پایان نامه ارشد رایگان درباره بهای تمام شده، جمع آوری اطلاعات، مراکز آموزشی، اطلاعات مالی

دانلود پایان نامه ارشد

خدمت شناسايي شده و سپس با توجه به هر ويژگی، عمليات هزينه يابی انجام شود تا هزينه های خاص هر خدمت مشخص گردد. برای انجام عمليات هزينه يابی با توجه به طول دوره مورد نظر می توان به دفاتر مالی و حسابداری هر فرودگاه مراجعه نمود تا هزينه ها به تفکيک طبقه بنديهای انجام شده شناسايي گردد.

تعريف و شناسايي محركهاي هزينه بر حسب مراکز فعاليت
محرکهای هزينه دقيقا عمليات مشابه محرکهای منابع را انجام می دهند با اين تفاوت که محرک هزينه عامل ارتباط دهنده بين هزينه های ايجاد شده در مراکز هزينه و هدف هزينه می باشد. به عنوان مثال اگر بخواهيم سهم برج مراقبت یک فرودگاه را از هزينه های مربوط به تاسيسات آن مشخص نماييم از مبنای متراژ فيزيکی استفاده کرده و بر اين اساس هزينه های تاسيسات به واحد برج مراقبت تخصيص داده می شود.
محرك فعاليت نشان دهنده تقاضا براي فعاليت ها با توجه به هدف هزينه است و براي انتخاب محرك فعاليت بايد اصول زير در نظر گرفته شود.
قاعده اول : از محركهاي فعاليتهايي استفاده شود كه با نوع فعاليت مطابقت داشته باشد. مبناهای هزينه که برای تسهيم هزينه ها استفاده می شوند بايد بتواند ارتباط علی بين مصرف فعاليتها و هدف هزينه را تعيين کند. مثلا اگر در انتخاب محرك فعاليت براي تخصيص هزينه های تاسيسات فرودگاه به هر بخش از مبنای “تعداد کارمندان” استفاده گردد، اين مبنا نمي تواند بطور صحيح نشان دهنده فعاليتهاي مصرف شده در واحد تاسيسات باشد. بلكه براي تسهيم درست هزينه ها بايد از مبنا “متراژ فيزيکی مربوط به هر بخش” استفاده كرد. چون هزينه های واحد تاسيسات بيشتر با متراژ فيزيکی هر بخش ارتباط دارد نه با تعداد کارمند.
قاعده دوم : محركهاي هزينه بايد بطور واقعي با فعاليتهايي كه مصرف ميشود ارتباط داشته باشد. از آنجا كه محرك هزينه در تخصيص هزينه ها نقش اصلي را ايفاء مي كند، بنابراين محرك هزينه انتخاب شده بايد هزينه منابعي كه براي انجام فعاليتها مصرف مي شود، را تعيين كند.
قاعده سوم : تعداد محركهاي هزينه بايد بطور بهينه انتخاب شود. انتخاب محرك هزينه بايد طوري باشد كه بتوان با استفاده ازآن هزينه هاي سربار را با استفاده از آن و تا حد زيادی به هدف هزينه تخصيص داد. از طرف ديگر انتخاب زياد مبناهاي هزينه علاوه بر اينکه جمع آوری اطلاعات را با مشکل مواجه می کند، باعث عدم كارآيي مدل خواهد شد.
قاعده چهارم : محركهاي هزينه بايد طوري انتخاب شود كه باعث بهبود عملكرد فعاليتها گردد. از مبناهاي فعاليت معمولا بعنوان معيارهاي سنجش عملكرد استفاده مي شود. بنابراين محركهاي هزينه اي که براي تسهيم هزينه ها استفاده مي شود، بايد باعث بهبود عملكرد فعاليتها شود.
قاعده پنجم : از محركهاي هزينه اي استفاده شود كه معيار سنجش هزينه آنها درسيستم وجود داشته باشد. محركهاي هزينه فعاليتها بر حسب نوع آنها معمولا از معيارهاي سنجش هزينه متفاوت استفاده مي كنند. بنابراين بايد محركهايي انتخاب گردد كه اطلاعات هزينه اي آنها درسازمان وجود داشته باشد.

عمليات تخصيص هزينه های غير مستقيم به هدف هزينه
با توجه به اينکه هزينه های مربوط به هر هدف هزينه صرفا هزينه های مستقيم نمی باشد. بنابراين بايد با در نظر گرفتن هدف هزينه، هزينه های غير مستقيم و هزينه های مربوط به بخشهای جانبی را بر حسب محرک منابع به هدف هزينه اختصاص داد تا بر اين اساس کل هزينه های مربوط به هر هدف هزينه مشخص گردد. به عنوان مثال در صورتی که هدف هزينه محاسبه بهای تمام شده خدمات ناوبری در یک فرودگاه باشد، می بايست علاوه بر هزينه های مستقيم مربوط به آن که عمدتا هزينه های ايجاد شده در سطح دسته خدمات می باشد، سهم هزينه ای هر پرواز از هزينه های جانبی نظير استهلاک دستگاههای ناوبری و همچنين هزينه های تخصيصی از طرف بخشهای ستادی شرکت به فرودگاها و نهايتا پرواز محاسبه شده تا بر اين اساس سهم هزينه ای (هزينه های مستقيم و غير مستقيم)آن محاسبه شود. براي انجام عمليات تخصيص هزينه اصول زير را بايد در نظر گرفت:
قاعده اول: تخصيص هزينه فعاليتهاي نگهداري (هزينه های سطح فرودگاه) به فعاليتهايي كه از آنها منتفع مي شوند. از آنجا كه هزينه هاي نگهداري قابل تخصيص به يك خدمت خاص نمي باشند. بنابراين بايد با استفاده از مبناهاي منطقي و مناسب، اين هزينه ها به فعاليتها تخصيص يابد.
قاعده دوم :براي تخصيص دقيق هزينه ها به فعاليتها بايد تا حد امكان فعاليتها را آناليز و تحليل كرد تا تخصيص هزينه ها واقعي تر انجام شود. با توجه به اينكه تخصيص دقيق هزينه ها در سيستم ABC مي تواند كمك زيادي به محاسبه هزينه هاي خدمات داشته باشد. بنابراين بايد تا حد امكان فعاليتها به هدف هزينه مربوط به خود تخصيص داده شوند. برای اين منظور رديابی و شناسايي دقيق فعاليتها بسيار مهم می باشد.
قاعده سوم : استفاده از نظرات ساير متخصصان براي تخصيص دقيق هزينه ها. در بعضی از مواقع که مبنای تخصيص بعضی از هزينه ها به هدف هزينه مشخص نمی باشد و يا دارای ابهام است برای تخصيص صحيح هزينه ها مي توان از نظرات متخصصان كه اطلاعات تخصصي از فرآيند ارائه خدمات دارند، استفاده كرد. استفاده از نظرات متخصصين جهت سنجش و تعيين فعاليتهايي که اطلاعات کمی در مورد آنها وجود ندارد، بسيار مفيد می باشد.
قاعده چهارم: هزينه هاي مستقيم و غير مستقيم مربوط به انجام فعاليتها بايد تفكيك گردد. با توجه به تاثير اين دو گروه از هزينه ها بر محاسبه بهای تمام شده خدمات و نوع اطلاعاتی که برای تصميم گيری مديران فراهم می کنند، لازم است تا اين گروه از هزينه از يکديگر تفکيک گردند. تا بر اين اساس صحت اطلاعات عمليات هزينه يابی افزايش يابد.

محاسبه بهای تمام شده هدف هزينه
در اين مرحله با توجه به هدف هزينه (خدمات فرودگاهی ارائه شده ، تعداد محصول توليد شده، و….)، حجم و ميزان آن در طول دوره مورد بررسی و همچنين هزينه های تخصيص داده شده به هر کدام از اهداف هزينه، بهای تمام شده آن محاسبه می گردد که اين بهای تمام شده می تواند شامل يک ساعت خدمات ناوبری ارائه شده و يا بهای تمام شده کل خدمات فرودگاهی ارائه شده به یک پرواز باشد.

پیشینه تحقيق
مقدمه
با توجه به اينکه ايجاد و توسعه سيستمهای هزينه يابی و محاسبه بهای تمام شده در سازمانهای مختلف عمدتاً بدليل نياز به نوع اطلاعات فراهم شده توسط اين سيستم می باشد، بنابراين بررسی تجربيات و نتايج حاصل از سازمانهايي که از اين سيستمها در رابطه با هزينه يابی و محاسبه بهای تمام شده استفاده کرده اند، می تواند در ارائه سيستم مطلوب در اين زمينه مناسب باشد. بنابراين براي درك چگونگي تكامل و توسعه سيستم پيشنهادي، نياز به بررسي پيشينه و روند شكل گيري آن در بخشهای مختلف می باشد تا با استفاده از اين تجارب و شناسايي نقاط قوت و ضعف آنها، سيستم مطلوب برای اين منظور طراحی گردد. بيشتر سيستمهای هزينه يابی و خصوصاً سيستم هزينه يابی بر مبنای فعاليت ابتدا در بخشهای توليدی مطرح و بکار گرفته شد، اما بخشهای خدماتی نيز طی سالهای گذشته توجه خاصی به استفاده و بکارگيری اين روشها در فراهم نمودن اطلاعات مالی و هزينه ای داشته اند. بطوريکه در طول چند سال اخير تعداد موسسات خدماتی که از سيستمهای نوين هزينه يابی در شناسايي و کنترل هزينه ها استفاده کرده اند رشد چشمگيری داشته است. برای اين منظور در اين بخش ابتدا چگونگی پيدايش و شکل گيری سيستمهای هزينه يابی مطرح مي گردد. سپس به پيشينه موضوع سيستم هزينه يابی بر مبنای فعاليت، نحوه رشد، توسعه و تکامل آن و سازمانهاي توليدی و خدماتی كه از اين سيستم استفاده كرده اند مي پردازيم و در نهايت کاربردهای سيستم پيشنهادی در ساير بخشهای ديگر مطرح می شود.
پيشينه سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت وكاربردهاي آن
بطور کلی تا اواخر دهة 80 صحت شناسايي هزينه ها و محاسبه بهای تمام شده خدمات در بيشتر سازمانها به عنوان يك مسأله اساسي مطرح نبود. اما از سال 1983 با توجه به افزايش هزينه های ارائه خدمات و لزوم کنترل اين هزينه ها و افزايش نقش و اهميت اطلاعات در تصميم گيريهای مديريتی، نياز به بكارگيري و استفاده از روشهاي هزينه يابي براي محاسبه بهای تمام شده خدمات، اهميت زيادی پيدا کرد. براي اين منظور بيشتر سازمانها علاقمند به شناسايي هزينه های خود و بکارگيری روشهای جديد هزينه يابی در اين زمينه شدند.
با پيدايش تكنولوژي‌هاي مدرن توليدي وخدماتي در دو دهه اخير، تأكيد بر افزايش سودآوري و كيفيت، رضايتمندي، كاهش هزينه ها و افزايش رقابت در سطح جهاني، چالشهاي جديدي را براي حسابداري مديريت فراهم نمود. بطوريكه، سازمانها ناگزير شدند شيوه‌هاي هزينه يابي خود را بهبود بخشند و در روش‌هاي كنترل هزينه‌ها و سيستم هاي اطلاعاتي خويش بدليل همسو شدن با اين تغييرات تجديد نظر كنند. دستيابي به اين امر مستلزم ارائه يك شيوه جديد در حسابداري مديريت جهت كنترل و هدايت فعاليتها بود كه براساس اين نياز سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت مطرح گرديد.
تفكر ايجاد ارتباط بين هزينه‌ها و فعاليت‌ها در اواخر دهه 1960 و اوايل 1970 در آثار برخي از نويسندگان از جمله سالومنز (Solomons,1968) و استاباس(Staubus, 1971) ارائه گرديد. اما توجه مراكز علمي و دانشگاهي درباره اهميت فعاليتها و چگونگي تاثير عملكرد آن بر هزينه هاي سازماني بيشتر در دهه 1980 مطرح شد (نمازي، 1378).
واژه‌ هزينه‌يابي برمبناي فعاليت، كه بعدها به سيستم ABC تكامل يافت، اولين‌بار توسط كوپر و كاپلن (Cooper & Kaplan, 1988) براي تخصيص هزينه فعاليتها به محصولات به‌كار گرفته شد. اين دو نويسنده همراه با جانسون (Johnson,1988)، نسبت به ديگران، تأثير بسزايي در انعكاس نارسايي‌هاي سيستمهاي حسابداري مالي در ارائه اطلاعات دقيق در مورد هزينه‌ها داشتند. آنها معتقد بودند، سيستم‌هاي هزينه‌يابي سنتي نه ‌تنها پاسخگوي احتياجات مديران نيستند، بلكه استفاده از اين اطلاعات سبب گمراهي و عدم اتخاذ تصميم صحيح به‌ وسيله آنان مي گردد. اين نويسندگان جهت رفع نقايص فوق اقدام به معرفي سيستم جديدي به نام هزينه‌يابي برمبناي فعاليت (ABC) نمودند (رجبي، 1378).
اگرچه سيستم ABC از ابتدا در سازمانهاي توليدي مطرح و تكامل يافت، اما با مشخص شدن نتايج مثبت حاصل از بكارگيري آن، اين سيستم در سازمانهاي خدماتي نظير بيمارستانها، مراکز آموزشی، بانكها، رستورانها و… نيز بكار گرفته شد و نتايج بسيار مناسب و مفيدي از اجرا و بكارگيري آن حاصل گرديد.
در مورد سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت با توجه به مراحل رشد و تکامل آن ديدگاهها و نظرات زيادي مطرح شده است، كه به لحاظ زمان ارائه و بکارگيری اين ديدگاهها بطور كلي در دو قالب اصلي قابل طرح است. که عبارتند از : 1) ديدگاه مقدماتی سيستم ABC21 و 2) ديدگاه دو بعدي ABC22.
هدف اصلي از بكارگيري سيستم ABC در اواخر دهه1980 تهيه اطلاعات مالي جهت تصميم‌گيري مديران عالي در سطوح استراتژيك بود. با گذشت زمان و آشكار شدن منافع حاصل از بكارگيري آن، از اين سيستم براي محاسبه بهاي تمام‌شده محصولات و تهيه گزارشهاي عملياتي استفاده شد. اين ديدگاه به سيستم هزينه‌يابي مقدماتی ABC معروف گرديد. اين سيستم ابتدا دركارخانه‌هاي هاني‌ول23 ، نورترن‌تله‌كام24 ، جنرال موتورز25 و چند كارخانه ‌ديگر جهت هزينه يابي و تهيه گزارشات استراتژيك استفاده شد (Turney, 1997).
با توجه به موفقيت سيستم ABC در ساير سازمانها، از اين سيستم جهت تجزيه و تحليل سودآوري مشتريان و محصولات، بهبود عمليات داخلي سازمان، مديريت فعاليتها، شناسايي و اولويت‌بندي فرصت‌هاي كاهش هزينه ها، استفاده گرديد. اما به دليل اينكه اين ديدگاه بيشتر به اطلاعات كمي و مالي متكي بود و اطلاعات غيرمالي در مورد فعاليتها را فراهم نمي‌كرد، زياد مورد استقبال واقع نگرديد(Turney,1997).
براي رفع نارسائيهاي ديدگاه اوليه ABC، مدل دوبعدي اين سيستم مطرح گرديد. اين مدل داراي دو ديدگاه اصلي در مورد فعاليتها است كه عبارتند از: 1) ديدگاه تخصيص هزينه26 و 2) ديدگاه تخصيص فرآيند27 ، اين سيستم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره سلسله مراتب، ارزش افزوده، شرکت های هواپیمایی، حقوق و دستمزد Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره بهای تمام شده، کارشناسی ارشد، کیفیت اطلاعات، بانک کشاورزی