پایان نامه ارشد رایگان با موضوع دوران کودکی، ریخت شناسی، طبقه اجتماعی، آموزش و یادگیری

دانلود پایان نامه ارشد

تنها در زمانهای مختلف قابل مشاهده می باشد، در موقعیتهای مختلف هم قابل مشاهده است(آلن اُ. راس، 1373).
انعطاف پذیری: مردم هم در اثر گذشت زمان و هم از موقعیتی به موقعیت دیگر تغییر می کنند. تغییرات در اثر گذشت زمان را ما اکثراً به رشد نسبت می دهیم. تغییرات در موقعیتهای مختلف را عموماً سازگاری می نامیم. تغییرات در موقعیتهای مختلف نشان دهنده این حقیقت است که شخصیت افراد به اندازهای انعطاف پذیر است که نسبت به مقتضیات و در شرایط مختلف واکنش متفاوت نشان دهند. مردم اغلب دارای برخی انتظارات درباره رفتار مناسب در موقعیتهای مشخص هستند؛ مثلاً یک فرد باید در سر کلاس درس ساکت بشیند، اما در بازی فوتبال باید با صدای بلند ابراز احساسات کند. در مراسم عروسی باید لبخند بزند، ولی در مراسم تشییع جنازه باید موقر بود. رفتاری که با هر کدام از این موقعیت های متناسب نباشد، اگر به صورت غیر طبیعی و نا بهنجار نمامیم، حداقل به نظربه دور از ادب و نزاکت خواهد رسید(آلن اُ. راس، 1373).
2-4- عوامل موثر در شکلگیری شخصیت
وراثت یا محیط، وقتی می پرسیم کدم یک از اینها در تکوین شخصیت مهم هستند؟ جواب دوباره این است که بگوییم«هر دو» هیچ کدام از جنبه های شخصیت، مطلقاً ناشی از تأثیرات ژنهای ما و یا متأثر از عوامل محیطی نیستند. تعامل اثرات ژنتیکی و محیطی شالوده و اساس همه اعمال، افکار، احساس ها و نیاز های ما هستند.
2-4-1- وراثت
بعضی نوزادان از همان ماههای اول تولد آرام و بعضی از آنها پرانرژی و فعال بهنظر میرسند. بر این اساس آیا میتوان گفت که شخصیت به طور ژنتیکی تعیین میشود؟ واژه خلق و خو اشاره دارد به سبکهای پایدار رفتاری و واکنش هیجانی که در پیش کودکی هم قابل مشاهدهاند احتمالاً دلیلی باشد بر نفوذ تأثیرات ژنتیکی. همچنان که مدتها قبل فیلسوفها و روانشناسان یونانی اعتقاد داشتند که زمینه درونزاد و موروثی شخص را به اختلال مالیخولیایی هدایت میکند(کاگان84، 1994). تفاوتهای خلق و خویی برای مدت زمان نسبتاً طولانی و به صورت متمرکز از سوی روانشناسان رشد بررسی شده اما در نظریه شخصیت، زمینههای ژنتیکی بدون درنظر گرفتن جزییات، رد یا تأیید میشود تا اینکه اخیراً با انفجار پژوهشی در زمینهی ژنتیک و علوم اعصاب، محققان مدرن شخصیت، پا را فراتر از حدس و گمانهای نظریهپردازان کلاسیک گذاشتند و در مورد نقش زیستشناسی در شخصیت، مثلاً شناسایی نقش مکانیزمهای بیولوژیکی جنبهای از شخصیت که در فردی به صورت برونگرایی و در فرد دیگری به صورت خجالتی بودن بروز میکند، به بررسی پرداختند(کلونینگر85، 2003). لیکن تحقیق در مورد اثرات ژنتیک(وراثت) روی شخصیت مشکل است. دلایل چندی برای این موضوع وجود دارد. اول اینکه یک اتفاق نظر عمومی در زمینه تعریف شخصیت وجود ندارد. وقتی هیچ گونه توافقی در زمینه این که چگونه می توان شخصیت را اندازهگیری کرد، وجود ندارد و با توجه به این که تحقیقات نیاز به روشهای عینی اندازهگیری دارد، دچار مشکل می شویم. اشکال دیگر این است که از نظر اخلاقی امکان ندارد، بتوانیم آزمایشاتی را انجام بدهیم که لازمهشان تغییر دادن متغیرهای ژنتیکی است. برای این که جانبداری را از نظر ژنتیکی مورد مطالعه قرار دهیم، می توانیم از تلقیح مصنوعی یا تولید مثل انتخابی استفاده کنیم. در حالی که انجام چنین کاری در مورد انسان امکانپذیر نیست. این مشکلات، تحقیق بر روی رفتار ژنتیکی افراد انسانی را مشکل تر می سازد و زمینه مباحثه و بحث را برای کسانی که براساس دلایل سیاسی یا اعتقادی نمی خواهند بپذیرند که جنبه هایی از رفتار، ظرفیتها، استعدادها و گرایشها افراد به وسیله فاکتورهای ژنتیکی مشخص میشوند، به وجود میآیند. با این همه، تحقیقات انجام گرفته این فرض را تأیید می کند که فاکتورهای ژنتیکی نه تنها نقش عمدهای در میزان فعالیت، نوعدوستی86، پرخشگری، اضطراب، الکلیسم87، مجرمیت88، برونگرایی، هوشمندی و مردم آمیزی89 دارد؛ بلکه نقش عمدهای هم در زمینههای مربوط به روانپزشکی همچون اختلالات عاطفی90، مانیک- دپرسیو91، روان پریشی92، و اسکیزوفرنی93 دارد(آلن اُ. راس، 1373).
در این زمینه باید اضافه کنیم که هیچ ژنی به تنهایی نمی تواند پایه و اساس نمونههای پیچیده خصوصیاتی باشد که ما تحت عنوان شخصیت مطرح کردهایم. این نمونهها به صورت ویژگیهای چند ژنی(پلیژنی94) نامیده می شوند. ویژگی هایی که در شکل گیری آنها ژنهای متفاوتی دخالت دارند.
2-4-2- محیط
همچنان که تأثیر وراثت بر روی شخصیت را به عملکرد ژنها می توان مرتبط ساخت، تأثیر محیط را نیز می توان به نتیجه یادگیری مرتبط ساخت. ما زمانی می توانیم از تأثیرات محیطی صحبت کنیم که آن تأثیرات را در عمکردها، افکار، احساسها و نیازهای فرد، بعد از آن که در یک محیط تازه قرار داده شد، مشاهده کنیم. می توان این تغییرات را حاصل آموزش و یادگیری نامیم. شرایط محیطی که آموزش و یادگیری در آن صورت می گیرد را می توان به سه دسته تقسیم کرد:
الف)تجارب دوران کودکی و بزرگسالی
ب) شرایط محیطی مربوط به محیط فیزیکی
ج) شرایط محیطی مربوط به محیط اجتماعی
تجارب دوران کودکی و بزرگسالی: تجارب(رشد شخصیت در طی زمان) مخصوصاً تجارب دوران کودکی بر راههای شکلدهی رشد شخصیت منحصر به فرد هر شخص تأثیر بسیاری زیادی دارد. اکثر رویکردهای بزرگ در مورد تأثیرات تجربه در رشد شخصیت اظهارنظر کردند. برای مثال، نظریهپردازان رویکرد روانتحلیلگرایی بر تجارب دروان کودکی در شکلدهی شخصیت تأکید فراوانی کردند. نظریههای یادگیری بر تغییرات اولیه تمرکز کردند و حتی بعضیها خاطر نشان نموده که یادگیری اولیه از طریق ایجاد مهارتهای اساسی که براساس آن تجاربهای بعد هم پی ریزی می شود، میتواند تأثیر قابل توجهی در جریان و مسیر شخصیت در کل دوران زندگی داشته باشد(استیاتس95، 1996). درحوزه هیجانی، رابطهی دلبستگی با والدین توجه قابل ملاحضهای دریافت کرده و بسیاری اعتقاد دارند که تأثیر بسیار زیادی در بزرگسالی بر روابط با مردم میگذارد(کلونینگر، 2003).
محیط فیزیکی: آن محیط طبیعی است که دارای آب و هوا، شرایط اقلیمی، منابع غذایی و امکانات آبی باشد. هر کدام از اینها می توانند بر روی شخصیت افرادی که به نحوی با آنها در ارتباط هستند، تأثیر بگذارد. علاوه بر محیطهای طبیعی(فیزیکی)، محیطهای سازه را هم باید در این زمینه در نظر گرفت. محیط های سازه، به جای این که به وسیله نیرو های طبیعی ایجاد شود، ساخته و پرداخته دست انسان است. محیطهای سازه نیز بر الگوهای شخصیتی تأثیر می گذارد. چنین محیطهایی نشان دادهاند که محیط های بسیار پر جمعیت، آبستن رفتار تهاجمی هستند. میزان فضای شغلی هم بر نحوه شکلگیری دوستیها اثر می گذارد(آلن اُ. راس، 1373).
محیط اجتماعی: قسمت اعظم یادگیریهایی که شخصیت افراد را تحت تأثیر قرار می دهد، نه در فضای معمولی محیط های طبیعی و نه در محیط های سازه، بلکه در محیط بسیار پیچیده که به وسیله رفتار افراد خلق و ایجاد شده است، انجام می پذیرد. منظور ما از محیط پیچیده اجتماعی الگوهای فرهنگی، طبقه اجتماعی، شیوههای تربیتی کودکان، ساختار خانواده، سیستمهای تعلیم و تریبت و الگوهای استخدامی است. هرکدام از اینها به نوعی تأثیرات خود را بر روی شخصیت افراد نشان دادهاند. رفتار اعضای وابسته به یک فرهنگ در قبال افراد مسن، به حس احترام به خود افراد مسن جامعه تأثیر می گذارد، اعضای یک طبقه اجتماعی بر روی نحوه گفتار، نوع پوشش، امکان بازآفرینی فعالیتها، نحوه تلقی از استعدادها و اهداف زندگی تأثیر می گذارد. آنچه که افراد در دوران کودکی خویش تجربه می کنند مانند تنبیه های انضباطی والدین، الگوهای غذایی، شیوه ابراز احساسات و عواطف، ممانعتها و انتظارات، غالباً پایه و اساس شخصیت افراد در سنین بزرگسالی است. در ارتباط با این موضوع، ساختار خانواده هم دخیل است؛ یعنی تعداد خواهران و برادران، تعداد افراد خانوداه، وجود پدر و مادر، تماماً نشان دادهاند که نقش عمدهای در تحول شخصیت کودک به عهده دارند. در خارج از محیط خانه، شخصیت به وسیله مشخصههای محیط اجتماعی مثل مدرسه، میزان تحصیلات، شغل و محل کار و این که شاغل یا بیکار است، تأثیر می پذیرد(آلن اُ. راس، 1373).

2-5- رویکردهای ساخت شخصیت
از مجموعه رویکردهای شخصیت، رویکرد های که غالباٌ ساخت شخصیت را هدف خود قرار میدهند، دو الگوی «ریخت شناسی» و «الگوهای عاملی96» میباشد که ذیلاٌ به بررسی اجمالی این الگوها میپردازیم.

2-5-1- روشهای ریخت شناسی
2-5-1-1- بقراط
شاید ریخت شناسی بقراط قدیمیترین و یکی از نخستین تئوریهایی است که در مورد ساختشخصیت مطرح شده است. عقاید او میتواند اولین تلاش در زمینه تحلیل عوامل در شخصیت محسوب شود. او عقیده داشت که میان جسم آدمی و جهان خارج ارتباطهایی برقرار است و عناصر چهارگانه آب، باد، خاک و آتش در بدن و خواص و آثاری دارند، بدین معنی که خاصیت آتش گرمی، خاصیت باد سردی، خاصیت خاک خشکی و خاصیت آب تری است. خون افراد بهنجار، هر چهار عنصر را به مقدار مساوی و متعادل دار است. از سوی دیگر، بلغم نماینده رطوبت آب، صفرا نماینده گرمی و آتش و سودا نماینده خشکی خاک است. مردم بر مبنای غلبه هر یک از این اخلاط در بدن، از نظر صفات و ویژگیهای جسمانی و روانی از یکدیگر متمایز می شوند(کریمی، 1380).
2-5-1-2- کرچمر97
نظریه کرچمر تلاشی بوده است برای طبقهبندی ویژگیهای فردی در قالب ارائه یک تیپ و ریخت شخصیتی خاص آنگونه که بقراط نیز با ارائه 4 مزاج شخصیتی به دنبال مطابقت بین شکل بدنی و ریخت های روانشناختی بود، کرچمر نیز با انتشار مقاله خود در سال 1921 با عنوان ساخت «ساخت بدنی و خلق و خوی» این تلاشها را به شکل علمیتری آغاز نمود. وی به این واقعیت دست یافته است که یک همبستگی واضح بین دو نوع پیسکوز و ساخت بدنی وجود دارد. افراد آشفته- افسرده بیشتر به ریخت بدنی به اصطلاح «تنه گسترده» تعلق دارند و در بین مبتلایان به اسکیزوفرنیا(روانگسیختهها) به عکس بیشتر ساخت بدنی «تنهکشیده» را می توان دید. وی سپس به توصیف دو ریخت شخصیت پرداخت: افراد «گسیختهخو» و افراد «ادواریخو». در بین افراد ادواریخو پرگوهای خوشحال، طنزهای آرام، احساسیهای آرام، لذت جوهای رفاه طلب و عمل گرایان فعال را می توان دید که معمولاٌ به ریخت بدنی «تنه گسترده» تعلق دارند. و در بین گسیختهخوها، کرچمر از دارندگان روحیه ضریف و منشخص، آرمانی نگرهای رویا پرداز، سلطه جویان سرد برخورد و خودخواه که دارای ریخت بدنی «تنهکشیده» می باشند، سخن می گوید.(مای لی، 1387).
2-5-1-3- شلدن
ویلیام شلدون دانشمند آمریکایی نیز مانند کرچمر به وجود رابطه بین ویژگیهای جسمی و خصوصیات شخصیتی در انسان اعتقاد داشت اما برخلاف کرچمر از پذیرش ریختی که با مجموعه مشخصی از رگه های بدنی یا روانشناختی تعیین شده باشد امتناع ورزیده و این رابطه را علت و معلولی نمیدانست بلکه او معتقد به وجود رابطه همبستگی بین تن و روان بود. شلدون و همکار وی استیونس98 با استفاده از روشهای آماری و مطالعه هزاران عکس از صدها حیوان در حالتهای مختلف و طبقه بندی آنها بر حسب چگونگی ساختمان بدن و همچنین با توجه به رشد بیشتر هریک از سه لایه جنسیتی اکتودرم ،مزودرم ،آندودرم، سه جنبه شخصیتی اکتومورف، مزومورف و آندومورف را مشخص کردند. پس از این مرحله شلدون و استیونس کار خود را به مطالعه 650 صفت و ویژگی روانی برای طبقهبندی افراد از نظر روانی، آغاز کردند و پس از تجزیه و تحلیلهای عاملی مکرر، افراد را به سه گروه ریخت هضمی، ریخت بدنی و ریخت مغزی طبقه بندی نمودند(مای لی،1387).
2-5-1-4- ریخت شناسان دیگر
تلاشها در این زمینه به صورتهای گوناگونی تا امروز ادامه داشته است؛ یکی از این تلاشها به ریخت درونگرایی و برونگرایی مربوط می باشد که توسط یونگ مطرح گردیده است. یونگ خود شخصاً هرگز به اثبات تجربی آن نپرداخته اما وجود این عامل در شخصیت توسط پژوهشگران مختلفی تعیین شده است. به نظر یونگ، شخصیت از چند سیستم جدا، اما مربوط به هم تشکیل شده است. مهمترین

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع روانشناسی، معنای زندگی، انعطاف پذیری، اختلالات شخصیت Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع تحلیل عامل، تحلیل عاملی، روانسنجی، عوامل محیطی