پایان نامه ارشد رایگان با موضوع بازار سرمایه، بازارهای مالی، اوراق قرضه، نظام بانکی

دانلود پایان نامه ارشد

تأمین مالی، ارزان‌تر و مطمئن‌تر است.
تخصیص بهینة منابع
بازار بورس اوراق بهادار، با نظارت و کنترل مصرف منابع جذب شده و شرکت‌های پذیرفته شده در بورس، سرمایه‌های ریز و درشت جامعه را تجهیز کرده و به سمت واحدهای مفید و مولد اقتصادی هدایت می‌کند و در نتیجه، سبب افزایش سرمایه‌گذاری، اشتغال، تولید و کنترل تورم می‌شود.
توزیع عادلانة درآمد و تقسیم مالکیت‌های بزرگ
انتشار غالب انواع اوراق بهادار تأمین مالی- غیر از اوراق قرضه- به معنای تقسیم مالکیت واحدهای اقتصادی بزرگ بین گرو‌ه‌هایی از مردم است که تقسیم سود را به دنبال دارد. این شیوه باعث تحقق اهداف توزیع عادلانه و ایجاد احساس مشارکت مردم در فعالیت‌های تولیدی و تجاری می‌شود. شايد به همين دليل باشد كه در اكثر كشورهاي پيشرفته صنعتي، ضريب جيني در فاصله 2/0 تا 3/0 قرار دارد كه حكايت از توزيع مناسب درآمد بين دهك‌هاي مختلف جمعيت دارد. از طرف ديگر توزيع خطر بين متقاضيان وجوه (شركت‌ها و…) دارندگان وجوه (خانوارها و…) نيز صورت مي‌گيرد101.
رقابتی شدن بازار پول و سرمایه
وجود بازار کارای اوراق بهادار با ابزارهای متنوع، موجب شفافیت متغیرهای اصلی اقتصاد چون قیمت‌ها، نرخ‌های سود و هزینه می‌گردد و در نتیجه زمینة سوء استفاده انحصاری مؤسسات پولی و بانکی را از بین می‌برد و نرخ‌های سود بانکی را به نرخ‌های بازده واقعی اقتصاد نزدیک می‌کند.
از این‌رو، یکی از مهم‌ترین تأثیرات بازار بورس در اقتصاد، جذب پس‌اندازهای خصوصی می‌باشد، زیرا با تجهیز پس‌اندازهای مردمی و انتقال آن به سمت فعالیت‌های تولیدی و خدماتی، نه تنها شرایط مساعدی را جهت مشارکت عموم مردم در طرح‌های مفید اقتصادی را فراهم می‌آورد، بلکه انباشت و تشکیل سرمایه در بازار بورس، به معنی جذب سرمایه‌های راکد و سرگردان در جامعه است که به مقامات پولی این امکان را می‌دهد که نرخ تورم را به حداقل کاهش دهند و بدین ترتیب ثبات قیمت‌ها را برای فعالین اقتصادی تأمین کنند102. در واقع، این امر بیان‌کننده افزایش کارآیی سیاست‌های پولی در بازارهای مالی می‌باشد.
از نظر اقتصادي، بازار سرمايه، منابع مالي مورد نياز بنگاه‌هاي اقتصادي را فراهم مي‌كند و اگر به انواع ابزارهاي مالي كه از نظر زمان، ريسك و نيازهاي مشتريان که متنوع‌اند، مجهز باشد، شركت‌ها با انتشار انواع اوراق بهادار قابل معامله مي‌توانند به تأمين مالي بازارها بپردازند. با گسترش بازار سرمايه، بانك‌هاي تجاري و بازار پول مجبور نيستند که با اعطاي اعتبارات بلند‌مدت و پُرريسك، به نقدينگي خود فشار آورند.
در این بازار، ابزارهاي تأمين مالي مانند سهام عادي، سهام ممتاز، اوراق مشاركت، اوراق قرضه، اوراق بهادار قابل تبديل حق تقدم و ابزارهاي مالي مشتقه و تركيبي، مورد معامله قرار مي‌گيرند. به گونه‌ای که با انتشار هریک از ابزارهاي فوق، پس‌اندازهاي مردم به سمت سرمايه‌گذاري‌هاي مورد نياز كشور هدايت ‌مي‌شوند.
بنابراین، میتوان اینگونه بیان کرد که يك بازار سرمايه كارا، بايد بتواند امنيت مالي پس‌انداز‌كنندگان و سرمايه‌گذاران را فراهم آورد و منابع مالي را به نحو بهينه به متقاضيان سرمايه تخصيص دهد و با انجام تأمین منابع مالی درازمدت و مدیریت خطرپذیری و ریسک، نقش بسزایی را در کاهش بیاطمینانی در بازارهای مالی و همچنین، افزایش حجم سرمایهگذاریها، به ویژه در فعالیتهای بلندمدت اقتصادی داشته باشد و از اینرو، با فراهم آوردن انگیزههای قوی پساندازها، تشکیل سرمایه و سرمایهگذاری در مقایسه با دیگر شیوهها، زمینه را برای تجهیز سرمایههای داخلی و خارجی مُهیا میکند.
بدین‌ترتیب در هر نظام اقتصادی، نقش بازار سرمایه در تأمین نیازهای مالی فعالیتهای اقتصادی قابل ملاحظه است و ناتوانی در حفظ انسجام این بازار، سازوکار تخصیص صحیح منابع (تخصیص سرمایه) را با مشکل جدی مواجه میکند و در نهایت کاهش رشد اقتصادی را به دنبال دارد. به همین دلیل، در پایان میتوان گفت که وجود بازار سرمایۀ متشکل، فعال و عظیم نسبت به تولید ناخالص ملی، در چارچوب فرآیند و مکانیزم مشخص، در نهایت رشد تولید ناخالص ملی و در نتیجه افزایش توان اقتصادی و کنترل عوامل نامطلوب اقتصادی یک کشور را موجب میشود.
2-10-1) امتیازات کلی بازار سرمایه
امتیاز عمده این بازار سرمایه گذاری بلند مدت است، به این معنا که شرکتها از طریق فروش سهام سرمایه را تامین و با مشکل باز پرداخت مواجه نمی شوند. خریداران نیز در صورت نیاز به پول، سهام خود را در بازار عرضه می دارند. بورس بر خلاف سپرده گذاران در بانک دارای سود نقدی سهام و رشد قیمت است. به بیان ساده تر در بورس علاوه بر سود دریافتی توسط سهامداران، اصل سرمایه گذاری آنها نیز مشمول تغییر می شود که در برخی موارد افزایش قیمت سهام به مراتب بیشتر از سود نقدی سالانه آنها می باشد.
برخی از مزایا و مخاطرات به این شرح است:
مزایا:
شخصی: افزایش قیمت سهام، دریافت سود سهام، معافیت مالیاتی، حق رای و اعمال مدیریت، تنوع سرمایه گذاری و اطمینان از محل سرمایه گذاری.
عمومی: رونق اقتصادی، کاهش تورم، ایجاد اشتغال و رفاه اجتماعی
مخاطرات:
نوسانات قیمت سهام، اطلاعات نهانی، اختلاس، جنگ، سیل و زلزله.
2-10-2) ارتباط نظام بانکی با بازار سرمایه
به طورکلی درمباحث متعارف علم اقتصاد، اقتصادکلان هرکشور را به دو بخش واقعی103و مالی104 تقسیم می‌کنند، به گونه‌ای که این دو بخش همزاد و قرینه یکدیگر می‌باشند105 و بخش مالی در واقع، مکمل بخش واقعی اقتصاد است106.بخش واقعی اقتصاد از یک سو، بیانگر جریان کالاها وخدمات از تولیدکنندگان به مصرفکنندگان و از سوي دیگر، جریان نیروي انسانی از جانب مصرفکنندگان (عرضهکنندگان)، به سمت تولیدکنندگان است. بخش مالی اقتصاد نیز شامل جریان وجوه، اعتبارات سرمایه از ناحیۀ دارندگان و عرضه‌کنندگان (پس‌اندازکنندگان)، مؤسسات اعتباري و مالی و صاحبان سرمایه به سوي تقاضا کنندگان وجوه و اعتبارات، یعنی سرمایهگذاران و تولیدکنندگان کالاها، خدمات و یا دولت است. لازمۀ یک اقتصاد پویا و سالم این است که این دو بخش، همگام با یکدیگر رشد یابندو حرکت نمایند. نتیجۀ این همگامی و همسویی،رشدو توسعۀ اقتصادي خواهد بود107. زیرا طبق نظریه‌های اقتصاد کلان، انباشت سرمایة فیزیکی یکی از شرایط لازم برای رشد اقتصاد ملی به حساب می‌آید. به عبارتی دیگر، بکارگیری مطلوب نیروی کار در فرآیند تولید، تا حد زیادی به میزان سرمایه موجود بستگی دارد و انباشت سرمایه در تعیین میزان افزایش ستانده کل و ستانده سرانه نیروی کار نقش مهمی ایفا می‌نماید. طوری که بسیاری از مطالعات اقتصادی، تأیید می‌کنند که در صورت فقدان سرمایة کافی، رشد اقتصادی با مشکل جدی مواجه می‌شود108. از این‌رو، بازارهاي مالی نیز به این منظور شکل گرفتهاندکه، بخش مالی اقتصاد قادر باشدوظیفۀ خود، یعنی جریان یافتن وجوه، اعتبارات و سرمایه از ناحیۀ پسانداز کنندگان، مؤسسات اعتباري و مالی و صاحبان سرمایه به سوي سرمایهگذاران و تولیدکنندگان کالاها، خدمات و یا دولت را به درستی ایفا نماید.
در واقع نقش بازارهای مالی و ارتباط آنها باهم، نزدیک و همسو کردن پساندازکنندگان و سرمایهگذاران میباشد. به گونهای که بتوان وجوه را از واحدهای دارای مازاد پسانداز به واحدهای دارای کسری پسانداز انتقال داد و این امر، باعث فراهم آوردن زمینههای لازم برای سرمایهگذاریهای مولد میشود. بنابراین، اگر اقتصادی فاقد بازارهای مالی پویا باشد و یا از بازارهای مالی ضعیفی برخوردار باشد، امکان تحقق سرمایه‌گذاریهای مولد در سطح وسیع در آن وجود ندارد. 109

نمودار 2-2 : ابعاد مختلف نظام مالی (AT WWW.ENOTESMBA.COM)
در اینجا به بررسی وضعیت ارتباط نظام بانکی با بازار سرمایه در چارچوب اقتصاد سنتی و همچنین، ارتباط نظام بانکی با بازار سرمایه در چارچوب اقتصادی کشورمان میپردازیم:
2-11) فرآیند تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی‌ها
«نوآوری مالی»110عمدهای که در دهه 1980 پای گرفت و بر نقش واسطههای مالی در بازار سرمایه اثر عمیقی گذاشت، پدیده «تبدیل به اوراق بهادار کردن داراییها»111 است، و اولین بار در دهة 1980 به عنوان یک نوآوری مالی در آمریکا ظهور کرد112 و سپس به بازارهای مالی اروپا، آمریکای لاتین و آسیای جنوب شرقی (ابتدا ژاپن) نفوذ یافته است113. طی این فرآیند، داراییهای مؤسسه وامدهنده به طریقی از ترازنامه آن مؤسسه جدا می‌شود، در عوض، تأمین وجوه توسط سرمایهگذارانی انجام میشود که یک ابزار مالی قابل معامله را میخرند و این ابزار نمایانگر بدهکاری مزبور است، بدون اینکه به وامدهندة اولیه مراجعهای صورت پذیرد114. در واقع، این فرایند شامل یک کاسه کردن یا تجمیع وام‌ها و فروش اوراق بهادار با ضمانت و پشتوانه آنها است115 . 116
جدول شمارة 2- 1 پیوست، میزان ارزش کل اوراق بهادار با پشتوانه وام‌های رهنی117 (MBS) منتشر شده در آمریکا به تولید ناخالص داخلی (GDP) این کشور را طی سالهای 1996 تا 2008 نشان میدهد. مشاهده می‌شود که نسبت اوراق بهادار منتشر شده به پشتوانة وام‌های رهنی به تولید ناخالص داخلی در این کشور، طی این سال‌ها افزایش یافته است. به گونه‌ای که، این نسبت از سال 1996 تا 2008، تقریباً نزدیک به دو برابر افزایش یافته است و از 32 درصد به 62 درصد رسیده است. 118
2-12) فرآیند «تبدیل سررسید» تعهدات کوتاه‌مدت به وام‌های بلندمدت119
واحدهای اقتصادی دارای مازاد، معمولاً تمایل دارند که هرگاه خواستند، بتوانند به وجوه خودشان دسترسی داشته باشند و با پیش‌آگهی کوتاه‌ مدتی بتوانند آن را برداشت کنند. در حالی‌که واحدهای اقتصادی مواجه با کسری، معمولاً مایل هستند وجوهی را تأمین کنند و آن را در افق‌های زمانی بلندمدت مورد استفاده قرار دهند و نمی‌توانند پیرو دریافت پیش‌آگهی کوتاه‌مدت، آن را پس دهند.
فرآیند تبدیل تعهدات کوتاه‌مدت به دارایی‌های بلندمدت‌تر را «تبدیل سررسید»120 می‌نامند و به این صورت است که، واسطه‌های مالی مانند بانک‌های تجاری، وجوه سپرده‌گذار را برای دوره‌های زمانی کوتاه‌مدت و معمولاً کمتر از یک سال پذیرش می‌کنند و این «تعهدات» را به دارایی‌های بلندمدت‌تری مانند «وام» تبدیل می‌سازند. زیرا یکی از مهم‌ترین دلایل این تغییر شکل سررسیدها، این است که این واسطه‌ها (بانک‌های تجاری) با تعداد زیادی از واحد‌های اقتصادی مواجه با کسری و مازاد سروکار دارند؛ بدین‌مفهوم که جریان ورودی و خروجی وجوه نزد آن‌ها، پیش‌بینی شدنی است و به همین خاطر، می‌توانند با نگهداشت اندکی ذخایر نقدی، پاسخگوی مشتریان خود باشند. از این‌رو، می‌توانند با تبدیل «تعهدات کوتاه‌مدت» به «وام‌های بلندمدت»، واحدهای اقتصادیِ فعالِ متقاضیِ وجوه در بازار سرمایه را تأمین مالی نمایند. 121
2-13) سرمایه‌گذاری مستقیم بانک‌ها در بازار سرمایه
بانک‌های تجاری در نظام اقتصاد سنتی، در شرایطی که تقاضای کافی برای وام و اعتبار وجود نداشته باشد، منابع مالی خود را به تدریج، به سمت سرمایه‌گذاری در بازارهای حقیقی(مثل بازارسرمایه) سوق می‌دهند. به این معنی که در درجة اول، مازاد منابع خود را به خرید اوراق قرضه دولتی یا غیردولتی اختصاص می‌دهند؛ چرا که اوراق قرضه ماهیتی شبیه به اعتبارات دارد. بانک‌های تجاری می‌توانند تا سررسید صبر کرده و علاوه بر اصل قرض، بهره آن را نیز دریافت دارند122. در مرحله دوم، از اوراق سهام ممتاز و در موارد کمی، از طریق خرید سهام عادی اقتصادی، اقدام به سرمایه‌گذاری (در بازار سرمایه) می‌کنند123. 124
2-13-1) صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترکِ بانک‌ها
پس از جنگ جهانی اول، رونق اقتصادی کشور آمریکا باعث تشکیل سرمایههای کوچک و بزرگ نزد خانوارهای آمریکایی شد و تمایل آنها به سرمایهگذاری مستقیم یا غیرمستقیم بر روی سهام شرکتها افزایش یافت؛ از اینرو، نخستین صندوق سرمایهگذاری مشترک125 به شکل امروزی به نام «تراست سرمایهگذاران ماساچوست» در سال 1924 در شهر بوستون آمریکا تشکیل شد126. 127
صندوقهای سرمایهگذاری

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع بازار سرمایه، منابع مالی، نظام بانکی، سپرده گذاران Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع بازارهای مالی، قیمت سهام، بازار سرمایه، بورس اوراق بهادار