پایان نامه ارشد رایگان با موضوع قانون مجازات، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی، مجنی علیه

دانلود پایان نامه ارشد

ه از تكنيك مأخذ گذاري به روش علمي تنظيم شد.
بعد از جمع آوري اطلاعات و تنظيم از طريق فيش برداري و فرم هاي مربوطه، فيش ها با توجه به عنوان، موضوع جزئي و فصل بندي تحقيق طبقه بندي شده و اطلاعات و مطالب در بخش هاي مختلف آورده خواهد شد و تجزيه و تحليل اطلاعات بصورت توصيفي- تحليلي انجام خواهد گرفت.
ز- ساماندهی تحقیق
پایان نامه حاضر در یک مقدمه و سه فصل تنظیم شده است که مقدمه شامل بیان مسئله، بیان اهداف تحقیق، سئوالات و فرضیه های تحقیق، پیشینه تحقیق و روش تحقیق می باشد.
در فصل اول تحت عنوان تعریف مفاهیم و تاریخچه مربوط به توبه، جرایم حدود، قصاص، دیات از جمله تعریف توبه، حدود، قصاص، دیات، ارکان توبه، شرایط پذیرش توبه، فوائد و آثار توبه، تعریف توبه نصوح، تفاوت توبه و استغفار، جایگاه توبه و استغفار، و تاریخچه توبه و جایگاه توبه در آیات روایات و حکایات و شرایط توبه نسبت به جرایم حق اللهی و حق الناسی، کارکردهای اجتماعی توبه، ارکان حقوقی و کیفری توبه مورد بررسی قرار گرفته است.
در فصل دوم تحت عنوان تاثیر توبه بر سقوط مجازاتها در حدود، با رویکردی به قانون مجازات اسلامی جدید، موارد حدود، اسباب حدود در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، اصول یا اصل های حاکم بر مجازات حدود، توبه در حق الله محض و توبه در حق الله توام با حق الناس، جرایم موجب حد محدوده تاثیر گذاری توبه در مجازاتهای حدی، علم قاضی در اثبات مجازات حدی، احراز توبه و ارتباط آن با قاعده اصالة الصحه و احراز توبه و ارتباط آن با قاعده درء، مورد بررسی قرار گرفته است.
در فصل سوم بررسی فقهی و حقوقی نقش توبه در سقوط مجازات جرایم منجر به قصاص، موارد تعلق قصاص در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، شرایط عمومی قصاص، احکام قصاص، هدف از قصاص، احکام قصاص در دین یهود و در دین مسیحیت، قصاص در ایران باستان، و تاثیر توبه در دیات، ماهیت و موارد مشروعیت دیه، موارد تعلق دیه ، ماهیت کیفری و مدنی دیه مورد بررسی قرار گرفته است.
در پایان نتیجه گیری بعمل آمده و پیشنهادات و فهرست منابع ارائه شده است.

فصل اول: كليات ( مباني ، مفاهیم و تاریخچه)

در فصل اول ابتدا به بررسي و تبيين واژگان، اصطلاحات و ديگر عناوين مربوط به مبادي موضوع تحقيق در قالب سه مبحث اختصاص يافته كه اين مباحث به ترتيب مفاهيم، اركان توبه و شرایط قبولی آن، تاریخچه توبه، كه هر يك از آنها در چند گفتار تنظيم شده است.
مبحث اول – مفاهیم
اين مبحث كه شامل چهار گفتار مي باشد مفاهيم توبه، حدود، قصاص و ديات را از نظر لغوي و اصطلاحي مورد بررسي قرار مي دهد.
گفتار اول – مفهوم توبه در لغت و اصطلاح
یکی از واژگان این تحقیق «توبه» است. که در این قسمت، مفهوم لغوی و اصطلاحی توبه را مورد بررسی قرار می دهیم.
بند اول- مفهوم توبه در لغت:
توبه را در لغت با عبارات گوناگون تعریف کرده اند که همه آنها دارای قدر جامع و مشترکی هستند.
توبه: مصدر((تابَ))، در لغت به معنای اقرار به گناه و مطلق بازگشت و رجوع می باشد. (( عناصر تشکیل دهنده ی توبه ، ماده ی [ت و بٍ] در زبان عربی بر رجوع و بازگشت دلالت دارد.))10
توبه از مادة «توب» به معنای «رجوع». یعنی بازگشت است. ابن فارس در معجم مقائیس اللغة می‌گوید: توب، التاء و الواو و الباء کلمة واحدة تدل الی رجوع، یقال تاب من ذنبه ای رجع عنه، یتوب الی الله توبة و متابا»؛ یعنی از گناه و عصیان بازگشت؛ یعنی بنده گناهکار با توبه به خدا رجوع می کند.11
ابن منظور در لسان العرب، توبه را چنین معنا کرده است: «التوبة، الرجوع من الذنب.»12
و حسین بن محمد دامغانی، معروف به فقیه دامغانی می‌گوید: توبه در کلام الله مجید به معنی پشیمانی و گذشت و عفو و بازگشت از هر چیز به کار رفته است.13
بند دوم- مفهوم توبه در اصطلاح:
توبه در لغت به معنای بازگشت و در اصطلاح دینی و اخلاقی در معنای بازگشت از گناه می باشد. اصطلاح حقوقی عاملی برای سقوط از مجازات اصلی است که از نظر خبر دادن از حالت درونی است و از نظر درونی انشای حالت جدیدی است؛ یعنی توبه کننده حالت قبلی را تغییر داده و حالت جدیدی را در خود به وجود آورده.
در قرآن کریم اصطلاحاً توبه به دو صورت بیان شده است:
1- توبه و بازگشت بنده بسوی خداوند، مثل
« يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةَ نَصُوحاً عَسى‏ رَبُّکُمْ أَنْ يُکَفِّرَ عَنْکُمْ سَيِّئاتِکُمْ وَ يُدْخِلَکُمْ جَنَّاتٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ يَوْمَ لا يُخْزِي. »14
که منظور از توبه انسان، همان بازگشت و ندامت از اعمال خلاف گذشته است.
2- توبه و بازگشتی که مربوط به خداوند متعال است. مثل «… عَلِمَ اللَّهُ أَنَّکُمْ کُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَکُمْ فَتابَ عَلَيْکُمْ وَ عَفا عَنْکُمْ. »15
که مقصود از توبة خداوند پذیرفتن توبة انسان است که از گذشته سیاه و تاریک خویش، نادم و پشیمان شده و از انحراف و جهل بازگشته است.
بنابراین در قرآن کریم، هر کجا از توبة انسان بحث می‌شود منظور ندامت و پشیمانی از گناهان و معاصی گذشته است و هر کجا سخن از توبه خداوند است، مقصود پذیرفتن توبه انسان و بازگشت به مغفرت و رحمت اوست.
گفتار دوم : مفهوم حد در لغت و اصطلاح
در این گفتار مفهوم مجازاتهای حد در لغت و اصطلاح مورد بررسی قرار می گیرد.
بند اول- مفهوم حد در لغت:
حد در لغت، به معنای ((فاصله، حائل، فارق بین شیاء و منع.))16
حدود جمع حد است همانطور که شهید ثانی در کتاب مسالک فرموده اند: حد به معنی منع است.17
در مسالک آمده است: حد شرعی هم به همان معنی لغوی است چون مجازات حد مردم را از ارتکاب گناه باز می دارد(منع می کند). فاضل اصفهانی گفته:« حد در اصل لغت به معنی منع است و از این جهت آهن را حدید می گویند چون سخت و حکم است، به دربان حداد هم می گویند چون مردم را از آمدن به داخل جلوگیری می کند.»18
حدود جمع حد، و حد در لغت فارسی به معنای حائل و حاجز میان دو چیز، کناره و انتهای چیزی، کرانه، مرز، تیزی و تندی، عقوبت و مجازات شرعی درباره گناهکار و مجرم مثل تازیانه زدن شرابخوار.19
بند دوم- مفهوم حد در اصطلاح:
در اصطلاح شرعی حد عبارت است از مجازاتی که به علت ارتکاب جرم مخصوص بر بدن مکلف اجرا می شود و مقدار آن در همه جا از سوی شرع مشخص شده است. قانون مجازات اسلامی از تعریف شرعی پیروی و حد را چنین تعریف کرده:
حد مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس، تعیین شده است.20
حد در اصطلاح فقهی در برابر تعزیر قرار دارد و عبارت است از کیفرهای معین شرعیت. حد کیفری است که قانونگذار اسلام به طور دقیق میزان و چگونگی آن را معین کرده است و در اکثر موارد از حقوق جزای اسلامی شمرده می شود. مجازات حدی در مقابل مجازات های تعزیری، قصاص و دیات به کار می رود، فقها در بیان معنی اصطلاحی حد تعاریف مختلفی ارائه داده اند که برخی از آنها را مورد توجه قرار می دهیم.
در مبادی فقه و اصول چنین آمده است: «حد، کیفری است که قانونگذار اسلام، به طور دقیق، میزان و چگونگی آن را معین کرده است و در اکثر موارد از حقوق خدای تعالی شمرده می شود. حق الله بودن بدین معنی است، که از طرف فردی، یا گروهی، قابل اسقاط، نخواهد بود.»21
محقق حلی می گوید: هر جرمی که مجازات مقدر و معین داشته باشد حد نامیده می شود. برخی دیگر از فقیهان امامیه در تعریف حد گفته اند: « حد از نظر شرعی عبارت است از مجازاتی که بدن را به درد آورد و سبب آن، ارتکاب گناه خاص است و شارع مقدار آن را معین کرده است.» هر کس حرامی انجام دهد و یا واجبی را ترک نماید در صورت علم و عمد، اگر از آن دسته معاصی که «حد» به آن جاری می شود محسوب شود، محکوم به حد در غیر اینصورت محکوم به تعزیر می شود. و همچنین به معنای مجازاتی مقدر و معلوم، در کتاب یا سنّت است که از سوی شارع برای فرد مجرم و گناهکار، در ارتکاب پاره ای از معاصی خاص، تشریع گردیده است بیان شده. بنابراین امام و حاکم، حقّ تجاوز از آن را ندارند.22
در قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 (ماده 13) با الهام از بیانات فقهای امامیه در تعریف حد چنین آورده است. «حد، به مجازاتی گفته می شود که نوع، میزان و کیفیت آن در شرع تعیین شده است .»
و در قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 نيز در ماده 15 حد را چنين تعريف كرده:« حد مجازاتي است كه موجب، نوع، ميزان و كيفيت اجراي آن در شرع مقدس، تعيين شده است.»
دكتر گلدوزيان معتقدند تعريف قانون جديد، تعريفي جامع و مانع نيست و براي قصاص و ديه هم قابل اعمال است زيرا موجب و نوع و ميزان و كيفيت آنها هم مشخص است.23
با توجه به تعاريف فوق مشاهده مي شود كه تفاوت قابل توجهي بين اين دو تعريف وجود ندارد. البته در رابطه با كلمه «موجب» كه در تعريف جديد اضافه شده محمد مصدق چنين مي نويسد: ( موجب حد كه همان جرم ارتكابي است در اين تعريف اضافه شده و تعريف جامع تر شده است. ) همچنين اضافه شدن كلمه «اجراي» بعد از كلمه كيفيت در تعريف جديد باعث بهتر شدن تعريف شده است. 24
دكتر زراعت در رابطه با كلمه شرع مي فرمايند: «منظور از «شرع»‌]در تعريف حد[ صرف آيات و روايات شرعي نيست زيرا بسياري از احكام حدود مستند به اجماع يا نظر مشهور فقهاست. معين بودن نوع و ميزان و كيفيت حد در شرع به معناي آن نيست كه شارع هيچ حكمي از احكام حدود را مسكوت نگذاشته است بلكه بسياري از احكام حدود در فقه و قانون مسكوت مانده است كه براي پيدا كردن آن ها بايد به قواعد عمومي مجازات ها مراجعه كرد.»25
به نظر مي رسد كه تعريف قانون جديد نسبت به قانون قبلي جامع تر است هر چند باز به طور كامل جامع و مانع نيست و مي تواند در رابطه با قصاص و ديات نيز قابل اعمال باشد.
گفتار سوم: مفهوم قصاص در لغت و اصطلاح
در این گفتار مفهوم قصاص در لغت و اصطلاح مورد بررسی قرار می گیرد.
بند اول: تعریف قصاص در لغت:
قصاص بر وزن کتاب از برای آن معانی متعدد آمده است. قصاص بضم قاف منتهای روئیدن گاه موی سر از جلو و عقب و خود موی پیشانی.26
قصاص بفتح قاف اسم درختی است که زنبور عسل آن را دوست دارد.27
قصاص بکسر قاف مصدر است.28
قصاص در لغت به معنای مجازات، عقاب، سزا، جبران، تلافی و رفتار با فاعل، مثل آن چه او مرتکب شده یا معامله به مثل، آمده است.29
قصاص نام کوهی است از بنی اسد.30
تعریف فقهی قصاص: قصاص به کسر قاف مصدر است و معنای آن کشنده را باز کشتن و جراحت کردن عوض جراحت و چیزی را به بدل چیزی گرفتن است.31
نتیجه اینکه منظور از قصاص این است که مجنی علیه (کسی که جنایت روی او انجام شده) و یا باز ماندگان او به ترتیبی که شارع مقدس تعیین کرده است همان تجاوزی را که او به عمل آورده است نسبت به او اعمال نمایند.
بند دوم- مفهوم اصطلاحی قصاص:
در مفهوم اصطلاحی قصاص دو نکته وجود دارد که توجه به آنها لازم می نماید،
اول آنکه باید عین جنایت وارده به بزه دیده (مجنی علیه) بر جانی وارد شود و نه بیشتر بنابراین اگر در یک جامعه ای مردم به دنبال یک جنایت یا ضرب و جرح به خونریزی و کشتار دسته جمعی دست می زده اند و از جانی یا قبیله او انتقام می گرفته اند این عمل را نمی توان قصاص نامید. دوم اینکه اگر استیفاء اثر جنایت یا ضرب و جرح به پرداخت دیه یا عفو منجر شود و یا اصولاً در یک جامعه یا مکتب، پی جویی جنایت از اخذ دیه یا عفو جائز باشد. این نوع دنبال نبودن اثر جنایت را اصطلاحاً قصاص نمی گویند هر چند از نظر لغوی ممکن است بتوان آن را قصاص دانست. صاحب جواهر می گوید: مراد از قصاص در اینجا (کتاب القصاص) پیگیری و دنبال نمودن اثر جنابت است به گونه ای قصاص کننده عین عمل جانی را نسبت به او انجام دهد.32
مفهوم قصاص: قصاص، مجازاتی است که بدون در نظر گرفتن خصوصیات و تفاوت های فردی، قبیله ای و گروهی اجرا می شود و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع قانون مجازات، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی، قانون جدید Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع قانون مجازات، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی، امیرالمومنین