پایان نامه ارشد رایگان با موضوع بهبود مهارت

دانلود پایان نامه ارشد

گردد وجود ندارد، اما مشاهده‌ي موثر آن نوع مشاهده اي است كه بدانيم در آن مشاهده شباهت‌ها مهم تر است يا تفاوت‌ها ؟ مثلاً مشاهده‌ي سگ و گوسفند، ماهي و اين كه همه مهره دارند، در طبقه بندي كردن آن در گروه جانواران مهم است ولي توجه به تفاوت نوع غذايي كه مي خورند، در قرار دادن آنان در گوشتخواران و گياهخواران اهميت دارد.

2-2-1-2-8-3 مشاهده براي افزايش دانش
مشاهده ‌ي ساده‌ي مدادي كه در ليوان آب گذاشته شده و قطور به نظر مي‌آيد، به كودكي كه مثلاً با ذره بين آشناست نشان مي دهد كه آب مي تواند مانند ذره بين عمل كند.

2-3-1-2-8-3 استفاده از مشاهده به هدف طرح پرسش و يافتن پاسخ
در پرورش مهارت مشاهده، بايد دانش آموزان را كمك كرد تا مشاهدات خود را پردازش كنند. اغلب دانش آموزان حاصل مشاهده هاي خود را بيان و آنها را با يكديگر مقايسه مي كنند ولي بسياري از آنها از اين جلوتر نمي روند. مثلاً كودكان ممكن است شاهد چرخيدن نوار كاغذي پيچ خورده اي كه بالاي يك شعله گرفته شده باشند اما به ندرت مي توانند مشاهده را به اتفاقي كه براي هوا مي افتد ارتباط دهند و بپرسند كه « آيا هوا رو به بالا حركت مي كند ؟ چرا به طرف پايين حركت نمي كند ؟ » اگر دانش آموزان عادت كنند مشاهدات خود را گسترش دهند و مثلاً براساس آن پرسش هايي مشابه پرسش بالا طرح كنند، اغلب لازم مي شود دوباره به آن چه مشاهده كرده اند، مثلاً چرخش كاغذ، توجه كنند و حتي شايد شك كنند « آيا اين پديده چرخش واقعاً به حركت هوا مربوط است يا چيز ديگر » و اين خود دليلي براي مشاهده بيشتر مي شود و كاربرد هرچه بيشتر اين مهارت باعث تصحيح آن هم مي شود. بديهي است كه نبايد دانش آموزان را به مشاهده مكرر يك پديده يا جسم وادار كرد، چون آنان زود خسته مي شوند و واكنش هاي بعدي آنان همراه با تفكر نخواهد بود. اصولاً پرورش مهارت مشاهده و اصلاح آن فقط از طريق فعاليت هايي كه مشاهده جزيي از آن است، امكان پذير است.

2-4-1-2-8-3 مشاهده براي كمك به بسط مفهوم
اگر معلم موقعيت هايي را براي مشاهده و سپس بحث درباره آن ايجاد كند مي تواند اين مهارت را در كودكان بهبود بخشد و از آن براي بسط مفهوم استفاده كند. منظور از موقعيت يعني « دسترسي به مواد و وقايع مناسب با در اختيار داشتن زمان لازم براي انجام مشاهدات دقيق،در صورت لزوم تكرار و اصلاح آن » مثلاً اگر كودكان بتوانند مراحل مختلف رسيدن يك نوع ميوه را ببينند، مسئله رشد و نمو ميوه و دانه را خيلي بهتر از زماني مي فهمند كه فقط يك عدد ميوه براي مشاهده و آزمايش در اختيارشان قرار داده شود.
زمان در فراهم آوردن موقعيت هاي مناسب براي مشاهده عاملي بسيار مهم است. بسياري از بچه‌ها ظاهراً عمل مشاهده را بسيار سطحي انجام مي دهند و در فاصله چند دقيقه بي حوصله مي شوند. اما اگر به آنان فرصت فكر كردن داده شود بسياري دوباره مايل اند مشاهده را تكرار كنند، مثلاً وقتي از گروهي از بچه‌ها در آزمايش شمع هاي زير حباب هاي شيشه اي خواسته شد كه هنگام تكرار آزمايش ببينند كه آيا همه شمع‌ها هم زمان خاموش مي شوند يا نه، معلوم شد كه آنان از « كشف » خود در ديدن تفاوت مدت زمان روشن ماندن شمع ها، بسيار راضي بودند و حتي خواستار تكرار چند باره آزمايش شدند و هربار درباره آنچه مي ديدند، مطمئن تر مي شدند.
موثر بودن گفت و گوي كلاسي در مشاهده، درمثالي مربوط به كودكان شش و هفت ساله اي كه براي توصيف آنچه در مورد نوزادان كرمي شكل حشرات ديده بودند بي تابي مي كردند، بيان شده است. در اين مثال معلم گرچه خودش مي توانست در ابتدا همه چيز را درباره رفتار و شكل اين نوزادان بيان كند و بحث را سازمان دهد و تمام كند، اما او از يكي از دانش آموزان خواست تا حاصل مشاهدات خود را شرح دهد دانش آموز به تعداد پاهاي نوزاد حشره اشاره كرد. در همين حال معلم نظر سايرين را پرسيد، شايد معلم چيز ديگري در ذهن داشت. اما از اين بحث هم نتايج بسيار جالبي به دست آمد. زيرا عده اي از دانش آموزان خيال مي كردند حشره 3 پا دارد و بعضي رقم 6 و بعضي رقم 8 را مي گفتند و در نتيجه اين ثبحث انگيزه اي براي مشاهده دقيق تر حشرات شد.

2-5-1-2-8-3 مشاهده براي بسط اطلاعات
معلم سه اقدام مفيد در زمينه اين هدف مي تواند انجام دهد : نقاشي، بحث و مطرح كردن پرسش هايي كه بايد از راه مشاهده دقيق پاسخ داده شود.
الف) نقاشي كردن: «نقاشي » نقش مهمي در تشويق به مشاهده و كسب اطلاعات درباره چيزها دارد. بديهي است خود نقاشي به تنهايي چيزي به بچه‌ها نمي آموزد، اما استفاده آگاهانه از آن باعث بهبود مهارت مشاهده بچه‌ها مي شود. مثلاً وقتي از بچه‌ها خواسته مي شود قبل از مشاهده مورچه، شكل مورچه را آن طور كه تصور مي كنند بكشند. دانش آموزان در زمان كوتاهي در مي يابند كه درباره مورچه چه چيزهايي نمي دانند و مشتاق مي شوند كه پاسخ آنها را از طريق مشاهده دريابند.
ب) بحث وگفتگو : مانند نقاشي، فرد را از نكاتي كه مايل است از طريق مشاهده دريابد مطلع مي كند. مثلاً وقتي از دانش آموزان مي خواهيد در مورد تفاوت شكل ظاهري بين آهن زنگ زده و آهن زنگ نزده هرچه مي دانند بيان كنند در حقيقت باعث مي شويد كه آنان به مشاهده مستقيم و مقايسه اي آهن زنگ زده و زنگ نزده تشويق شوند و به جزئياتي توجه كنند كه مسلماً بدون بحث هدايت شده امكان نداشت.
ج) پرسش كردن : پرسش نيز مشاهده را هدف دار مي كند مثلاً پرسش « شمع در زير كدام حباب بيشتر روشن مي ماند ؟ باعث مي شود دانش آموزان به مدت زمان روشن ماندن شعله‌ها در زير حباب‌ها توجه كنند.

2-6-1-2-8-3 مشاهده براي ايجاد انگيزه براي شروع يك پژوهش
آزاد گذاشتن كودكان براي مدتي كوتاه، براي مشاهده يا بازي كردن با مواد و وسايل، موثرترين راه واداشتن آنها به پرسش كردن و ايجاد شگفتي در مورد چيزهاست. در عين حال موادي كه به كودكان مي دهيد بايد دقيقاً با مشاهدات مورد نظر شما هماهنگي داشته باشد. مثلاً وقتي يك آونگ ساده به دانش آموزان داده مي شود كه شامل يك وزنه و يك نخ است،‌آنان متوجه نخواهند شد كه تعداد نوسان‌ها در يك زمان معين مي تواند متفاوت باشد، اما اگر دو آونگ با طول و وزنه مختلف در اختيار آنان بگذارند، آنان به آساني در مي يابند كه يكي سريع تر از ديگري حركت مي كند و به يافتن دليل اين تفاوت خواهند پرداخت و احتمالاً مي پرسند كه آيا تفاوت مربوط به طول نخ است يا سنگيني وزنه‌ها يا هر دو و اين شروع يك تحقيق است.

2-2-2-8-3 مهارت برقراري ارتباط
برقراري ارتباط در علوم،مستلزم استفاده از قراردادهاي مختلفي در ارائه است كه به سازماندهي اطلاعات وانتقال آن به طور مؤثر كمك مي كند.نمودارها،جدولها وامثال اينهابه كار مي آيندوبايد براي هر نوع خاص اطلاعات بين آن‌ها گزينش به عمل آورد.البته برقراري ارتباط دو جانبه بوده وبايد در آن توانايي كسب اطلاعات از منابع كتبي واستفاده از اطلاعات به شكل جدول و… وجود داشته باشدتا بتوان دلايل وشواهدي را كه به كارآزمون افكار مي آيند بهبود بخشيد(هارلن،1380،ترجمه سعيدي، ص46).
توانايي برقراري ارتباط با ديگران در اغلب كارهاي روزمره ما اهميت دارد. نمودار، چارت، نقشه، علامت، طرح معادلات رياضي و نمايش هاي بصري و همچنين گزارش هاي كتبي و شفاهي، همگي روش برقراري ارتباط هستند و در علوم كاربرد موثر دارند. برقراري ارتباط موثر، روشن، دقيق و مشخص است و در آن از مهارت هايي استفاده مي شود كه به تمرين و پرورش نياز دارند. افراد مختلف به شيوه هاي مختلف با ديگران ارتباط برقرار مي كنند. معلمان از طريق گفته‌ها و نوشته هاي خود بر رفتار مخاطبان تاثير مي گذارند. يك فيلمساز از طريق فيلمي كه مي سازد،نويسنده از طريق كتابي كه مي نويسد و يك روحاني از طريق گفتار و اعمال خود با ديگران ارتباط برقرار مي كند و بر آنها تاثير مي گذارد. هركس كه بخواهد در مهارت برقراري ارتباط ورزيده شود بايد آنها را در موقعيت هاي مختلف تمرين كند. دانش آموزاني كه در مدرسه كم صحبت مي كنند افرادي كه ساعت‌ها به تماشاي تلويزيون مي نشينند يا با بازي هاي كامپيوتري زمان فراغت را مي گذرانند نمي توانند در برقراري ارتباط با ديگران موفق باشند. دانش آموزان در موقعي كه ياد مي گيرند كه ايده هاي خود را به شيوه هاي گوناگون مطرح كنند، نقدها را بشنوند تا براي اصلاح كار خود روشي تازه پيدا كنند، در حين فعاليت هايي مثل تهيه مقالات علمي، در ميان گذاشتن حاصل كار با ديگران، مهارت برقراري ارتباط را در خود تقويت مي كنند.به كارگيري شيوه هاي مناسب براي برقراري ارتباط، به دانش آموزان كمك مي كند كه تصميمات بهتري در مورد چگونگي اين كار وبيان عقايد خود بگيرند(رستگار وهمكاران،1387،ص12).

2-1-2-2-8-3 شيوه هاي پرورش مهارت برقراري ارتباط
پرورش مهارت برقراري ارتباط در دانش آموزان، نقشي حياتي در پيشرفت علوم تجربي دارد كه مي تواند به شكل هاي گوناگون ظاهر شود و پرورش آن از اهميت ويژه اي برخوردار است. در كودكان اين مهارت از ساده ترين شكل خود، برقراري ارتباط با هم كلاسي‌ها و يا با معلم، شروع مي شود به عبارت ديگر در گفت و شنود در كلاس، همه بچه‌ها مي توانند سهمي داشته باشند. اين نوع ارتباط اغلب علايقي جديد در دانش اموزان بر مي انگيزد تا اظهار نظر كنند، از كشفيات و مشاهدات خود ديگران را مطلع كنند. عقايد ديگران را بيازمايند. بيان يك جمله مثل « راستي مي داني » از طرف يك همكلاسي، نوعي برقراري ارتباط است كه دانش آموز را به آزمون اين نظر ترغيب مي كند. ايجاد فضاي مناسب ارتباطي بين دانش آموزان كه در آن تمامي افراد شانس مساوي براي سوال كردن و پاسخ دادن داشته باشند و معلم نقشي به لحاظ قدرت معلمي اش ندارد در پرورش اين مهارت بسيار موثر است،در چنين فضاي مناسب براي گفت و شنود، معلم به عنوان هدايت كننده و كمك به حفظ موضوع مورد بحث وارد مي شود تا هركس هر آنچه مايل است بگويد و معلم اشتباهات احتمالي آنان را به خاطر بسپرد و در زمان مناسب به اصلاح بپردازد. عموماً در گروههاي كار، دانش آموزان بدون آنكه مخاطب خاصي داشته باشند خود دايم در حال گفتگويند و به شرط آنكه موردي براي برقراري ارتباط و نيز آمادگي لازم را داشته باشند معلم را در گفت و شنود و تجربيات خود شريك مي كنند، در غير اين صورت بهتر است آنان را براي مدتي رها كرد و اجازه داد تا هر زمان كه خود آنها مايلند و به هر روشي كه دوست دارند حاصل كارشان را بيان كنند،واقعيت اين است كه دانش آموزان از بحث و جدل با يكديگر بسياري چيزها مي آموزند. از اين طريق آنها مي آموزند كه چگونه از عقيده خود دفاع كنند. يا اظهار نظري متفاوت با ديگران كنند و در نهايت دريابند كه حاصل تفكر گروهيشان چيزي بهتر از تفكر انفرادي است و به هر حال در هر مورد مسئولانه فكر كنند(همان منبع).
نگراني بسياري از معلم‌ها اين است كه فكر مي كنند وقتي دانش آموزان در گروهها به كار مشغولند آنان نظارتي بر كارشان به طور همزمان ندارند. در حقيقت اين شانسي است كه بچه‌ها پيدا مي كنند تا بلند فكر كنند و ديگران را به انتقاد از تفكراتشان وادارند و اين يكي از بهترين شيوه هاي پرورش مهارت برقراري ارتباط است. كافي است دانش آموزان را راهنمايي كرده كه در هنگام بيان نظراتشان در خصوص مشاهده يك پديده، موارد زير را در نظر بگيرند، حتي مي توان اين موارد را با بچه‌ها در روي يك صفحه مقوايي نوشته و در جاي مناسبي در كلاس چسبانيد تا در هر زمان كه لازم باشد استفاده كرد.
بديهي است به دانش آموز بايد فرصت تمرين داده شود تا اين مهارت در وي تقويت شود. كودكان واضح و خوب نوشتن را بايد مانند خوب صحبت كردن تمرين كنند. يك راه تمرين كار در درس علوم، واداشتن دانش آموزان به تهيه گزارش از فعاليت هايي است كه انجام مي دهند. در زير براي اين كار الگويي ارائه شده است. مي توانيد اين الگو را در مواقع مناسب به دانش آموزان معرفي كرده و باز آنان خواست كه در هنگام گزارش نويسي از آن پيروي كنند.در بعضي مواقع مي توان بازي هايي ترتيب داد كه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع آموزش علوم، بهداشت و سلامت، آموزش مادام العمر، آموزش مهارت Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع گيري، هايي، كاربرد، گياه