پایان نامه ارشد رایگان با موضوع شرکت ملی، بیع متقابل، نفت و گاز، قیمت تمام شده

دانلود پایان نامه ارشد

مبلغ 82 میلیون دلار طی مدت 12 سال برای عملیات اکتشاف و سرمایه‌گذاری کند. بقیه موارد این قرارداد تقریبا مشابه قرارداد «انی» بود، با این تفاوت که شرکت مختلط که ایجاد شده به نام شرکت ایران و پان آمریکن146 (ایپاک) یک شرکت غیر انتفاعی بود که به عنوان عامل شرکت ملی نفت ایران و پان آمریکن عمل می‌کرد ایپاک توسط هر دو شریک کنترل و نظارت می‌شد و به حساب هر دوی آنها نفت تولید می‌کرد. قراردادهای مشارکتی دیگری نیز در طی سالهای بعد منعقد گردید که از آن جمله به قرارداد مشارکت با کنسرسیومی از شرکتهای آتلانتیک، مورفی، سان اویل و یونیون اویل که منجر به تشکیل شرکت نفت لاوان (لاپکو)147 گردید را می‌توان نام برد. در سال 1350 (1971 میلادی) قراردادهای مشارکت جدیدی در ایران منعقد گردید که در آنها اصول کلی قراردادهای مشارکت گذشته تغییر یافت و اصول کلی جدیدتری حاکم گردید که منافع بیشتری برای ایران را در پی داشت و در مقابل شرایط سنگین‌تری را برای طرف خارجی مقرر داشت.148
قراردادهایی که با این اصول منعقد گردیدند:
1-قرارداد مشارکت شرکت ملی نفت ایران و گروه شرکتهای نفتی ژاپنی که با تشکیل شرکت نفت ایران و ژاپن149 که اختصارا اینیپکو150 نامیده می‌شد. ناحیه عملیات آن 8 هزار کیلومتر مربع در لرستان عهده دار بودند.
2-شرکت نفت ملی ایران و شرکت نفت آمریکایی151
3-قرارداد مشارکت با کمپانی آمریکایی موبیل152 حوزه قرارداد 3500 کیلومتر و شرکت مختلط پیمانکار به نام شرکت نفت هرمز (هوپکو)153 عهده‌دار عملیات بود.
گفتار سوم: قراردادهای خدمات154
قرارداد خدماتی به نوعی شبیه قراردادهای مشارکت در تولید می‌باشد و اصول آنها تقریبا مشابه است و تفاوت اولیه و اصلی آنها در روش بازپرداخت هزینه‌ها و سود شرکت نفتی خارجی می‌باشد، در واقع بر خلاف قرارداد مشارکت در تولید که پیمانکار خارجی از طریق سهم از پیش تعیین شده‌ای از نفت تولیدی بازپرداخت می‌گردد، بر مبنای یک قرارداد خدماتی بازپرداخت هزینه‌های شرکت خارجی به صورت نقد می‌باشد.
این قراردادها به قراردادهای خرید خدمت نیز مشهور شده‌اند. در قانون نفت سال 1353 نیز این قرارداد به نام قرارداد پیمانکاری بدین گونه تعریف شده است:
«قراردادی که به موجب آن طرف قرارداد مسئولیت اجرای برخی از عملیات نفتی را در ناحیه معینی از طرف شرکت ملی نفت ایران و به نام آن شرکت بر طبق مقررات این قانون بر عهده می‌گیرد».155
قراردادهای خدماتی که در واقع تقسیم قراردادها از جهت انتقال مالکیت میدان یا نفت و گاز تولیدی قابل استفاده در بالادستی و پایین دستی می‌باشد، بیشتر در قالب قراردادهای بالادستی منعقد می‌گردد.156
بر اساس بند 2 ماده 3 همین قانون عملیات بالادستی تنها می‌بایست در قالب قرارداد خرید خدمت باشد و بر اساس بند 3 ماده 3 همین قانون قرارداد مشارکت تنها در عملیات پایین دستی نفت مجاز می‌باشد. در واقع بسیاری از کشورها، به منظور توسعه بخش‌های زیر زمینی و میادین نفتی خودشان از این قالب قراردادی استفاده می‌نمایند با این وجود صرف نظر از ماهیت مشابه قراردادهای خدماتی با توجه به تنوع مقررات و شروط مندرج در آنها ممکن است در اشکال گوناگونی یافت گردند.
قراردادهای خدمات یک رابطه قراردادی است که بر اساس آن در قبال خدمات انجام شده اجرت پرداخت می‌شود. در این نوع قراردادها طرف مقابل صرفا دستمزد می‌گیرد، ریسک اکتشاف با شرکت نفت خارجی می‌باشد.157 مرحله اکتشاف این طور پیش‌بینی می‌کند که اگر به کشف تجاری نرسد هزینه آن فعالیت تا این مقطع قابل پرداخت نمی‌باشد و وقتی به اکتشاف و تولید رسید فقط دستمزد را می‌دهد. مثلا پیمانکار در بای بک میدان کشف شده را توسعه می‌دهد، به تولید که رسید پول به علاوه سود را از طریق فروش محصول می‌گیرد.
مطابق این نوع قرارداد هیچ گونه حق انحصاری و امتیاز ویژه به پیمانکار داده نمی‌شود، بلکه همه حقوق و مزایا در اختیار کشور صاحب مخزن است و پیمانکار تنها حق‌الزحمه خود را به صورت خرید بخشی از محصول تولیدی همان مخزن، دریافت می‌دارد. در واقع در این نوع قرارداد نفتی هیچ گونه حق مالکیتی به شرکت خارجی اعطاء نمی‌گردد و تمام تولید متعلق به شرکت ملی نفت می‌باشد که از جانب کشور میزبان عمل می‌نماید و پیمانکار خارجی تنها مستحق دریافت بهای خدمات خود می‌باشد.
به طور کلی و نهایتا بر اساس یک قرارداد خدماتی، پیمانکار (شرکت نفت خارجی) توافق می‌نماید که در ازای دریافت مبلغی و یا سهم از پیش تعیین شده از تولید و نفت حاصله کشور میزبان و یا شرکت ملی نفت آن کشور از طریق ارائه خدمات و اطلاعات لازم درجهت اکتشاف و توسعه میادین این نفت و گاز آن کشور مورد حمایت قرار دهد.
اولین قرارداد از این نوع در مرداد 1345 (اوت 1966 میلادی) بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت دولتی تحقیقات و فعالیت‌های نفتی فرانسه (آراپ)158 منعقد گردید.
به موجب این قرارداد، آراپ به عنوان پیمانکار شرکت ملی نفت ایران عمل می‌کرد که در مقابل انجام خدمات فنی، مالی و تجاری مستحق حق‌الزحمه می‌شد.
به موجب قرارداد، شرکت ملی نفت ایران وظایف انحصاری پیمانکار کل را به یک پیمانکار فرعی آراپ به نام سوفیران2 واگذار می‌کرد تا عملیات اکتشاف و بهره برداری را آغاز کند که هزینه‌های ناشی از آن به عهده پیمانکار بوده و اگر نفت به میزان تجاری کشف نمی‌شد استرداد این هزینه‌ها میسر نبود ولی در صورت کشف نفت به میزان تجاری استرداد هزینه‌های مرحله اکتشافی به اقساط سالانه صورت می‌گرفت و در صورتی که در پایان مهلت اکتشاف هیچ میدان تجاری کشف نمی‌گردید، قرارداد پایان یافته تلقی می‌شد.
قرارداد با کنسرسیوم پنج عضوی اروپایی و قرارداد کمپانی نفتی آمریکایی کنتینانتال159 نیز قراردادهایی بودند که در بردارنده همان اصول کلی قرارداد آراپ بودند. به موجب قرارداد آراپ، خدمات فنی و مالی و بازرگانی بر طبق قرارداد بر عهده دارد. در قبال خدماتی که آراپ انجام خواهد داد شرکت ملی نفت فروش مقادیر معینی نفت را به پیمانکار فرانسوی بر مبنای قیمت واقعی در مدت بهره برداری از میدان‌های نفت تجاری تضمین می‌نماید. بر اساس این قرارداد شرکت ملی مالک اراضی و تاسیسات و اموال می‌باشد و تمام نفتی که تولید می‌شود، در سر چاه به شرکت ملی نفت ایران تعلق خواهد داشت.
بر طبق این قرارداد، شرکت ملی نفت ایران مالک تمامی نفت تولید شده بود و متعهد می‌گردید که جهت حق‌الزحمه عملیات پیمانکار مقدار معینی از نفت تولید شده را به قیمت تمام شده به اضافه 2 درصد هزینه‌ها به پیمانکار بفروشد. مالیات دولت نیز از بابت نفت خریداری شده توسط آراپ (پیمانکار) بر اساس قیمت واقعی بازار و به نسبت 50 درصد منافع حاصله از فروش نفت مزبور محاسبه و وصول می‌شد.
این شیوه قرارداد همانند بیع متقابل می‌باشد با این تفاوت که مشخصه ذاتی و اصلی بیع متقابل این است که پرداخت همه هزینه‌ها و حق‌الزحمه پیمانکار از محصول تولیدی همان میدان است اما در قرارداد خدمت، در این خصوص الزامی وجود ندارد و توافق بر خلاف این نیز مجری است.160
ضمنا مقدار معین نفت که به پیمانکار فروخته می‌شد حسب فاصله میدان نفتی تا ساحل محل بارگیری از 35 تا 45 درصد از نصف مقدار نفت تولید شده بود، زیرا 50 درصد کل نفت میدانهای نفتی که کشف می‌گردید به عنوان ذخیره ملی کنار گذارده می‌شد.
پس بنابراین در این قراردادها گذشته از مزایای مالی، از دو جهت دیگر دارای مزیت بود:
1-تشکیل ذخایر ملی
2-مالکیت شرکت ملی نفت ایران بر نفت تولید شده.
در کل می‌توان ماهیت این قرارداد را این طور تعریف کرد که شرکت خارجی به عنوان پیمانکار در مقابل شرکت نفت ملی ایران به عنوان کارفرما متعهد می‌شد که به عملیات اکتشاف و تولید مبادرت ورزد و فقط در صورت موفقیت در عملیات حق الزحمه‌ای دریافت دارد.161
بند اول: ویژگی‌های قراردادهای خدمات
– سرمایه گذار، مسئول تامین خدمات، دانش فنی و عرضه مواد و تجهیزات
– عدم کنترل سرمایه گذار بر عملیات.
– عدم مالکیت سرمایه گذار بر منابع.
– رواج در کشورهای دارای ممنوعیت مالکیت بخش خصوصی و یا خارجی بر صنعت نفت.
به طور کلیه در اینگونه قراردادها، حاکمیت و مالکیت با دولت است و شرکت مجری، یک پیمانکار محسوب می‌شود.
بند دوم: قراردادهای اکتشاف و توسعه
در مرداد 1353 قانون دوم نفت ایران به تصویب رسید که ضمن تاکید بر ملی بودن منابع نفتی و صنعت نفت ایران در همه زمینه ها، به شرکت ملی نفت ایران اجازه داده بود برای اجرای عملیات اکتشاف و توسعه نفت در بخش‌های آزاد نفتی، قراردادهایی را بر مبنای پیمانکاری پالایشگاه از طریق مشارکت 50 درصد به بالا برای سهم شرکت ملی نفت ایران تنظیم کند مشروط بر این که از 20 تجاوز نکند.
طبق قانون نفت 1974 میلادی ایران به شرکت ملی نفت مجوز انعقاد قراردادهایی را جهت عملیات اکتشاف و توسعه داده است و پیمانکاران فقط تا زمانی که تولید نفت به میزان تجاری رسید مسئولیت عملیات اکتشاف را عهده دار بودند ولی پس از شروع بهره برداری، شرکت ملی نفت ایران خود مسئولیت عملیات تولید و استخراج را به عهده می‌گرفت و بنابراین قرارداد خاتمه می‌یافت.162
در این مرحله با طرف خارجی قراردادی برای فروش نفت منعقد می‌گردید که به موجب آن 35 تا 50 درصد نفت کشف شده با تخفیفی معادل 3 تا 5 درصد قیمت تمام شده و به مدت 20 سال به طرف خارجی فروخته می‌شد.
شرکت ملی نفت ایران کلاً شش قرارداد از این نوع را با شرکتهای نفتی منعقد نموده مثلا در قرارداد با کمپانی آلمانی نفت دمینکس، قرارداد اول برای حوزه‌ای به مساحت 6700 کیلومتر مربع در شیراز و قرارداد دوم برای حوزه‌ای به مساحت 7800 کیلومتر در آبادان بود.
این نوع قراردادها دو شرط مهم و اساسی داشتند:
اول اینکه شرکتهای پیمانکار موظف بودند از کارکنان ایرانی استفاده کنند مگر در مواردی که استخدام ایرانیان میسر نبود.
دوم اینکه این شرکتها متعهد شده بودند که برای انجام عملیات اکتشاف و توسعه نفت درایران مبلغی معادل 167 میلیون دلار در طی حداکثر 5 سال هزینه نمایند.
قراردادهای خدماتی خود دو نوع می‌باشد:
دو نوع اصلی از قراردادهای خدماتی وجود دارد:
1-قرارداد خدماتی که به موازات هم اما از نظر قرارداد غیر مرتبط با یک قرارداد خرید از قسمت نفتی که در منطقه خدماتی تولید می‌شود منعقد می‌گردد.
2- قراردادهایی که در ارتباط با مذاکرات قرارداد در مورد وضعیت خاصی که در آن شرکت ملی نفت نیازمند کمک‌های تکنیکی است، اما بابت کمک‌های تکنیکی سهمی از نفت خام تولیدی برای تخصیص به شرکت عامل فراهم نشده است.
الف- قراردادهای صرفا خدماتی
ب- قراردادهای خطر پذیر
ب-1- قراردادهای کاملا خطر پذیر
ب-2-قراردادهای بیع متقابل
بند سوم: قرارداد‌های صرفا خدماتی
این نوع از قرارداد یک قرارداد ساده و غیر پیچیده‌ای است که در مقابل خدمات، حق‌الزحمه‌ای پرداخت می‌گردد. ریسک در این قراردادها متوجه شرکت میزبان است و جبران هزینه پیمانکار، تنها در برابر ارائه خدمات قابل انجام خواهد بود. هدف این نوع قراردادها فعالیت‌های اکتشافی نیست، بلکه یک سری فعالیت‌های تولیدی را در بر می‌گیرد. این گونه قراردادها که از قدیمی‌ترین اشکال روابط قراردادی به شمار می‌آیند، بیشتر جنبه انتقال تکنیک از کشورهای صاحب تکنولوژی را دارد تا بحث انتقال سرمایه و منابع مالی دربر داشته باشد.163
طبق این قرارداد، پیمانکار در هر حال چه عملیات حفاری موفقیت آمیز باشد چه نباشد دستمزد مقطوع خود را می‌گیرد، به عبارت دیگر پیمانکار کاری به تجاری بودن میدان ندارد بلکه تنها عملیاتی را که بر اساس قرارداد بر عهده او گذاشته شده انجام می‌دهد. در واقع ریسک از آن دولت صاحب مخزن می‌باشد و تضمین پرداخت به سرمایه گذار وجود دارد.
وجه ممیزه این نوع قرارداد اکتشاف و توسعه میادین نفتی در این است که ریسک پروژه بر عهده شرکت ملی نفت می‌باشد و در واقع بر مبنای این قرارداد همه ریسک‌های مالی و تجاری به شرکت ملی نفت کشور میزبان منتقل می‌شود و شرکت نفت خارجی برخی خدمات معین را در ازای یک میزان ثابت پول که معمولا به

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع نفت و گاز، حمل و نقل، قراردادهای نفتی، تامین مالی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع بیع متقابل، شرکت ملی، نفت وگاز، منابع مالی