پایان نامه ارشد رایگان با موضوع برنامه ریزی آرمانی، محدودیت ها، سلسله مراتب، تامین مالی

دانلود پایان نامه ارشد

یگزینی ساختار سلسله مراتبی با ساختار شبکهای، در نظر گرفته میشود. فرآیند تحلیل شبکهای حالت عمومی AHP و شکل گسترده آن محسوب میشود(ساعتی ،1999) که درآن موضوعات با وابستگی متقابل و بازخورد را نیز میتوان در نظر گرفت. به همین دلیل در سالهای اخیر استفاده از ANP به جای AHP در همه زمینهها افزایش پیدا کرده است(نیمیرا و ساعتی،2004،:575).
فرآیند تحلیل شبکهای چون حالت عمومی AHP و شکل گسترده آن است، بنابراین تمامی ویژگیهای مثبت آن از جمله سادگی، انعطاف پذیری، به کارگیری معیارهای کمی و کیفی به طور همزمان، و قابلیت بررسی سازگاری در قضاوتها را دارا بوده و مضافاً میتواند ارتباطات پیچیده(وابستگیهای متقابل و بازخورد) بین و میان عناصر تصمیم را با بکارگیری ساختار شبکهای بجای ساختار سلسله مراتبی در نظر بگیرد. تفاوت بین یک “ساختار سلسله مراتبی” و “ساختار شبکهای” در نموراد 1 ارایه شده است. برای تحلیل شبکهای (ANP) هر موضوع و مسئلهای را به مثابه شبکهای از معیارها ، زیرمعیارها و گزینهها (همه این ها عناصرنامیده میشوند) در نظر میگیرد. تمامی عناصر در یک شبکه میتوانند، به هر شکل، دارای ارتباط با یکدیگر باشند. به عبارت دیگر، در یک شبکه، بازخورد و ارتباط متقابل بین و میان خوشهها امکانپذیر است (ساعتی ،2004:129). بنابراین ANP را میتوان متشکل از دو قسمت دانست: سلسله مراتب کنترلی و ارتباط شبکهای. سلسله مراتب کنترلی ارتباط بین هدف، معیارها، و زیرمعیاره را شامل شده و بر ارتباط درونی سیستم تاًثیرگذار است و ارتباط شبکهای وابستگی بین عناصر و خوشهها را شامل میشود(ساعتی ،1999،:1).
این قابلیت ANP امکان در نظر گرفتن وابستگیهای متقابل بین عناصر را فراهم آورده و در نتیجه نگرش دقیقی به مسایل پیچیده ارائه میکند. تاًثیر عناصر بر عناصر دیگر در یک شبکه توسط یک سوپر ماتریس در نظر گرفته میشود.

شکل2-2: تفاوت ساختاری بین یک” سلسله مراتب” و “شبکه”
مزایای ANP
ANP یک تکنیک جامع است که امکان در نظرگرفتن تمام معیارها (محسوس و غیر محسوس) که برخی از آنها به فرآیند تصمیمگیری مرتبط میشوند را میدهد (ساعتی، 1999).
AHP یک قالب تصمیمگیری به همراه سلسله مراتبی یک جهته میان سطوح تصمیم را ارائه میدهد، در حالیکه ANP امکان وجود روابط پیچیده بیشتری میان سطوح تصمیم به گونهای که نیاز به ساختار سلسله مراتبی اکید نباشد، را میدهد.
در بسیاری از مسائل تصمیمگیری مطلوب آن است که همانند دنیای واقعی بتوان روابطی متقابل میان معیارها متصور شد. از آنجاییکه متدلوژی ANP این امکان را در اختیار تصمیمگیرندگان قرار میدهد یک ابزار تصمیمگیری چندمعیاره جذاب است. این ویژگی آن را نسبت به AHP برتری میبخشد.
2-7 دیمتل
تکنيک DEMATEL مخفف عبارت Decision Making Trial And Evaluation است. تکنيک ديمتل توسط Fonetla و Gabus به سال 1971 ارائه شد. تکنيک ديمتل که از انواع روش‌هاي تصميم‌گيري بر اساس مقايسه‌هاي زوجي است، با بهره‌مندي از قضاوت خبرگان در استخراج عوامل يک سيستم و ساختاردهي نظام‌مند به آنها با بکارگيري اصول نظريه گراف‌ها، ساختاري سلسله‌مراتبي از عوامل موجود در سيستم همراه با روابط تاثير و تاثر متقابل ارائه مي‌دهد، بگونه‌اي که شدت اثر روابط مذکور را به صورت امتياز عددي معين مي‌کند. روش ديمتل جهت شناسايي و بررسي رابطه متقابل بين معيارها و ساختن نگاشت روابط شبكه به كار گرفته مي‌شود. از آنجا كه گرافهاي جهت دار روابط عناصر يك سيستم را بهتر مي توانند نشان دهند، لذا تکنيک دیمتل مبتني بر نمودارهايي است كه مي تواند عوامل درگير را به دو گروه علت و معلول تقسيم نمايد و رابطه ميان آن ها را به صورت يك مدل ساختاري شناسایی کند. تکنيک ديمتل عموماً برای بررسی مسائل بسیار پیچیده جهانی به‌وجود آمد. دیمتل نیز برای ساختاردهی به یک دنباله از اطلاعات مفروض کاربرد دارد. به‌طوریکه شدت ارتباطات را به‌صورت امتیازدهی مورد بررسی قرار داده، بازخورها توأم با اهمیت آنها را تجسس نموده و روابط انتقال ناپذیر را می‌پذیرد.
۱- در نظرگرفتن ارتباطات متقابل؛ مزيت اين روش نسبت به تكنيك تحليل شبكه اي، روشني و شفافيت آن در انعكاس ارتباطات متقابل ميان مجموع هي وسيعي از اجزاء مي باشد. به طوري كه متخصصان قادرند با تسلط بيشتري به بيان نظرات خود در رابطه با اثرات (جهت و شدت اثرات) ميان عوامل بپردازند. لازم به ذكر است كه ماتريس حاصله از تكنيك دي متل (ماتريس ارتباطات داخلي)، در واقع تشكيل دهنده ي بخشي از سوپرماتريس است. به عبارتي، تكنيك دي متل به طور مستقل عمل نميكند بلكه به عنوان زير سيستمي از سيستم بزرگتري چون ANP است.
۲- ساختاردهي به عوامل پيچيده در قالب گرو ههاي علت و معلولي. اين مورد يكي از مهمترين كاركردها و يكي از مهم ترين دلايل كاربرد فراوان آن در فرايندهاي حل مسئله است. بدين صورت كه با تقسيم بندي مجموعه وسيعي از عوامل پيچيده در قالب گروه هاي علت معلولي، تصميم گيرنده را در شرايط مناسب تري از درك روابط قرار مي دهد. اين موضوع سبب شناخت بيشتري از جايگاه عوامل و نقشي كه در جريان تاثيرگذاري متقابل دارند، مي‌شود.
2-8 تصمیم گیری چندهدفه
در بسیاری از وضعیت ها و مسائل واقعی تصمیم گیرندگان برای تصمیم گیری بیش از یک هدف را مدنظر قرار می دهند. برنامه ریزی خطی فرض می کرد که تصمیم گیرنده(گان) تنها یک هدف دارند. درنظر گرفتن تنها یک هدف ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود، برای مثال اگر یک شرکت در تصمیم گیری اش در خصوص میزان تولید تنها سود را مورد توجه قرار دهد و از اهداف دیگری همچون رضایت مشتری، رضایت کارکنان، تنوع تولید، سهم بازار، و … غافل شود ممکن است در بلندمدت نتواند به بقای خود ادامه دهد. بنابراین لازم است از مدل های چندهدفه استفاده شود(مومنی، 1389، ص91).
2-8-1 شکل ریاضی مدل های چندهدفه
چنان که اشاره شد در “مدل های چندهدفه”، بر خلاف برنامه ریزی خطی (که تنها یک هدف دارد)، با چند هدف مواجه هستیم. به طور کلی، یک مدل چندهدفه با kهدف مختلف f1، f2،…. و fn را به صورت زیر نشان می دهیم(مومنی، 1389، ص92):
Max (min) f1(xj)
Max (min) f2(xj)
. .
. .
. .
Max (min) fk(xj)
St:
(محدودیت های عملیاتی) m،….،1،2 gi(xj) ≤ bi , i =
(محدودیت های غیرمنفی) n،….،1،2 xj ≥ 0 , j =
که xj متغیر تصمیم J، n تعداد متغیرهای تصمیم، gi(xj) محدودیت iام، m تعداد محدودیت ها و bi مقداری غیرمنفی و ثابت است.
2-8-2 معرفی مفاهیم اولیه
در اینجا چهار مفهوم جواب بهینه، جواب غیرمسلط، جواب مرجح و جواب رضایت بخش را معرفی می کنیم.
جواب بهینه25: جوابی است که همزمان تمامی اهداف را بهینه کند. به این جواب گاهی جواب برتر نیز گفته می شود. در صورتی که جواب بهینه برای مساله وجود نداشته باشد، مفاهیم بعدی مطرح می شود.
جواب غیرمسلط26: جواب غیرمسلط جوابی است که نمی توان هیچ تابع هدفی را بهبود بخشید بدون آنکه همزمان باعث دور شدن حداقل یکی از اهداف دیگر شود.
جواب مرجح27: جواب مرجح جواب غیرمسلطی است که توسط تصمیم گیرنده(با توجه به برخی از اهداف اضافی) به عنوان جواب نهایی برگزیده می شود.
جواب رضایت بخش28: جواب رضایت بخش جوابی است که سطوح مورد نظر اهداف را برای تصمیم گیرنده محقق می سازد. جواب رضایت بخش لزوما جواب غیرمسلطی نیست. این جواب برای تصمیم گیرندگانی که دانش و توانایی شان محدود است مطرح می شود(مومنی، 1389، ص93-92).
2-8-3 روش های حل مسائل چندهدفه
در بسیاری از مسائل چندهدفه جواب بهینه وجود ندارد زیرا اهداف در اکثر مواقع در تضاد با هم هستند و بهینگی یک هدف باعث دور شدن هدف دیگر از مقدار بهینه آن خواهد شد. بنابراین جواب بهینه در مدل های چندهدفه لزوما مترادف با بهینه شدن تمامی توابع هدف نیست. در تصمیم گیری چندهدفه، روش های مختلفی برای حل اینگونه مسائل وجود داردکه جواب هر روش با روش دیگر لزوما یکسان نیست، زیرا مفروضات هر روش و همچنین میزان مشارکت تصمیم گیرنده در فرآیند حل متفاوت است. پنچ روش معروف و در عین حال نسبتا ساده برای حل مسائل چندهدفه وجود دارد که عبارت اند از:
روش تبدیل تابع هدف به محدودیت؛
روش وزن دهی به اهداف؛
روش اولویت مطلق؛
روش معیار جامع و
روش برنامه ریزی آرمانی29(مومنی،1389، ص96-95).
در ادامه به توصیف روش برنامه ریزی آرمانی می پردازیم.
2-8-3-1 برنامه ریزی آرمانی
برنامه ریزی آرمانی به عنوان تکنیکی برای بهینه سازی مسائل مقید30 چند هدفه در سال 1961 توسط چارنز و کوپر31 مطرح شد. مفهوم آرمان با هدف32 را نباید یکسان فرض کرد. هدف اشاره به مسیر جستجو(مثلا حداکثرسازی سود) دارد که به سادگی قابل ردیابی است. در مقابل آرمان به یک خواست، نتیجه مطلوب33 یا مقداری قابل قبول از هدف اطلاق می شود که جواب های حاصل از حل مساله با آن مقایسه می شوند. در این رابطه برنامه ریزی آرمانی انحرافات از مقادیر مطلوب و مشخص شده قبلی را بهینه می سازد. البته این به معنی دستیابی به عملکردی حتی بیش از مقدار مطلوب اهداف نیز می باشد. فرم عمومی مدل برنامه ریزی آرمانی به صورت زیر می باشد:
Max or Min h(di+ , di-)
S.to:
gi(x) – di+ + di- = ti
x є S
di+ , di- ≥ 0
که در آن gi به عنوان آرمان مورد نظر و به شکل یک تابع( خطی یا غیرخطی) از متغیر تصمیم x نوشته می شود. ti به سطح یا مقدار مطلوب از آرمان gi اشاره نموده و di+ , di نیز انحرافات از مقدار مطلوب ti به شکل مساعد34 یا نامساعد35 را نشان می دهد. توجه داشته باشید که حین حل مساله فقط یکی از انحرافات رخ می دهد(di+ × di-=0). h نیز تابعی معمولا خطی از متغیرهای انحرافی است.
مدل عمومی بالا نشان می دهد که تابع هدف برنامه ریزی ریاضی چند هدفه در برنامه ریزی آرمانی به یک محدودیت تبدیل شده است. مقادیر سمت راست36 این محدودیت ها همانا مقادیر مطلوب آرمان ها هستند که پیش تر از آنها یاد شد(مومنی، 1389).
2-8-3-2 ساختار برنامه ریزی آرمانی
مدل برنامه ریزی آرمانی متشکل از 4جزء به قرار زیر است:
الف) متغیرهای تصمیم: متغیرهای تصمیم مدل برنامه ریزی آرمانی همانند متغیرهای تصمیم مدل برنامه ریزی خطی هستند. متغیرهای تصمیم، متغیرهایی هستند که تصمیم گیرنده درصدد تعیین مقدار آنهاست.
ب) محدودیت های سیستمی: محدودیت های سیستمی مدل برنامه ریزی آرمانی همانند محدودیت های مدل برنامه ریزی خطی هستند، یعنی امکان تخطی از چنین محدودیت هایی وجود ندارد و جواب مساله باید در آن صدق کند.
ج) محدودیت های آرمانی: این محدودیت ها سطوح مورد نظر از هر هدف را نشان می دهند.
د) تابع هدف: تابع هدف در مدل برنامه ریزی آرمانی به گونه ای تهیه می شود که مجموع وزنی انحراف های نامطلوب را حداقل کند. بدین جهت، ساختار تابع هدف بستگی به سیستم وزن دهی به آرمان ها دارد.
2-9 پیشینه تحقیق
تحقیقات بسیاری در زمینه کارکردهای بازار سرمایه داخلی صورت پذیرفته اما تحقیقی که در آن سیستم پشتیبان تصمیمی برای تامین مالی شرکت های چندبخشی با رویکرد بازار سرمایه داخلی ارائه شده باشد به ندرت یافت می شود و چند تحقیقی هم که به ارائه مدل ریاضی جهت تامین مالی پرداختند، صرفا مختص شرکت های تک بخشی است. از طرفی دیگر، تحقیقات فراوانی در حوزه های مختلف مدیریت مالی(از جمله مدیریت سبد سهام) با بکارگیری روش های چند معیاره و چند هدفه انجام شده اما کاربرد این روش ها در زمینه برنامه ریزی تامین مالی کمتر به چشم می خورد. در این بخش، تحقیقاتی را که در زمینه ساختار سرمایه و طراحی مدل ریاضی برنامه ریزی تامین مالی انجام شده را مورد بحث و بررسی قرار می دهیم.
وینسو(1982) در تحقیقی با استفاده از رویکرد برنامه ریزی آرمانی، به ارائه یک سیستم پشتیبان تصمیم برای تامین مالی شرکت های هلدینگ چند ملیتی پرداخت. برای این منظور، او شرکت هلدینگی را در نظر گرفت که واحدهای تابعه آن در کشورهایی به غیر از کشور مادر هستند. او سه منبع تامین مالی را برای این

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع تامین مالی، کسب و کار، نرخ بهره، اوراق قرضه Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع تامین مالی، ساختار سرمایه، برنامه ریزی آرمانی، بازار سرمایه