پایان نامه ارشد رایگان درباره مدیریت دانش، کارآفرینی، کارآفرینی سازمانی

دانلود پایان نامه ارشد

ی سازمانی متخصصان علم اطلاعات شاغل در کتابخانههای دانشگاه شیراز
3. بررسی تأثیر سابقه خدمت بر رابطه مدیریت دانش و کارآفرینی سازمانی متخصصان علم اطلاعات شاغل در کتابخانههای دانشگاه شیراز
4. بررسی تأثیر میزان تحصیلات بر رابطه مدیریت دانش و کارآفرینی سازمانی متخصصان علم اطلاعات شاغل درکتابخانههای دانشگاه شیراز

فصل دوم

2. مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1. مبانی نظری پژوهش

مبنای ثروتآفرینی در اقتصاد امروز، دانش و تخصص است. در سالهای اخیر، مدیریت دانش در مرکز توجه کتابخانهها قرار گرفته است. با توجه به رشد سریع تغییرات و افزایش رقابت، مدیریت مؤثر دانش در سازمانها از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا دانش بهطور فزایندهای به عنوان یک جزء حیاتی برای سازمانها شناخته شده و مدیریت آن تا حدود زیادی مبتنی بر شایستگیهای افراد و ویژگیهای گروهها در شکل فرهنگ سازمانی است که به عنوان یک عامل مهم، نقش کلیدی را در رد یا پذیرش دانش ایفا میکند. در این بخش ابتدا به مدیریت دانش (زنجیره اطلاعات، دستهبندی انواع دانش، تعاریف، تاریخچه، اهداف، نظریهها، مدلهای مدیریت دانش و موانع مدیریت دانش) اشاره شده، و در ادامه به کارآفرینی سازمانی (مفهوم کارآفرینی، تاریخچه کارآفرینی در دنیا، تاریخچه کارآفرینی در ایران، تعریف کارآفرینی سازمانی، ضرورت و اهمیت، نظریهها، ابعاد و موانع کارآفرینی سازمانی) پرداخته شده است.

2-2. مبانی نظری پژوهش
2-2-1. مدیریت دانش
یکی از موضوعات مهم مطرح شده در دوره اخیر، مدیریت دانش است. مدیریت دانش رویکردی است که به سرعت در حال تکامل و پيشرفت است و بر افزایش کارایی و بهبود اثربخشی فرایندهای سازمانی، همراه با نوآوری مستمر، توجه زیادی دارد. نیاز به مدیریت دانش، از این واقعیت سرچشمه می‌گیرد که دانش در عملکرد سازمانی و دسترسی به مزیت رقابتی پایدار، عنصری مهم تلقی می شود. اهمیت این موضوع به حدی است که امروزه شماری از سازمانها، دانش خود را اندازهگیری میکنند و به منزله سرمایه فکری سازمان و نیز شاخصی برای درجهبندی شرکتها در گزارشهای خود منعکس میکنند.

2-2-1-1. زنجیره اطلاعات
به منظور تبیین بهتر مفاهیم ارائه شده از مدیریت دانش، به بررسی مفاهیم”داده”، “اطلاعات”، “دانش”، “خرد” و ارتباط بین آنها میپردازیم. زنجیره اطلاعات در چهار مرحله به پیش میرود: داده، اطلاعات، دانش و خرد، که به لحاظ زمینه و درک روابط و الگوهای لازم، با یکدیگر در ارتباطند (عدلی، 1384).

2-2-1-1-1. داده
دادهها حقایق و واقعیتهای خام هستند (نوروزیان، 1384) . حقایق و اعدادی هستند که از آنها اطلاعات بهدست می‌آید (صرافزاده و بغدادی، 1384) . دادهها، منعکس کننده تعاملات و مبادلات کامل و واحد و منسجمی هستند که تحت عنوان جزء ناچیز از آنها یاد میشود. این اجزاء در پایگاههای داده، ذخیره و مدیریت میشوند. دادهها، حداقل متن را دارند و به تنهایی مفهوم موضوع بزرگتری را القا نمیکنند. برای مثال داده می‌تواند شامل آمار، فهرست منابع موجود کتابخانه و فهرستی از اسامی و آدرس‌های کارکنان و کاربران کتابخانه باشد.

2-2-1-1-2. اطلاعات
اضافه کردن زمینه و تفسیر به دادهها و ارتباط آنها به یکدیگر، موجب شکلگیری اطلاعات میشود. اطلاعات، دادههای ترکیبی و مرتبط همراه با زمینه و تفسیر آن است. ارتباط دادهها ممکن است بیان کننده اطلاعات باشد. ممکن است صرفاً ارتباط دادهها به اطلاعات منجر نگردد، مگر اینکه موجب درک مفهوم آنها باشد (نوروزیان، 1384) . پس، زمانی که دادهها به منظور خاصی بهشکلی منطقی سازماندهی میشوند تبدیل به اطلاعات میشوند (صرافزاده و بغدادی، 1384) . اطلاعات در حقیقت دادههای خلاصه شده را دربرمیگیرد که گروهبندی، ذخیره، پالایش، سازماندهی و تحلیل شدهاند تا بتوانند زمینه را روشن سازند. میتوان با بررسی اطلاعات به اتخاذ تصمیمات پرداخت (نوروزیان، 1384) . فهرستی از منابعی که طی سه ماه اخیر به فهرست آنلاین کتابخانه افزوده شدهاند و لیستی از منابعی که مکرراً به امانت رفتهاند، مثالهایی از اطلاعات در محیط کتابخانه هستند.

2-2-1-1-3. دانش
دانش، ترکیب سازمانیافتهای از داده است که از طریق قوانین و عملکردها حاصل شده است (آصفزاده، 1383) . دانش کارآمد کمک میکند تا اطلاعات و دادههای ناخواسته حذف شوند. زمانی که افراد دانش خود را به اشتراک میگذارند، دانش هر یک افزایش مییابد و از ترکیب دانش یک فرد با افراد دیگر، دانش جدید حاصل میشود. دانش، ایدهها، فهمها و درس آموخته شده ما در طول زمان است. درس‌ها و ایده‌هایی که با کنار هم نهادن اطلاعات دریافتی از منابع مختلف و درگذر زمان به آن دست یافته‌ایم. دانش، مجموعهای از نگرشها، تجربیات و مراحلی است که به صورت درست و صحیح کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ از اینرو، راهنمای مناسبی برای افکار، رفتارها و ارتباطات میباشد (نوروزیان، 1384) .

2-2-1-1-4. خرد (معرفت)
آخرین مرحله، حرکت از دانش به خرد و کمال است. خرد، همان کاربرد دانش است. وقتی که دانش برای تصمیم‌گیری و بهبود تصمیمات، فرآیندها و بهره‌وری یا سودآوری به کار گرفته می‌شود تبدیل به خرد می‌شود. برای خردمند بودن، افراد نه تنها باید دانش کسب کنند بلکه باید فهم کاملی از اصول حاکم برآن دانش را نیز داشته باشند (نوروزیان، 1384) .

2-2-1-2. دسته بندی انواع دانش
دانش دو نوع است: نخست، نوع بسیار عمومی دانش که دانش “ضمنی” یا پنهان نامیده میشود و دومی، دانشی است که به صورت مستند درآمده و به آن دانش “صریح” یا آشکار گفته میشود (فرهودی، 1387) .
دانش نهان، دانش شخصی و ابراز نشدهای است که یک فرد دارد. دانشی که در ذهن افراد است و میتواند مفید واقع شود. دانش و تجربهای است که یک فرد در طول سالها از طریق تجربه، تعامل با دیگران و آزمون سعی وخطا بهدست آورده است. دانشی که هرگز بهطور کامل و قابلفهم برای  سایرین بیان، ثبت، مستند یا مدون نشده است. طبق برآوردها 80 درصد از مهمترین دانش را دانش نهان شکل میدهد (صرافزاده، 1389) . فرايند انتقال دانش ضمني به ديگران، بسيار پر دردسر است (فرهودي، 1387) .
تقریباً همه فعالیتهایی که افراد درگیر آن هستند نیاز به ترکیبی از چند دانش نهان و عیان دارد. برای یک مدیریت دانش کارآمد، تسخیر هر دو دانش نهان و عیان الزامی است. چالش واقعی مدیریت دانش در توانایی تشخیص و تسخیر دانش نهان است، بهطوریکه در هنگام نیاز قابل بازیابی باشد. دانش عیان به آسانی قابل ثبت و انتقال است اما تشخیص، تصرف و انتقال دانش نهان مشکل است. بنابراین، بیشتر سازمانها تنها بر مدیریت دانش عیان، دانش سهلالوصول که تنها 20 درصد از کل دانش سازمان را شکل میدهد، تمرکز میکنند و استفاده از دانش نهان را به وقوع تصادفی آن وامیگذارند (صرافزاده، 1389) .
دانش صريح عبارت است از دانش ضمني كه در فرايندي پردازشي، مستند شده و به صورت واضح در قالب زبان رسمي بيان ميشود و به راحتي بين افراد به اشتراك گذاشته ميشود (فرهودي، 1387) .
هنگامیکه دانش، مدون و کدگذاری شود، مصنوع دانش تولید میشود و این مصنوع دانش است که میتواند مدیریت شود (صرافزاده، 1389) .
بنابراين، دانش ترکیبی از تجربيات، ارزش‏ها، اطلاعات و نگرش‏هاست. دانش، از اطلاعات و اطلاعات از داده‏ها سرچشمه مي‏گيرد. بيشتر دانش‏ها، به صورت ضمني دراختيار افراد هستند. مديريت دانش به سازمان‏ها کمک مي‏کند تا از فرايند دانش مؤثر برخوردار باشند (رمضاني،1383) .

2-2-1-3. تعریف مدیریت دانش
مدیریت دانش مفهومی است که تعریفهای زیادی برای آن ارائه شده است. برخی از صاحبنظران مانند پرز6، تأکید دارند که دانش یک سرمایه سازمانی است و مدیریت دانش را بر همین اساس تعریف میکنند. وی معتقد است که مدیریت دانش عبارت است از گردآوری دانش و قابلیتهای عقلانی و تجربیات افراد یک سازمان و ایجاد قابلیت بازیابی آنها به عنوان یک سرمایه سازمانی.
مالهوترا7 در سالهای اخیر بیشترین فعالیت را در زمینه مدیریت دانش داشته است و این مفهوم را از دیدگاه نظری تعریف کرده است. وی مدیریت دانش را کمک به سازمانها در یافتن راههای نوین بهرهجویی از دانش عینی و ذهنی افراد آن میداند.
استمپز8 (1999) مدیریت دانش را مقداری کاربردیتر تلقی کرده و برای مدیران دانش نقش فعالی قائل شده است. وی مدیریت دانش را فراهمآوری دانش مورد نیاز در زمان و مکان مورد نیاز و برای شخص نیازمند تعریف میکند. او همچنین معتقد است که بهترین چیز داشتن در موضوعی خاص نیست، بلکه دانستن مکان و طرز دسترسی به دانش است.
راولي9 معتقد است که مديريت دانش در اصطلاح مفهومي يک نمونه است و در اصطلاح تخصصي، مجموعهاي از راهکارها و اعمالي است که در پاسخ به نيازهاي سازمانها شامل جوامع و دولتها در جامعه مبتني بر دانش قرن بيست و يکم پديد آمده است.
اخیراً تعریفی از سوی سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه10 (2003) ارائه شده است که به نظر میرسد علاوه بر تازگی، مفاهیم اصلی تعاریف موجود را به صورت خلاصه دربرمیگیرد. همچنین، این تعریف به صورت عملی در پژوهشی از سوی سازمان مذکور استفاده شده است: مدیریت دانش، مجموعهای از فعالیتهای سازمانی برای خلق، کسب، توزیع دانستهها و ارتقای به اشتراکگذاری دانش در داخل سازمان و محیط پیرامون آن است (حسنزاده، 1386) .
2-2-1-4. تاریخچه مدیریت دانش
مدیریت دانش از اواخر دهه 1970 مطرح گردید. در اواسط دهه 1980 و آشکار شدن جایگاه دانش و تأثیر آن بر قدرت رقابت در بازارهای اقتصادی اهمیت آن مضاعف شد. در این دهه نظامهای مبتنی بر هوش مصنوعی و نظامهای هوشمند برای مدیریت دانش به کار گرفته شد و مفاهیمی چون مهندسی دانش، نظامهای دانش مدار و مانند آن رواج یافت، در اواخر دهه 80 سیر صعودی انتشار مقالات مربوط به مدیریت دانش را در مجلات حوزه های مدیریت، تجارت و علوم کتابداری و اطلاعرسانی میتوان مشاهده کرد. در آغاز دهه 1990 فعالیت گسترده شرکتهای آمریکایی، اروپایی و ژاپنی در حوزه مدیریت دانش به نحو چشمگیری افزایش یافت. ظهور وب جهانی در اواسط دهه 1990 تحرک تازهای به حوزه مدیریت دانش بخشید. شبکه بینالمللی مدیریت دانش11 در اروپا و مجمع مدیریت دانش ایالات متحده12 فعالیتهای خود را در اینترنت گسترش دادند. در سال 1995، اتحادیه اروپا13 طی برنامهای به نام اسپریت14 بودجه قابل ملاحظهای را برای اجرای طرحهای مدیریت دانش اختصاص داد. اکنون مدیریت دانش در سالهای آغازین قرن 21 برای بسیاری از کشورهای پیشرفته به عنوان نماد رقابت و عامل دستیابی به قدرت و توسعه است (حسن زاده، 1386) .

2-2-1-5. اهداف مدیریت دانش
هدف اساسی مدیریت دانش، ایجاد یک سازمان یادگیری و شراکت با ایجاد جریانی بین مخازن اطلاعات ایجاد شده توسط افراد قسمتهای مختلف شرکت و مرتبط کردن آنها با یکدیگر است.
بخشی از کاربردهای مدیریت دانش به شرح زیر است:
1. پروژه مدیریت دانش بر پایه فنآوری اطلاعات؛
2. استفاده مجدد از دانش؛
3. جستجوی اسناد؛
4. موانع اشتراک دانش؛
5. یکپارچگی دانش؛
6. اشتراک دانش بین افراد؛
7. یکپارچگی دانش، عملکرد و نظامهای یادگیری؛
8. اثرات مدیریت دانش روی تجارت الکترونیکی؛
9. روایتگویی و روایتهای سازمانی (حیدری، 1386) .
بیشتر افراد و سازمانها مدیریت دانش را بهدلایل زیر به کار میگیرند:
1. افزایش همکاری؛
2. بهبود بهرهوری؛
3. تشویق و قادر ساختن نوآوری؛
4. غلبه بر اطلاعات زیادی و تحویل فقط آنچه مورد نیاز است؛
5. تسهیل جریان دانش مناسب از تأمینکنندگان به دریافتکنندگان بدون محدودیت زمان و فضا؛
6. تسهیل اشتراک دانش میان کارمندان و بازداشتن آنها از اختراع دوباره چرخ به کرات؛
7. تصرف و ثبت دانش کارکنان قبل از اینکه آنان شرکت را ترک نمایند؛
8. افزایش آگاهی سازمانی از خلأهای دانش سازمان؛
9. کمک به شرکتها که سبقتجو باقی بمانند، با افزایش آگاهی آنان از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره کارآفرینی، مدیریت دانش، علم اطلاعات Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره مدیریت دانش، انتقال دانش، تولید دانش