پایان نامه ارشد رایگان درباره اکوتوریسم، توسعه پایدار، توسعه پاید، صنایع دستی

دانلود پایان نامه ارشد

بوم‌گرا، ساختار مدیریت و مالکیت خانوادگی و مشارکت جامعه بومی، الگوی اقامتگاهی متمایزی را از سایر اشکال اقامتگاه‌های گردشگری ایجاد می‌کنند. همچنین این الگوی متمایز در زمینه توسعه پایدار گردشگری گام برداشته و در میانه راه قرار گرفته است.اکنون زمان سرنوشت‌سازی برای اقامتگاه‌های بوم‌گردی است که می‌تواند با برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح و علمی گامی موثر در توسعه گردشگری پایدار بردارد یا آنکه با بی‌برنامگی و بی‌کفایتی مدیریتی و سپردن کار به افراد ناآشنا، بی‌تجربه و غیرمتخصص، مانند بسیاری از دیگر برنامه‌های گردشگری کشور، آنها را به مسیر نابودی بکشاند (www.smtnews.ir).
2-8 اکوکمپ
واژه خانه ی اکولوژیک برای اولين بار در نخستين سمينار بين المللی خانه‌های اکولوژیک که در سال 1994 در خليج ماهو در جزایر ویرجين در آمریکا برگزار گردید مطرح شد. اولين دستورالعمل بين المللی خانه‌های اکولوژیک نيز نتيجه ی کنقرانس بين المللی کاستاریکا در سال 1995 و پنج سال تحقيق و بازبينی بود. تعریف ارائه شده منتج از این تحقيقات به شرح ذیل است. خانه‌های اکولوژیک اقامتگاهی برای گردشگران است که دارای خصوصيات زیر باشد :
* آسيبی به محيط زیست اطراف اعم از طبيعی و فرهنگی وارد نسازد،
* کمترین تاثير ممکن را هنگام ساخت و ساز بر روی محيط طبيعی اطرافش بگذارد،
* مناسب و هماهنگ با بافت فيزیکی و فرهنگی آن منطقه باشد و با توجه به شکل،
* ظاهر، رنگ و معماری محلی ساخته شده باشد،
* از روش‌های پایدار برای به دست آوردن آب مصرفی و کاهش مصرف آن استفاده کند،
* سيستم کارآمد دفع زباله و فاظلاب داشته باشد،
* از منابع انرژی جایگزین با رعایت اصول پایداری بهره مند باشد،
* در راستای همکاری با انجمن‌های محلی تلاش کند،
* برنامه‌های آموزشی درباره ی محيط‌های فرهنگی طبيعی و فرهنگی منطقه برای کارمندان و گردشگران ترتيب دهد و،
* با شرکت در برنامه‌های تحقيقاتی، به توسعه ی پایدار منطقه کمک کند.
شکل بسيار رایجی از خانه‌های اکولوژیک اکوکمپ‌ها هستند که جهت استفاده انواع گردشگران در سایت‌های طبيعی ساخته می شوند. اکوکمپ‌ها به علت سازگاری زیاد با شرایط اکوسيستم‌های طبيعی برای توسعه اکوتوریسم در مناطق چهارگانه تحت حفاظت مانند پارک‌های ملی کاربرد فراوان پيدا کرده اند. در تمام منابع موجود علمی معيارهایی را که برای اکوکمپ‌ها در نظر گرفته اند، کم و بيش همسو با تعریف بالا هستند. برای مراحل ساخت و ساز، طراحی و معماری، مصالح و همچنين نوع مدیریت و فعاليت‌های قابل اجرا در فضای داخل و خارج اکوکمپ شاخص‌هایی تعریف شده وجود دارد که با توجه به مجموعه این شاخص‌ها احداث یک اکوکمپ استاندارد که هم راستا با معيارهای گردشگری پایدار باشد امکان پذیر خواهد شد. این شاخص‌ها در دو دسته اصلی شاخص‌های ساخت و شاخص‌های فعاليتی طبقه بندی می شوند. این شاخص‌ها به طور جداگانه در ادامه و دو جدول آورده شده اند.
جدول 2- 2-: شاخص‌های احداث اکوکمپ (حسنی اصفهانی،97،1387)

خانه‌های اکولوژیک از جمله اکوکمپ‌ها، در 12 سال گذشته رشد بسيار چشمگيري داشته است. گردشگران با آگاهي از مشكلات زیست محيطي، سعي مي كنند سراغ اقامتگاه‌هایی بروند كه تاثيرات زیست محيطي خود را با به كارگيري روش‌هاي ساده به حداقل مي رسانند. براي مثال از روش‌هاي طبيعي براي تهویه استفاده مي كنند، از لامپ‌هاي كم مصرف براي روشنایي بهره مي گيرند، شيرآلات و سردوش‌هاي كاهنده ي مصرف استفاده مي كنند، ملحفه و حوله‌ها را با توافق مسافران، به جاي هر روز، چند روز در ميان عوض مي كنند، تا جاي ممكن براي توليد برق از انرژي‌هاي پاك بهره مي گيرند. به كمك هر یك از این اقدامات به ظاهر كوچك مي توان مصرف انرژي را تا حد قابل ملاحظه اي كاهش داد. بازیافت زباله، از دیگر روش‌هاي الزامي در این مکان‌هاست است. در این روش از زباله‌هاي توليد شده در آشپزخانه‌ها براي تهيه ي كمپوست استفاده مي شود و آب فاضلاب نيز پس از تصفيه به مصارف دیگر مي رسد. بدیهي است اقامتگاه‌هایی كه محصولات خود را به صورت طبيعي پرورش مي دهند یا از محصولات بومي توليد شده در حومه ي منطقه ي خود استفاده مي كنند یك قدم به پایداري نزدیك تر هستند. احساس مسئوليت اجتماعي از دیگر ویژگي‌هاي یك اکوکمپ است. این نوع اقامتگاه‌ها باید به فرهنگ و آداب و سنن مردم محلي احترام بگذارند و براي این افراد كارآفریني كنند. همچنين موظف به برگزاري دوره‌هاي آموزشي براي كاركنان خود هستند. قوانين پایداري باید در تمام قسمت‌هاي یک اکوکمپ استاندارد از جمله اتاق‌ها، فضاهاي عمومي، سالن‌هاي غذاخوري، برخي از شاخص‌های – رختشوي خانه‌ها و بخش‌هاي اداري و اجرایي رعایت شود. در جدول 2-3 مدیریتی و رفتاری قابل توجه در یک اکوکمپ جهت حفاظت از منابع موجود گردشگری و رسيدن به توسعه پایدار اشاره شده است.
جدول 2- 3: شاخص‌های فعالیتی در اکوکمپ (حسنی اصفهانی،1387)

2-9 استانداردها و شرایط اکوکمپ‌ها و اقامتگاه‌های بوم گردی
2-9-1 الزامات و شرایط عمومی اقامتگاه‌های بوم گردی
کلیه اقامتگاه‌های بوم گردی ضمن رعایت اصول فنی و مهندسی که تضمین کننده ایمنی ساکنان ساختمان‌ها هستند، با استفاده از مصالح بومی و با بهره بردن از حداکثر دانش بومی و هماهنگ با محیط طبیعی و فرهنگی پیرامون خود احداث شده و در طی مدت بهره برداری و توسعه اقامت گاه این شرایط بایستی تداوم داشته باشد.
طراحی داخلی و خارجی کلیه اقامتگاه‌های بوم گردی باید با رویکرد بهره برداری از مبلمان و تجهیزات سنتی و بومی صورت گرفته تا ضمن تامین رفاه برای گردشگران، فرصت آشنایی و درک فرهنگی منطقه فراهم شود.
در کلیه اقامتگاه‌های بوم گردی طرح‌های مشخصی در خصوص مدیریت و بازیافت پسماندها و استفاده بهینه از پسابها به اجرا در آیند، وجود اقاتگاه‌های بوم گردی نباید در هیج شرایطی به آلودگی زیست محیطی بستر پیرامون خود منتهی شود.
کلیه شیرآلات اقامتگاه‌های بوم گردی باید از انواعی انتخاب شود که کاهش مصرف آب را به دنبال داشته باشند.
نورپردازی اقامت گاه‌های بوم گردی باید ضمن تامین روشنایی مورد نیاز گردشگران، حداکثر صرفه جویی در مصرف انرژی داشته و حداقل آلودگی نوری را در منطقه ایجاد نماید.
سیستم گرمایش و سرمایش اقامتگاه‌های بوم گردی باید ضمن تامین رفاه مسافران حداقل تاثیر منفی را بر محیط زیست منطقه داشته باشد و با رعایت اصول معماری بومی و دانش فنی روز، میزان نشت حرارتی در اقامت گاه‌های بوم گردی به کمترین حد ممکن برسد.
استفاده از پوشاک بومی ضمن رعایت اصول بهداشتی و ایمنی برای کلیه کارمندان اقامتگاه‌های بوم گردی و همچنین رعایت اصول بهداشتی و پاکیزگی کلیه فضاهای اقامتگاه‌های بوم گردی براساس استاندارد‌های و ضوابط الزامی است.
کلیه اقامت کاه‌های بوم گردی موظفند ضمن رعایت ذائقه گردشگران، خوراک و نوشیدنی‌های بومی را با استفاده از سفره آرایی بومی و رعایت اصول بهداشتی به گردشگران ارائه نمایند.
حضور راهنمایان و بلدهای محلی و فراهم نمودن فرصت بازدیدی از سیمای طبیعی و بستر فرهنگی پیرامون اقامتگاه‌های بوم گردی توسط راهنمایان مورد تایید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در کلیه اقامتگاه‌های بوم گردی الزامی است.
با توجه به قرار گرفتن اقامتگاه‌های بوم گردی در محیط‌های طبیعی و به دور از مراکز امدادی، ضروری است کلیه اقامتگاه‌های ضمن شناساییی مخاطرات و حوادث مرتبط با فعالیت خود و ارائه آن به مراجع صدور مجوز طی گزارشاتی که هر دو سال یک بار مورد بازنگری قرار خواهد گرفت، اقدامات لازم را در خصوص مدیریت حوادث در محدوده جغرافیایی فعالیت خود (از جمله تعامل با نهادهای محلی امدادی، تامین تجهیزات امدادی در حد نیاز و مطابق گزارش مذکور و..) به انجام برسانند و همجنین کارمندان ملزم به اخذ گواهینامه معتبر کمک‌های اولیه و امداد از مراجع ذیصلاح هستند.
آگاهی و پایبندی گردشگران به هنجارهای جامعه میزبان در گلیه اقامتگاه‌های بوم گردی ضروری است.
بر اساس این گزارش، کارشناسان طبیعت گردی استان‌ها در تعامل با کارشناسان استاندارد سازی و معاونین گردشگری ادارات کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در کلیه استان‌های کشور ناظر بر اجرای دستور العمل ابلاغی و بر عملکرد اقامتگاه‌های بوم گردی خواهند بود. شایان ذکر است؛ روند رو به رشد بوم‌گردی در ایران و استقبال بی‌نظیر گردشگردان داخلی و خارجی از اقامتگاه‌های بومی، نشانگر این است که دست‌یافتن به اهداف افق 1404گردشگری، نیازمند سرمایه‌گذاری ویژه در بخش گردشگری روستایی و عشایری است. آنچه اکنون می‌تواند راهگشای مسیر توسعه پایدار گردشگری در ایران باشد، به رسمیت شناختن اقامتگاه‌های بوم‌گردی و توسعه آنها براساس استانداردها و ارکان یادشده است (www.yjc.com).
2-9-2 اکوکمپ‌ها، معیارها و شاخص‌های احداث
در اصول اوليه توسعه پایدار گردشگری و همچنين از مفاهيم پایه ای اکوتوریسم آمده است که توسعه باید به گونه ای باشد که کمترین آسيب را به منابع موجود وارد کند. در بحث اکوتوریسم و فعاليت‌های طبيعت مدار نيز حداقل تاثير بروی طبيعت و فرهنگ موجود در منطقه مدنظر است. در نتيجه برای برآوردن این اهداف خانه‌های اکولوژیک ساخته شده که به شکل و یا اکولوژ‌ها احداث می شوند. امروزه دستورالعمل‌ها ومعيارهای کاملی برای ساخت اکوکمپ‌ها توسط سازمان‌های معتبر فعال نوشته شده و در این رابطه گواهينامه‌هایی به سازندگان و مالکين اکوکمپ‌های استاندارد اعطا می شود. اکوکمپ‌ها در مسير تحولات خود هنوز در حال تغيير هستند تا بتوانند بيشتر به توسعه پایدار نزدیک شوند. نمونه‌هایی از گواهينامه‌ها و یا راهنماهای بين المللی که در آنها به اکوکمپ‌ها اشاره شده است:
2-9-3 گواهينامه سيستم مدیریت محيط زیست ISO–14001
این گواهينامه از طرف سازمان بينالمللی استاندارد و بنا بر رعایت اصول مدیریتی هم راستا با حفاظت از منابع زیستی به خدمات گردشگری مانند اکوکمپها ارائه میشود. هر مرکز و یا محصولی که بخواهد این گواهينامه را دریافت کند باید کليه شراط لازم مربوط به سيستم مدیریت محيط زیست را در خود ایجاد کند. این گواهينامه به مراکز گردشگری نيز ارائه میگردد.
راهنمای ارزیابی پيامدهای توسعه بر محيط زیست (دستورالعمل ارزیابی طرح‌های توسعه بخشی، انرژی و صنعت) : این راهنما در کتابی با همين عنوان به چاپ رسيده و کتاب مرجع بانک جهانی به حساب میآید.
چک ليست ساخت و مدیریت پایدار اکوکمپ‌ها راهنمای ساخت پایدار اقامتگاه در طبيعت با توجه به حفظ محيط زیست، رشد و بهره مندی جوامع محلی، که در سال 2006 توسط کارشناسان مجمع اکولوژی کشور ژاپن تهيه شده و هر ساله با توجه به تعاریف و مفاهيم جدید اکوتوریسم به روز می شود. این چک ليست از مجموعه ای از رهنمودها و معيارهایی تشکيل شده، که امروزه اغلب کشورهای فعال در امر اکوتوریسم جهت ساخت هرگونه اقامتگاه طبيعی آنها را مدنظر قرار می دهند.هدف تهيه این چک ليست نزدیک تر شدن اقامتگاه‌های طبيعی به استانداردهای محيط زیستی و گردشگریست. این چک ليست شامل 112 سوال در 6 گروه مختلف است. مسولين اقامتگاه با پاسخ دادن به هر سوال امتیازی معادل 0.5 یا 1 و یا 2 دریافت می کنند. در نهایت با ارسال پاسخ سوالات، به مجمع اکوتوریسم ژاپن می توانند از درجه پایداری اقامتگاه خود و خدمات ارائه شده در آن اطلاع یابند ودر صورت کسب حداقل امتياز مربوطه، گواهينامه بين المللی پایداری اکوکمپ‌ها را دریافت نمایند. مشخص است که هر چه امتياز بالاتر باشد بيانگر توجه بيشتر مدیریت اکوکمپ به اصول اصلی اکوتوریسم و سازگاری نوع و شکل خدمات با طبيعت است، بنابراین در جذب گردشگران بيشتر موفق تر خواهد بود. نکته قابل توجه این است که بعضی از سوالات چک ليست باید توسط کارشناسان گردشگری هر کشورتغييراتی یابد تا با شرایط جغرافيایی و فرهنگی آن کشورسازگارتر شده و تطابق یابد. به جهت اهميت، به روز بودن و البته کاربردی بودن این چک ليست ترجمه آن در ادامه تحقيق گنجانده می گردد. بدیهی است که موضوعی که در هر سوال پرسيده شده است، یکی از فاکتورهای مورد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره جوامع محلی، منابع طبیعی، محیط زیست، گردشگری طبیعی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره استان مازندران، کتابخانه ملی، میانگین دما، بخش کشاورزی