پایان نامه ارشد رایگان با موضوع آثار تاریخی، میراث فرهنگی، انتقال مالکیت

دانلود پایان نامه ارشد

قدمت تاريخي يك صد سال، آثار منقول يا غيرمنقول داراي ارزش تاريخي، علمي، مذهبي، هنري يا ادبي ممكن است بنابر درخواست وزير فرهنگ و موافقت نخست‌وزير، آثار باستاني محسوب شود.11
ماده 2 قانون مذكور در اين‌خصوص مقرر داشته است كليه آثار منقول يا غيرمنقول كه ارزش تاريخي، علمي، مذهبي، هنري يا ادبي دارد ممكن است به اراده نخست‌وزير و بنابر درخواست وزير فرهنگ ميراث باستاني تلقي شود حتي اگر تاريخ پيدايش آن در محدوده تاريخي مذكور در بند 1 نباشد چرا كه حفاظت و حمايت از چنين اثري بر منافع ملي استوار است. چنين اثري بايد طبق شرايط اين قانون به ثبت برسد و هركس كه مالك آن است از روزي كه رسماً متوجه تصميم متخذه در اين‌خصوص مي‌شود مسؤول نگهداري آن خواهد بود و مجاز نيست به هيچ‌وجه تغييري در آن ايجاد كند.
7. یونان
اشياي فرهنگي و يادمان (آثار تاريخي) عباراتي مي‌باشد كه قانون شماره 3028 راجع به حمايت از آثار باستاني و ميراث فرهنگي مصوب 2002 يونان براي توصيف ميراث فرهنگي به كار برده است. مطابق بند 1 ماده 2 قانون مذكور اشياي فرهنگي به اشیایي گفته مي‌شود كه نشانگر ردپاي انسان و خلاقيت فردي و جمعي بشريت باشد.
يادمانها نيز به اشياي فرهنگي كه بخشي از ميراث فرهنگي كشوراست اطلاق مي‌گردد كه براساس اين كه قبل از سال 1830 ميلادی ساخته شده يا پس از آن به آثار تاریخی کهن (باستانی) و آثار تاریخی جديد طبقه‌بندي شده‌اند.12
براساس ماده 2 اين قانون منظور از آثار باستاني اشياي فرهنگي است كه تاريخ پيدايش آن به دوران ماقبل تاريخ، باستان و امپراتوري بيزانس تا سال 1830 برمي‌گردد و در مقابل اشياي فرهنگي ايجاد شده پس از سال 1830 را كه بدليل ارزش و اهميت علمي، هنري و تاريخي خويش يا براساس مشخصه‌هاي مقرر در ماده 20 شايسته حمايت هستند يادمان‌ها (آثار تاريخي) جديد مي‌باشند. قسمت 4 از بند 2 ماده فوق‌الذكر مبادرت به تعريف آثار تاریخی غيرمنقول نموده و مقرر داشته است «آثار تاریخی غيرمنقول شامل آن دسته آثار تاريخي است كه متصل به زمين بوده روي آن قرار دارند يا روي بستر دريا يا بستر دريا و روي بستر درياچه‌ها يا رودخانه‌ها يافت شوند و انتقال آنها بدون صدمه‌زدن به ارزش آنها به عنوان مستندات و مدارك تاريخي امكان‌پذير نباشد. آثار غيرمنقول تأسيسات، سازه‌ها، اشياي زميني و ديگر عناصري را كه بخش جدايي‌ناپذير آن آثار و محيط پيرامون آنها محسوب مي‌شود را نيز در برمي‌گيرد».
آثار تاریخی منقول نيز به آن دسته از آثار تاريخي اطلاق مي‌گردند كه قابل انتقال هستند.
علاوه براين؛ ماده مذكور تعاريفي نيز از اماكن باستاني و اماكن تاريخي ارائه داده است. مطابق بند 3، اماكن باستاني به مناطق در روي زمين يا دريا، درياچه‌ها يا رودخانه‌ها اطلاق مي‌شود كه در برگيرنده آثار تاریخی كهن و باستاني هستند يا شواهدي از اين امر در آنها وجود دارد يا مجموعه‌اي از آثار تاريخي شهرنشيني يا متعلق به دوران قديم تا سال 1830 هستند يا شواهدي از اين امر در آنها وجود دارد.
اماكن باستاني همچنين فضاهاي باز ضروري را نيز شامل مي‌شود به طوري كه بررسي آثار تاريخي مورد حفاظت با وحدتي زيباشناختي، تاريخي و كاركردي ميسر شود. براساس بند 4 ماده فوق‌الاشاره «اماكن تاريخي عبارت است از مناطقی روي زمين يا دريا يا رودخانه‌ يا درياچه‌ها كه مكاني مرتبط با وقايع اساطيري يا تاريخي استثنايي تلقي مي‌شود يا شواهدي از اين كه آنها اينگونه تلقي مي‌شوند وجود دارد يا مناطقي هستند كه واجد آثار تاريخي هستند كه قدمت آ‌نها به زمان پيش از سال 1830 برمي‌گردد و اماكني متمايز و متجانس و از نظر طبيعي موقعيت طبيعي قابل تعريف تلقي مي‌گردند و به دليل اهميت محلي، قومي، اجتماعي، فني، معماري، صنعتي يا به طور كلي اهميت تاريخي، هنري يا علمي شايسته حمايتند».

گفتار دوم: تعریف و مفهوم اموال فرهنگی در اسناد و کنوانسیونهای بین المللی
1. کنوانسیون مربوط به اتخاذ تدابیر لازم برای ممنوع‌کردن و جلوگیری از ورود، صدور و انتقال مالکیت غیرقانونی اموال فرهنگی مصوب 14 نوامبر 197013
کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد در شانزدهمین اجلاسیه خود (پاریس 12 اکتبر تا 14 نوامبر 1970) با اذعان به اینکه تبادل اموال فرهنگی میان ملت‌ها برای مقاصد علمی، فرهنگی و تربیتی آگاهی نسبت به تمدن بشری را عمیق‌تر می‌کند و زندگی فرهنگی همه مردمان را غنی می‌سازد و احترام و ارج‌گذاری متقابل را میان همه ملت‌ها به وجود می‌آورد و با توجه به اینکه ورود، صدور و انتقال مالکیت غیرقانونی این اموال مانع تفاهم‌ متقابل ملت‌ها می‌گردد مبادرت به تصویب کنوانسیون مذکور نمود.14
اگرچه این کنوانسیون در مقدمه خود از تبادل اموال فرهنگی میان ملت‌ها سخن به میان آورده اما با ارائه تعریفی ملی‌گرایانه از میراث فرهنگی از اندیشه جهان شمولی فرهنگی اجتناب ورزیده است.
مطابق ماده 1 کنوانسیون 1970 یونسکو منظور از اموال فرهنگی اموالی می‌باشند اعم از مذهبی یا غیرمذهبی که بوسیله هر دولت، اهمیت آنها از نظر باستان‌شناسی ماقبل تاریخ، تاریخی، ادبی، هنری یا علمی مشخص شده است…».
براین تعریف این ایراد وارد است که صرفاً از اموال فرهنگی حمایت خواهد شد که قبلاً توسط دولت‌های عضو شناسایی و مشخص شده باشند، بنابراین اموال و اشیاء کشف یا حفاری شده از شمول کنوانسیون خارج هستند.15
در ادامه مصادیق اموال فرهنگی احصاء گردیده است:
«الف- مجموعه‌ها و نمونه‌های نادر جانور‌شناسی، گیاه‌شناسی، معدن‌شناسی، کالبدشناسی و اشیای واجد اهمیت دیرین‌شناسی؛
ب- اموال مربوط به تاریخ از جمله تاریخ علوم و فنون، تاریخ نظامی و اجتماعی و همچنین زندگی رهبران، متفکران، دانشمندان و هنرمندان ملی و رویدادهای مهم ملی؛
ج- دستاوردهای کاوش‌های باستان‌شناسی (قانونی یا پنهانی) و اکتشافات باستان‌شناسی؛
د- عناصر حاصل از تجزیه و تفکیک بناهای هنری یا تاریخی و محوطه‌های باستان‌شناسی؛
هـ- اشیاء عتیقه که بیش از صدسال قدمت دارند از قبیل کتیبه‌ها، سکه‌ها و مهره‌های کنده‌کاری شده؛
و- اشیای مردم‌شناسی؛
ز- اموالی که واجد اهمیت هنری هستند مانند:
1. تابلوها، نقاشی‌ها، طرح‌هایی که به طور کامل با دست بر روی هر نوع زمینه و تکیه‌گاه یا با هر نوع ماده ساخته شده باشد (به استثنای اشیایی که طی روند صنعتی تولید گشته و یا با دست تزئین شده‌اند)؛
2. آثار اصیل هنر پیکرتراشی و مجسمه‌سازی با هر نوع ماده‌ای؛
3. کنده‌کاری‌ها، مهره‌ها و چاپ‌های سنگی اصیل؛
4. ترکیب و جور و سوارکردن اشیایی که جنبه هنری اصیل دارند و با هرگونه ماده‌ای ساخته شده باشد.
ح- نسخ خطی نادر و آثار اوایل صنعت چاپ، کتاب‌ها، اسناد و انتشارات قدیمی که واجد اهمیت ویژه هستند (از نظر تاریخی، هنری،‌ علمی و ادبی و غیره) به طور مجزا یا در مجموعه‌ها؛
ط- تمبرهای پست، تمبرهای درآمد و تمبرهای دیگر، مجزا یا در مجموعه‌ها؛
ی- بایگاني‌ها از جمله بایگانی‌های صدا، عکاسی، سینمایی؛
ک- اثاثیه‌ای که بیش از یک صد سال قدمت دارند و ابزار موسیقی قدیم».
با توجه به تعریف فوق‌الذکر از اموال فرهنگی، کنوانسیون اموالی را مشخص کرده و کشورهای عضو را ملزم می‌کند که آنها را به عنوان جزیی از میراث فرهنگی‌شان مصوب نمایند:
– اموال فرهنگی که مولد نبوغ فردی یا جمعی اتباع دولت مورد نظر هستند و اموال فرهنگی که به لحاظ دولت مذکور اهمیت دارند و در قلمرو آن کشور به وسیله اتباع خارجی یا اشخاص بدون تابعیت مقیم در آن کشور خلق گردیده‌اند.
– اموال فرهنگی که در قلمرو ملی یافت شده‌اند.
– اموال فرهنگی که به وسیله هیأت‌های باستان‌شناسی، مردم‌شناسی یا علوم طبیعی با موافقت مقامات صلاحیتدار کشور مبدأ این اموال به دست آمده‌اند.
– اموال فرهنگی که موضوع مبادلات آزادانه مورد توافق بوده‌اند.
– اموال فرهنگی که به صورت هدیه دریافت یا با موافقت مقامات صلاحیتدار کشور مبدأ، این اموال به طور قانونی خریداری شده‌اند.16
2. کنوانسیون حمایت از میراث فرهنگی و طبیعی جهانی مصوب 1972
كوشش‌این نوشته براي يافتن تعاريف «ميراث فرهنگی و طبيعي» جهانی به دو تعريف منتهي شد كه شباهت بسياري با يكديگر دارند. نخست تعريف «توصيه‌نامه يونسكو درباره حفاظت از ميراث فرهنگي و طبيعي در سطح ملي (23 نوامبر 1972)» كه سندي است غيرالزام‌آور و دوم تعريف ارائه شده در «كنوانسيون حفاظت از ميراث فرهنگي و طبيعي جهاني (WHC) (16 نوامبر 1972)». از آنجا كه اين دو سند به فاصله اندكي از يكديگر تصويب شده‌اند بسيار شبيه به‌يكديگرند، جز آنكه در تعريف توصيه‌نامه، با توجه به غيرالزام‌آور بودن و جنبه ملي، سخت‌گيري كمتري نسبت به تعريف كنوانسيون شده و مثلاً به جاي معيار «ارزش جهاني استثنائي» از معيار «ارزش ويژه» سخن رانده شده يا به جاي زيستگاه گونه‌هاي جانوري و گياهي «در تهديد» از زيستگاه گونه‌هاي گياهي و جانوري «ارزشمند يا در تهديد» سخن به میان آمده است، تا از اين رهگذر قلمروي توصيه‌نامه وسيع‌تر شود. مطابق ماده 1 کنوانسیون،ماده 2 كنوانسيون نیز،17ميراث طبيعي را چنين تعريف كرده است:
… ماده‌ 2ـ از نظر اين كنوانسيون، «ميراث‌ طبيعي‌» يعني:
• جلوه‌هاي طبيعي‌ شامل سازَند‌هاي (formations) فيزيكي‌ و زيست‌شناسي‌ يا گروهي از اين‌ سازَند‌ها كه‌ از نظر زيبايي‌شناسي‌ يا علمي‌،داراي ارزش جهاني استثنايي هستند؛
• سازَند‌هاي زمين‌شناسي و فيزيوگرافيكي و مناطق‌ كاملاً مشخص‌ كه‌ زيستگاه‌ گونه‌هاي گياهي و جانوري در معرض تهديد18 بوده و از نقطه‌نظر علمي‌ و حفاظتيداراي ارزش جهاني استثنايي هستند؛
• سايت‌هاي طبيعي يا مناطق طبيعي كاملاً مشخص كه از ديد علمي، حفاظتي يا زيبايي‌ طبيعي‌ داراي‌ ارزش‌جهاني‌ استثنايي هستند.
در همان ابتدا دو نكته در اين تعريف به ذهن متبادر مي‌شود. نخست گستردگي آن و دوم وصف «ارزش جهاني استثنايي». گستردگي تعريف ياد شده چنان است كه گذشته از قواعد خاص كنوانسيون WHC، بسياري از قواعد و مقررات بين‌المللي زيست‌محيطي، خاصه آن دسته كه به حفاظت از زيستگاه‌ها يا چشم‌اندازها كه در واقع همان سايت‌ها يا مناطق زيبا يا داراي ارزش‌هاي زيبايي‌شناسي هستند- پرداخته‌اند، مي‌توانند بر مصاديق ميراث طبيعي حكومت كنند، مشروط برآنكه از نظر زيبايي‌شناسي، علمي يا حفاظتي «ارزش جهاني استثنايي» داشته باشند. بسياري از اين قواعد عام را مي‌توان در اسناد بين‌المللي چندجانبة جهاني و منطقه‌اي مانند كنوانسيون رامسر، كنوانسيون تنوع زيستي، كنوانسيون برن يا كنوانسيون حقوق درياها يافت. نكته دوم يعني «ارزش جهاني استثنايي» نيز به‌وسيله كميته ميراث جهاني و براساس معيارهاي ده‌گانه‌اي احراز مي‌شود كه توسط همين كميته تدوين شده است. دستورالعمل‌هاي عملياتي براي اجراي كنوانسيون ميراث جهاني «ارزش جهاني استثنايي» را چنين تعريف كرده است:
شاخصه‌هاي فرهنگي ويا طبيعي داراي جنبه‌هاي استثنائي فرامرزي و داراي اهميت مشترك براي نسل حاضر و نسل‌هاي آينده تمامي ابناي بشر.19
ميراث جهاني مختلط كه يك ركن آن طبيعت و ركن ديگرش فرهنگ است، عبارت از ميراثي است كه بر تمام يا بخشي از تعاريف ميراث فرهنگي و طبيعي مندرج در مواد1و2 كنوانسيون ميراث جهاني منطبق باشد. وجود عنصر «فرهنگ» در ميراث مختلط مي‌تواند اين دسته از آثار را تحت رژيم حفاظتي ديگر قواعد بين‌المللي ميراث فرهنگي نيز قرار دهد.20 به علاوه، در سال 1992 در بيستمين سالگرد كنوانسيون WHC، كميته ميراث جهاني در شانزدهمين نشست خود، گروه جديدي از سايت‌هاي ميراث جهاني را تحت عنوان چشم‌اندازهاي فرهنگي21 تصويب كرد و بدين ترتيب اين كنوانسيون را به نخستين معاهده‌اي بدل ساخت كه چشم‌اندازهاي فرهنگي را مورد شناسايي و حفاظت قرار داده است.22 مبناي قانوني چشم‌اندازهاي فرهنگي بند اخير ماده 1 به شرح زير است:
«محوطه‌ها به‌عنوان آثار انسان‌ يا آثاري كه‌ توأماً به‌ وسيله‌ انسان‌ و طبيعت‌ ايجاد شده‌ و نيز مناطق‌ شامل‌ محوطه‌هاي‌ باستاني‌ كه‌ به‌ لحاظ‌ تاريخي‌، زيبايي‌شناسي‌،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع باستاني، داراي، تاريخي Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع میراث فرهنگی، مالکیت خصوصی، فضاهای فرهنگی