پایان نامه ارشد رایگان درمورد ابراز وجود، سلامت روان، آموزش مهارت، رفتار پرخاشگرانه

دانلود پایان نامه ارشد

میکند میگوید: میدانم مایل هستید نظرتان را مطرح کنید اما ای کاش اجازه میدادید حرفهایم را تمام کنم(همان منبع).
ابراز وجود افزایشی55: در این حالت فرد کار را با کمترین مقدار ابراز وجود شروع میکند و اگر طرف مقابل بیتفاوت بود به تدریج بر میزان ابراز وجود خود میافزاید(همان منبع).
ابراز وجود از طریق رویارویی: وقتی از این نوع ابراز وجود استفاده میشود که اعمال و گفتار طرف مقابل با هم تناقض دارند و باید به او نشان داده شود که آنچه میگوید و آنچه میکند فرق دارد. در نتیجه سخنگو آنچه در حال حاضر میخواهد را ابراز میکند. برای مثال: شما گفتید که خبر را سه شنبه تایپ کردید، اما امروز پنج شنبه است و خبری از تایپ نیست لطفاً همین حالا آن را تایپ کنید(همان منبع).
ابراز وجود«زبانی»56: در این نوع ابراز وجود سخنگو به صراحت رفتار طرف مقابل، تأثیر آن بر زندگی یا احساساتش و علت درخواست خود از طرف مقابل برای تغیر رفتارش را توضیح میدهد. البته میتوان به انواع دیگر ابراز وجود اشاره کرد:
ابراز وجود مستقیم و غیر مستقیم: لینهن و اگان57 بین ابراز وجود مستقیم و غیر مستقیم تمایز میگذارد. آنها معتقدند ابراز وجود مستقیم و صریح همیشه بهترین راه نیست به خصوص وقتی با افرادی سروکار داریم که دوست دارند دیگران نظر مثبتی درباره آنها داشته باشند. بنابراین در برخی موقعیتها ابراز وجود مبهم و غیر مستقیم مؤثرتر خواهد بود. شواهد نشان میدهد که ابراز وجود استاندارد و مستقیم به اندازه پرخاشگری مؤثر است در عین حال از لحاظ اجتماعی مقبولتر از رفتار پرخاشگرانه است. این نوع ابراز وجود در مقایسه با عدم ابراز وجود از لحاظ اجتماعی مقبولتر از رفتار پرخاشگرانه است و از لحاظ اجتماعی نشانگر کفایت ما میباشد اما اگر سبک مستقیم به سبک غیر مستقیم پیچیده تبدیل شود ابراز وجودهای فرد کمتر ناراحت کننده خواهند شد. بنابراین بهتر است از آنچه ولفولک و دور58 به آن ملاحظات اضافی میگویند استفاده کنیم. منظور آنها رنگ لعاب دادن به رد درخواستهاست. لینهن و اگان به پنج نوع رنگ و لعاب دادن اشاره میکنند: همدلی، ناچاری، عذرخواهی، خودشیرینی و دروغگویی علنی. ما به این ترتیب میتوانیم تأثیر رد درخواستها را کم رنگ کنیم و بنابراین روابط خود را حفظ کنیم(همان منبع).
ابراز وجود حفاظتی: این مهارتها در واقع دفاعهایی کلامی در برابر فریب، عیب جویی یا گستاخی دیگران هستند. نام اولین مهارت صفحه گرامافون خراب است یعنی فرد اظهار وجود میکند و سپس مدام گفته خود را تکرار میکند. دومین مهارت غبارآلود کردن است: یعنی در ظاهر انتقاد دیگران را میپذیریم اما عملاً در رفتارمان تغییری ایجاد نمیکنیم. در واقع این دو مهارت شکلهای بنیادی ابراز وجود هستند و بهتر است از آنها در برابر انتقادهای تکراری یا نابجای دیگران استفاده کنیم. سومین مهارت فرا ابراز وجود است که طی آن وقتی شخص راه چارهای پیدا نمیکند به جای یافتن راهحل نظر کلیتری میدهد(هارجی و همکاران(؟)؛ ترجمه فیروز بخت و همکاران، 1384: 16).

2-1-3-2- عوامل تأثیرگذار بر جرأتورزی
برای استفاده مناسب و مؤثر از ابراز وجود عوامل مختلفی تأثیر گذار هستند:
1- محتوا: محتوای عملی ابراز وجود عبارتست از ابراز حقوق و بر زبان آوردن اظهاراتی که
این ابراز حقوق را مناسب و مسئولانه جلوه میدهند(بهرامی، 1374؛ به نقل از محبی و همکاران، 1384).
2- عناصر پنهان: منظور از عناصر پنهان، آن دسته از افکار، ایدهها و احساساتی هستند که بر توانایی فرد برای ابراز وجود تأثیر میگذارند. بسیاری از صاحب نظران، اهمیت پاسخهای پنهان را در ابراز وجود تأیید کردهاند. این عناصر عبارتند از:
دانش: برای ابراز وجود باید از حقوق خود و نحوه احقاق آنها با خبر باشیم. اما همیشه این طور نیست و گاهی لازم میشود وضعیت دیگران را در رابطه با حقوقمان مورد بررسی قرار دهیم. به این بررسی، واقعیت آزمایی گفته میشود(همان منبع). عناصر پنهان شامل:
اعتقادات: پیش شرط تغییر میزان ابراز وجود افراد ایجاد تغییر در اعتقادات و انتظارات آنان یا بازسازی شناختی میباشد. معمولاً اظهار نظرهای مثبت و منفی افراد سلطهپذیر در مورد خودشان در وضعیتهای تعارض برانگیز به یک اندازه است، اما در مورد اشخاصی که اهل ابراز وجود هستند اظهار نظرهای مثبت دو برابر اظهارات منفی است. گذشته از عوامل دیگر، آموزش مستقیم در زمینه توصیه خود انگیخته به خود نیز موجب افزایش میزان ابراز وجود افراد میشود(همان منبع).
ادراک اجتماعی: اشخاصی که قادر به ابراز وجود نیستند درک دقیقی از رفتار دیگران ندارند(همان منبع).
فرایند: نحوه ارائه پاسخهای جسورانه هم نقش مهمی در موقعیت این پاسخها دارند(همان منبع).
3- پاسخهای غیرکلامی:
در ابراز وجود، رفتارهای غیر کلامی تأثیر بسزایی دارند. بعضی از این رفتارها شامل موارد ذیل میباشند:
سطح تماس چشمی، اجتناب از حالات چهرههای نامناسب، استفاده صحیح از ژستها در حین صحبت و به کار بردن ژستهای نامشخص در حین گوش دادن، راست نگهداشتن بدن، استفاده از پیرا زبانهای مناسب(زمان پاسخدهی اندک، دادن پاسخهای غیر طولانی، صلابت،
بلندی صدا و تغییر دادن لحن آن و قاطعیت زیاد)(همان منبع).
4- جنسیت:
هم مردها و هم زنها برای طرفهای همجنس خود بیشتر ابراز وجود میکنند، ابراز احساسات منفی از سوی اعضای جنس مخالف را بیشتر میپذیرند و در روابط همجنسها برخوردهای پرخاشگرانه شایعتر است(همان منبع).
5- شرایط ابراز وجود:
شرایط نیز عامل مهمی است. اشخاص گاهی در یک وضعیت میان فردی ابراز وجود میکنند و در وضعیتی دیگر ابراز وجود نمیکنند. علاوه بر این افراد در ابراز وجودهای منفی مشکلی ندارند، اما نمیتوانند ابراز وجودهای مثبتی انجام دهند. برخی افراد در خانه به راحتی ابراز وجود میکنند، اما در محیط کار نمیتوانند ابراز وجود کنند و یا بر عکس. در این موقع باید بر وضعیت استراتژیهای مناسب برای غلبه بر مشکلات تمرکز کنیم(همان منبع).
6- فرهنگ:
اصولاً ابراز وجود یک مفهوم فرهنگی است، یعنی ابراز وجودهای که در اروپا یا آمریکا مناسب هستند در فرهنگهایی که فروتنی، بردباری یا خدمتگذاری را مقدس میدانند ممکن است شایسته و مناسب نباشد(همان منبع).
7- طرف مقابل:
افرادی که اهل ابراز وجودند ابراز وجودهای دیگران را بیشتر میپذیرند. در حالیکه آزمودنیهای کمجسارت به ابراز وجودهای دیگران واکنش منفی نشان میدهند(همان منبع).

2-1-3-3- کارکردهای جرأتورزی
مهارت ابراز وجود(جرأتورزی) به فراخور موقعیت، چند هدف را برآورده میسازد. استفاده ماهرانه از ابراز وجود به فرد کمک میکند تا:
– جلوی پایمال شدن حقوق خود را بگیرد.
– تقاضاهای نامعقول دیگران را رد کند.
– بتواند از دیگران درخواستهای معقولی کند.
– با مخالفتهای نامعقول دیگران برخورد درست و مؤثری نماید.
– حقوق دیگران را به رسمیت بشناسد.
– رفتار دیگران در برابر خود را تغییر دهد.
– از تعارضات پرخاشگرانه غیر ضروری خودداری کند.
– در هر موردی موضع خود را با اعتماد به نفس و آزادانه مطرح کند(محبی و همکاران، 1388).

2-1-3-4- آموزش جرأتورزی
برنامه آموزش جرأتورزی بدین منظور طرح ریزی میشود تا عقاید و رفتارهای جرأتمندانه افراد را بهبود بخشد به طوری که آنها بتوانند با دیدی بهتر به خود نگریسته، به خود اعتمادی برسند، به طور مناسب عواطف و تفکرات فردی خود را نشان دهند و در نتیجه روابط میان فردی مؤثرتری را با دیگران برقرار نمایند(آلبرتی و امونز59، 2001؛ لاندازابل60، 2001؛ وستون و ونت61، 1999). هدف آموزش قاطعیت یا جرأتورزی، یاد دادن هنر ارتباط عمیق با دیگران، برخورد جدی با کار، زندگی و تسلط بر خویش است. این آموزش به طور گستردهای برای سنین مختلف و پیشزمینههای متفاوت مورد استفاده قرار گرفته است. تأثیر مثبت آن روی قاطعیت، عزتنفس، خود، تعاملات بین فردی، مهارتهای ارتباطی و اعتماد بین زوجین و نیز کاهش میزان اضطراب اجتماعی دیده شده است(صاحب الزمانی، 1388). ولپی62(1958)، اولین کسی بود که اصطلاح جرأتورزی(ابراز وجود) را به کار برد و اصل بازداری دو جانبه رامطرح ساخت. هدف آموزش جرأتورزی این است که به افراد کمک کند تا دیدشان را نسبت به خود تغییر دهند، ابراز وجودشان را افزایش دهند، به طور معقولی خلق و خو و افکارشان را بیان کنند و از این طریق بر اعتماد به نفس خود بیفزایند(همان منبع: 4). آموزش جرأتورزی بر اساس این فرضیه عمل میکند که داشتن روابط بین فردی سالم در انسجام و تکامل شخصیتی فرد نقش اساسی دارد. بک بر اساس تحقیقات رابرت آلبرتی که در زمینه قاطعیت درمانی شهرت جهانی دارد، چنین اظهار مینماید: آموزش قاطعیت به نامهای یادگیری مهارتهای اجتماعی و رفتار درمانی در زمینه قاطعیت شناخته شده و بر اساس تئوری گشتالت پایه گذاری گردیده است(محبی و همکاران، 1388). کاپلان و سادوک در زمینه آموزش قاطعیت چنین اظهار میدارند که قاطعیت درمانی یکی از آموزشهای مهارت اجتماعی است که به فرد آموزش میدهد چگونه در موقعیتهای مختلف اجتماعی به صورت مناسب واکنش نشان داده، عقیده و نقطه نظرات خود را به روشی پذیرفته شده ابراز دارد(همان منبع).
آموزش ابراز وجود یک شیوه مداخلهی ساخت یافتهای است جهت بهبود اثر بخشی روابط اجتماعی و از این روش برای درمان اختلالها، اضطرابی و ترسهای مرضی در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان استفاده میشود. این رویکرد خاص، صرفاً برای افرادی که مشکلات بالینی دارند به کار برده نمیشود بلکه در حد وسیع در دنیای روابط انسانی از قبیل: آموزش و پرورش، بازار کار، اقتصاد، تولید و تجارت به ویژه در حوزههای فروش و مدیریت نیز مورد استفاده قرار میگیرد(فلاح زاده، 1388). برنامههای آموزشی متعددی برای گروههای سنی و مسائل مختلف وجود دارد. ریشه اصلی آنها به ظهور رفتار درمانی در عرصة روانشناسی برمیگردد. هدف به کارگیری تکنیکهای متعدد در آموزش ابراز وجود معطوف بر افزایش بهبودی روابط اجتماعی، احقاق حقوق و نهایتاً افزایش سلامت روانی و رضایت شخصی میباشد(طباطبایی، 1378: 3). فرایندهای سازگاری در زمینه ارتباطات مفید اجتماعی شکل میگیرد و اجتماعی شدن و یادگیری مهارتهای جرأتورزی زمینه افزایش سازگاری را فراهم مینماید. تحقیقات گوناگون نشان میدهد که بین کمبود مهارتهای اجتماعی و بروز اختلالات رفتاری در آینده رابطه وجود دارد(ثابتی و شهینی ییلاق، 1377).
آموزش جرأتورزی یک روش چند محتوایی رفتاری است و اجزای درمانی آن عبارتند از راهنمایی63، ایفای نقش64، الگوسازی65، پسخوراند66، تمرین و مرور رفتاری67 به صورت تجسمی و عینی(بیان زاده و همکاران، 1382). آموزش جرأتورزی تکنیکی است که از طریق آن افراد میآموزند که چگونه آرام باشند و در موقعیتهای متفاوت اجتماعی به طور مناسب و خوشایند، ارتباط برقرار سازند(تیلور68، 1995). اولین بار سالتر69(1991)، به درمان اضطراب با روش آموزش مهارت جرأتمندانه پرداخت. تأکید وی در این روش بر بیان احساسات، اظهار عقیده مخالف، پذیرش و تمجید از طرف دیگران و استفاده از ضمیر من و حاضر جوابی بوده است(محمودی عالمی و همکاران، 1383). روشهای متعددی برای درمان اضطراب جهت افزایش عملکردهای تحصیلی و شغلی وجود دارد که یکی از آنها آموزش مهارتهای جرأتورزی است(عباسنیا، 1379). به نظر میرسد وجود همزمان قاطعیت پایین و اضطراب بالا در دانش آموزان باعث اختلال در عملکرد تحصیلی، وقفه در یادگیری، تضعیف توانایی و عدم شکوفایی استعدادهایشان شده و نه تنها سلامت روان آنها را به خطر میاندازد بلکه آنان را از یک زندگی سالم و شکوفا محروم میکند(شریفی راد و همکاران، 1390). جرأتورزی به علت نتایج مثبتی که به همراه دارد یک رفتار باارزش محسوب میشود، نتایجی از قبیل: افزایش مهارتهای رهبری، افزایش رضایت شغلی، دستیابی به استقلال واقعی، موقعیت حرفهای، قدرت و اختیار، اجتناب از اهمال و مسامحه در مراقبت از بیمار، کاهش

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد ابراز وجود، پرخاشگری، شب امتحان، مهارتهای زندگی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد ابراز وجود، آموزش مهارت، ایفای نقش، مهارتهای اجتماعی