پایان نامه ارشد رایگان با موضوع سلامت اجتماعی، زندگی روزمره، رضایت مندی، اجتماعی و فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

مدرنیسم و زندگی شهری در غرب باعث بروز مشکلات بسیاری در زمینة سلامت اجتماعی شد. ما بر آنیم که رسانه ها می توانند در این میان شمشیری دو لب باشند؛ یعنی رسانه ها می توانند هم در جهت تخریب سلامت اجتماعی حرکت کنند و هم در جهت بازتولید سلامت اجتماعی، زیرا مهمترین نهاد الگوساز در یک جامعه رسانه های عمومی اند. گذار جوامع سنتی به مدرن، همواره یک پیامد مهم در بر دارد و آن گسترش روزافزون پدیده شهرنشینی است. زندگی مدرن و شهرنشینی به همراه خود شرایط و پدیده هایی را به همراه می آورد که می تواند بر روی مفهوم «سلامت اجتماعی » مؤثر واقع شود(مسعودی،1387). گسترش شهر نشینی و و رسانه های مدرن فرد را در یک محیط پیرامونی جدید در عرصة اجتماع قرار می دهد. امروزه تجربة زندگی در دوجهان سنتی و مدرن، ویژگی محرز بسیاری از شهروندان ایرانی است که هم زمان سنتی گذشتة خود را به خاطر دارند و هم با آن خاطرات در جهانی زندگی می کنند که به سوی مدرنیسم می رود؛ از این منظر شهروند ایرانی دو جهان متفاوت را تجربه کرده است و گذار از جهان قبلی به مثابة جهان سنتی، به جهان مدرن، مستلزم فراهم آوری شرایطی است که شهروند بتواند خود را برای شرایط اَنومیک یاد می کنند گرفتار نشود. در اینجاست که نقش مؤثر رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی در مقولة سلامت اجتماعی مشهود می شود. در واقع رسانه ها به عنوان مؤثرترین ابزار آگاهی بخشی به اجتماع عمل می کنند و می توانند سلامت اجتماعی شهروندان را تضمین کنند. باید این را پذیرفت که ناهنجاری اجتماعی یکی از ویژگی های انکار ناپذیر جوامع درحال گذار است. ایرادی که در فرایند توسعة غرب وجود داشت این بود که آن ها به تبعیت از الگوهای لیبرال تفکر، جامعه را نیز همچون عرصة اقتصادی تصور کردند که رها کردن آن باعث می شود دست پنهانی که آدام اسمیت4(1989) وعدة آن را داده بود وضعیت مطلوبی را برای سلامت اجتماعی شهروندان ایجاد کند(ضیایی پرور،1387).
رابرت نوزیک5(1995)در این زمینه معتقد بود تنها نظمی خودجوش می تواند روندی رو به جلو را در جامعه ایجاد کند. او شکل گیری نظم خودجوش در جامعه را به شکل گیری راه هایی تشبیه می کرد که به صورت خودجوش و بر اثر تکرار رفت و آمد از یک زمین خاکی ایجاد می شود. وی معتقد بود این راه نزدیکترین راه و همان چیزی است که مردم بدان علاقه دارند. اما نوزیک دیدی یکسویه و تک بعدی را ارائه داد و این سوال را پاسخ نداد که آیا راه خودجوشِ وی متضمن سلامت اجتماعی شهروندان نیز هست یا نه؟
اما جوامع درحال گذار یا به تعبیر شوبری، پیشا صنعتی، می توانند با برنامه ریزی دقیق در عرصه رسانه، از آسیب های اجتماعی جلوگیری کرده و سلامت اجتماعی شهروندان خود را تضمین کنند. در واقع تنها راهی که در توسعه فرهنگ زندگی شهری، جوامع می توانند از طریق آن از سلامت اجتماعی شهروندان محافظت کنند آموزش و آگاهی بخشی است. بدیهی است گسترده ترین ابزار در اختیار این کشورها برای این منظور، رسانه ها هستند(ساعی،1387).
2-6-نقش وکارکرد رسانه ها در زندگی روزمره
استفاده از رسانه ها به شکل های متعدد با زندگی روزمره عجین شده است .این مسئله به ویژه درباره تلویزیون که ملازم همیشگی زندگی خانوادگی است مصداق دارد.جیمز لال6(2000) گونه شناسی ای از کاربردهای اجتماعی تلویزیون را با استفاده از روش مشاهده مشارکتی در خانواده ها ارائه کرده است.نوع اول همان استفاده اجتماعی ساختاری است و اشاره به شیوه های متعددی را دارد که رسانه هاوچهارچوب زمانی را برای فعالیت های روزانه ارائه می کنند.این همان است که مندلسون7(1994)از آن به عنوان کارکرد رادیو برای چارچوب دادن به روز نام برد.در چنین وضعی رسانه ها جایگاه خاصی در ساعات خاصی از زندگی روزانه مردم را به خود اختصاص داده و انجام سایر امور روزانه را تحت تأثیر قرار می دهند.
نوع دوم ،مناسباتی است و شامل کاربرد محتوا (مانند پول در تجارت) برای گفت و گوها و وسیله ای برای تسهیل تماس های اجتماعی غیررسمی و یا رسمی(جانباز،1387).
گونه سوم با اصطلاحات «پایبندی و اجتناب » مشخص شده و اشاره به پویایی های پرنوسان روابط اجتماعی دارد که ناشی از تمایل مردم و یا جدایی از آن هایی هستندکه در فضا و مکان دیگری زندگی می کنند می شود.
گونه دیگر استفاده از نظریه لال، یادگیری اجتماعی است که شامل حوزه گسترده ای از ابعاد جامعه پذیری استفاده از رسانه ها مانند اقتباس الگوهای نقش خاص وی شود.
نوع دیگر نیز تحت عنوان توانایی تسلط مشخص شده است.این نوع ،اشاره به قدرت اجتماعی مربوط به کنترل کاربرد رسانه در درون خانه و خانواده دارد وشامل حق تصمیم گیری درباره انتخاب رسانه و محتواست.این گونه همچنین به کاربردهای اطلاعات و تخصص های برگرفته از رسانه ها در تبدیل شدن فرد به رهبر فکری در تماس های اجتماعی اش دارد(ذکایی،1387).
رسانه ها با حضور خود در زندگی روزمره می توانند حوزه های زندگی را دگرگون کنند.رسانه ها حوزه های خصوصی را به عمومی و عمومی را به خصوصی تبدیل می کنند.به طور کلی رسانه ها در زندگی روزمره چهارنقش کلی قایل شده اند که به قرار ذیل می باشند:
1- رسانه ها به فرایند ساخته شدن هویت (هویت سازی) کمک می کنند.رسانه ها به مثابه شیوه تبادل نظر فرهنگی عمل می کنند.عمدتاً از طریق رسانه هاست که مردم انگیزه پیدا می کنند تا درباره این موضوع که آن ها می خواهند چه کسی باشند یا چه کسی بشوند، فکر کنند. این انگیزه بخشی رسانه ها کاملاً متناقض هستند. خروجی رسانه ها، محصولات زیباشناختی و فرهنگی، به ویژه برای فرایند هویت سازی اهمیت دارند.وقتی چنین تولیداتی مصرف می شوند، برای مردم این امکان پدید بیاورند: با مطالعه یک کتاب خوب در تاریکی سینما، آزمودن هویت خود و فکر کردن درباره اینکه چه کسی می خواهی بشوی، امکان پذیر می شود. بنابراین تجربه زیبایی شناختی و فرهنگی امکانات ویژه ای برای خود اندیشی فراهم می کند.
2- رسانه ها به فرایند معنا یابی کمک می کنند(کیا،1387).در جهانی که به طور روزافزونی پیچیده تر می شود و در جایی که حوادث و رخدادهای دور دست بسیار پر اهمیت می شوند. بیشتر ما برای معنی کردن جهان به رسانه های همگانی متکی شده ایم. مردم آن تکه ها و بخش هایی را انتخاب می کنند که برای آن ها معنا دارند و از آن ها جهان بینی کم و بیش منسجمی را می پرورانند، جهان بینی که آن ها را ازگروه های دیگر متمایز می کند.
3- رسانه ها برای مردم لذت بخش هستند. این لذت می تواند از استفاده مستقیم محتوای یک رسانه خاص باشد و یا غیر متقیم هنگام گفت و گو با دیگران صورت گیرد. لذت رسانه ها در نقطه مصرف متوقف نمی شوند. «مردم در زندگی شان در محیط هایی که به سرعت در حال تغییرند تصمیم می گیرند و با تعداد فزاینده ای از گزینه ها حق انتخاب ها مواجه اند، برای مثال از طریق رسانه ها صنعت رو به رشدفراغت به آن ها عرضه می شود. »(چگینی،1389).
4- رسانه ها به ساختمند شدن زندگی روزمره کمک می کنند. زندگی روزمره مبتنی بر عادت هاست و از رسانه ها برای عادت بخشیدن به زندگی استفاده می شود. مردم هنگام صبحانه روزنامه می خوانند،در اتومبیل هنگام رفتن به محل کار به رادیو گوش می دهند و هر شب تلویزیون تماشا می کنند. مردم درباره زندگی روزمره اشان در محیط هایی که به سرعت در حال تغییر هستند تصمیم می گیرند و با تعداد گزینه ها برای انتخاب کردن مواجه می شوندکه از طریق رسانه ها به آن ها عرضه شده اند.
وسایل ارتباط همگانی نقش مهمی در زندگی ما دارند آن ها علاوه بر فراهم ساختن بسیاری از خدمات اطلاعاتی لازم، اماناتی برای خود روشنگری و سرگرمی عرضه می کنند.با این وجود، وسایل ارتباط همگانی در مجوع به انعکاس شیوه نگرش گروه های مسلط در جامعه گرایش دارند. این امر اساساً به علت سانسور مستقیم سیاسی نیست بلکه از این واقعیت ناشی می شود که مالکیت تلویزیون و دیگر مراکز ارتباطی و اطلاعاتی در دست افراد نسبتاً معدودی متمرکز گردیده است.
اما قشرهای محروم چه می توانند کنند تا صدایشان شنیده شود؟هر رسانه ای در قالب ساختار موجود روابط اجتماعی و شرایط اجتماعی و فرهنگی معین عمل می کند. این عوامل اجتماعی و فرهنگی در شکل دادن به عقاید،نگرش ها و رفتار مورد مطالعه، نقش مهمی دارند و انتخاب، توجه و پاسخگویی به رسانه از سوی مخاطبان را تعیین می کنند. بسیاری از تماس های عادی و عادتی مخاطبان با رسانه ها به کنش ها و رفتار طبیعی بدل شده اند. اما رویارویی و استفاده از رسانه ها تحت تأثیر روابط افراد با خانواده، همسایه ها، دوستان، هم کلاسی ها، همکاران و دیگران می باشد(چگینی،1389). مردم امروزه از طریق ارتباطات (مسافرت و استفاده از رسانه ها) خیلی بیشتر از قبل اطلاع دارند که در بیرون از محیط زندگی شان چه اتفاقی رخ داده یا در حال رخ دادن است. این مسائل نشان دهنده حضور و تأثیر رسانه ها در زندگی افراد به شکل ها و سطوح متفاوت است. تأکید بر این نکته ضروری است که استفاده از رسانه ها، دقیقاً همانند انواع دیگراعمال فرهنگی و اجتماعی تا حدود زیادی به واسطه توانایی ها ، تمایلات وعادت ها و به واسطه پیش زمینه فرهنگی و اجتماعی تعیین می شوند.
استفاده از رسانه همیشه به احتمال زیاد به واسطه تجربیات نخستین و هویت مندی آمیخته با زندگی اجتماعی افراد یا به سبب زمینه اجتماعی لحظه استفاده، شکل می گیرد. سلایق و مصرف رسانه ای (به خصوص در مورد تلویزیون) اولاً از محیط اجتماعی خانواده افراد و بعد از آن گروه همسالان (هم کلاسی ها، دوستان، هم محلی ها و…) تأثیر می پذیرد. به جز تمایز سنی، ترجیحات جوانان و تفکیک عمومی فرهنگ جوانان از فرهنگ بزرگسالان، لایه های متعددی از تمایزگذاری را می توان پیدا کرد(خسروشاهی،1387).
2-7-کارکردهای رسانه ها برای فرد
نظریه کارگرگرایی فردی گسترش خود را بیش تر مدیون سنت تحقیقاتی استفاده و رضایت مندی مخاطبان است. ظرف پنجاه سال گذشته پژوهشگران کوشیده اند به پرسش هایی از این قبیل که چرا مردم از رسانه ها به طور اعم استفاده می کنند؟.چرا به مجراهای خاص رسانه ای یا انواع معین محتوا متمایل می شوند؟چه رضایت مندی هایی را توقع دارند و به دست می آوردند؟و نتیجه توجه ایشان به رسانه چیست؟پاسخ دهند. ماحصل، مجموعه رو به رشدی از رضایت مندی ها، خشنودی ها و استفاده هایی بوده است که از نظم و قابلیت پیش بینی قابل قبولی برخوردارند و حداقل برای تهیه چارچوبی برای رضایت مندی فرد (عضو گروه مخاطبان) که مکمل رضایت مندی هاست. فهرست رضایت مندی های فردی زیر از گونه شناسی که مک کوایل8 و دیگران 1972 پیشنهاد کرده اند برگرفته شده است:(نیازی کومله،1388)
1- اطلاع رسانی: اطلاع حاصل کردن از رویدادها و شرایط موجود در محیط بلافصل جامعه وجهان، توصیه در مورد موضوع های عملی یا عقاید و گزینه های تصمیم گیری، ارضای کنجکاوی و علاقه عمومی، فراگیری و خودآموزی،کسب احساس امنیت به واسطه آگاهی.
2- هویت شخصی:کسب تأیید برای ارزش های شخصی،جذب الگوهای رفتار، هم ذات پنداری با دیگران ارزشمند(در رسانه)،پیدا کردن بینش راجع به خود.
3- یکپارچه سازی و تعامل اجتماعی: پیداکردن بینش راجع به اوضاع و احوال دیگران،همدلی اجتماعی، همذات پنداری با دیگران و کسب احساس تعلق،یافتن مبنایی برای گفت و گو و تعامل اجتماعی،پر کردن جای یک همراه واقعی درزندگی،کمک به اجرای نقش های اجتماعی،توانا ساختن فرد به ایجاد پیوندبا خانواده ،دوستان و جامعه(نیازی کومله،1388).
4- تفریح وسرگرمی:گریز یا انحراف توجه از مشکلات،آسودن،کسب لذت درونی فرهنگی و زیبایی شناختی،پر کردن اوقات فراغت،تخلیه عواطف،برانگیخته شدن جنسی بسیار دشوار است که انگیزه ، توقع یا استفاده خاصی را با نوع خاصی از محتوا مرتبط کنیم،زیرا استفاده از رسانه به طور کلی ممکن است در هر لحظه،یکی از فواید فوق را داشته باشد.توقع این که مخاطبان بر موارد مذکور آگاهی داشته و آن ها را به عنوان فایده رسانه اعلام کنند نیز کم از آن دشوار نیست.با وجود این، برای هر یک از موارد فوق، شواهد تجربی کافی وجود دارد تا ثابت شود که این مورد یکی از عناصر موجود در الگوی کلی انگیزش

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع موانع و محدودیت، تلفن همراه، صنعت سینما، سلامت اجتماعی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع ارتباط جمعی، وسایل ارتباط جمعی، اوقات فراغت، فرهنگ سازی