان یک الگوی آموزشی در ابعاد شخصی- اجتماعی مطرح میباشد. این روش خصوصاً در زمینه مشکلات بین فردی از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف در این روش آموزشی، دخالت دادن بازیگران و حضار در مشکلات واقعی و کمک به آنها در درک و کشف احساساتشان میباشد. همچنین افراد فرصتی مییابند تا نسبت به رفتار و ارزشهای خود بصیرت پیدا نمایند و روشهای تطابقی بهتری را در زمینه حل مشکلات فرا گیرند. در طی اجرای نقش مراحل خاصی وجود دارد. در مرحله اول، دلگرم کردن گروه میباشد. در این مرحله هدف گروه مشخص گردیده و فراگیران با مشکل آشنا میشوند و فرا میگیرند که چگونه با مشکل مواجه شوند. سپس بازیگران انتخاب گردیده و در مورد ایفای نقش بایستی به خواسته آنان توجه شود. حضار نیز در این مرحله آماده گردیده و راهنمائیهای لازم را دریافت میدارند. زیرا کل گروه بایستی صحنه نمایش را تجربه کرده و قادر به تجزیه و تحلیل نقشها، در ارتباط با رفتار و احساسات بازیگران باشند. بنابراین پس از انجام نمایش، بحث و تبادل نظر در کل گروه صورت میگیرد. در بیشتر مواقع بازی بایستی با یک بازنگری مجدد دوباره اجرا گردد تا نقشها جابجا گردیده و سپس تصحیح شود(شعبانی، 1383؛ به نقل از محبی و همکاران، 1388).

ب) بحث گروهی
یکی از روشهای دیگر آموزش ابراز وجود روش بحث گروهی است. روش بحث گروهی گفتگویی است سنجیده و منظم درباره موضوعی خاص که مورد علاقه مشترک شرکت کنندگان در بحث است. روش بحث گروهی برای کلاسهایی قابل اجرا است که جمعیتی بین 6 تا 20 نفر داشته باشند. در صورت بالا بودن جمعیت کلاس باید آنها را به گروههای کوچکتر تقسیم نمود و یا از روشهای دیگر استفاده کرد. در این روش معمولاً مربی موضوع یا مسائل خاصی را مطرح میکند و شاگردان در مورد آن به مطالعه، اندیشه بحث و اظهار نظر میپردازند و نتیجهگیری میکند. بنابراین بر خلاف سخنرانی در این روش شرکتکنندگان در فعالیتهای آموزشی فعالانه شرکت و یا مسئولیت یادگیری را به عهده میگیرند(صفوی، 1384: 26).
روش بحث گروهی در مورد دروس و محتواهایی قابل اجرا است که دارای ویژگیهای زیر باشند:
– مورد علاقه مشترک شرکت کنندگان در بحث باشد.
– شرکت کنندگان درباره آن اطلاعات لازم را داشته باشند یا بتوانند کسب کنند.
– درباره آن بتوان نظرهای مختلف و متفاوت اظهار داشت.
– شرایط لازم شخصیتی در مربی برگزار کنندگان جلسه آموزشی وجود داشته باشد(همان منبع).

2-1-4- اضطراب و اضطراب اجتماعی
زندگی بشر در طی قرون متمادی دستخوش تغییر و دگرگونیهایی بوده که گاه تحت کنترل انسان و گاه وقوع این تغییرات خارج از حیطهی کنترل انسانی بوده است. یکی از گستردهترین قلمروهای پژوهش در چند دههی اخیر اضطراب و حوزههای وابسته به آن است. اگر چه نویسندگان، قرن بیستم را عصر اضطراب نامیدهاند، اما به طور حتم اضطراب در تمام دوران همراه بشر بوده است. اضطراب مفهوم جدیدی نیست و حتی در آثار مصریان باستان از آن سخن به میان آمده است(بک71 و همکاران، 1988).
اختلالات اضطرابی یکی از شایعترین اختلالات روانپزشکی است به طوری که در ایالت متحده آمریکا سالانه بیش از 23 میلیون نفر به آن مبتلا میشوند و از هر چهار نفر، یک نفر با آن درگیر است(کرسون72، 2000). اضطراب، معمولترین پاسخ به محرک تنشزا است. منظور از اضطراب، هیجانی است ناخوشایند که همهی ما درجاتی از آن را در قالب کلمههایی همچون«دلشوره، نگرانی، تنش، ترس» تجربه کردهایم(اتکینسون و همکاران، 1385 :492). اغلب اصطلاح ترس73 و اضطراب74 به صورت مترادف بکار میروند. تمایزی که میتوان بین این دو اصطلاح قائل شد آن است که ترس، اغلب به ارزیابی اولیه از یک خطر واقعی برمیگردد. در حالی که اضطراب، بیشتر به حالت هیجانی نگرانی و دلواپسی به علت خطری نامعلوم اطلاق میشود. فوبیا (هراسها)، ترسهای اغراق آمیز و غالباً فلج کننده از رویدادها یا اشیاء خاص هستند. هراس با میل به اجتناب از محرکات ترس انگیز مشخص میشود وحشت زدگی75، ترس شدید و ناگهانی همراه با تلاشهای عجولانه و دیوانهوار برای یافتن امنیت است(بک و امری76، 1990). ترس و اضطراب به طور آشكار به عنوان جنبههاي مهمي از رفتار انسان در مصر و يونان باستان شناسايي شدهاند. رولومي77ريشههاي تاريخي مفاهيم رايج اضطراب را از ديدگاههاي فلسفي و مذهبي، پاسكال در قرن هفدهم و كيكيگارد78 در قرن نوزدهم دنبال كردند. در توجيه ترس، داروين79 نشانههاي بيولوژيكي و رفتاري مشاهده پذير و فرويد80 بر اضطراب تمركز ميكند(ابوالقاسمي، 1374). اضطراب به منزله بخشي از زندگي هر فرد در همه جوامع به عنوان پاسخ مناسب و سازگاري تلقي ميشود. فقدان اضطراب يا اضطراب زياد ممكن است ما را با مشكلات و خطرات قابل توجهي مواجه سازد. اضطراب در حد متوسط و سازنده ما را وا ميدارد كه براي انجام امور خود، به موقع و مناسب تلاش كرده و بدين ترتيب زندگي خود را بارورتر و بادوامتر سازيم(دادستان، 1374).
اضطراب، نوعی احساس کلی در این باره است که امکان دارد اتفاق خطرناکی روی دهد، ولی فرد مطمئن نیست که چه اتفاقی، در کجا و چه موقع قرار است روی دهد. در هنگام اضطراب، فرد فرار نمیکند و حتی ممکن است به چیزی نزدیک شود تا از خطر احتمالی بیشتر آگاهی یابد(کالات، 1386: 200). اضطراب، معمولترین پاسخ به محرک تنشزا است. منظور از اضطراب، هیجانی است ناخوشایند که همهی ما درجاتی از آن را در قالب کلمههایی همچون«دلشوره، نگرانی، تنش، ترس» تجربه کردهایم(اتکینسون و همکاران، 1385: 492). اضطراب یک عکس العمل طبیعی در برابر فشار روانی است که هر انسانی خواه ناخواه تلخی آن را چشیده است(فلاحی، 1381). اضطراب یک احساس منتشره بسیار ناخوشایند و اغلب مبهم با دلواپسی است که با یک یا چند احساس جسمی همراه میگردد. احساس خالی شدن سردل، تنگی قفسه سینه، طپش قلب، تعریق، سردرد یا میل جبری برای دفع ادرار، بیقراری و میل برای حرکت نیز از علائم شایع آن است(کاپلان، سادوک و گرب، 1994؛ ترجمه پور افکاری، 1375: 347). انجمن روانپزشکی آمریکا در سال 1994 برخی از علائم اضطراب عبارتند از: نفس نفس زدن، طپش قلب، تعریق، لرزش، تنگی نفس، درد قفسه سینه، تهوع، سرگیجه و احساس خفگی(کلینکه(؟)؛ ترجمه محمد خانی، 1380: 210).
اضطراب، شامل چهار مؤلفه است:
مؤلفهی شناختی: به معنی انتظار خطری مبهم است.
مؤلفهی بدنی: شامل عناصر واکنش اضطراری مانند رنگ پریدگی پوست، تپش شدید قلب و… است.
مؤلفهی هیجانی: شامل دلهره، وحشت و تشویش.
مؤلفههای رفتاری: شامل عکسالعملهای جنگ و گریز میباشد(روزنهان و سلیگمن(؟)؛ ترجمه سید محمدی، 1379: 307).
توصیفات رفتاری اضطراب :
– اضطراب بیش از حد، نگرانی یا ترس که به طور مشهود فراتر از سطح تحول رشد مراجع باشد.
– سطح بالای تنش حرکتی مانند بیقراری، خستگی، لرزش یا تنش عضلانی.
– بیش فعالی نظام خود مختار مانند ضربان قلب سریع، کوتاهی تنفس، گیجی، خشکی دهان، تهوع یا اسهال.
– افزایش سطح تحریکپذیری مانند مشکلات تمرکز، مشکل در خوابیدن و تداوم خواب، حالت تحریکپذیری کلی.
– ترس به خصوصی که به گسترده وسیعی تعمیم یافته است و به جایی رسیده است که در زندگی روزمره مراجع و خانواده وی تداخل ایجاد میکند .
– اضطراب بیش از حد یا نگرانی مربوط به تهدید به طرد از سوی والدین، احساس گناه، انکار قدرت خود مختاری و حفظ وضعیت، اختلاف بین والدین یا اختلال در فعالیت جسمی(جانگسما و همکاران، 1943؛ ترجمه صاحبی و همکاران، 1381: 25).

2-1-4-1- انواع اضطراب
اضطراب مزمن: این اختلال، به صورت یک ناراحتی کم و بیش دائم در سطح روانی، جسمانی و یا ارتباطی آشکار میشود. در کودکانی که دارای این اختلال هستند، حالت مفرط و بازخوردهای دفاعی مشاهده میشود. این کودکان به آسانی از جا میجهند و تظاهرات بدنی متعددی مانند اختلال‌های خواب و به ‌خصوص بی‌خوابی، بیاشتهایی، اختلال‌های هضمی، تنفسی یا قلبی را از خود نشان داده و به‌ ندرت از احساس اضطراب شکایت میکنند(دادستان، 1386: 64).
اضطراب حاد: این اضطراب، چندین بار در روز و گاه‌ و ‌بی‌گاه بروز میکند. مدت، محدود، آغاز و پایان آنها ناگهانی است. در اکثر مواقع، این واکنشها در برابر رویدادی ناگهانی یا موقعیتی خاص(مرگ یکی از خویشاوندان یا دوستان، تجربه جنسی و مشکلات تحصیلی) بروز میکند(همان منبع).
انسان موجودي اجتماعي است و هميشه به لحاظ عاطفي و مادي نيازمند به برقراري

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد ابراز وجود، سلامت روان، آموزش مهارت، رفتار پرخاشگرانه Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد اضطراب اجتماعی، پردازش اطلاعات، یادگیری اجتماعی، اختلال اضطراب اجتماعی