پایان نامه ارشد رایگان درباره کارآفرینی، مدیریت دانش، علم اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

توکی…………………………………………………….95

فهرست شکلها

عنوان صفحه

شکل2-1- الگوی حلزونی مدیریت دانش نوناکا و تاکوچی………………………………………….21
شکل2-2- الگوی پایه های ساختمان مدیریت دانش………………………………………………….24

فصل اول

1. کلیات

1-1. مقدمه
در گذشته نه چندان دور، قدرت و مزیت رقابتی یک سازمان یا یک جامعه انسانی، دسترسی بیشتر به منابع مادی محسوب میشد. اما اکنون شرایط به کلی متحول شده و در حال حاضر اصلیترین مزیت رقابتی برای سازمانها، توان آنها در مدیریت دانش محسوب میشود. عمدهترین سرمایههای سازمانهای تولیدی و خدماتی عصر حاضر، دانش است که به آن دسترسی دارند (خوانساری، 1384) .
مدیریت دانش سبب دستیابی به تجارب، دانش و مهارتهایی میشود که در مجموع تواناییهای جدید، قدرت اجرای عملیات بیشتر، تشویق خلاقیت و نوآوری، شیوه به کار بردن بهتر دانش موجود سازمان و استفاده بهتر از دانش در فرآیند تجارت روز به روز را در سازمان ایجاد میکند (هاسکل1، 2010) .
از عمدهترین جریانهای حاکم بر حیات بشری در آغاز هزاره سوم میلادی فرآیند کارآفرینی و خلاقیت است که اساس و بسترساز تغییر و تحول و دگرگونی است. کارآفرینان موجب میشوند تا سازمانی از سازمانهای دیگر پیشی بگیرد و کشوری نسبت به کشورهای دیگر به نحو چشمگیر پیشرفت نماید و مسلماً با توجه به پیچیده شدن سازمانها، رشد فنآوری، نو و بدیع بودن علم سازمانها، مدیران به طور روز افزون تلاش میکنند، دریابند چگونه سازمانهای خود را کارآفرین و خلاق سازند تا باعث رشد و موفقیت سازمانهایشان شوند، زیرا اگر اندیشه نو وارد سازمان شود رو به زوال میروند. در واقع برای سازمانهای امروز خلاقیت و کارآفرینی هر کدام به مثابه پلههای نردبان ترقی هستند که باید با آگاهی کامل و موفقیت طی شوند (فرهنگی و صفرزاده، 1386) .
امروزه، بسیاری از شرکتها به لزوم کارآفرینی شرکتی پی بردهاند. در واقع اینگونه تغییر گرایش در راهبرد، در پاسخ به سه نیازی است که بر شرکتها تحمیل گردیده است: افزایش سریع رقبای جدید، ایجاد حس بیاعتمادی نسبت به شیوههای مدیریت سنتی در شرکتها و خروج بهترین نیروهای کار از شرکتها و اقدام آنها به کارآفرینی مستقل. از سوی دیگر، شکلگیری بازارهای سرمایه به صورت یک صنعت نوین و تمایل آن به سرمایهگذاری مخاطرهآمیز سبب شده تا کارآفرینان با سهولت بیشتری نسبت به گذشته برای تحقق فکرها و اجرای پروژههایشان به منابع مالی دست پیدا کنند (فرای2،1993) .
مدیریت دانش، یکی از عوامل مؤثر بر کارآفرینی کارکنان است. مدیریت دانش ابزاری مهم برای سازمانها جهت مدیریت بهتر اطلاعات و مهمتر از آن، دانش است. برخلاف دیگر روشها، مدیریت دانش همیشه بهراحتی تعریف نمیشود، زیرا دربردارنده دامنهای از مفاهیم، رفتارهای مدیریتی، فنآوریها و فعالیتهاست که همه آنها زیر چتر مدیریت دانش قرار میگیرند (گوپتا3، 2008) . همچنین مبنای ثروتآفرینی در اقتصاد امروز، دانش و تخصص است؛ بهگونهای که کارآفرینان از دانش و اطلاعات ثروت میآفرینند (خوانساری، 1384) .
در پژوهش حاضر با توجه به اهمیت مدیریت دانش و کارآفرینی در سازمانها و لزوم ایجاد و پرورش کارآفرینی در کلیه سازمانها و نهادها به بررسی نقش مدیریت دانش در کارآفرینی سازمانی در میان متخصصان علم اطلاعات، پرداخته شده است.

1-2. مسئله پژوهش
بدون تردید، نزدیکترین حوزه معرفتی به مدیریت دانش، حوزه علم اطلاعات و دانششناسی است. متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی، به دلیل همین نزدیکی شغلی، برای تصدی سمت جدید مدیریت دانش مطرح شدهاند. مشکلات و چالشهای موجود در کتابخانهها، مدیریت کتابخانهها را به وظیفهای پیچیده تبدیل کرده است. مدیران امروز باید راه تحول را پیش بگیرند و تلاش کنند تا کتابخانهها به سوی وضعیت مطلوب حرکت کنند. لذا، امروزه مدیریت کتابخانهها مدیریت تغییر و تحول است. برای موفقیت در این امر، مدیران ابتدا باید بدانند چه چیز را باید تغییر بدهند و به چه سو باید حرکت کنند. در این ارتباط، استفاده از مدیریت دانش ابزار مناسبی است.
مديريت دانش، مهمترين دارايي و بزرگترين مزيت براي بسياري از سازمانها است. پس، بايد به كانونهای دانش توجه شود. كانونهاي دانش در سازمانها، مكان جمعآوري، سازماندهي و انتشار دانش هستند. متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی، همواره در جستجوي روشهايي براي گردآوري، سازماندهي، ردهبندي و ثبت اطلاعات و دانش دروني خود و به اشتراك گذاشتن آن با كاربران با استفاده از فنون رسمي و غير رسمي مديريت دانش بودهاند.
مديريت دانش، توان بالقوهاي در كمك به متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی براي گردآوري، سازماندهي، اشاعه دانش و همچنین در بهرهوري و كارآمدي بيشتر و ارائه خدمات به كاربران يا كاركنان سازمان است.
از آنجا، كه دانش و فرايندهاي آن با عمليات، ساختار، فرهنگ و هدف يك سازمان پيوند خوردهاند، بنابراين، يك راهبرد مديريت دانش كارآمد به كتابخانههايي نياز دارد كه فهم عميقي از فكر و دانش و چگونگي استفاده در سازمان بزرگترشان داشته باشد. متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی، مديران حافظه يك سازمان هستند و آنها بايد فراتر از وظايف جستجو، انتخاب، سازماندهي و مديريت اطلاعات به سمت ايجاد و مديريت دانش حركت كنند.
از دیگر سو، تغییر و تحولات گسترده امروزی و پویایی رقابت باعث شده است تا سازمانها به دنبال ایجاد شرایطی باشند که بتوانند افراد خلاق و کارآفرین را هر چه بیشتر جذب، مدیریت و نگهداری کنند تا از مزایای کارآفرینی سازمانی هر چه بیشتر بهرهمند شوند. بنابراین، برای غلبه بر مشکلات و تهدیدات که متوجه سازمانهای امروزی است، تنها یک راهحل سازگار است و آن هم ایجاد بستر فرهنگ کارآفرینی در سازمانها میباشد.
امروزه، اندیشمندان، کارآفرینی را به مثابه راهبردی مناسب برای گسترش بهره‌وری و توسعه سازمان تلقی میکنند و بر این باورند که کارآفرینی موجب ارتقای بهره‌وری در سطوح مختلف فردی، گروهی، سازمانی، ملی و بین‌المللی میشود که این امر نیاز به بستری مناسب در سازمان دارد. لذا، در دنیای در حال تحول امروز، کامیابی از آن جوامع و سازمانهایی است که بین منابع کمیاب و قابلیتهای مدیریتی و کارآفرینی منابع انسانی و سازمانی خود رابطه معنیداری برقرار سازند. به عبارتی دیگر، جامعه و سازمانی می‌تواند در مسیر توسعه، حرکتی رو به جلو داشته باشد که با ایجاد بسترهای لازم منابع انسانی و سازمانی خود را به دانش و مهارت کارآفرینی مولد تجهیز کند، تا آنها با استفاده از این توانمندی ارزشمند، سایر منابع جامعه و سازمان را به سوی ایجاد ارزش و حصول رشد و توسعه، مدیریت کنند.
کارآفرینی به عنوان نشانه و نماد تلاش و موفقیت در امور تجاری بوده و کارآفرینان پیشگامان موفقیتهای تجاری در جامعه هستند. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد علت توسعه کشورهایی همچون آمریکا، ژاپن و آلمان که از نظر صنعتی توسعه یافتهاند، کارآفرینی است. کارآفريني از منابع مهم و پايانناپذير همه جوامع بشري است. منبعي که به خلاقيت انسانها بازميگردد، از يک سو بسيار ارزان و از سوي ديگر ارزشمند و پايانناپذير است.
 از اینرو است که هر چه زمان میگذرد، اهمیت نیروی انسانی مبتکر و خلاق در سازمانها نمود بیشتری پیدا مییابد، افرادی بهوجودآورنده فرایند نوآوری در عرصه رقابتهای جهانی میباشند که با خلق ایدههای نوین و شناسایی بازارهای جدید برای سرمایهگذاری منجر به ارتقای کیفیت زندگی افراد جامعه و رونق بخشیدن به ساختار اقتصادی کشور میشوند. پس، لازم است که مدیران ارزیابی دقیق و جامعی از اجرای این راهبرد در سازمانها داشته باشند تا بتوانند به سرعت به تغییرات نامطلوب محیطی واکنش دهند و با موفقیت از بحرانهای پیش روی خویش عبور نموده و به عنوان یک سازمان پیشرو و کارآفرین معرفی گردند.
حال با توجه به اهمیت مدیریت دانش و کارآفرینی سازمانی در عصر حاضر و همچنین اهمیت این دو عامل در کتابخانهها، مسئله مورد نظر در این پژوهش چگونگی استفاده از “مدیریت دانش” توسط متخصصان علم اطلاعات و رابطه آن با کارآفرینی سازمانی میباشد.

1-3. اهمیت پژوهش
با توجه به رشد سریع تغییرات و افزایش رقابت، مدیریت مؤثر دانش در سازمانها از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا دانش به طور فزایندهای به عنوان یک جزء حیاتی برای سازمانها شناخته شده و مدیریت آن تا حدود زیادی مبتنی بر شایستگیهای افراد و ویژگیهای گروهها در شکل فرهنگ سازمانی است که به عنوان یک عامل مهم، نقش کلیدی را در رد یا پذیرش دانش ایفا میکند (کیگانک و اسریت4،2010) .
عصر ما عصر شتاب و دگرگونی و تغییر است. موج این تغییرات زندگی همه ما را نیز خواسته یا ناخواسته تحت تأثیر قرار میدهد. از این رو، جامعهای در جهت سازگاری با تغییرات و رقابت جهانی پیشتاز خواهد شد که از نیروی انسانی ماهر و متخصص، خلاق و خودباور برخوردار باشد (هزارجریبی، 1382) .
بهطور کلی، پیشرفت سریع دانش و فنآوری، تغییر روند جمعیت شناختی و همچون افزایش سطح تحصیل، اشتغال زن و مرد در خانوادهها و افزایش طول عمر و سالخوردگی جمعیت و حضور اثربخش بازارهای سرمایه و آشنایی بیش از پیش مدیران با پدیده کارآفرینی سبب گردیده تا گرایش به کارآفرینی در راهبرد شرکتها شدیداً مورد تأکید قرار گیرد (کوراتکو و هاجتس5، 1989).
کارآفرینی یک عامل کلیدی و پلی مابین نوآوری و توسعه اقتصادی قلمداد میشود و کارکنان متخصص وکارآمد نیز بازوان توانمند مدیران سازمانها به شمار میآیند که موجب غلبه بر شرایط نامطلوب محیط و رهایی سازمان از بنبست مشکلات و دستیابی به راهحلهای جدید و ارتقاء کیفیت تولید در رقابتهای فشرده جهانی میشوند. در واقع، میتوان گفت که کارآفرینی نماد نوآوری و موفقیت در امور تجاری و کارآفرینان پیشگامان آن هستند که با نظرات نوین خویش موجب تحولات اساسی در ساختار نظام اداری و افزایش کارایی و اثربخشی آن میشوند.
امروزه، بسیاری از شرکتها به لزوم کارآفرینی شرکتی پی بردهاند. از سوی دیگر، فرآیندهای کارآفرینی مانند کارآفرینی علمی، کارآفرینی فنآورانه و کارآفرینی خدماتی، به علت ویژگیهای ارزشآفرینی، سرمایهآفرینی، اشتغالآفرینی و سودآوری نقش مهم و بنیادی در فرآیند رشد و توسعه اقتصادی ایفا مینمایند، همچنین کارآفرینی را میتوان یکی از مؤثرترین راهکارهای مواجهه با معضل بیکاری دانست، چون کارآفرینی اشتغالزا نوعی فرآیند برای خلق فرصتهای شغلی جدید میباشد. بنابراین، کارآفرینی از این طریق نقش مهم و بسیار تأثیرگذاری بر فرآیند رشد و توسعه اقتصادی ایفا مینماید (گلستان هاشمی، ۱۳۸۲) .
در این ارتباط، سازمانها و شرکتها ناگزیرند تا جهت حفظ بقا و داشتن مزیت رقابتی، سازمانی خلاق و نوآور شوند، به گونهای که خود را در جهت مدیریت تغییرات شتابان جهانی آماده سازند (فتحیان،1384) .
از اینرو، یافتههای این تحقیق میتواند به متخصصان علم اطلاعات در دانشگاه شیراز جهت ایجاد طرحهای موفقیت مدیریت دانش و کارآفرینی سازمانی یاری رساند. چرا که مدیریت دانش و کارآفرینی در کتابخانهها به افزایش بهرهوری و کارآیی کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی یاری میرساند.

1-4. اهداف پژوهش

1-4-1. هدف کلی پژوهش
هدف اساسی این پژوهش عبارت است از بررسی رابطه بین سطح مهارت مدیریت دانش متخصصان علم اطلاعات شاغل در کتابخانههای دانشگاه شیراز با کارآفرینی سازمانی آنها.

1-4-2. اهداف فرعی
اهداف فرعی پژوهش عبارتند از :
1. بررسی رابطه بین هر یک از مؤلفههای مدیریت دانش با ابعاد کارآفرینی سازمانی متخصصان علم اطلاعات شاغل در کتابخانههای دانشگاه شیراز
2. بررسی تأثیر جنسیت بر رابطه مدیریت دانش و کارآفرین

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره مدیریت دانش، کارآفرینی سازمانی، کارآفرینی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره مدیریت دانش، کارآفرینی، کارآفرینی سازمانی