پایان نامه ارشد رایگان با موضوع رحمت الهی، حضرت آدم (ع)، امیرالمومنین، امام علی (ع)

دانلود پایان نامه ارشد

را به مسخره گرفته است.
امام محمد باقر(ع) در این باره می فرماید:
«المقیمُ عَلَی الذِّنبِِ اَنُّ لاتَعُودَ»
«توبه گناه این است که دیگر مرتکب آن نشوی.»52
حضرت علی ابن موسی الرضا (ع) فرموده است: «مَثَل استغفار کردن؛ مثل برگ درخت است که حرکت می کند و می ریزد و کسی که از گناه استغفار می کند و به آن گناه ادامه می دهد، مانند کسی است که پروردگار خود را مسخره می کند».53
از جابربن عبدالله انصاری روایت شده: زنی خدمت حضرت پیامبر(ع)آمد عرض کرد: « یارسول الله زنی اولادش را به قتل رسانیده است، آیا توبه اش قبول می شود»؟پیامبر (ع)فرمود: «قسم به آن خدایی که جان من در دست اوست که اگر هفتاد پیامبر را به قتل رسانده باشد و بعد توبه کند و خداوند بداند که حقیقتاً توبه کرده و به معصیت برگشت نمی کند، توبه اش را خدا قبول می کند و او را عفو می فرمایید، چه؛ توبه کننده از گناه مثل کسی است که گناه نکرده باشد.»54
بند دوم: شرایط قبولی توبه
ب- شرط قبولی توبه: رکن سوم: رد حقوق مخلوق
سومین مرحله برای پذیرش توبه در کلام امیرالمومنین (ع) که از شرایط قبولی بر شمرده اند؛ « رد حق مردم است. انسان به مجرد آن که گفت: توبه کردم از او پذیرفته نمی شود، انسان تائب آن است که هر چه از مردم به ناحق برده، رد کند، یا صاحبانشان را راضی کند. حق الناس که شامل مال، جان، آبرو، یا حرم و اهل مسلمان می شود حرمت خاصی دارد و اگر این حقوق ضایع شود، با ندامت و پشیمانی و تنها با گفتن ذکر استغفرالله جبران نمی شود و بلکه باید حقوق از دست رفته مردم جبران شود.55
انسان سالهای زیادی از عمر خویش را در دنیا صرف انجام گناه و معصیت کرده و مشغول شهوت رانی می گردد، حقوق خداوند و دیگران را تضییع می کند و بر این باور است که در آینده استغفار خواهد کرد.
آیا در واقع توبه لفظ است؟ به طور قطع توبه کردن با زحماتی همراه است، بزرگان برای توبه شرایطی ذکر نموده اند که تا آنها محقق نشود، توبه صحیح حاصل نمی شود. توبه ای به درگاه پروردگار پذیرفته می شود که دارای جمیع شرایط باشد. آیا کسی که سالهای متمادی گناه می کرده، اکنون با گفتن ذکر «استغفرالله» آمرزیده می شود، گناهانی چون خوردن شراب و غارت نمودن اموال دیگران، ظلم و ستم، بی عدالتی و تبعیض با گفتن یک لفظ ، بخشیده نمی شود.
قبول توبه شرایطی دارد که بدون آنها توبه موثر واقع نمی شود و کسی که می خواهد توبه اش به سر حد کمال برسد و زنگارهای گناه از آیینه دل او زدوده شود، باید نخست ترک گناه کند و از گناهان گذشته نادم و پشیمان باشد و نیز عزم جدی بر عدم اعاده گناه کند و به دنبال آن تلافی مافات نماید؛ یعنی در آینده جبران گذشته را بنماید.
رکن چهارم: رد حقوق خالق
انسان چنانچه حق الله به عهده دارد باید ادا یا قضا کند. مانند نمازهای فوت شده و روزه و کفارات و حج، می بایست نمازهایی را که ترک کرده و روزه هایی را که خورده قضا کند و حج را اگر مستطیع بوده و نرفته انجام دهد.
در کلامی از امیرالمؤمنین علی(ع)وارد شده که:
«اَلتّوبَةُ عَلی اَرِِّبَعَةِ دَعائِم: نَدّم بالقَلبِِِ وَ اِستِغفارُِِِ ُباللسان ، و عمل بالجوارح و عزم علی ان لا یعودَ »
« توبه بر چهار پایه استوار است؛ پشیمانی قلبی و استغفار زبانی و پرداختن به اعمال شایسته و تصمیم جدی بر عدم روی آوردن به گناهی که مورد توبه قرار گرفته.» 56
بند سوم: شرط کامل شدن توبه
ج- شروط کامل شدن توبه: رکن پنجم: ذوب گوشتهای حرام از اندام
از مهمترین راههای توبه در کلام امیر المو منین علی (ع) که شرط کمال توبه واقعی است آن است که گوشتهایی که در اثر حرام بر اندام کسی روییده با اندوه و غصه آب شود تا چیزی از آن باقی نماند و گوشت تازه به جای آن بروید.
رکن ششم: تحمل زحمت طاعت، بعد از شیرینی معصیت
شرط ششم برای توبه که این نیز از کمال توبه واقعی است، چشیدن مزۀ طاعت است.
امام صادق (ع) فرمود: برو غسل کن و بعد هر مقداری که مایلی، نماز بخوان زیرا تو مداومت بر عمل زشت بزرگی داشته ای اگر بر همان حال می مردی، چه حال بدی داشتی! پس از غسل و نماز خداوند را ستایش کن و از او بخواه از هر عمل ناپسندی که انجام داده ای بگذرد. کارهای زشت در نظر خدا ناپسند است این اغمال ناپسند را به اهلش وا گذار که هر کاری اهلی دارد.57
گفتار دوم: فوائد و آثار توبه:
از فوائد و آثار توبه که در افراد تائب بسیار مشهود است، را در زیر بیان می کنیم.
بند اول- امیدواری
بسیار می شود که از انسان لغزش هایی سر می زند، اگر درهای بازگشت به روی او بسته شود مأیوس می گردد و برای همیشه از راه می ماند، توبه به عنوان یک اصل تربیتی در انسان امیدواری ایجاد می کند. قرآن مجید خطاب به بندگان الهی که دچار لغزش و ظلم به خویشتن شده اند می فرماید:
«لا تَقّنِطُوا مِنّ رَحّمَةِ اَللهََ اِنَ اَللهََ یَغِّفِرُا َلذُنُوبَ جَمِِیعاً»
از رحمت خداوند نومید نشوید که همه گناهان را می آمرزد.58
نیز امام علی (ع) فرمود:
در شگفتم از کسی که می تواند استغفار کند و نا امید است! 59
بند دوم- بخشودگی گناهان
در روایتی از پیامبر گرامی اسلام (ع) می خوانیم:
التائبُ مِنَ الذنبِِ کَمَنّ لا ذَنّبَ لَه؛
کسی که از گناه توبه کند همانند کسی است که اصلاً گناه نکرده است.60
بند سوم- تبدیل سیئات به حسنات
پیامبراکرم (ع ) فرمود:
ما جَلَسَ قَوّمٌ یَذّکُرُونّ الله إلا نادی بهم مُنادٍ مِنَ السماءِ قُوُمُوا فَقَد بَدَلَ اللهُ سَیئاتِکُم حَسَنات وَ غَفَرَ لَکُم جَمیعاً؛
نسیت قوم و جمعیتی که با یاد خدا نشستی را برگزار کنند مگر اینکه منادی آسمانی به آنان می گوید:
بپا خیزید که خداوند بدی های شما را به نیکی ها مبدل ساخت و همه شما را مشمول بخشش خویش قرار داد.61
توضیح آنکه: کسی که شرک ورزیده و قتل نفس کرده و زنا نموده در صورت توبه و ایمان و عمل صالح، روز قیامت خواهد دید که شرک مبدل به توحید و قتل نفس مبدل به احیاء نفس و زنا مبدل به یک عمل خوب و مفید شده است، او خار کِشته بود ولی گل می چیند، مَثَل روشن آن اینکه کثافات و زباله ها پس از تحولات در مزرعه ها به صورت کود در آمده و به میوه های شیرین و حبوبات لذیذ مبدل می گردند و به هر صورت زهرها مبدل به شهدها و شیرینی ها می گردد و آنان که ساعاتی چند با لهو و لعب گذرانده اند خواهند دید که خدا آن را به نماز و تلاوت قرآن مبدل کرده است.
بند چهارم- زمینه رستگاری
توبه و بازگشت از گناه، زمینه رستگاری مومنان است در قرآن مجید آمده است:
«وَ تُوبُوا إِِلَی اللهِ جَمِیعاً أُیُهَ اّلمُؤّمِنُونَ لَعَللَکُمّ تُفّلِحُون»؛
و همگی به سوی خدا باز گردید ای مومنان، تا رستگار شوید.62
بند پنجم- جلب رحمت الهی
امیر مؤمنان علی(ع) می فرماید:
التَوّبَِةُ تَسّتَتَنّزِلُ الررَحّمَةَ؛
توبه، رحمت الهی را نازل می کند و موجب برخورداری انسان از رحمت الهی است.63
توبه باعث کسب شفاعت، جلب مغفرت، اجابت دعا، اجتناب از گناه، ارزش آفرینی، ایمان، برادری دینی، بهرمندی از امدادهای الهی، برخورداری از دنیا، تزکیه، تقوی، تکفیر ، خیر، رهایی از اسارت، سعادت اوخروی، قبولی اعمال، قبولی گواهی، قدرت، مانع خسران، برخورداری از دعای خیر پیامبر گرامی اسلام، محبت خداوند می شود.64
مبحث سوم- تاریخچه توبه
اين مبحث كه شامل چهار گفتار مي باشد تاریخچه توبه، توبه در آیات، توبه در روایات و توبه در حکایات، مورد بررسي قرار مي گیرد.
گفتار اول- i
یکی از کهن ترین تکلیف الهی، که برای بشر تعیین شده است تا به وسیله آن بشر نیل به سعادت را کسب کند واز عذاب دنیا و آخرت مبرا و رها شود توبه است زیرا از زمان حضرت آدم (ع) که از اولین نوع فرد بشر بوده است و بعد از او خلقت انسانها، فزونی یافته است، توبه هم با خلقت حضرت آدم (ع)خلق شد. پس قدمت توبه، به همان قدمت نوع بشر خواهد رسید و کمتر احکامی از احکام الزامی الهی است که به این مقدار دارای قدمت باشد، لذا می توان توبه را جزء ابواب اولیه رحمت الهی برای نوع بشر محسوب کرد و این عمل نیک (توبه) را حضرت آدم (علیه السلام) به همه ابناء و اولاد خود تعلیم داد.

گرچه نوع توبه او با توبه باب گناه، دارای تفاوت جوهری است اما توبه به معنی بازگشت از جهتی به جهت دیگر را حضرت آدم(علیه السلام) برای همه بشر، به ارث گذاشت زیرا که انسان معجونی است از خیر و شر و همچنین فطرت آدمی به سوی حق رهنمون است (فِطرَتَ اللهِ ألّتِی فَطَرَ النّاسَ عَلَیها)65
این سلسه انبیاء به طور کلی از موهبت و رحمت واسعه ی الهیه بهره کافی را برده اند که در قرآن کریم به بعضی از آنان اشاره شده است ، اما دائره وسعت توبه تا قبل از اسلام بدین صوررتی که قرآن بیان می فرماید نبوده است که موجب آمرزش مطلق گناهان شود به عنوان مثال: در ادیان موسی کلیم و عیسی مسیح، توبه عبارت بوده است از انصراف کفر و شرک ، یعنی توبه موجب ایمن ماندن از پلیدی های کفر و شرک خواهد بود نه مطلق گناهان و معاصی، تا اینکه در اصول دین مسیحیت وارد شده است که توبه هیچ منفعتی برای آدمی و گناهکار و عاصی نخواهد داشت واز امور محال و غیر ممکن می دانستند که انسان از طریق توبه، ره آورد و بهره ای را نصیب خود کند. اما بعد از فزونی، نظر مسیحیت درباره توبه چنان تغییر کرد که تبدیل به افراط شد یعنی توبه در بین آنان چنان حرمت و قداست یافت که به آنجا منجر شد که فرد مذنب وعاصی تائب، نزد روحانی دینی خود(کشیش) می رو د و اعتراف به گناهان خود می کند واز کشیش خود اعتراف نامه دریافت می کند واین طریق را برای آمرزش گناهان خود اتخاذ می کند در حالی که اعتراف و اقرار به گناه، باید از خداوند باشد لاغیر.66
گفتار دوم- جایگاه توبه در آیات
خداوند توبه پذیر است؛ در بیش از هشتاد آیه قرآن از توبه یاد شده که بر اهمیِّت و لزوم آن سفارش شده است لذا برای بهره مند شدن از چشمه جوشان آن به برخی از آیات اشاره می شود:
(فَاِن تُبْتُمْ فَهُوَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَ إِن تَوَلَّیْتُمْ فَاعْلَمُواْ أَنَّکُمْ غَیْرُ مُعْجِزِی اللّهِ)
«خطاب به مشرکان: اگر توبه کنید به نفع شماست و اگر سرپیچی نمایید، بدانید شما نمی توانید خدا را ناتوان بسازید.»67
خداوند مهربان است؛
(وَاسْتَغْفِرُواْ رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی رَحِیمٌ وَدُودٌ)
«از پروردگار خود آمرزش بطلبید و به سوی او بازگردید که پروردگارم مهربان و دوستدار است.»68
(أَلَمْ یَعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ هُوَ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ)
«آیا نمی دانند که فقط خداوند توبه را از بندگانش می پذیرد؟»69
ناامید نباشید؛
(قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ)
«بگو ای بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده اید، از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می آمرزد، همانا او آمرزنده و مهربان است.» 70
راه بازگشت برای خطاکاران باز است؛
(إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُوْلَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا)
«مگر کسی که توبه کند و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد که خداوند گناهان این گروه را به حسنات تبدیل می کند و خداوند آمرزنده و مهربان است.»71
توبه عامل رستگاری؛
(وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ)
«ای مومنان همگی به سوی خداوند بازگردید تا رستگار شوید.»72
(فَأَمَّا مَن تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صَالِحًا فَعَسَی أَن یَکُونَ مِنَ الْمُفْلِحِینَ)
«اما کسی که توبه کند و ایمان آورد و عمل صاحل انجام دهد، امید است از رستگاران باشد.»73
سفارش به توبه؛
(وَأَنِ اسْتَغْفِرُواْ رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَیْهِ یُمَتِّعْکُم مَّتَاعًا حَسَنًا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع قانون مجازات، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی، امیرالمومنین Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع امام علی (ع)، امام صادق، امام هادی (ع)، پیامبر اسلام (ص)