پایان نامه ارشد رایگان با موضوع مدیریت سود، رقابت در بازار محصول، رقابت در بازار، بورس اوراق بهادار

دانلود پایان نامه ارشد

ش «دادههاي ترکيبي» است و براي آزمون هر يک از فرضيهها يك مدل تخمين زده شده است. نمونه آماري پژوهش شامل 127 شرکت طي بازه زماني هشت ساله 1391-1384 مي‌باشد. نتايج حاصل از تجزيه و تحليل فرضيه‌هاي پژوهش نشان ميدهد که بين رقابت در بازار محصول و مدیریت سود شرکتها ارتباط معناداري وجود دارد.

کلمات کلیدی: شاخص Q توبین، شاخص هرفیندال-هیرشمن، نسبت تمرکز n بنگاه اندازه‌گیری، مدیریت سود.

فصل اول
کلیات پژوهش

1-1- مقدمه
بر اساس مفاهیم گزارشگری مالی، هدف اولیه‌ی صورت‌های مالی، ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه‌بندی شده در خصوص وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی واحد تجاری جهت یاری نمودن استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی در اتخاذ تصمیم‌های اقتصادی است. استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی در اتخاذ تصمیم‌های اقتصادی خود، صورت‌های مالی خصوصاً صورت سود و زیان را که منعکس کننده‌ی عملکرد واحد تجاری و در برگیرنده‌ی بازده حاصل از منابع تحت کنترل مدیریت واحد تجاری است را به کار می‌گیرند. فرآیند اندازه‌گیری سود و نتیجه آن، نقش مهمی در اداره‌ی شرکت دارد و معمولاً کاربران صورت‌های مالی اهمیت زیادی برای آن قائل‌اند. از طرفی دیگر رقابت در بازار محصول در شرایط کنونی شدت یافته است. واحدهای اقتصادی مجبورند برای ادامه فعالیت و توسعه آن در بازار رقابتی تکاپو کنند. لذا این موضوع به منظور مطالعه رابطه بین رقابت در بازار محصول و مدیریت سود طراحی و در پنج قصل اجرا خواهد شد. فصل اول به عنوان فصل کلیات تحقیق به بیان مسأله و اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف و فرضیات پژوهش و خلاصه‌ای از روش انجام پژوهش خواهد پرداخت.

1-2- مسأله پژوهش
دیدگاههای زیادی در مورد رابطه بین مدیریت سود و بازار محصول وجود دارد که تعیین می‌کند مدیر شرکت به هنگام تصمیمگیری در مورد تأمین مالی باید رقابت موجود در بازار محصول را نیز در نظر بگیرد. اقتصاددانان مالی و صنعتی، به طور فزایندهای به رابطه بین رقابت در بازار محصول1 و تصمیمات مالی شرکتها پی بردهاند (گانی و همکاران2، 2011). از دید سهامداران نیز، همان‌گونه که آنها از افزایش ثروت در دورههای خوب منفعت میبرند، در زمانهای بد نیز حاضرند که یک کاهش سودآوری را نادیده بگیرند و این به خاطر این واقعیت است که به دلیل مسئولیت محدود سهامداران، نتایج نامساعد به بستانکاران منتقل میشود. در نتیجه، شرکتهایی که در بازار با انحصار چند جانبه فعالیت میکنند در مقایسه با شرکتهایی که بازارشان، بازار رقابتی کامل است، تلاش می‌کنند زمانی که موقعیت به دست آوردن سود بیشتر فراهم است، با ایجاد بدهی بیشتر، تولید خود را افزایش دهند (پاندی3، 2004).
هدف حداکثر سازی سود، امری بدیهی در ادبیات سازمانی هر صنعت است. این نظریه بسیار شبیه به نظریه تأمین مالی است که در آن فرض میشود، هدف شرکت، حداکثر کردن ثروت سهامداران است. طبق تحقیقات دیجورج و دیگران4 ( 1999) سرمایه گذاران و مدیران شرکت ها به دقت به گزارشگری سود شرکت توجه میکنند. مدیریت از اهمیت سود برای ذی نفعان شرکت آگاهی دارد و پاداش خود را پیامد طبیعی سود حسابداری میداند. هیلی و واهلن5 (1999) معتقدند مدیریت سود زمانی انجام میشود که مدیران، قضاوت و سلیقهی خود را در گزارشگری مالی با هدف گمراه کردن کاربران اطلاعات مالی به کار ببرند. در این حالت، مدیران روش هایی در سیستم حسابداری و گزارشگری سود انتخاب میکنند که منعکس کنندهی اوضاع واقعی اقتصادی شرکت نیستند. با توجه به مطالب عنوان شده، به نظر مي‏رسد بررسي رقابت در بازار محصول و مدیریت سود شرکت‌ها مي‏تواند سهامداران، سرمايه‏گذاران، اعتباردهندگان و ساير افراد را در تصميم‏گيري‏هاي خود، ياري دهد. در نتیجه بر اساس مبانی نظری موجود و اهمیت رقابت در بازار محصول و واکنش‌های متقابلی که میتواند بین رقابت و مدیریت سود وجود داشته باشد، لذا مسأله اصلی تحقیق حاضر این است که آیا بازار محصول و رقابت موجود در آن می‌تواند مدیریت سود در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار را تحت تأثیر قرار دهد؟ در اینصورت کدامیک از شاخص‌ها ارتباط بیشتری با مدیریت سود خواهد داشت؟

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش
صورت سود و زيان ارائه شده شركت‌ها بر اساس اصول پذيرفته شده حسابداري و بر مبناي تعهدي تهيه مي‌گردد. اعمال اصل تحقق درآمد بر مبناي روش معاملاتي مانع از شناسايي درآمد قبل از انجام فرآيند فروش و در زمان كسب آن مي‌باشد از طرف ديگر اصل تطابق در برابر اصل تحقق بر مبناي رويكرد معاملاتي،‌ لزوما بيانگر تطابق بين درآمدها و هزينه‌هاي يك دوره نمي‌باشد. چرا كه در خصوص سود و زيان نگهداشت كالاهاي فروش رفته در يك دوره هيچ گونه هزينه‌اي جهت تطابق با اين سود وجود ندارد. پس در كشورهايي همانند ايران با نوسانات قيمت و نرخ تورم بالا، سود حسابداري با سود اقتصادي همخواني نداشته و صورتهاي مالي بيانگر ارزش ذاتي نمي‌باشد. اين امر موجب جابجايي منافع شده به گونه‌اي كه منافع كسب شده در سال جاري را كساني استفاده مي‌كنند كه در سنوات آتي مالك آن سهام شوند.
در این میان اهمیت اطلاعات حسابداری به عنوان یکی از مهمترین منابع اطلاعاتی مورد استفاده سرمایه گذاران بازار سرمایه و تمایل به سرمایه گذاری های کوتاه مدت جهت کسب منافع حاصل از افزایش قیمت به جای نگهداشت بلند مدت سرمایه گذاری و دریافت سود های نقدی بر شدت جابجایی منافع می افزاید.
با توجه به مطالب بیان شده چنین به نظر میرسد که نوسان در سود يك شركت خوشايند نمي‌باشد. لیکن می باید توجه داشت که خود كاهش نوسانات سود شركت نيز مطلوب نمي‌باشد بلكه مهم ماهيت اين كاهش است.چرا كه در درجه اول ممكن است نوسانات سود نشأت گرفته از اقتصاد كلان جامعه باشد يا از طريق روش‌هاي هموارسازي تصنعي كه برگرفته از روشهاي اختياري حسابداري كه فاقد هر گونه ماهيت اقتصادي است صورت پذيرد . پس چنين بنظر مي‌رسد كه سرمايه‌گذاري در شركتهايي پذيرفته شده و معقول است كه در درجه اول جابجايي منافع كمي را داشته باشند و در درجه دوم نوسانات سود آنها نيز كم باشد.
هدف حداکثر سازی سود، امری بدیهی در ادبیات سازمانی هر صنعت است. این نظریه بسیار شبیه به نظریه تأمین مالی است که در آن فرض میشود، هدف شرکت، حداکثر کردن ثروت سهامداران است. علاوه بر این، به نظر میرسد که بازار محصول با تحت تأثیر قرار دادن رفتار رقابتی و استراتژیهای شرکت، بر ساختار سرمایه6 شرکت نیز مؤثر است (پاندی7، 2004). در ساختار انحصار چند جانبه بازار محصول و در موقعیت مطلوب سودآوری، شرکتها به منظور از بین بردن انحصار و همچنین، افزایش سودآوری خود، استراتژی حداکثر سازی تولید را پیاده کرده و بدهیهای خود را افزایش میدهند (برندر8 و لویس9، 1986). این نظریه در موقعیتهای نامساعد اقتصادی نیز کاربرد دارد که باعث میشود شرکتها تولید خود را متوقف کرده و سودآوری خود را کاهش دهند. از دید سهامداران نیز، همانگونه که آنها از افزایش ثروت در دورههای خوب منفعت میبرند، در زمانهای بد نیز حاضرند که یک کاهش سودآوری را نادیده بگیرند و این به خاطر این واقعیت است که به دلیل مسئولیت محدود سهامداران، نتایج نامساعد به بستانکاران منتقل میشود. در نتیجه، شرکتهایی که در بازار با انحصار چند جانبه فعالیت میکنند در مقایسه با شرکتهایی که بازارشان، بازار رقابتی کامل است، تلاش میکنند زمانی که موقعیت به دست آوردن سود بیشتر فراهم است، با ایجاد بدهی بیشتر، تولید خود را افزایش دهند (پاندی، 2004).
با توجه به حساسیت فعالیتهای تجاری و شرایط رقابتی و همچنین هدف سودآوری شرکتها، به نظر می‌رسد انجام پژوهشی که بتواند رابطه بین رقابت در بازار محصول و مدیریت سود را تبیین نماید از اهمیت و ضرورت لازم برخوردار است.

1-4- اهداف پژوهش
با توجه به اهمیت موضوع و ضرورت انجام آن اهداف تحقیق حاضر به صورت زیر بیان می‌گردد:
1 – تعیین رابطه بین شاخص Qتوبین و مدیریت سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
2 – تعیین رابطه بین شاخص هرفیندال-هیرشمن و مدیریت سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
3 – تعیین رابطه بین شاخص نسبت تمرکز nبنگاه و مدیریت سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.

1-5- فرضیه‌های پژوهش
به منظور بررسی تأثیر رقابت در بازار محصول بر مدیریت سود شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، سه فرضیه طراحی و مورد آزمون قرار می‌گیرد.
1- بین شاخص Qتوبین و مدیریت سود، رابطه معناداری وجود دارد.
2- بین شاخص هرفیندال-هیرشمن و مدیریت سود، رابطه معناداری وجود دارد.
3- بین شاخص نسبت تمرکز nبنگاه و مدیریت سود،رابطه معناداری وجود دارد.

1-6- متغیرهای پژوهش
1-6-1- متغیر مستقل
متغیر مستقل به کار برده شده در این بررسی، رقابت در بازار محصول است که به وسیله شاخص Q توبین اندازه‌گیری می‌شود. همچنین، به منظور بررسی بیشتر از دو شاخص هرفیندال-هیرشمن و نسبت تمرکز n بنگاه نیز استفاده می‌شود.

1-6-2- متغیر وابسته
متغیر وابسته در پژوهش حاضر مدیریت سود است. به اعتقاد اسچیپر( 1989) مدیریت سود مداخلهی هدفمند در فرآیند گزارشگری مالی برون سازمان شرکت به قصد کسب منافع شخصی است.

1-6-3- متغیرهای کنترلی
اهرم مالی (LEVRAGE): نسبت ارزش دفتری کل بدهی ها به ارزش دفتری کل دارایی ها.
اندازه شرکت (SIZE): عبارت است از لگاریتم طبیعی ارزش بازار سهام شرکت.

1-7- روش پژوهش
این پژوهش، پژوهشی کاربردی است. طرح پژوهش آن از نوع شبه تجربی و با استفاده از رویکرد پسرویدادی (از طریق اطلاعات گذشته) است. از روش پس رویدادی زمانی استفاده میشود که پژوهشگر پس از وقوع رویدادها به بررسی موضوع میپردازد. افزون بر این، امکان دستکاری متغیرهای مستقل وجود ندارد (نمازی، 1379).
دادههاي اين پژوهش مبتني بر ارقام و اطلاعات واقعي بازار سهام و صورتهاي مالي شرکتهاست. در اين پژوهش براي جمع‌آوري داده‌ها و اطلاعات، از روش كتابخانه‌اي استفاده مي‌شود. مباني نظري پژوهش از کتب و مجلات تخصصي فارسي و لاتين و دادههاي مورد نياز از طريق مراجعه به صورت‌‌هاي مالي حسابرسی شده، يادداشت‌هاي توضيحي، گزارش‌هاي هفتگي و ماهنامه بورس اوراق بهادار و با استفاده از نرم‌افزارهاي صحرا و تدبير‌پرداز نسخه 2 گردآوري مي‌شود.

1-8- جامعه آماری و محدوده زمانی
جامعه آماری این پژوهش، کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، از ابتدای سال 1384 است. شرکتهای مورد بررسی بر اساس معیارهای زیر انتخاب میشوند:
1- به لحاظ افزایش قابلیت مقایسه، دوره مالی آنها منتهی به پایان اسفند ماه باشد.
2- طی سالهای 1384الی 1391 تغییر سال مالی و توقف عملیات نداشته باشند.
3- صورتهای مالی و یادداشتهای همراه شرکتها در بازه زمانی مذکور به گونه کامل در سایت بورس اوراق بهادار موجود باشد.
4- صورتهای مالی و یادداشتهای همراه شرکت اصلی در بازه زمانی مورد بررسی، به گونه‌ای مجزا از صورتهای مالی و یادداشتهای همراه شرکتهای تلفیقی موجود باشد.
5- ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام آنها طی بازه زمانی مورد بررسی منفی نباشد.
6- شرکت انتخابی، جزء شرکتهای سرمایهگذاری و بانکها نباشد.
7- شرکت مورد نظر طی دوره پژوهش، فعالیت مستمر داشته و سهام آن مورد معامله قرار گرفته باشد.
دوره زمانی مورد بررسی در این پژوهش، هشت سال (1384 الی 1391) است.

1-9- روش گردآوری داده‌ها
رقابت در بازار محصول متغیر مستقل و مدیریت سود متغیر وابسته می باشد. دادههای این پژوهش مبتنی بر ارقام و اطلاعات واقعی بازار سهام و صورتهای مالی شرکت‌هاست. در این پژوهش برای جمعآوری دادهها و اطلاعات، از روش کتابخانهای استفاده می‌شود. مبانی نظری پژوهش از کتب و مجلات تخصصی فارسی و لاتین و دادههای مورد نیاز از طریق مراجعه به صورتهای مالی حسابرسی شده، یادداشتهای توضیحی و با استفاده از نرم افزارهای ره‌آورد نوین و تدبیرپرداز گردآوری می‌شود.

1-10- روش‌های آماری مورد استفاده در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع مدیریت سود، روش پژوهش، متغیر مستقل، رقابت در بازار Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع مدیریت سود، رقابت در بازار، رقابت در بازار محصول، گزارشگری مالی