پایان نامه ارشد رایگان درمورد عوامل فرهنگی، نمای ساختمان، خانه‌ی تقدیری

دانلود پایان نامه ارشد

قرار دادن گل و سنگ بوده است یا این‌که مردم نوعی پوشش سبک مانند کاه یا پوست خام گاو و گوسفند را روی اسکلت ساختمان می‌انداختند. با وجود این‌که هر دو این سیستم‌ها را می‌توان به گونه‌ای طراحی نمود که نور وارد ساختمان شود، اما نوع اول، تا هنگام اختراع شیشه به عنوان بخشی از ساختمان بسیار کاربردی‌تر بوده است.
ایجاد فضائی برای ورود نور به ساختمان، به طور قطعی، ورود هوا را نیز در پی خواهد داشت. در هوایی گرم، نور و گرد و غبار می‌توانست به فضای داخلی راه پیدا کند. در هوایی سرد نیز باد و باران به داخل نفوذ می‌کرده است. بدین ترتیب نور در ساختمان‌ها توسط نوعی در یا روزنه‌ی کوچک در سقف، به داخل وارد می‌شده است.
ظاهرا نیاز به ورود نور به یک ساختمان، بنا بر دلایل نمادی یا جوی هنگامی آغاز شده است که فرهنگ‌های کهن از اجسام الهی به عنوان منبع ساختار و طراحی خود یاد کرده، و تصمیم بر استفاده نور جهت بیان ارزش‌های مذهبی و فرهنگی گرفتند.
نورپردازی مقبره‌های ماقبل تاریخی نشان می‌دهد که ارتباط بین معماری و نور، ریشه‌ی مستحکم در دل تاریخ دارد. این‌گونه اماکن خاص که به عصر حجر تعلق دارند، مرکز ارتباط مراسم مذهبی با حرکت طبیعی خورشید، ماه و ستارگان بوده است، همچنین بر کسب نور و انرژی از اجسام آسمانی کمال اهتمام را ورزیده است.
نور خصیصه ذاتی یک شیء نیست، در واقع یک تجربه ذهنی و شخصی است. تجربه کردن رنگ شیء به‌وسیله‌ی کیفیت رنگ نوری که به شیء برخورد می‌کند تاثیر پذیر خواهد بود (آن‌چه که به عنوان رنگ تجربه می‌کنیم نور منعکس شده توسط شیء می‌باشد).
واکنش نسبت به رنگ ذهنی می‌باشد- حساسیت وانتخاب مردان و زنان نسبت به بعضی رنگ‌ها متفاوت می‌باشد (مثل آبی یا سبز یا فیروزه‌ای)
ادراک و تجربه رنگ می‌تواند توسط رنگ‌ها و ته رنگ‌های مجاور تشدید و تعدیل ‌شود. نور سفید از تمام رنگ‌های رنگین کمان ساخته می‌شود اگرچه نور سفید و بیشتر رنگ‌های دیگر را فقط می‌توان با سه رنگ به وجود آورد.
عوامل فرهنگی بر واکنش نسبت به رنگ تاثیر می‌گذارند: زرد، رنگ ترس است، سبز نشان حسادت، قرمز رنگ ازدواج چینی‌ها، رنگ تحول، رنگ هیجان، علامت خطر و هشدارهای دست ساز بشر می‌باشد. سفید رنگ اندیشه غرب از عفت از عفت و دوشیزگی است. نورهای دارای رنگ سرد در آب و هوای گرم بیشتر ترجیح داده می‌شوند و نورهای دارای رنگ گرم، درآب هوای سرد.
نور از طیف رنگی تشکیل می‌شود. تغییر رنگ مداوم نور طبیعی بخشی از فلسفه وجودی است، از درخشش زرد رنگ طلوع خورشید تا درخشندگی ملایم وسط روز، و از شفق تا نور قرمز و نارنجی غروب خورشید، نور هم می‌تواند رنگ را هم بوجود بیاورد و هم می‌تواند آن را نمایان کند. نور کاربرد رنگ در معماری را بواسطه‌ی توانمندی ما در ایجاد نورهای رنگی افزایش می‌دهد، به عنوان عامل محوری عمل نموده، فضا ایجاد می‌کند و بیان واحساس را بوجود می‌آورد. نبودن نور می‌تواند بر ادراک ما از شکل و فضا بواسطه وجود سایه‌های رنگی تاثیر بگذارد. درحقیقت نور به آن‌چه که ما می‌بینیم معنی‌ می‌دهد(میجر،182:1389).
2-2-4 نقش پنجره در نمای ساختمان
پنجره به عنوان یک عنصر معماری، مهم‌ترین نقش را در طراحی و ترکیب نمای بسیاری از انواع ساختمان‌ها، ایفا می‌کند. امکانات و محدودیت‌های سازه‌ی دیوار باربر، نحوه توزیع فضای اتاق‌ها در یک بنا و مسئله‌ی چگونگی استفاده از هر فضا، از عوامل و پدیده‌های موثر در نحوه تشکیل‌دهی و نحوه‌ی نام‌گذاری برخی از انواع اتاق‌ها مانند اتاق‌های سه‌دری، پنج‌دری، هفت‌دری، ارسی و غیره بر گرفته از تعداد یا نوع در یا پنجره‌های یک فضا است(شاطریان، 78:1383).
2-2-5 نقش هندسه در شکل‌گیری.پنجره‌ها
ناپسند دانستن تقلید از نقش‌ها و صورت‌های انسانی و حیوانی در نقاشی و سایر هنرهای تصویری و تجسمی، به تدریج موجب شد که تقلید از طبیعت، در فرهنگ بسیاری از هنرهای اسلامی چندان مورد توجه قرار نگیرد و جایگاه والایی نیابد؛ به همین جهت هنرمندان به ترکیب‌های هندسی و انتزاعی توجه بسیار می‌کردند. یکی از ویژگی‌های ترکیب‌های انتزاعی و به خصوص ترکیب‌های هندسی، امکان خلق آثار بی‌شمار و گوناگون است که سبک، شیوه و حوزه فرهنگی آن غالبا نه تنها به هنرمندی خاص یا ناحیه‌ای مشخص و محدود و منحصر نمی‌شود، بلکه به دوره و زمان خاصی نیز تعلق ندارد و از این لحاظ امکان خلق آثاری ماندگار در این گسترده به خوبی وجود دارد. کاربرد هندسه در انواع گوناگون هنرها و از جمله معماری و هنرهای وابسته به آن گسترش یافت از هندسه در ساده‌ترین شکل برای طراحی و ساخت انواع پنجره‌ها استفاده می‌شد، اما در برخی از انواع پنجره‌ها – به ویژه پنجره‌های ارسی یا بعضی از شباک‌ها – کاربرد آن در بهترین حالت ممکن می‌توان مشاهده کرد برای بدست آوردن نقش‌های هندسی، به طور معمول، نخست از ساده‌ترین شکل‌های هندسی مانند مربع، دایره و مثلث استفاده شد(تصویر شماره 2-4). ویژگی‌های هندسی هر یک از این شکل‌ها، نقش موثری در نحوه‌ی کاربرد آن‌ها داشت (نجیب اغلو،75:1379).

تصویر2-4 هندسه در هنر چلنگری (مأخذ: نگارنده)
مربع یکی از شکل‌هایی بود که کاربردی فراوان در هنرهای انتزاعی داشت. وجود چهار ضلع و زاویه مساوی و قابلیت تقسیم هر مربع به شکل زیادی مربع دیگر به سادگی و سهولت و نیز امکان محیط با محاط کردن دایره در آن و مانند آن، سبب شد که از آن هم به عنوان یک شکل خالص و هم در ترکیب با سایر شکل‌ها و نیز به عنوان شکل زمینه و پایه در طرح استفاده کنند(همان).
2-3 مصالح به کار رفته در هنر‌های‌سنتی وابسته به معماری سنتی
در هنرهای سنتی به کار رفته در خانه تقدیری چندان تنوع مصالح وجود ندارد. گچ یکی از مصالح به کار رفته در تزئینات این بنا است و هنرهای مورد نظر در این پژوهش شامل گره چینی است، که از چوب و شیشه‌های رنگی ساخته شده است و هنر چلنگری که مصالح مورد استفاده آن جز آهن چیز دیگری نیست.
2-3-1 چوب و دلایل کاربرد آن در گره‌چینی
بیشترین چوبی که برای ساخت گره چینی از آن استفاده می‌شود؛ و چوب گره‌چینی‌ها و درهای خانه‌ی تقدیری نیز از همین چوب است؛ تا در برابر گرمای تابستان کویر و باران‌های پاییزی مقاوم باشد؛ چوب چنار است. قبل از هر چیز به معرفی بیشتر این چوب که تنها مصالح تولید گره چینی می‌باشد، می‌پردازیم.
درخت چنار جزؤ درختان پهن‌برگ و خزان‌کننده نیم‌کره شمالی محسوب می‌گردد. نام‌های محلی این گونه در اکثر نقاط کشور چنار است و در کردستان، جوهر نامیده می‌شود. از نظر گیاه‌شناسان، چنار گونه‌های متفاوتی دارد. در بین گونه‌های چنار، گونه P.orientalis تنها گونه‌ایست که به نظر، بومی ایران بوده است.
گسترش جغرافیایی این گونه از جنوب شرقی اروپا تا مرکز ایران است و پایه‌های خودروی این گونه در مناطق مختلف کشور مشاهده شده‌است(کاردگر بالادهی،1391)
چوب چنار، چوبی به رنگ سفید روشن تا قرمز مایل به قهوه ای است که لکه‌های قهوه ای صدفی دارد. چوب چنار نیمه سخت و سنگین و با‌دوام بوده که از آن برای ساخت درب‌های اماکن متبرکه، دسته ابزار، صندلی، غربال، صندوق استفاده می‌شود.
چوبي سخت و راست تار، كم دوام، با قابليت ميخ‌خور خوب، در ساخت مبلمان و غربال، روكش سازي و همچنين ستون معابد و مساجد كاربرد دارد. پرداخت پذير و با برش بدون پودر(كارهاي ظريف)
اهمیت و موارد استفاده: چوب چنار مرغوب و صنعتی و از مقاومت بالایی نیز برخوردار بوده به طوری که بدون آغشته نمودن به مواد ضدعفونی کننده، مدت زیادی در برابر تغییرات جوی سالم می‌ماند. بسیاری از بناهای تاریخی ایران از چوب چنار ساخته شده که گویای پایداری آن است. از چوب چنار در مبل سازی و زیر سازی وسایل چوبی استفاده می‌شود (کاردگر بالادهی،1391).
2-3-2 شیشه‌های رنگی در گره‌چینی
در ساخت گره‌چینی پنجره‌ها از شیشه‌های رنگی استفاده می‌شود که انتخاب این شیشه‌ها بی‌دلیل و اتفاقی نیست. شیشه‌های رنگی که در گره‌چینی‌ها دیده می‌شود به رنگ‌های زرد، قرمز، آبی و سبز است و شیشه‌های بی رنگ برای عبور نور، و شیشه‌های رنگی جهت تعادل بخشیدن به نور و تابش شدید آفتاب کویر است.
فرهنگ و ادب دوره‌ي اسلامي ايران، در بردارنده‌ی مباحث گوناگوني پيرامون رنگ‌هاست،كه خود تأثير زيادي در هنر اسلامي داشته است، اين امر در لابه لاي احاديث و آيات، كتب ادبي و هنري مطرح شده است. وجود آثار هنري باقي مانده از دوران اسلامي گوياي حقيقت فوق است. رنگ‌ها در هنر و فرهنگ اسلامي ايران به درجاتي مانند با ارزش‌ترين، شريف‌ترين، زيباترين، بالاترين و…تقسيم و انتخاب شده و به كار رفته‌اند (استوار125:1363).
2-3-3 رنگ در معماری
در مورد كاربرد نمادين رنگ در معماري چنين مي‌خوانيم :رنگ طبقه‌هاي مختلف زيگورات‌ها از پايين به بالا، عبارت بوده است از: سفيد (رنگ بي رنگي)، خلوص روشن و نامعلومي (رمزآلود)، سياه (به نشانهء جهان زيرين و نامرئي)، قرمز (يا شنگرفي)، قرمز- قهوه اي، نماد جهان خاكي، (رنگ اميال زميني و كينه‌ها و خشم‌هاي فرودين)، آبي (مظهر آسمان و گستردگي باطن( و بالاخره گنبد يا اتاقك فراز زيگورات به رنگ زرد طلايي، نمادي از خورشيد و نورانيت است.
بنابراين رنگ حيات بخش خورشيد، طلايي است و جاودانگي و زيبايي فروزنده‌ي آن، از ابتدا توجه بشر را به طور ويژه جلب نموده و در مقدس‌ترين و يا با اهميت‌ترين بناها، آن هم در رأس آثار، به كار گرفته می‌شد و در معماري اماكن مقدس و متبرك اسلامي نيز از اين پديده‌ي زيبايي‌شناسانه و مقدس غفلت نشده است.
مدارك بسياري، بويژه منابع غني ادبي، نشان‌گر آن است كه براي هنرمندان، بخصوص معماران، علاوه بر علم معماري آشنايي با علوم ديگر، بويژه نجوم و رنگ شناسي، نيز ضروري است؛ زيرا بسياري از مسائل نجومي و نيز ايام هفت‌گانه با رنگ‌هاي هفت‌گانه تأويل و تعبير شده بودند. يكي از قديمي‌ترين و بهترين منابع باقي‌مانده كه در زمينه‌ی كاربرد مصالح معماري و رنگ آن‌ها بويژه استعمال سنگ‌هاي رنگين در بناي اسلامي را به طور مفصل بحث كرده است-كتاب الاعلاق النفيسه‌ی ابن رسته است؛ که مربوط به قرن سوم هجري است. تجلي رنگ در صورت مادي و در نور از قابليت‌هاي این کتاب است که در عرصه‌هاي عرشي و زميني كه در مواردي نمود آن در تضاد با يكديگر است، چرا كه سفيدي در نور، وجود تمام رنگ‌هاست؛ ليكن در ماده رنگ سفيد نشان‌گر نبود رنگ است، اما ماده رنگ سياه از تركيب گونه‌هاي رنگ حاصل مي‌شود؛ در صورتي كه در نور، سياهي نشانگر نبود رنگ است.
2-3-4 آهن در چلنگری
آهن مصالح مورد استفاده در چلنگری است که عنصری شیمیایی- فلزی است که نماد Fe، عدد اتمی‌26 و چگالی 7.87g/cm3 دارد، آهن در گروه 8 و دوره‌ی 4 عناصر است. آهن و آلیاژهای آن، از رایج‌ترین فلزات و رایج‌ترین مواد فرمی و ‌مغناطیسی در کاربردهای روزمره هستند. آهن دارای سطوح صاف و نقره‌ای براق مایل به رنگ خاکستری ا‌ست اما وقتی در هوا با اکسیژن ترکیب می‌شود به رنگ قرمز یا قهوه‌ای در می‌آید که به آن‌ها اکسید دارای ترکیبات آهن یا زنگ گفته می‌شود.
اولین آهن شکل گرفته که توسط نوع بشر در دوره‌‌ی پیش از تاریخ مصرف شد از شهاب‌سنگ‌ها آمده بود. ذوب آهن در کوره‌ها در هزاره‌ی دوم پیش از میلاد شروع شد، آثار مکشوفه از آهن ذوب شده از 1200-1800 پیش از میلاد در هند و در مشرق از حدود 1500 پیش از میلاد بدست آمد (که گمان می‌رود ناشی از ذوب آهن در آناتولی یا قفقاز بوده است).
عصر آهن (1500-700 پیش از میلاد) در دانش باستان‌شناسی دوره‌ای است که در آن بشر به گستردگی از آهن در جایگاه ماده‌ای برای ساخت ابزار و جنگ‌افزار سود برد. به جز این جامعه‌های کهن تغییرهایی در زمینه کشاورزی، باورها و شیوه‌های هنری نسبت به گذشته یافت
دورۀ موسوم به آهن در فلات بزرگ ایران دوره‌ای است که در ساده‌ترین تعبیر دوره گذر از عصر مفرغ به تثبیت حکومت و پادشاهی به مفهوم فراگیرش از بخش‌های شمالی و غربی و جنوب‌غربی به همه فلات ایران است. دوره‌ای

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد حق مالکیت، قانون مدنی، منافع عمومی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد معماری سنتی، خانه‌ی تقدیری، دوره‌ی قاجار