پایان نامه ارشد رایگان درباره سود سهام، حسابداران، کانون توجه

دانلود پایان نامه ارشد

محاسبه سود حسابداري از لحاظ يک اندازه گيري يگانه عملکرد و يا اطلاعاتي که در محاسبه آن لحاظ مي شود، توسط حسابداران حرفه اي و تحليل گران مالي همواره مورد تاکيد قرار داشته است.
در اين بخش، چند مفهوم سود در سطوح 1.ساختار2. معاني و3. عمل مورد بررسي قرار مي گيرد و در اين بررسي کوشش مي شود تا جنبه هاي مختلف ارتباط سود با قيمت سهام ارزيابي شود.

2-2 مفهوم سود در سطح ساختار
اگرچه حسابداران در گفتار، سود حسابداري را معياري براي تفسير رويدادهاي دنياي واقعي مي دانند و بر تاثير آن بر رفتار استفاده کنندگان (توان پيش بيني يا مربوط بودن در فرآيند تصميم گيري) تاکيد مي کنند اما معمولا اصول و قواعد حسابداري را بر مفروضاتي بنا مي کنند که ممکن است با پديده هاي دنياي واقعي يا با آثار رفتاري مرتبط نباشد. مثلا پژوهشگران حسابداري اظهار داشته اند که “سود حسابداري مبتني بر ميثاق ها و قواعدي است که بايد منطقي و هم آهنگ با يکديگر باشند اگرچه احتمالا انعکاسي از مفهوم سود اقتصادي نباشد”. ميثاق ها و قواعد حسابداري نيز از طريق مبتني کردن آن ها بر مفروضات و مفاهيمي که از وضعيت موجود حسابداري استنتاج شده است، منطقي تلقي و هم آهنگ شده اند. اما به هر صورت، مفاهيمي نظير تحقق درآمد، مقابله هزينه ها با درآمد، حسابداري تعهدي و تخصيص بهاي تمام شده را تنها مي توان بر اساس قواعد دقيق تعريف کرد زيرا اين مفاهيم، همتايي در دنياي واقعي ندارند. سود حسابداري نيز مجموعي از اقلام مثبت و منفي است که بسياري از آن ها محتواي تفسيري ندارند. چنانچه يکي يا برخي از اين اقلام فاقد محتواي تفسيري اما در عين حال با اهميت باشند، سود خالص منتج از آن نيز فاقد اهميت تفسيري خواهد بود، اگرچه ممکن است حاوي اطلاعات مرتبط با بازار سرمايه نيز باشد.

1-2-2 رويکرد معاملاتي در اندازه گيري سود
رويکرد معاملاتي در اندازه گيري سود، کم و بيش رويکردي سنتي در حسابداري محسوب مي شود. در اين رويکرد، تغييرات ارزشيابي دارايي ها و بدهي ها تنها در صورتي که منتج از معاملات، عمليات و ساير رويدادهاي مالي باشد ثبت مي گردد. اصطلاح معاملات، عمليات و رويدادهاي مالي نيز به معنايي گسترده تعريف مي شود تا معاملات و عمليات خارجي و همچنين رويدادهاي داخلي را دربرگيرد. معاملات و عمليات خارجي، ناشي از دادوستد با اشخاص خارج از واحد انتفاعي و نقل و انتقال دارايي و بدهي ميان آنان است. اما رويدادهاي داخلي، ناشي از استفاده يا تبديل دارايي ها در داخل واحد انتفاعي مي باشد. چنانچه تغيير ارزش دارايي ها و بدهي ها به دليل تغييرات ارزشيابي بازار يا تنها تغيير انتظارات واقع شده باشد، در فرآيند اندازه گيري حسابداري لحاظ نمي گردد.

2-2-2 رويکرد فعاليت در اندازه گيري سود
تفاوت رويکرد فعاليت در اندازه گيري سود با رويکرد معاملاتي اين است که در اين رويکرد، کانون توجه شرح فعاليت هاي واحد انتفاعي است در حالي که در رويکرد معاملاتي، گزارش معاملات و رويدادها مد نظر است. به بيان ديگر، بر اساس رويکرد فعاليت، سود هنگامي ايجاد مي شود که فعاليت ها يا رويدادهاي مشخصي واقع شود. مثلا، سود فعاليت، در خلال برنامه ريزي، خريد، توليد، فرآيندهاي فروش و فرآيند وصول مطالبات ثبت مي گردد.
بکارگيري اين رويکرد در واقع بسط و توسعه رويکرد معاملاتي است زيرا، معاملات و رويدادها، به عنوان مبنايي براي اندازه گيري، نقطه شروع محسوب مي شود. هر دو رويکرد، از لحاظ ناتواني در انعکاس واقعيت ها در اندازه گيري سود مشابه يکديگرند زيرا، بر ارتباطات ساختاري و مفاهيمي اتکا دارند که همتايي در دنياي واقعي ندارند.

3-2 مفاهيم سود در سطح معاني (ارتباط با واقعيت هاي اقتصادي)
حسابداران در تعريف سود بر دو مفهوم اقتصادي تغيير در رفاه و حداکثر کردن سود اتکا مي کنند. مفهوم دوم يعني حداکثر کردن سود تحت شرايط معين ساختار بازار، تقاضا براي محصول، و اقلام بهاي تمام شده ورودي موضوع اين بخش از فصل حاضر مي باشد.

1-3-2 سود به عنوان معيار کارآيي
عمليات کارآمد واحد انتفاعي، بر جريان جاري سود سهام و همچنين بکارگيري سرمايه براي تامين جريان آتي سود سهام اثر مي گذارد. بنابراين، تمامي سهامداران به ويژه سهامداران عادي به کارآيي مديريت علاقه مند مي باشند. سهامداران فعلي مي توانند در صورت فقدان کارآيي مديريت نسبت به تغيير آن اقدام کنند ويا مزايا و پاداشهايي را براي مديريت کارآمد در نظر بگيرند. سهامداران بالقوه نيز کوشش مي کنند که کارايي مديريت را قبل از سرمايه گذاري يا ارزشيابي سهام واحد انتفاعي ارزيابي کنند. در هر دو حالت بالا، معيار کارآيي، مبنايي را براي تصميم گيري فراهم مي کند. اين هدف اندازه گيري کارآيي واحد انتفاعي در بيانيه شماره يک هيات استانداردهاي حسابداري مالي نيز به شرح زير انعکاس يافته است: ” گزارشگري مالي بايد اطلاعاتي را درباره عملکرد مالي واحد انتفاعي طي دوره مالي ارائه کند”.

2-3-2 سود حسابداري در مقايسه با سود اقتصادي
تهيه کنندگان و استفاده کنندگان اطلاعات مالي در سال هاي متمادي کوشش کرده اند که به سود خالص حسابداري محتواي اقتصادي نيز دهند. کانون توجه اين کوشش ها برقراري ارتباط بين نرخ بازده سرمايه گذاري13 از يک سو و نرخ بازده داخلي14 از سوي ديگر بوده است. اين ارتباط، مبناي تدوين تئوري برآورد15 قرار گرفت. در اين تئوري، تاکيد بر گزارش سود به نحوي است که به سرمايه گذاران امکان مي دهد نرخ بازده داخلي واحد انتفاعي را بطور کلي پيش بيني و بر اساس آن، گردش آتي وجوه نقد و ارزش فعلي واحد انتفاعي را نيز پيش بيني کنند.
هر دو نرخ بازده مذکور، معيارهايي براي سنجش کارآيي ناشي از بکارگيري داراييهاي واحد انتفاعي است اما نحوه تعريف آنها متفاوت مي باشد. نرخ بازده سرمايه گذاري عبارت است از:

ROI =

(شباهنگ ، 1387،ص185 )
در فرمول بالا:
NI معرف سود خالص و
TA معرف جمع داراييها بر مبناي بهاي تمام شده است.
نرخ بازده داخلي نرخي است که موجب تساوي ارزش فعلي گردش وجوه نقد مورد انتظار در آينده (بر اثر بکارگيري داراييها) با بهاي تمام شده آن داراييها مي شود. يعني نرخ بازده داخلي (r) را مي توان از رابطه زير بدست آورد:
TA =
با توجه به دو رابطه بالا مي توان فرمول هاي زير را براي سود خالص حسابداري و سود خالص اقتصادي بدست آورد:
استهلاک حسابداري- هزينه ها- درآمد فروش = سود خالص حسابداري
استهلاک اقتصادي- هزينه ها- درآمد فروش = سود خالص اقتصادي
(همان منبع )
همان طور که ملاحظه مي شود، تفاوت دو رقم بالا مربوط به نحوه محاسبه هزينه استهلاک است. حسابداران براي محاسبه استهلاک، روش خط مستقيم (SL) و يا يکي از روش هاي نزولي (AD) را بکار مي گيرند در حالي که اقتصاددانان، روش نرخ بهره را (I) مورد استفاده قرار مي دهند. ارتباط بين اين روش ها در نمودار شماره (1-2) نشان داده شده است:

نمودار 1-2 نحوه محاسبه استهلاک در اقتصاد و حسابداري
(همان منبع ،ص 186 )
به طوري که در نمودار بالا مشاهده مي شود، روش نرخ بهره براي محاسبه استهلاک در جهت مخالف روش نزولي محاسبه استهلاک حرکت مي کند.
ازلحاظ نظري مي توان انتظار داشت که اگر حسابداران نيز روش نرخ بهره را براي محاسبه استهلاک بکار گيرند، سود خالص حسابداري و سود خالص اقتصادي يکسان شوند. اما اين انتظار تحقق نمي يابد زيرا پارامترهايي که در اين مدل ثابت فرض شده اند در دنياي واقعي ثابت نيستند.

4-2 مفاهيم سود در سطح عمل ( نحوه استفاده از آن توسط استفاده کنندگان)
مفاهيم سود در سطح عمل، به موارد زير مربوط است:
– فرآيندهاي تصميم گيري سرمايه گذاران و اعتباردهندگان
– واکنش قيمت اوراق بهادار در بازار سرمايه نسبت به سود گزارش شده
– تصميمات مديريت درباره مخارج سرمايه اي و واکنش مديريت و حسابداران نسبت به سود
تحقيقات رفتاري انجام شده در حسابداري نيز با موارد مذکور بالا مرتبط است. دربخش زير به طور مختصر، رويکرد عملي در ارتباط با سود گزارش شده مورد بررسي قرار مي گيرد.

1-4-2 سود به عنوان وسيله اي براي پيش بيني
در بيانيه شماره يک هيات استانداردهاي حسابداري مالي آمده است که سرمايه گذاران، اعتباردهندگان و ساير استفاده کنندگان علاقه مندند که خالص جريان ورود وجه نقد به واحد انتفاعي را در دوره هاي آتي ارزيابي کنند، اما سود را براي ارزيابي توان سودآوري، پيش بيني سودهاي آتي و يا ارزيابي مخاطره سرمايه گذاري يا اعطاي وام و اعتبار به واحد انتفاعي مورد استفاده قرارمي دهند. بنابراين، فرض بر اين است که ارتباطي بين سود گزارش شده و گردش وجوه نقد شامل توزيع وجه نقد ميان سهامداران، وجود دارد( سافکن ،1999،ص46)16.
بسياري از پژوهشگران کوشش کرده اند که شواهدي را درباره فرض هيات استانداردهاي حسابداري مالي، به شرح بالا، بدست آورند. برخي از تحقيقات در جستجوي ارقام معيني بوده اند که سرمايه گذاران و ساير استفاده کنندگان براي ارزيابي آينده واحد مورد استفاده قرار مي دهند. اين ارقام اصطلاحا شاخص هاي خلاصه17 ناميده شده اند زيرا، اين شاخص ها، موفقيت يا شکست نسبي واحد انتفاعي را خلاصه مي کنند. سود هر سهم يکي از اين شاخص هاست که در تحقيقات دانشگاهي مورد توجه بسيار بوده است.
ارزش جاري واحد انتفاعي و قيمت سهام آن، به جريان آتي توزيع وجه نقد مورد انتظار ميان سهامداران بستگي دارد. بر مبناي اين انتظارات، سهامداران فعلي تصميم گيري مي کنند که سهام خود را بفروشند يا نگهدارند. سهامداران بالقوه نيز تصميم مي گيرند که سهام واحد انتفاعي را خريداري يا سرمايه خود را در جاي ديگر سرمايه گذاري کنند. بنابراين انتظارات مربوط به توزيع آتي منابع ميان صاحبان سهام، نقش با اهميتي در تصميمات سرمايه گذاري ايفا مي نمايد. چنانچه رابطه اي بين سود گزارش شده و توزيع سود سهام وجود داشته باشد، ممکن است سرمايه گذاران انتظارات مربوط به سودهاي آتي واحد انتفاعي را در کانون توجه خود قرار دهند. در مورد بسياري از واحدهاي انتفاعي، اطلاعات مرتبط با پيش بيني هاي سود در مقايسه با پيش بيني توزيع سود سهام در کوتاه مدت، به منظور پيش بيني قيمت آتي سهام در بازار مربوط تر فرض شده است. توزيع سود سهام در بلند مدت نيز مبتني بر سود انباشته و عوامل رشد واحد انتفاعي فرض مي شود. بنابراين انتظارات مربوط به سودهاي آتي توسط بسياري از سرمايه گذاران مورد استفاده قرار مي گيرد تا توزيع سود سهام را در آينده پيش بيني کنند و توزيع سود سهام در آينده نيز عامل با اهميتي در تعيين قيمت سهام محسوب مي شود.

2-4-2 رويکرد بازار سرمايه
در ارتباط با آثار بالقوه ارقام سود بر بورس اوراق بهادار، تحقيقات بسيار گسترده و متنوعي انجام شده است. يافته هاي اصلي اين تحقيقات بسيار جالب توجه و موجب انقلاب فکري در حسابداري شده، اگرچه تاکنون آثار عملي نداشته است.
مشاهدات مستقيم و غير مستقيم اين گونه تحقيقات پيشنهاد مي کند که سود هر سهم گزارش شده و سود هر سهم پيش بيني شده، اثر مستقيم بر قيمت بازار سهام دارد و مورد درخواست سرمايه گذاران است اگرچه فرضيه بازار کارآمد متضمن عدم امکان انتفاع اشخاص بر اثر داشتن اين اطلاعات مي باشد.
اولين مشاهده درباره ارتباط سود حسابداري با قيمت اوراق بهادار توسط آقايان بال و براون18 ارائه گرديد. نتايج اين تحقيق يعني نوسان قيمت اوراق بهادار همسو با نوسان سود حسابداري، از آن زمان تاکنون بارها در تحقيقات مختلف تاييد شده است.
به بيان ديگر، رفتار بازار سرمايه به مثابه اين است که سود حسابداري، بار و محتواي اطلاعاتي دارد. همبستگي بين سود حسابداري و قيمت اوراق بهادار کامل نيست. دليل اول براي فقدان همبستگي کامل، بکارگيري طيف وسيعي از اطلاعات در مقايسه با سود حسابداري توسط بازار سرمايه است. دليل ديگر براي نبود همبستگي کامل اين است که نوسانات سود حسابداري بعضا به دليل روشها و قواعد حسابداري است که آثار اقتصادي فوري را در بر ندارد.(همان منبع،ص191- 178)1

5-2 مفهوم سود جامع در گزارشهاي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره حقوق صاحبان سهام، صاحبان سهام، ارزش بازار Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره وجوه نقد، صاحبان سهام، حقوق صاحبان سهام