پایان نامه ارشد رایگان درباره توسعه پاید، توسعه پایدار، عدالت اجتماعی، آموزش و پرورش

دانلود پایان نامه ارشد

وقف که درآن اصل مال یا ملك میماند و منافع و عواید آن در امور عامالمنفعه مصرف میشود در ساماندهی زندگی فردی و اجتماعی نقش فراوانی دارد.
نماد وقف در ادوار گذشته نیز وجود داشته و پس از اسلام با تأثیر از جهانبینی اسلامی به صورت جهت دار مطرح میشود. همچنان که در صدر اسلام نیز مسبوق است بسیاری از موقوفات نه تنها به عنوان پشتوانه اقتصادی نظام اسلامی محسوب میشوند بلکه در کم کردن فاصله طبقاتی و نهایتا تامین عدالت اجتماعی نقش مؤثری را ایفا میکند. در مجموع با نهاد وقف که در آن مالکیت خصوصی به نوعی مالکیت عمومی تبدیل میشود مراکز مختلف آموزشی، فرهنگی، بهداشتی و اقتصادی ایجاد میگردد که این امر در شهرنشینی جوامع که از مؤلفههای توسعه اقتصادی است نقش قابل توجهی دارند؛ و به شهرها نوعی برجستگی دینی، تاریخی و اقتصادی خواهد بخشید و توسعه را همراه با عدالت اجتماعی به ارمغان خواهد آورد( شاکر 1373، ص 87 ).
براساس تأثیری که فرهنگ وقف در ماندگاری و پایایی توسعه اقتصادی دارا میباشد می‌تواند در پیشبرد اهداف توسعه پایدار نقش موثری را ایفا نماید. توسعه پایدار در حقیقت ایجاد تعادل میان توسعه و محیط زیست است. توسعه پایدار چهار جنبه دارد: پایداری در منابع طبیعی ، پایداری سیاسی، پایداری اجتماعی و پایداری اقتصادی، در حقیقت توسعه پایدار تنها بر جنبه زیست محیطی اتفاقی تمرکز ندارد بلکه به جنبههای اجتماعی و اقتصادی آن هم توجه میکند .توسعه پایدار محل تلاقی جامعه، اقتصاد و محیط زیست است( دانشنامه حقوق اقتصادی ، 1391، ش 1).
یکی از عوامل مهم توسعه و پیشرفت در هر جامعه آموزش و پرورش است. تاریخ آموزش و پرورش در ایران به دورانهای باستانی و آریاییهای نخستین میرسد. در دوره مادها، کودکان و نوجوانان راه و رسم زندگانی و کار و جنگاوری را درخانه و قبیله میآموختند. آموزش رسمی مخصوص روحانیان بود و مردم دیگر از خواندن و نوشتن بیبهره بودند. در دوران هخامنشی آموزش رسمی ویژه موبدان، شاهزادگان و دولتمردان بود. اما چون در آیین زرتشت آموزش و پرورش مهم شمرده میشد، مردم ایران اخلاق و مهارتهای سودمند را به فرزندان خود آموزش میدادند . در دوره ساسانی فرهنگ و تمدن ایرانی به شرق و غرب گسترش یافت اما هنوز هم آموزش به گروهی خاص محدود میشد (مستوفی، 1377، ص3).
با ورود اسلام به ایران تحولاتی در نحوه آموزش به وجود آمد. با توجه به اهمیتی که اسلام به شریعت و عدالت اجتماعی و تجلی ارزشهای انسانی نهاد موجب گسترش و ارتقاء سطح آموزش برای اقشار مختلف جامعه گردید( فصل نامه تاریخ اسلام ، 1391 ، ش5).
ازجمله مواردی که پس از ورود اسلام به ایران مورد توجه قرارگرفت هنر و معماری ایران است. با توجه به رویکرد عدالت محوری اسلام و اینکه تمام افراد جامعه می‌توانند به طور یکسان از امکانات جامعه بهره مند شوند، بناهای عامالمنفعه و عملکردهای جدید به وجود آمد که از جمله می‌توان به فضاهایی مانند: مساجد، آب انبارها، حمام و کاروانسراها و… اشاره کرد. وجود این فضاها و عملکردهای جدید باعث ایجاد هنر و معماری نوین گردید که با ارتقای معماری گذشته و به کارگیری اصول مبانی اسلام هنر و معماری ایرانی اسلامی را شکل داد (خطیبی، 1390).
مساجد، مدارس و حوزههای علمیه جزء اولین فضاهای آموزشی بودهاند، حوزه‌های علمیه از آن دسته فضاهایی بودند که محل اسکان و تحصیل دانش آموختگان توامان در یك مجموعه قرار داشت. این گونه فضاها طی سالها با به وجود آمدن مؤسس ات و مجتمع‌های دانشگاهی ارتقاء یافت اما همواره معایب و کاستی‌هایی به همراه داشتهاند.
حال با توجه به مباحث یاد شده سوال این است که چگونه می‌توان با بهرهوری از رویکرد اقتصادی توسعه پایدار بر اساس فرهنگ وقف موجب ارتقای سطح آموزش و بهبود مجموعه‌های دانشجویی شویم؟

1-2 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
انجام تحقیق در هر زمینه علمی، به دلایل مختلفی صورت می‌گیرد، از جمله این دلایل می‌توان به گسست دانش در آن زمینه یا نبود تحقیق جامع اشاره کرد. تحقیق حاضر از جمله تحقیقات بکر و جدید است که تا بحال انجام نشده است و ضروری است که به آن پرداخته شود.
تاکنون موضوع وقف و موقوفات از ابعاد مختلفی چون فقهی، حقوقي، قضايي و اعتقادي بررسي شده و بعضي از پژوهشها بر تأثير آن‌ها بر محيطهاي شهري و روستايي تأكيد دارند. اما در زمينه تأثير وقف در نظام آموزشي به ويژه شهر شیراز پژوهشی صورت نگرفته است. در پژوهش حاضر اين موضوع به شكل مبسوط و كامل با مؤلفههای تحقیق بررسي شده است.
از دیگر دلایل اهمیت تحقیق در ارتباط با موضوع مورد مطالعه، نیاز به ارتقای سطح آموزش و بهبود مجموعه‌های دانشجویی و برآورده کردن آن از طریق توسعه پایدار بر اساس فرهنگ وقف است.

1-3 اهداف تحقيق
1-3-1 اهداف کلی:
هدف اصلی از طراحی شهرک دانشجویی، علاوه بر اينکه پاسخگوی نيازهای ساکنين در مقياس شهری– کشوری است، موجب زنده نگاهداشتن هنر اصيل ايرانی در شهر شيراز می‌گردد.
طراحی اين مجموعه با هدف احيای فصل مشترک فرهنگ وقف و معماری و معرفی و انتقال اين ميراث از گذشتگان به نسلهای آينده.
ايجاد مکانی جهت رسيدن به يک کيفيت محوری در فضای معماری که سبب ايجاد بهبود شرایط آموزشی در چهارچوب فرهنگ وقف و توسعه پایدار اقتصادی می‌شود.

1-3-2 اهداف اختصاصی:

اين مجموعه علاوه بر آموزش و ایجاد مکانی برای پرورش بدون دغدغه مالی برای دانشجویان در شهر شيراز، اهداف اختصاصی زير را دنبال می‌کند:
ـ ايجاد مکانی جهت معرفی پيشينه فرهنگی- هنری شيراز هم در هنر و هم در معماری .
ـ ايجاد مکانی جهت احياء و حفظ فرهنگ وقف.
ـ اشتغالزايی و افزایش اشتغال. ايجاد مکانی که موجب تعامل هرچه بيشتر بين هنرمندان، وقف کنندگان و جامعه شود.
ـ ایجاد شهرکی متناسب برای زندگی موقت وشرایط رفاهی و اجتماعی برای دانشجویان
ـ ايجاد زمينه روشن جهت بازیابی تفکر وقف برای کسانی که به این امور می‌پردازند.

1-4 سوالات تحقيق
1- چگونه می‌توان با بهره وری از رویکرد اقتصادی توسعه پایدار بر اساس فرهنگ وقف موجب ارتقای سطح آموزش و بهبود مجموعه‌های دانشجویی شویم؟
2- نقش مؤلفه‌های غیرکالبدی و معنوی همچون مفهوم وقف در کالبد شهرک دانشجویی چگونه نمایان میگردد؟

1-5 فرضيه‌هاي تحقيق
ـ به نظر میرسد این شهرک دانشجویی، پاسخگوی نیازهای علمی دانشجویان و تأمین منابع مالی آنان باشد.
ـ به نظر میرسد این مجموعه بتواند پیوندی در جهت وقف و توسعه پایدار اقتصادی در شهرکهای دانشجویی ایجاد کند.

1-6 نوع و روش تحقيق
اين پژوهش با توجه به فرضيه‌های فوق از لحاظ هدف کاربردی و با روشهای ترکيبی تحقيق از جمله روش مطالعات موردی، توصيفی، تحليلی انجام گرفته است زیرا از طرفی در پی توصیف و شناخت شرایط موجود ( توصیف) و از طرف دیگر در پی تحلیل مفاهیم و کشف عناصر و مفاهیم اصلی است .
1-6-1 روش گردآوري اطلاعات
در اين پژوهش از روش توصيفی و تحليلی، تکنيک اسنادی (کتابخانه‌ای و اينترنت) استفاده و همچنين مطالعات ميدانی و پيمايشی نيز به کاربرده مي شود.

1-6-2 روش گرد آوري اطلاعات(ميداني ، كتابخانهاي و غيره )
مطالعات کتابخانه‌ای با بررسی نمونه‌های موردی و …
1-7 منابع تحقیق:
در این تحقیق از سه گونه منبع استفاده شده است . 1 – منابع روایی: مهمترین منبع برای جمع آوری وقف است. کتابهایی مانند بحار النوار، کافی، نهج البلاغه و … در این طبقه قرار میگیرند. 2- منابه تاریخی و تفسیری افزون بر منابع روایی : برخی منابع تاریخی نیز منابع خوبی برای دستیابی به موضوع وقف است. این کتابها نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند. 3- کتابها و مقالاتی که در زمینه اثرات وقف، وقف در اسلام، وقف در نهاد‌های آموزشی، کارکرد وقف در اقتصاد، اقتصاد پایدار و … نیز در این پژوهش مورد برسی قرار گرفته‌اند.

1-8 ابزار گردآوري اطلاعات
گردآوری منابع براساس روشهای میدانی. کتابخانه‌ای. برداشت و مطالعه وضع موجود ابنیه سنتی و استفاده از پروژه‌ای مشابه.
1- جداول،
2- اینترنت،
3- کتابهای مرتبط،
4 – بانکهای اطلاعاتی معتبر و شبکههای کامپیوتری و غیره …

1-9 روش تجزيه و تحليل اطلاعات :
در این تحقیق از روش تحلیلی توصیفی و با بررسی نمونه‌های موردی انجام می‌شود. حل مساله طراحی به صورت یک فرآیند ،صورت می‌پذیرد: شناخت – پالایش- تجزیه تحلیل – ایده پردازی- کانسپت – ساختار- طرح اولیه/نهایی.
در این پژوهش داده‌ها به طور مستقیم تحلیل و تفسیر میشوند. ضمن مطالعه مستمر ابتدا همه داده‌ها به طور جداگانه مقوله بندی و به دنبال آن مقوله‌های مورد مطالعه کد گذاری ، دسته بندی، مقایسه، و پس از آن مورد تفسبر قرار میگیرند. در صورت نیاز از تحليلهای توصيفی وتحليلهای همبستگی نیز استفاده ميشود.

1-10 پيشينه تحقيق
وقف همواره در فرهنگ ایران زمین جایگاه والایی در نزد عموم مردم دارا بوده و هست. با توجه به پیشینه فرهنگ وقف در دوران پیش از اسلام، و همچنین بعد از ورود اسلام به ایران و تأکید قرآن بر سنت وقف، این ارزش به مرتبه‌ای والا در جامعه تبدیل شد.
فرهنگ وقف امروز به عنوان یکی از راهکارهای پیشرفت فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و … در سطح جامعه به شمار می‌رود. اهمیت این موضوع در توسعه پایدار جامعه موجب پژوهشهای متعددی در این راستا شده است که از این میان می‌توان به: اسناد تاریخی مانند وقف نامه ربع رشیدی در تبریز و وقف نامه امامزاده سید محمد بن موسی الکاظم در شیراز اشاره نمود. در زمینة شناخت فلسفه و موجودیت وقف، افرادی چون: سید مجتبی سجادی جزی، طاهره مهتابی زیناب، ابوالفضل مشکینی، فریده شریفی، ابو سعید احمد سلمان ، کتب متعددی تألیف نمودهاند. همچنین در راستای نقش وقف در شکل گیری و توسعه معماری و شهرسازی ایران افرادی چون، آزیتا بلالی اسکویی، رفیع کافیه، محمد هادی عرفان، علی فادران، شهرام یوسفی فر، م.سعیدونی، ابراهیم فلاح، محمد حکیمی، محمد خوش چهره ، م.سیاه جامه، ناصر جهانیان، مصطفی سلیمی‌فر، تحقیق و بررسی نموده‌اند.

در تاریخ وقف می‌توان به خواجه نصیر الدین طوسی اشاره کرد که پس از تأسیس رصد خانه مراغه، سهمی از اوقاف را برای رصدخانه و علمایی که در آن مقیم بودند مصرف میکرد. اموال اوقاف به گونه‌ای خرج میشد که همه مسلمانان به خصوص علویان و شیعیان از منافع آن بهره مند می‌شدند. به هر دانشمندی براساس رشته تحصيلي مستمري داده مي شد و بالاترين مستمري‌ها را فلاسفه، فقها و طبيبان داشتند ( ابن کثیر ، 1407ق ، ج 13، ص 215). خواجه نصير از منابع اوقاف براي بهبود وضع اقتصادي طالبان علم استفاده ميكرد و اين كمك‌ها به طور مستمر براي همه دانشمندان مسلمان به خصوص علماي شيعه ادامه داشت( فوطی، 1407ق، 180).
از افراد دیگر می‌توان به خواجه رشيد الدين که در زمان الجايتو به وزارت رسيد نام برد . بدون ترديد يكي از اقدامات مهم خواجه رشيدالدين، اقدامات فرهنگي به خصوص گسترش موقوفات بوده است. در وقف نامه ربع رشيدي كه امروزه به خط خود او موجود است، شرح اقلام و موقوفات آمده و مشخص شده است كه از هر شهر و ديه چه مقدار املاك و اموال وقف شده است ( ابرو ، انجمن آثار ملی، ص 95).
با همه كوششي كه در حفظ و حراست موقوفات انجام مي گرفت اما گاه ديده می‌شد كه حتي در عهد اسلامي حكومت، ملازمان و بزرگان حكومتي به خصوص اشراف فئودال ايلي، املاك وقفي را تصرف مي كردند و در كار آن اخلال به وجود میآوردند ( حدیث امروز، 1381، ص10).
حال می‌توان این فرهنگ با ارزش را در توسعه پایدار اقتصادی و بالابردن سطح آموزش در یك مجموع آموزشی به کار برد.

1-11 روند تحقيق
مسئله اساسی در طرح‌های پژوهشی از این نوع گزینش و معین کردن مقوله‌هاست، مقوله‌ها باید عمدتا منعکس کننده اهداف پژوهش باشند. مقوله‌های مورد برسی در این پژوهش عبارتند از:
• اهداف وقف
• اثرات وقف بر توسعه پایدار اقتصادی
• تأثیر گذاری از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره بافت تاریخی، پهلوی اول، دوران پهلوی، دانشگاه تهران Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره تاریخ اسلام، قانون مدنی، امام حسن (ع)، وقف اسلامی