پایان نامه ارشد رایگان با موضوع اجتماعی و فرهنگی، خدمات گردشگری، توسعه گردشگری، اثرات گردشگری

دانلود پایان نامه ارشد

همكارانش در مقالهاي تحت عنوان ” تعيين پتانسيل اكوتوريسمي پاركهاي ملي” به بررسي نقش مناظر طبيعي در توسعه اكوتوريسم كشور تركيه پرداخته اند. پوشش هاي گياهي و جانوري كه مي توانند يك پتانسيل بسيار قوي براي جذب گردشگران باشند، اكوسيستم هاي ويژه و مناطق حفاظت شده نيز جزو آنها حساب ميشوند (آسیکسوز،2010: 5). همچنين مي توان به مخاطرات طبيعي اشاره نمود. اين حوادث آثار بسيار مهلكي بر پيكره ي اقتصاد كشورها وارد مي سازند. ماديتونوس43 و همكارانش در تحقيقات خود مبني بر تأثير مخاطرات طبيعي در گردشگري كشور مقصد به نتايج مهمي دست يافتند. وي در يكي از تحقيقاتش تحت عنوان “بحران ها و بلايا در گردشگري، اتفاق در سطح منطق هاي و تأثيرات در سطح جهاني” ضمن خاطرنشان كردن مبحث جهاني شدن بازار گردشگري اشاره مي كند كه مخاطرات طبيعي در بُعد كوچكي از يك قسمت جهان، مي تواند تأثيري معني دار بر ساير بخش هاي آن بگذارد (ماديتونوس،2008). بحران هاي به وقوع پيوسته در عصر حاضر، مرزها و حدود ملي را نمي شناسند و خود را منحصر به نواحي خاصي نمي كنند. براي سنجش اين عامل از شاخص هاي زيراستفاده شده است. ديدن از مناظر طبيعي ، بازديد از محيط هاي دست ساز و مصنوعي، گردش در محيط هاي روستايي، داشتن آّب و هواي مطلوب در مقصد و فاصله از مقصد هاي مسافرتي در اين دسته قرار دارند.

2-7-4 عوامل اجتماعی و فرهنگی (Social and cultural factors):
طبیعت گردشگری در هر جامعه، متأثر از عوامل پیچیده و درهم تنیده اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی است. به عبارت دیگر گردشگری دارای ابعاد مادی و معنوی است که هر کدام می توانند دیگری را مجذوب خود نمایند. در عین حال که می توان گردشگری را یک صنعت و فعالیت اقتصادی دانست (یا مجموعه ای متشکل از صنایع به هم مرتبط)، همچنین مجموعه ای است پیچیده و متشکل از پدیده های اجتماعی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم (حتی قبل از اقتصاد) فرهنگ و اجتماع را تحت تأثیر می گذارد. به قول مک کانل گردشگری زمینه اصلی تولید اشکال جدید فرهنگی است، گردشگری آمیزه ای از فعالیت های صرفاً تجاری نیست، بلکه همچنین بیان ایدئولوژیک تاریخ، طبیعت و سنت است؛ بیانی که قدرت آرایش دوباره ی فرهنگ و طبیعت را بر اساس نیازهای خود دارد (برنز:1385).
در دوران معاصر گردشگری به واقعیت مهم اجتماعی و فرهنگی تبدیل شده است، فعالیتی است که با انسان و انگیزه ها، خواسته ها، نیازها و آرزوهای او که منبعث از فرهنگ جامعه است ارتباط دارد. فرهنگ با نفوذ پر توان خود، می تواند به بهترین صورت ماهیت، هدف، ساختار و کارکرد گردشگری را توضیح دهد.
شیوه های زندگی فرهنگ های دیگر و اختلاف فرهنگ ها، جاذبه و محرک اصلی گردشگری و از اصلی ترین انگیزه های حرکت مردم است. بدون فرهنگ که تفاوت ها را ایجاد می کند همه جا شبیه به هم بنظر می رسد. فرهنگ عاملی است برای ایجاد میل یا نیاز به سفر و سیاحت و از سوی دیگر نقشی اساسی در تعیین رفتارها، نگرش ها، ارزش ها و شیوه های زندگی مردم دارد. بدین ترتیب گردشگری و فرهنگ رابطه لاینفکی دارند و انسان به عنوان خالق و حامل فرهنگ، ماهیت و جهت گردشگری را تعیین می کند و باید در محور ضرورت تحلیل و بررسی گردشگری قرار بگیرد. به عبارتی گردشگری ” وابسته به انسان44 ” و ” انسان محور45 ” است.
ورود گردشگران به یک مقصد روابط و تعاملاتی بین آنان و میزبانان ایجاد می نماید که یک بعد این رابطه، فرهنگی است.گردشگران هنگام عزیمت به یک مقصد، ابتدا با فرهنگ آن مقصد روبرو می شوند و بدین ترتیب گردشگری به عنوان پدیده ای است فرهنگی نقش مهمی در ایجاد تغییرات فرهنگی بر عهده دارد.
2-7-4-1 اثر نمايشي :
يكي از اثرات اجتماعي فرهنگي بسيار مهم گردشگري اثري است كه از آن با عنوان اثر نمايشي ياد مي شود. اين اثربستگي به تفاوت هاي مشهود بين گردشگري جامعه ي ميزبان دارد. در اثر نمايشي تنها مشاهده ي گردشگران باعث بوجود آمدن تغييرات رفتاري در جامعه ي ميزبان خواهد شد (ويليامز،1998 ).تحت اين شرايط مردم محلي، توانمندي مالي ديدار كنندگان را مي پسندند و سوداي داشتن آن ها را در سر مي پرورانند. اين امر ازاين لحاظ كه ساكنان جامعه ي ميزبان را به اتخاذ الگوهاي رفتاري سازنده تر ترغيب مي كند مي تواند اثرات مثبتي نيز در پي داشته باشد. اما در اغلب موارد مخرب است چرا كه ساكنان به دليل عدم توانايي در به دست آوردن كالاها و شيوه ي زندگي اي كه ديدار كنندگان به معرض نمايش مي گذارند سه حوزه مي شوند(برنز و هلدن 1995 ) :
افراد جوان به ويژه مستعد تاثير پذيري از اثر نمايشي اند(مورني 1985 ). در اين صورت ممكن است گردشگري به دليل ايجاد دو دستگي اجتماعي بين افراد جوان و مسن مورد نكوهش قرار گيرد. همچنين ممكن است اثر نمايشي باعث شود تا اعضاي جوان و توانا تر جامعه در جستجوي شيوه ي زندگي به نمايش گذاشته شده در مناطق شهري يا حتي خارج از كشور از مناطق روستايي خود مهاجرت نمايند(برنز و هلدن 1995 ).
2-7-4-2 فرهنگ پذيري :
بيشترين امكان وقوع اثر نمايشي هنگامي است كه ارتباط بين ساكنين و ديدار كنندگان نسبتا سطحي و كوتاه مدت است(ويليامز،1998). فرايند ديگري كه با نام فرهنگ پذيري شناخته مي شود زماني روي مي دهد كه ارتباط بين ساكنين و ديدار كنندگان طولاني تر و عميق تر است. در اين رابطه ويليامز (1998) معتقد است نظريه ي فرهنگ پذيري اظهار مي كند كه وقتي دو فرهنگ براي مدت زماني با يكديگر ارتباط برقرار مي كنند مبادله ي عقايد و محصولات به گونه اي صورت مي گيرد كه در طي زمان منجر به ايجاد همگرايي بين دو فرهنگ مي شود و دو فرهنگ شبيه به هم مي شوند. با اين حال اين فرايند لزوما فرايندي متوازن نيست چرا كه احتمالا يك فرهنگ نيرومند تر از فرهنگ ديگر است. احتمال وقوع اين فرايند مانند اثر نمايشي در روابط ميان كشورهاي در حال توسعه بسيار زياد است. براي مثال از آن جا كه ايالات متحده داراي يكي از قدرتمندترين فرهنگ هاست معمولا در چنين برخوردهايي ميان فرهنگ ها ، فرهنگ آمريكايي بر فرهنگ كشورهاي در حال توسعه غلبه دارد. يكي از اثرات منفي محسوس در فرايند فرهنگ پذيري كاهش تنوع فرهنگ ها در سراسر دنياست.

2-7-4- 3 كالايي شدن فرهنگ :
اگر چه فرهنگ پذيري در اواخر قرن 20 فرايند مهمي به شمار مي آيد اما ميل گردشگران به تجربه كردن فرهنگي متفاوت هنوز يكي از انگيزه هاي اصلي گردشگري است. اين انگيزه در وهله ي اول ديدن و تجربه كردن فرهنگ حقيقي و مظاهر آن از حيث هنر ، موسيقي، رقص و صنايع دستي است. با اين حال از جنبه ي منفي آن ميل ديدار كنندگان به تجربه ي فرهنگ واقعي اصالت تجربه ي گردشگري را زير سوال برده است. در برخي از مناطق در حال توسعه ي جهان مانند بالي و جزاير سلمون و مناطق توسعه يافته ي فرهنگ هاي بومي مانند كانادا ، شمال نروژ، فنلاند و… مصنوعات فرهنگي هنري براي سهولت استفاده ي ديدار كنندگان به صورت مجموعه در آمده اند. چنين كالا گرايي چالش هايي را در مورد اصالت تجربه ي گردشگري بر انگيخته است. كالاگرايي منجر به روي آوردن يك سري وقايع ساختگي شده است كه داراي اين ويژگي ها هستند.اين وقايع به جاي بداهه بودن برنامه ريزي شده اند و طوري طراحي شده اند كه به صورت سفارشي در زمان هايي كه براي ديدار كنندگان مناسب است اجرا شوند و در بهترين شكل خود با عناصري كه بر پايه ي آن ها ساخته شده اند مناسبتي مبهم دارند. آن چه اهميت ويژه دارد اين است كه سرانجام اين وقايع ساختگي به واقعي تبديل شده و جايگزين وقايع ورسوم اصلي شده اند(ويليامز،1998).

2-7-4-4 بحث اثرات
در گردشگری از همان برخورد اول تعاملات فرهنگی میهمانان و میزبانان آغاز می شود. دو طرف دارای ارزش ها و الگوهای متفاوتی هستند و مسئله تماس و برخورد طرفین و تأثیرات فرهنگی و اجتماعی آن ها بر یکدیگر دارای اهمیت ویژه ای است تفاوت رفتاری اجتماعی و فرهنگی بین گردشگران و بومی ها بازخوردهای متفاوتی را به همراه دارد. گردشگری می تواند سبب ارتباط هایی برای تماس های فرهنگی شود یعنی بوجود آوردن شرایطی که گردشگران بتوانند خود، فرهنگ بومی را از نزدیک لمس کنند.
اثرات گردشگری بر فرهنگ و اجتماع غیرملموس و در روندی طولانی و به آرامی و ممکن است به صورت ناخواسته و ناخودآگاه صورت می گیرد. گردشگری دارای آثار فرهنگی و اجتماعی  متعددی است که بی توجهی به آن می تواند پیامدهای نامطلوبی در پی داشته باشد. منظور از اثرات اجتماعی گردشگری تغییراتی است که در زندگی مردم جامعه ی میزبان به وجود می آید و این تغییر به دلیل تماس مستقیم میزبانان و گردشگران با یکدیگر است و منظور از اثرات فرهنگی تغییراتی است که در هنر ، آداب و رسوم و معماری و سایر ابعاد فرهنگ مردم ساکن در جامعه میزبان رخ می دهد.
به طور کلی، هرچند که اندازه گیری این آثار نسبت به آثار اقتصادی و زیست محیطی به مراتب دشوارتر است. این آثار می توانند در کشورهایی که هنوز از نظر اجتماعی و اقتصادی به شدت سنتی هستند، بسیار سرنوشت ساز و مهم به شمار رود(سازمان جهانی جهانگردی،1379). با توجه به اینکه اثرات اجتماعی_فرهنگی گردشگری بسیار گسترده است، در زیر با بررسی مطالعات مختلف به طور خلاصه به بعضی از این پیآمدها اشاره می شود:
افزایش سطح رفاه و کیفیت زندگی مردم، ایجاد وسعت نظر و بسط حوزه دید مردم، احیای سنت های محلی و ایجاد احترام متقابل بین مردمی با فرهنگ های متنوع.
از پیآمد های منفی اجتماعی فرهنگی توسعه گردشگری: امکان افزایش جرم و جنایت، تخریب مبانی اعتقادی و ارزشی، امکان گسترش آلودگی های رفتاری متعارض با هنجارهای جامعه و تخریب و آسیب رسانی به میراث فرهنگی و تاریخی را میتوان نام برد(زاهدی،1387). جهت سنجش عامل فرهنگي و اجتماعي از شاخص هاي زير استفاده شده است. بازديد از يادمان هاي تاريخي؛ ديدار از اقوام، آشنايان ،دوستان و.. ؛ طواف از اماكن مذهبي؛ آشنايي با زبان مقصد و ديدن از مقاصدي كه زمينه هاي فرهنگي مناسب دارند.

2-7-5 برنامه های آژانس (Agency plans):
دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی به عنوان عنصری واسطه ميان عرضه كننده ی اصلی خدمات همچون تورگردان ها يا شركت های حمل و نقل و هتل ها از يك سو و گردشگران متقاضی سفر از سوی عمل می كنند. آنها در واقع پيشاني مواجهه ي نخستينِ متقاضيان با صنعت گردشگری به شمار می رود. توفيق يا عدم توفيق اين واسطه ها بر موفقيت يا شكست برنامه های مقاصد گردشگری و عرضه كنندگان خدمات گردشگری به شدت تاثيرگذار است. اين دفاتر با برقراری ارتباط ميان عرضه كننده و متقاضی، در واقع شكل دهنده ی بازار گردشگری هستند و در مواردی كه اين بازار پيشتر شكل گرفته است به عنوان عاملی رونق بخش و متحول كننده بازار عمل می كنند.دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی ضمن برقراری تماس با تورگردان ها اقدام به فروش بسته های تور آماده شده از سوی آنها مي كنند، اين دفاتر همچنين خود اجزاي جدا از هم سفر را نيز به نمايندگی از عرضه كنندگان منفرد آن نظير شركت هواپيمايی،راه آهن ياهتل ها و راهنمايان تور به فروش می رسانند (رنجبریان،زاهدی،1386).
2-7-5-1 منافع حاصل از وجود دفاتر خدمات مسافرتی:
از آنجا كه اين دفاتر در واقع محل شكل گيری بازار كالاها و خدمات گردشگری هستند، حضور و فعاليت آنها برای متقاضيان سفر، عرضه كنندگان كالا ها و خدمات و مقاصد گردشگری سودمند است. پاره ای از منافع حاصل از فعاليت اين دفاتر به شرح زير است:
عرضه كنندگان اصلی بجای صرف هزينه ای هنگفت برای معرفی محصولات خود در بازار، می توانند تمركز خود را بر دفاتر خدمات مسافرتی قرار دهند. اين امر به محدودتر شدن هزينه های تبليغاتی آنها می انجامد. به عنوان مثال عرضه كننده به جای آنكه بخواهد بروشورهای حاوی  اطلاعات خود را به تك تك مشتريان بالقوه برساند، اين بروشورها را به محل بازار گردشگری يعنی محل دفتر خدمات مسافرتی ارسال می كند تا در آنجا ميان مراجعه كنندگان (مشتريان بالقوه ) به نحو مقتضی توزيع شود. مراجعه مشتريان به اين بازار سبب می شود كه هزينه های مبادلاتی كاهش يابد. يعنی مشتری زمان و مبلغ كمتری را برای گرفتن اطلاعات

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع زیرساخت ها، استان مازندران، افزایش درآمد، حمل و نقل Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع مقصد گردشگری، مدیریت بحران، روابط اجتماعی، انتقال اطلاعات