پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، مدل ارتباطی، علوم اجتماعی، سیاست اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

از اميال افراد بصورت سطحي و قشري تبعيت نمي کند.
امروزه هيچ پديده اجتماعي را به صورت منفرد مورد بررسي قرار نمي دهند، بهترين و آخرين نوع انديشيدن در اين گونه موارد، بررسي يک پديده اجتماعي در متن پديده هاي مربوط به خود در طول تاريخ حياتش است، به نحوي که همچون يک منشور متبلور از هر جانب نوري ساطع کند که در مجموع نماي خود را داشته باشد. بنابراين سازمان پست نيز بايد در متن اجتماع و تاريخ آن به بررسي شود.
همچنان كه گفته شد، سازمان پست مانند ديگر سازمان هاي اجتماعي ايران بر اثر نياز جامعه و تحولات دروني آن در ايران بوجود نيامد، بلكه بر اساس الگو برداري از سازمان ها و تشکيلات اجتماعي غرب شكل گرفت. در حالي که پست در جامعه غربي يکي از عناصر جامعه صنعتي بوده و از همه جهات، ارتباطات کارکردي کارآمد ميان اجزاء آن موجود مي باشد، در جامعه ايران به علت عدم هماهنگي بين اين سازمان، در بافت اجتماعي بستر آن مشکلات زيادي وجود دارد.
واقعيت آن است که پست در بنيان و در نگاه يک سازمان ارتباطي، جايگاه ضعيفي در اقتصاد سنتي دارد، به عبارت ديگر اقتصاد غير فعال و زندگي اجتماعي همراه آن، نياز چنداني به پست ندارد. زماني که پويايي اقتصادي – اجتماعي منطقه اي بيشتر شود، مبادلات که هم مبناي کار توليدي و هم نتيجه توليد است گسترش مي يابد.
در اين شرايط براي پايين نگهداشتن هزينه ها، تقسيم کار صورت مي گيرد، زمان به عنوان کالاي کمياب، موقعيت خود را تثبيت مي کند و افراد جامعه در مصرف آن صرفه جويي خواهند كرد، آنگاه پست به عنوان بنگاه خدماتي که هم توليد کننده زمان است (زيرا به مصرف بهينه آن کمک مي کند) و هم تقليل دهنده هزينه هاي اقتصادي – اجتماعي در تقسيم کار، به عنوان يک شبکه تخصصي و بسيار سودمند، به هيچ وجه نمي تواند مورد غفلت قرار بگيرد.
از سويي گسترش آموزش عمومي، امر مبادله دانش را ضروري مي سازد. اين مسأله نشانگر تحول کيفي جمعيت و پويايي آن است که طبيعتاً به دنبال صرفه جويي در زمان و هزينه کردن حداقل آن خواهد بود. جامعه اي که بخواهد در صرف زمان صرفه جويي نمايد و بر روي آن سرمايه گذاري کند چاره اي جزبهره برداري از شبکه اي که بتواند تمامي ارتباطات تخصصي آن را سامان دهد، ندارد.
پست امروز را مي بايست به معني نياز و ضرورت ارتباط بين عناصر يک فرهنگ صنعتي و ساختاري زير بنائي براي توسعه و رشد يک جامعه تعبير کرد. حجم مبادلات پستي و تبادل و ارتباطات، معرف ميزان تحرک و فعاليت در يک جامعه و معياري براي برآورد ميزان رشد و توسعه جوامع بشري است و از اين جهت از دقت غير قابل انکاري برخوردار مي باشد. کارايي يا عدم کارايي پست، هم از نظر کيفي و هم از جهت کمي، عامل مهمي براي ارزيابي جوامع مختلف در مراحل توسعه و تکامل خود مي باشد.

16-4- مدل ارتباطي در پست

در فرآيند بررسي علمي، از روش هاي مختلفي که اصولاً مبتني بر استقراء يا قياس است استفاده مي شود. يکي از روش هاي مؤثر بهره گيري از «مدل» و مدل سازي است. مدل بازنمايي نظري و ساده شده از جهان واقعي است. مدل ساخته اي يک شکل از واقعيت يا واقعيت مورد انتظار است. مدل در ذات و طبيعتي که دارد نشان دهنده روابط است. جهش از مدل به نظريه، اغلب به قدری سريع است که به نظر مي رسد مدل، نظريه است. (دهقان، 1384 : 47)
مدل قالبي را فراهم مي کند که با آن مي توان مسئله اي را بررسي کرد. دوچ95 تذکر مي دهد مدل ساختاري از نمادها و قواعد عمل است که بنا به فرض با نقاطي در يک ساختار يا فرآيند موجود منطبق مي شود. مدل ها براي شناخت فرآيندهاي پيچيده تر ضرورت دارند. (دهقان، 1384 : 66)
در حوزه مطالعات ارتباطي، مدل سازي سابقه اي کهن دارد، ارسطو در حدود 2300 سال پيش در کتاب «مطالعه ي معاني بيان» خود يکي از ساده ترين مدل هاي ارتباطي را طرح مي کند. او معتقد است : «ارتباط عبارت است از جستجو براي دست يافتن به کليه ي وسايل و امکانات موجود براي ترغيب و اقناع ديگران». مدل ارتباطي ارسطو يک مدل ساده است که سه بخش دارد :

 

شکل 4-2- مدل ارتباطی ارسطو
 
مدل ها انواع مختلفي دارند. از جمله مدل ارتباطي اي که هارولد لاسول96 محقق آمريکايي (1948) به عنوان يک مدل کلامي ارائه نمود. اين مدل به شکل زير تبيين می شود :

شکل 5-2- : مدل ارتباطی لاسول

در اين مدل علاوه بر سه عنصر مدل ارسطويي، عناصر «کانال» و «تاثير پيام» نيز مطرح مي شوند.
از ديگر مدل هايي که در اين حوزه مطرح شده است مي توان به مدل ارتباطي شانون _ ويور97 اشاره داشت که تبيين کننده نظريه رياضي ارتباط98، است. اين تئوري بر سنجش مقداري پيام هايي تاکيد دارد که بين گيرنده و فرستنده منتقل مي شوند. مدل مذکور از بهترين و مؤثرترين محرک هاي توسعه مدل ها و نظريه هاي ديگر در ارتباطات بوده است. (Severinl & Tankard, 1992: 69)

شکل 6-2- : مدل ارتباطی شانون _ ويور

عناصر تشکيل دهنده مدل فوق را بصورت خلاصه مي توان اينگونه تعريف کرد :
* منبع اطلاعات پيام يا رشته اي از پيام ها را توليد مي کند تا به پايانه ي گيرنده انتقال يابد.
* انتقال دهنده، عملياتي روي پيام ها انجام مي دهد.
* مجراي تماس، واسطه اي مادي است که براي انتقال پيام از گيرنده به فرستنده به کار مي رود.
* ممکن است در کانال ارتباطي اختلالي در جريان انتقال پيام بوجود آيد.
* معمولاً گيرنده، روند معکوس فرستنده را انجام مي دهد تا پيام را بازسازي کند.
* مقصد، فرد يا چيزي است که پيام براي او ارسال شده است.

يکي از مهمترين عناصري که در اين مدل ديده مي شود «اختلال يا پارازيت» است که اثرات آن بر ارتباط مورد تأکيد قرار مي گيرد. برخي از دانشمندان حوزه ارتباطات نظير ازگود (1954) مدل شانون _ ويور را يک مدل فني که براي استفاده در مسائل مهندسي بسط يافته، تلقي مي کنند.
مدل ديگري که در زمره مدل هاي اوليه ارتباطي مطرح مي شود از سوي ويلبرشرام99 که از جمله پيشتازان علم ارتباطات محسوب مي شود ارائه شده است. اين مدل که شباهت بسياري به مدل ارتباطي شانون _ ويور دارد، در زير نشان داده شده است :

شکل 7-2- : مدل ارتباطی شرام
همانگونه که مشاهده مي شود اغلب مدل هاي اوليه ارتباطي در چهار عنصر مشترک هستند. به نحوي که از نگاه اين مدل ها اساساً هر فرآگرد ارتباطي داراي يک فرستنده يا ارتباط گر است که پيام يا محتوي مورد نظر خود را از طريق يک مجرا يا وسيله براي مقصد يا پيام گير مي فرستد.
در اغلب منابع، وسيله و مجرا به جاي يکديگر بکار رفته اند، اما در برخي موارد نيز بين اين دو مفهوم تمايز قائل شده اند (Windahl, Olson, …, 1992: 25) . به اين ترتيب که مجرا به ابزارهاي فيزيکي انتقال پيام دلالت دارد، اما وسيله نوعي عامل ميانجي است که از طريق يک يا چند مجرا، امکان برقراري ارتباط را فراهم مي سازد (O’ Suliven et,1983 : 134) .
با اين تاريخچه کوتاه درباره مدل هاي ارتباطي، به بحث در خصوص آنچه که در اين تحقيق از آن به «مدل ارتباطي در پست» تعبير شده است، پرداخته خواهد شد.
در تعريفي عملياتي، پست واسطه اي است که مرسولات را از فرستندگان در يک نقطه قبول و آن را در جاي ديگري به گيرندگان تحويل مي دهد. اما از نگاه ارتباطي، پست وسيله اي براي برقرار نمودن رابطه بين افراد است که عموماً با انتقال يک عامل فيزيکي همراه مي باشد. با اين تعبير مي توان عناصر و مدل اين ارتباط را به شکل زير تعريف کرد :

شکل 8-2- : مدل اوليه ارتباطی پست

عناصر مدل فوق داراي تعاريف و مشخصات زير هستند :
• فرستنده : فردي است که با مراجعه به پست، قصد ارسال مرسوله خود را دارد.
• مرسوله : عنواني کلي براي تمامي اقلامي که توسط پست قبول و ارسال مي شوند. مرسوله داراي «محتوي» است، اين محتوا شامل : نامه، کارت پستال، هديه و سوغات، اوراق تبليغاتي، اسناد و مدارک، کالا و … مي باشد.
• پست : سازوکاري است که دريافت مرسوله از فرستنده و تحويل آن به گيرنده را انجام مي دهد. اما آنچه در عنوان کلي«پست» اتفاق مي افتد شامل يک فرآيند چهار مرحله اي است که اصطلاحاً «فرآيند عمليات پستي» خوانده مي شود.
مراحل اين فرآيند به ترتيب عبارتند از : قبول، آماده سازي، رهسپاري و توزيع.
مرحله «قبول» در تعامل با فرستنده انجام مي شود. در اين مرحله محتواي ارسالي از سوي فرستنده در لفاف متناسب بسته بندي مي شود تا «مرسوله» ايجاد گردد. اين کار را مي توان مترادف عمل «رمزگذاري» در مدل هاي ارتباطي شرح داده،02 شده تلقي کرد.
مراحل «آماده سازي» و «رهسپاري» در حقيقت کار دسته بندي، شناسايي و انتقال مرسوله تا مقصد را شامل مي شود.
و مرحله «توزيع» در انتهاي فرآيند، در تعامل با گيرنده انجام مي شود تا گيرنده آن را دريافت، لفاف را باز کرده و به محتوي ارسالي دست يابد، به اين ترتيب مي توان گفت عمل «رمزگشايي» در اين مرحله انجام مي شود.
• گيرنده : فردي است که مرسوله به نام و نشاني وي ارسال شده و آن را تحويل مي گيرد.

با اين توضيحات و بر اساس آنچه در تفاوت بين «وسيله» و «مجرا» گفته شد مي توان اينگونه نتيجه گرفت که در مدل ارتباطي در پست، فرآيند عمليات پستي کارکرد «مجرا» را انجام مي دهد و پست در معناي کلي آن «وسيله» ارتباطي است. از سويي فرآيند عمليات پستي مثل هر فرآيند ديگري در معرض کاستي ها و مشکلاتي است که در پست تحت عنوان «بي ترتيبي پستي»100 از آن ياد مي شود. در مقام مقايسه بي ترتيبي در پست، دقيقاً نوعي «اختلال» و «پارازيت» در انجام صحيح، دقيق و مطمئن ارتباط پستي محسوب مي شود.
اين مشکلات و موانع را می توان در دو بخش طبقه بندی کرد. بخش اول به نواقص درون سيستم پست باز می گردد و بخش دوم ناشی از علل تأثيرگذار بيروني بر سيستم ارتباطی است.
در خصوص محتواي مرسولات نيز با توجه به تنوع بسيار زياد آن از يک سو و تنوع علل ارسال اين محتواها بين فرستندگان و گيرندگان از سوي ديگر، تحليل هاي ارتباطي بسياري قابل تصور و بحث است. به عنوان مثال «نامه» که يکي از اصلي ترين محتواهاي مرسولات پستي را شامل مي شود، خود يک وسيله ارتباطي تلقي مي گردد و با انتقال آن در پست به نحوي يک فرآگرد چند وجهي ارتباطي اتفاق مي افتد. با اين وجود و در يک نگاه کلي در مدل ارتباطي پست «مرسوله» نقش «علامت» را مي توان در برگيرد.
با اين توضيحات اکنون مي توان مدل ارتباطي در پست را، همانند شکل زير بسط داد :

شکل 8-2- : مدل ارتباطی در پست

در يک تحليل کلي از مدل ارتباطي فوق مي توان چنين استنباط کرد که پست يک وسيله ارتباطي است که دقيقاً بر اساس مدل هاي اوليه ارتباطي قابل تفسير مي باشد. اين موضوع بر اساس ماهيت انتقال فيزيکي مرسولات در پست و تاريخچه ايي که پست را نخستين سازمان ارتباطي جهان معرفي مي کند نيز، مورد تأييد قرار مي دهد.
همچنين مي توان اظهار کرد که اختلال يا بي ترتيبي هميشه منشأ دروني نداشته و در عوامل بيروني نيز بر اين مسئله اثرگذارند. همچنين نگاه ساده به آنچه در پست به عنوان برقراري ارتباط بين دو يا چند نفر اتفاق مي افتد يک نگاه ساده انگارانه است و قطعاً اين وسيله ارتباطي نيازمند توجه و مطالعه دقيق تر در حوزه ايجاد ارتباط مي باشد.(احمدی،1388: 45)

بخش پنجم
5-2- کیفیت زندگی شهری
1-5-2- مفهوم کیفیت زندگی
کیفیت زندگی سازه ای است که از نیمه دوم قرن بیستم مورد توجه نظریه پردازان شاخه های مختلف علوم اجتماعی و مطالعات توسعه و مدیران و کارگزاران سیاست اجتماعی قرار گرفته است. این توجه تحت تاثیر بروز پیامدهای منفی حاصل از فرآیند صنعتی شدن، سیاست های متمرکز بر رشد اقتصادی و تحول در رویکردهای نظری و سیاست های عملی توسعه بوده است.
2-5-2-خاستگاه مفهوم کیفیت زندگی
کیفیت زندگی101 مفهوم جدیدی نیست. این مفهوم سابقه در فلسفه یونان دارد و ارسطو در بحث از شادکامی بدان اشاره کرده است. همچنین در دوران جدید فیلسوفانی چون کیرکگارد102، ژان پل سارتر103 و دیگران به آن توجه داشته اند آنچنانکه جوانا هاج

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد قضا و قدر، رفتار انسان Next Entries پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، خودمختاری، رتبه بندی، قانونگذاری