پایان نامه ارشد رایگان درباره بهای تمام شده، تسهیم هزینه ها، ارزش افزوده، وسعه مدیریت

دانلود پایان نامه ارشد

شده در این سیستم است. مراکز هزینه تعریف شده بر اساس ساختار و تشکیلات شرکت (معاونت، اداره کل، اداره و واحد) بر اساس اولویت بیشترین سهم هزینه و ترتیب ارائه خدمات به مراکز هزینه بعدی از طریق مبانی تسهیم مربوطه سهم می دهند. مطالعه مستندات این سیستم موید این موضوع است که سیستم فعلی در مرحله مطالعات نظری و طراحی و اجرای اولیه در فرودگاه مهرآباد بسر می برد. فرودگاه مهرآباد به عنوان بزرگترین و پیچیده ترین فرودگاه کشور به عنوان پایلوت انتخاب شده و طراحی ها بر اساس موجودیت های این فرودگاه صورت گرفته است. اما تا کنون به مطالعه ساختار و تشکیلات ستاد شرکت فرودگاههای کشور، شناخت مأموریت ها و اهداف آن و نیز مراکز هزینه و فعالیت های انجام شده در آن پرداخته نشده است. به عبارت دیگر سیستم موجود تا کنون به مبحث هزینه یابی در ستاد شرکت که البته بزرگترین سهم هزینه های سربار غیر مستقیم در آن انباشت می شود نپرداخته است.
کلی نگری در طراحی و عدم تعیین مبانی تسهیم
کل مراکز هزینه در سیستم موجود در 4 گروه عمده اداری تشکیلاتی، خدماتی، پشتیبانی عملیات و عملیاتی طبقه بندی شده اند. هر طبقه شامل مراکز هزینه متعدد بوده و بعضا یک معاونت از شرکت را در بر می گیرد. به عنوان مثال ادارات کل و ادارات زیر مجموعه در مالی، بازرگانی، بودجه همگی ذیل مرکز هزینه اداری تشکیلاتی طبقه بندی شده اند. با توجه به تعدد و نوع مراکز هزینه در ستاد شرکت بررسی و انتخاب حجم بزرگی از مبانی تسهیم، بازبینی و بازنگری سالانه و بکارگیری مجدد آن ها در سالهای آتی هزینه بر بوده وقابلیت اجرای آسان و اقتصادی بودن عملیات هزینه یابی را با ابهام مواجه می سازد. از طرف دیگر در سیستم موجود دقت و البته حساسیت زیادی بر تعریف و تعیین مبانی تسهیم هزینه یا فعالیت ها نشده و این مورد به مجریان محول شده است. در صورتیکه یکی از مهمترین مؤلفه های سیستم های هزینه یابی مبانی یا معیارهای تسهیم است. به دلیل عدم آشنایی مجریان سیستم با مبحث هزینه یابی و نیز عدم تصریح سیستم موجود در خصوص سطح دقت در هزینه یابی و ریز شدن در مراکز هزینه، اجرای عملیات هزینه یابی عملا امکانپذیر نبوده و در موارد اقتصادی به نظر نمی رسد.

عدم تعریف فعالیت های مصرف کننده منابع و ایجاد کننده خدمات
بر خلاف روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت در سیستم موجود هزینه ها به روش آبشاری و بر اساس خدمتی که واحد سهم دهنده به واحد سهم گیرنده ارائه می دهد به صورت مستقیم و یکطرفه تسهیم می شود. به عبارت دیگر مراکز هزینه بر اساس ارتباط مستقیم با سایر مراکز هزینه بعد از خود و بر مبنای مختص به هر مرکز هزینه اقدام به سهم دهی می کنند. در سیستم موجود فعالیتی برای مراکز هزینه تعریف نشده است. از این رو شناخت فعالیت های با ارزش افزوده بالا و تقویت آنها و از طرف دیگر فعالیت های فاقد ارزش افزوده و به الطبع محدود ساختن و یا حذف آنها در فرآیند ارائه خدمات که یکی از مزایای بکارگیری روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت است در شرکت امکان پذیر نخواهد بود.
در سیستم موجود کل هزینه هایی که در بخش هزینه های اداری تشکیلاتی طبقه بندی شده اند تسهیم نشده و به عنوان هزینه دوره به حساب سود و زیان منتقل می شوند. در صورتیکه ماهیت وجودی ستاد و هزینه های تحقق یافته در آن صرفا به دلیل هماهنگی و پشتیبانی از فرودگاههای کشور بوده و به فی نفسه هزینه عمده ای ندارد. عدم تسهیم بخش عظیمی از هزینه های ستاد شرکت به اهداف هزینه این بخش مطمئنا موجب انحراف اطلاعات حاصل از هزینه یابی و بهای تمام شده خواهد گردید.

عدم شباهت خدمات در مناطق جغرافیایی مختلف، تنوع و تکثر فرودگاهها
در حال حاضر 33 فرودگاه اصلی کشور به همراه 21 فرودگاه اقماری و نیز مرکز آموزش فنون هوائی تحت ساختار و تشکیلات شرکت فرودگاه های کشور اداره می شوند. گستره فعالیت این شرکت در سراسر کشور و مناطق جغرافیایی متفاوت هزینه یابی و محاسبه بهای تمام شده خدمات ارائه شده این شرکت در هر کدام از فرودگاههای کشور را بیش از پیش پیچیده و لازم می سازد. به عنوان مثال شرایط آب و هوایی در فرودگاههای جنوبی کشور به هیچ وجه قابل مقایسه با فرودگاههای شمال غرب کشور نیست. تسهیم هزینه های پشتیبانی فنی ستاد از فرودگاههای کشور با یک روش مشابه برای هر یک از این فرودگاه ها فرآیند هزینه یابی را دچار انحراف ساخته و اطلاعات حاصل از هزینه یابی به این روش غیر قابل اتکا خواهد بود.

ماهیت جدایی ناپذیر فعالیت های فرودگاه ها از یکدیگر و از ستاد
ارائه خدمات هوانوردی در سطح کشور فرآیندی کاملا پیوسته است. پس از انجام تشریفات پرواز در فرودگاه مبداء و برخاستن هواپیما تا شعاع 70 مایلی فرودگاه وظیفه هدایت هواپیما به عهده واحد برج مراقبت فرودگاه است. پس از طی این فاصله هدایت هواپیما به واحد اپرچ همان فرودگاه سپرده می شود و پس از طی حدود 70 مایلی این وظیفه به واحد اپروچ فرودگاه بعدی در مسیر محول می شود. هدایت پرواز جهت نشستن در فرودگاه مقصد به اپروچ و سپس واحد برج فرودگاه مقصد سپرده می شود. کل این فرآیند از لحظه استارت هواپیما در مبداء تا نشستن هواپیما در فرودگاه مقصد توسط مرکز کنترل فضای کشور نیز نظارت می شود. اما درآمد ارائه خدمات ناوبری در فرودگاه مقصد ثبت می شود. وجود هزینه های مرتبط با فعالیت هوانوردی در مراکز هزینه متعدد و ثبت درآمد ناوبری هواپیما در یک فرودگاه باعث پیچیدگی هزینه یابی می گردد. با توجه به تحقق بیشترین سهم هزینه های سربار در ستاد شرکت و لزوم تسهیم این هزینه ها به اهداف آن در سطح کلیه فرودگاههای کشور، موضوع تسهیم هزینه ها در ستاد بسیار با اهمیت بوده و در این تحقیق صرفا به این موضوع پرداخته می شود.

ارتباط یکسویه و تسهیم یک طرفه هزینه ها در سیستم موجود
عدم پیش بینی ساز و کار انتقال هزینه های انجام شده توسط فرودگاه های کشور برای ستاد و دیگر فرودگاهها در سیستم موجود از دیگر موارد افتراق و اشکال می باشد. هزینه استهلاک، نگهداری، تعمیرات و راهبری ایستگاههای ناوبری در سراسر کشور در نزدیک ترین فرودگاه محل استقرار ایستگاه ثبت می شود و با توجه به استفاده کلیه پروازهای انجام شده در فضای کشور از خدمات این دستگاهها بایستی کلیه این هزینه ها به ستاد منتقل و بر اساس مبانی و معیارهای مربوطه به استفاده کنندگان از خدمات این ایستگاهها سرشکن گردد.
همچنین فرآیند ارائه خدمات به فرودگاههای سایر سازمان ها مثل سازمان منطقه آزاد کیش و یا سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس نیز یکی از موارد اشکال در سیستم موجود می باشد. پرسنل کلیه فرودگاههای کشور به صورت ماموریت به محل انجام پروژه اعزام شده و خدمات موضوع پروژه را انجام می دهند در حالیکه حق ماموریت آنها در فرودگاه محل خدمت ثبت می شود و با توجه به تسهیم یک طرفه هزینه های مرتبط با پروژه های ارائه خدمات به دیگران به مرکز هزینه پروژه مربوطه منتقل نمی شود.

تعریف مراکز هزینه مشترک و استفاده نامحدود از آن
عدم تطابق هزینه های ثبت شده در مراکز هزینه با نقش و جایگاه آن مرکز در ساختار شرکت موجب اختلال در فرآیند تسهیم شده است. مراکز مشترک موجود در سیستم فعلی باعث انباشت بیشترین سهم هزینه در این مراکز شده است. مراکزی که صرفا مربوط به معاونین و مدیران کل بوده و بایستی سهم حداقلی از هزینه ها در آن انباشت شده باشند. بعضا هزینه های انباشت شده در مراکز مشترک از هزینه کل ادارات و واحدهای زیر مجموعه آنها بیشتر است. به دلیل عدم دقت در ثبت هزینه ها، معمولا هزینه استهلاک ثبت در مراکز هزینه مربوطه به نسبت سهم آنها ازکل، مستقیما در مرکز هزینه مشترک ثبت می گردد.

بررسی ساختار و تشکیلات ستاد شرکت فرودگاههای کشور
بر اساس اساسنامه شرکت که به تصویب هیأت محترم وزیران رسیده وظیفه ساخت، تجهیز، توسعه، مدیریت و راهبری کلیه فرودگاه های غیر نظامی به عهده شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور گذاشته شده و به منظور تحقق اهداف فوق در مجموعه شرکت، ساختاری که طراحی و بکار گرفته شده، ساختار سازمانی از نوع وظيفه ای می باشد. در اين ساختار بر حسب وظايف تعيين شده برای شرکت، 4 معاونت در نظر گرفته شده است که عبارتند از:1- معاونت عملیات هوانوردی 2- معاونت خدمات فرودگاهی 3- معاونت برنامه ریزی و نظارت 4- معاونت توسعه مدیریت و منابع.
همانطور که از نام معاونتهای تعيين شده مشخص است هر کدام از اين معاونتها بر حسب “نوع وظيفه”، طبقه بندی شده اند. به عنوان مثال وظيفه معاونت عملیات هوانوردی، انجام فعاليتها و خدمات هوانوردی در سطح شرکت و فرودگاههای کشور است که از طريق اداره کل مراقبت پرواز، اداره کل طراحی دستور العمل های پروازی و … انجام می گردد، که طيف وسيعی از خدمات هوانوردی را در فرودگاههای مختلف تحت نظارت خود انجام می دهند و کليه ارتباطات اين بخش با حوزه مدیر عامل و ساير معاونتها از طريق معاونت عملیات هوانوردی انجام می گيرد و يا معاونت خدمات فرودگاهی، فعاليتها و اقدامات مربوط به خدمات غیر هوانوردی در سطح فرودگاههای کشور از جمله توسعه و بهسازی فرودگاهها، تسهیلات و تجهیزات فرودگاهی و غیره را انجام می دهد. لازم به ذکر است که بعضی از معاونتها مانند معاونت برنامه ریزی و نظارت و توسعه مدیریت و منابع نيز با توجه به نوع وظيفه و حيطه فعاليتهای خود بعضی از خدمات مورد نياز سایر معاونتها و فرودگاههای کشور را بطور مشترک انجام می دهند و خدمات اين معاونت ها منحصر به بخش خاصی نمی باشد.
در سيستمABC فرآيند هزينه يابی و محاسبه بهای تمام شده خدمات صرفا با توجه به “هدف هزينه” انجام می شود. در اين پژوهش با توجه به اينکه هدف هزينه در نظر گرفته شده، خدمات ناوبری ارائه شده به پروازهای بین المللی توسط مرکز کنترل فضای کشور و خدمات پشتیبانی ارائه شده به کلیه فرودگاههای کشور می باشد. بنابراين از نظر عملی می بايست مراکز هزینه ستاد که به نحوی با این دو موضوع در ارتباط مستقيم می باشند، شناسايي شده تا با بررسی فعاليتهای آنان در طول دوره مورد نظر، عمليات هزينه يابی و جمع آوری هزينه ها انجام شود و سپس با توجه به اين موضوع، هزينه های مربوط به خدمات از ساير هزينه ها تفکيک گردد و نهايتا با بکارگیری مبنای مناسب به اهداف هزینه تسهیم گردد. برای اين منظور با توجه به نمودار سازمانی شرکت فرودگاههای کشور و خصوصا ستاد که بزرگترین سهم از هزینه های مشترک در آن تحقق می یابد، فعاليتها و اجزا آن در راستای شناسايي ساز و کار ارائه خدمات در بخشهای مختلف بررسی و تحليل می شوند تا فعاليتها و بخشهاي مختلفی که در ارائه خدمات به مرکز کنترل و کلیه فرودگاههای کشور ایفای نقش می کنند شناسایی و هزینه آنها از طریق مبانی تسهیم مناسب و منطقی به اهداف هزینه تسهیم گردد. برای اين منظور همانطور که در شکل شماره(4-1)ملاحظه می گردد 2 مرحله تخصيص در نظر گرفته شده است که در هر مرحله با تعيين هدف هزينه و مبنای تسهيم هزينه، هزينه های جمع آوری شده به مرحله بعد تخصيص مي يابد. اگرچه هدف هزينه نهايتا خدمات ارائه شده به فرودگاهها و مرکز کنترل می باشد، اما بر حسب هر کدام از مراحل تخصيص، هدف هزينه متفاوت می باشد. به عنوان مثال در مرحله تخصيص هزينه های حوزه مدیرعامل به بخشهايي که از خدمات اين حوزه استفاده می کنند هدف هزينه “معاونتهای زير مجموعه” حوزه مدیرعامل می باشد. به اين مفهوم که کليه فعاليتهای حوزه مدیرعامل در راستای ارائه خدمت به معاونتهای مربوطه می باشد که بر اين اساس نهايتا هزينه های شناسايي شده در اين حوزه با توجه به درصد خدمات و فعاليتهايي که حوزه مدیرعامل برای هر کدام از معاونتها انجام می دهند، تسهيم می شود و يا هدف هزينه در ادارات کل مراقبت پرواز، پروازهای انجام شده در فضای کشور و فرودگاهها می باشد. با توجه به اينکه در سيستم پيشنهادی هزينه های مراکز فعاليت ستادی و اداری بايد به مراکز فعاليت عملیاتی تسهيم شوند، برای تسهيم هزينه های مراکز فعاليت ستادی و اداری به مراکز فعاليت عملیاتی بايد از مبناهای هزينه که نشان دهنده ارتباط بين منابع و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره بهای تمام شده، تسهیم هزینه ها، روش هزینه، شرکت های هواپیمایی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره واقع گرایی