پایان نامه ارشد رایگان با موضوع صاحبان سهام، حقوق صاحبان سهام، ارزش بازار، بازار سهام

دانلود پایان نامه ارشد

ي مقدم ، و صفري ، 1388).

2-3-3) ريسك سيستماتيك و ريسك غير سيستماتيك

ريسك اوراق بهادار عمدتاً مربوط مي شود به احتمال اينكه بازده واقعي كمتر از بازده مورد انتظار شود. شارپ براي اولين بار ريسك كل اوراق بهادار را به دو جزء مختلف تفكيك نمود: 1- ريسك سيستماتيك 2- ريسك غير سيستماتيك
براساس اين تقسيم بندي نيروهايي كه باعث تفاضل در بازده واقعي (قيمت يا سود تقسيمي) با بازده مورد انتظار مي شوند، متشكل ازعناصر ريسك هستند. بعضي از نيروها خارج از شـركت هستند كه غيـر قابل كنترل هستند. و تعـداد زيادي از اوراق بهـادار را تحت تأثـير قرار مي دهند. برخي ديگر از اين نيروها داخل خود شركت هستند. و تا حد زيادي قابل كنترل هستند. در سرمايه گذاري آندسته از نيروهايي كه خارجي هستند و غير قابل كنترل و اثرشان وسعت زيادي دارد؛ منابع ريسك سيستماتيك يا ريسك بازار ناميده مي شوند. برعكس عوامل داخلي و قابل كنترل تا هرقدر كه خاص صنعت و يا شركت ها باشند، منابع ريسك غير سيستماتيك (ريسك منحصر به فرد) خوانده مي شوند.

ريسک سيستماتيک
ريسک سيستماتيک بيانگر تغييرات نرخ بازده يک سهم نسبت به تغييرات نرخ بازده کل بازار سهام مي باشد. در بازار سرمايه نيز سرمايه گذاران سعي دارند در جايي سرمايه گذاري کنند که بيشترين بازدهي را براي آنها به ارمغان آورد.
در تعريف ديگري ، ريسك سيستماتيك اشاره دارد به آن بخش از نوسان پذيري كل بازده كه ناشي از عواملي است كه قيمت تمام اوراق بهادار را تحت تأثير قرار داده است. تغييرات اجتماعي، سياسي، اقتصادي منابع ريسك سيستماتيك هستند. اثر اين دسته عوامل طوري است كه باعث مي شود قيمت تقريباً همه سهام عادي انفرادي و يا همه اوراق قرضه انفرادي با رفتار يكساني تغيير كنند. براي مثال اگر اقتصاد درحال حركت به سمت ركود است و سود شركت كاهش پيدا مي كند. قيمت سهام ممكن است پيشاپيش كاهش يابد (فيشر و ديگران12، 1999، ص70-72).

ريسک غير سيستماتيک
ريسك غير سيستماتيك آن بخش از ريسك كل است كه منحصر به يك شركت يا صنعت است عواملي از قبيل مديريت، ظرفيت، ترجيحات مصرف كننده و اعتصابات كارگري باعث نوسان در بازده هاي يك شركت مي شود. عوامل غير سيستماتيك عمدتاً مستقل از عوامل تأثيرگذار بر بازار اوراق بهادار هستند. چون اين عوامل يك شركت را تحت تأثير قرار مي دهد و آنها بايد براي هر شركت بررسي شوند.

2-3-4) – عوامل تعيين کننده ريسک سيستماتيک
پژوهش هاي تجربي زيادي از معيارهاي حسابداري و ريسك مالي براي تعيين بتا استفاده كرده اند. در اين پژوهش ها، با استفاده از روش هايي، نظير آزمون و خطا، درك مستقيم و تجزيه و تحليل عوامل، مجموعه اي از متغيرهاي مستقل انتخاب و به بررسي ارتباط آنها با ريسك سيستماتيك پرداخته شده است. بيشتر پژوهش هاي صورت گرفته از فقدان چارچوب نظري رنج مي برند و براي ايجاد ساختار آنها بر شهود مستقيم تأكيد مي شود . نتايج اين پژوهش ها، نياز به مدل هاي نظري براي برآورد بتا را آشكار مي سازد. استفاده از مدل هاي نظري و مشخص كردن عوامل تعيين كننده بتا، به آزمون هاي تجربي قويتر و نتايجي قابل اتكاتر منجر خواهد شد ( هونگ و سارکار 13،2007).
ميلز14 1986 معتقد است بتا در مسيري كه ارزش بازار سهام شركت در طول زمان طي مي كند، قرار دارد. از اين رو، عوامل واقعي تعيين كننده بتا و عوامل واقعي ارزش بازار سهام شركت اساساً مشابهند( اهلسن و روسنبرگ15 ،1982). بر همين اساس نيز گالاي و مازوليس 1972 از ديدگاهي متفاوت نسبت به پژوهش هاي پيش از خود، در قالب يك مدل تركيبي از مدل قيمت گذاري داراييها ي سرمايه اي بين دور ه اي (ICAPM)16 مرتون 1973 و مدل قيمت گذاري اختيار (OPM)17 بلك و شولز 1973 ارزش حقوق صاحبان سهام و سپس ريسك سيستماتيك آن را استخراج كردند.
در پژوهش گالاي و مازوليس 1972 در چارچوب ICAPM/OPM حقوق صاحبان سهام به عنوان يك اختيار خريد اروپايي در نظر گرفته شد كه به صاحبان سهام اختيار بازخريد شركت از صاحبان بدهي را مي دهد. در اين چارچوب، پنج متغير نرخ بهره بدون ريسك، ارزش جاري شركت، واريانس بازده شركت، ارزش دفتري بدهي و زمان تا سررسيد بدهي، عوامل تعيين كننده بتا شناخته شدند. در بازار سرمايه كارا هر اطلاع جديدي كه به بازار مي رسد بلافاصله در قيمت هاي اوراق بهادار ضبط مي شود. بنابراين، طبق مدل تركيبي مزبور انتظار مي رود ظهور اطلاعات جديد در ارتباط با تغيير در ساختار دارايي شركت يا ساختار مالي آن زماني كه متغيرهاي فوق الذكر را تحت تأثير قرار مي دهد، به تغييرهاي همزمان در ريسك سيستماتيك منجر شود.
استفاده از مدل قيمت گذاري اختيار بلك –شولز 181973 در تعيين ارزش حقوق صاحبان سهام و استخراج بتا در چارچوب اين مدل، نقطه عطف و مقدمه اي براي استفاده از روشهاي رياضي پيچيده مدل سازي ادعاهاي احتمالي در اين خصوص شد. بلاك و شولز در مقاله راهگشاي خود مدل بسيار دقيقي براي شناسايي ارزش اختيار در شرايط تعادل به نمايش گذاشتند (تورنبول19 ،1977). آنها دريافتند كه مفهوم قيمت گذاري اختيار مي تواند براي قيمت گذاري ساير ادعاهاي احتمالي كه ارزش آن ها محتمل بر قيمت هاي يك يا چند دارايي پايه است،به كار رود . بنابراين،در همان زماني كه كار آن ها درها را به روي پژوهش هاي بنيادي درباره اختيارها مي بست، همزمان درهاي تازه اي براي انشعاب جديد مالي كه تحليل ادعاهاي احتمالي ناميده شد، باز كرد ( مرتون 1973).
يك ادعاي احتمالي يك متغير تصادفي است كه ارزش آن وابسته به منابع چندگانه نامطمئني است . اين ادعا تنها زماني انجام مي شودكه يك يا چند رويداد آتي صورت پذيرد( هال 20،2003). ارزش يابي ادعاهاي احتمالي يك توسعه انقلابي در تكنيك هاي ارزيابي است كه كاربردهاي آن محدوده اي از قيمت گذاري اوراق بهادار مالي پيچيده تا ارزش يابي بودجه بندي سرمايه اي شركت، اختيارهاي سرمايه گذاري در دارايي هاي سرمايه اي21 و تصميم هاي استراتژيك را در برگرفته، مواردي نظير ارزش يابي حقوق صاحبان سهام شركت راشامل مي شود ( مرتون ،1973). تقريباً همزمان با كشف ارزشيابي مدرن از ادعاهاي احتمالي تصادفي نظريه اختيارهاي سرمايه گذاري در دارايي ها ي سرمايه اي متولد شد( لي لاند 22،1994). تازه ترين پژوهش ها اين اختيارها را در فرآيند ارزشيابي وارد مي كنند. اختيار رشد از جمله اين اختيارهاست كه سهم عمده اي از ارزش بازار حقوق صاحبان سهام را به خود اختصاص مي دهد( هوجوت و نولاتيگا 23، 2003). نتايج پژوهش هاي انجام شده نظير چانگ و چاروانوانگ24 1991 نشان مي دهد كه ارزش اختيار رشد، نصف يا بيش از نصف ارزش بازار حقوق صاحبان سهام براي بسياري از شركت هاست .بهبود فرصت هاي رشد، به ارتقاي ارزش شركت و افزايش قيمت سهام منجر خواهد شد . از اين رو، ارزش يابي صحيح سهام شركت و در نظر گرفتن اختيار رشد به عنوان بخش مهمي از ارزش سهام در شناسايي عوامل تعيين كننده ريسك سيستماتيك سهام تأثيري بسزا دارد(چانگ و چاروانوانگ1991).
با توجه به مشابه بودن عوامل تعيين كننده ارزش سهام و ريسك سيستماتيك آن از يك سو و اهميت
بحث اختيارهاي سرمايه گذاري در دارايي هاي سرمايه اي، بالاخص اختيار رشد در فرآيند ارزشيابي حقوق صاحبان سهام از سوي ديگر، رويكرد مدل سازي ادعاهاي احتمالي، رويكردي مناسب براي مدل سازي حقوق صاحبان سهام و بتاي آن است، چرا كه اين رويكرد، انواع اختيارها را به راحتي مدل سازي كرده در مدل اصلي مشاركت مي دهد ( هونگ وسارکار ، 2007). هانگ و ساركار به ايجاد يك مدل ادعاهاي احتمالي از بتاي سهام و آزمون تجربي آن پرداختند. نتايج تجربي پژوهش آنها به طور كلي مؤيد مدل نظري مربوط بود (علي سعيدي ، منيژه رامشه ،1390).
 
2-3-5- روش‌هاي محاسباتي ريسک ( شيوا و ميکائل پور، 1382)
روش‌هاي مختلفي براي محاسبه ريسک وجود دارد؛ مهمترين آنها عبارتند از:
روش ارزش در معرض خطر (Value at Risk)؛ اين روش نخستين بار توسط وترستون (Weather Stone) در سال 1994 ارائه شد. در سال 1995 کميته بال (نهاد ناظر بر فعاليت بانک‌هاي بين‌المللي) بانک‌ها را موظف کرد که از اين مدل، براي تعيين حد کفايت سرمايه خود استفاده کنند. اين روش، به‌معناي برآورد حداکثر زيان در سطح خاصي از اطمينان (مثلا95درصد) و در مدت‌زمان معين است. با استفاده از اين روش، مي‌توان ريسک موجود را اندازهگيري کرد.
 
آزمون شرايط حاد؛ استفاده از اين روش، به‌عنوان ابزاري براي برآورد حداکثر ميزان زيان‌هاي اقتصادي بالقوه در شرايط غير عادي بازار است. هدف اين ابزار، تلاش در جهت افزايش شفافيت ريسک‌ها از طريق بازاريابي دامنه رخدادهاي بالقوه‌اي است که از احتمال وقوع بسيار کمي برخوردارند؛ به‌گونهاي که اين رخدادهاي زيان‌بار خارج از محدوده آماري مورد استفاده از روش قبلي قرار دارند.
 
پوشش ريسک؛ اکثر شرکتهايي که در رابطه با ساخت و توليد، خرده‌فروشي، عمده‌فروشي يا ارائه خدمات فعاليت ميکنند، در زمينه پيش‌بيني متغيرهايي همچون نرخ بهره، نرخ ارز و قيمت کالا، از تخصّص و مهارت کافي برخوردار نيستند. بنابراين منطقي است که اقدام به پوشش ريسک ناشي از متغيرهاي مذکور نمايند و از اين طريق شرکت‌ها مي‌توانند بر فعاليت اصلي خود تمرکز يابند.
 
راهبرد پوشش ريسک در موضع خريد (Long Hedges)؛ معامله‌گراني که به‌منظور پوشش ريسک، يک موضع معاملاتي خريد در قرارداد آتي اتخاذ مي‌کنند، اصطلاحا گفته ميشود که از راهبرد پوشش ريسک در موضع خريد استفاده کردهاند. اين راهبرد، براي شرکتي مناسب است که قصد دارد در آينده کالايي را خريداري و قيمت آينده آن‌را در حال حاضر تثبيت نمايد.
 
راهبرد پوشش ريسک در موضع فروش (Short Hedges)؛ اين راهبرد، اتخاذ موضع معاملاتي فروش در قراردادهاي آتي است و هنگامي مناسب خواهد بود که پوشش‌دهنده ريسک، از قبل مالک دارايي بوده و در انتظار دارد که در مقطعي از زمان آينده، آن‌را بفروشد. براي مثال کشاورزي که مقداري محصول در اختيار دارد و ميداند که محصولش در دو ماه آينده، آماده فروش در بازار است، ميتواند از اين راهبرد استفاده کند ( هال 25، 1384).

 
2-3-6- ابعاد ريسک
اگر ريسک را به‌عنوان يک پديده مورد بررسي قرار دهيم، از ابعاد گوناگوني ميتوان به آن نگاه کرد:
ريسک مولّد و غير مولد؛ ريسک مولّد ريسکي است که متضمن ارزش افزوده است؛ در حالي‌که ريسک غير مولد ريسکي فاقد ارزش افزوده است. سرمايه‌گذاري در پروژه اکتشاف معدن، متضمن نوع اقتصادي ريسک است؛ در حالي‌که شرکت در جلسه قمار که آن هم نوعي به‌خطر انداختن مال به اميد کسب مال بيشتري است ريسک غير مولد شمرده ميشود.
 
ريسک قابل کنترل و غير قابل کنترل (Controllable & Uncontrollable Risk)؛ ريسک قابل کنترل ميتواند به‌وسيله تصميمگيرنده، کنترل شود يا تحت تاثير قرار گيرد؛ در حالي‌که تصميمگيرنده در ريسک غير قابل کنترل، هيچگونه کنترلي بر ريسک ندارد. به ريسک قابل کنترل، ريسک واکنشي و به ريسک غير قابلکنترل ريسک شانس گفته ميشود. به‌عنوان مثال صاحب خودرو با رعايت موارد ايمني مثل استفاده از دزدگير ميتواند خود را در برابر قسمتي از ريسک سرقت پوشش دهد؛ اما اگر با رعايت موارد ايمني بازهم با خطر سرقت روبرو شود، ريسک غير قابل کنترل خواهد بود.
 
 ريسک مالي و غير مالي؛ ريسک مالي پذيرش مخاطره در امور مالي است؛ در حالي‌که ريسک غير مالي پذيرش خطر جاني، اجتماعي امنيتي و … است ( مصباحي مقدم و صفري ، 1388).
 
ريسک از جهت سود و زيان: ريسك را به دو دسته ريسك واقعي (خالص) و سوداگرانه (برد و باخت) تقسيم مي‌كنند. بدين صورت كه ريسك واقعي، همواره دربرگيرنده زيان است (همانند مالكيت خودرو كه در صورت تصادف، زيان وارد مي‌شود و در غير اين‌صورت، وضعيت، بدون تغيير است) و ريسك سوداگرانه، سود و زيان را دربردارد (نمونه بارز آن مالكيت يك كارخانه يا شركت است). به‌عبارت ساده، ريسك هم مي‌تواند جنبه زيان (ريسك منفي) و هم جنبه سود (ريسك مثبت) را در برگيرد ﴿ اکبريان ، 1382).
 
2-3-7- انواع ريسک

1.   ريسک بازار (Market Risk)؛ نوسانات نرخ‌هاي مختلف در بازار

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع بورس اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران، ارزش بازار، حقوق صاحبان سهام Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع نرخ بهره، اوراق قرضه، آموزش کارکنان، نوسانات نرخ ارز